ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2009/20
Karar Sayısı : 2010/23
Karar Günü : 28.1.2010
R.G. Tarih-Sayı :21.06.2010-27619
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Konya 1. İdare Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :22.6.2006 günlü, 5525 sayılıMemurlar ile Diğer Kamu Görevlilerinin Bazı Disiplin Cezalarının Affı HakkındaKanun'un 1. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ''23.4.1999 tarihinden''ibaresinin Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığı savıyla iptali veyürürlüğünün durdurulması istemidir.
I- OLAY
Davacının, hakkında verilen disiplin cezasının bütün sonuçlarıylaortadan kaldırılması için idareye yaptığı başvurunun reddi üzerine açılandavada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkemeiptali ve yürürlüğünün durdurulması için başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
22.6.2006 günlü, 5525 sayılı Memurlar ile Diğer KamuGörevlilerinin Bazı Disiplin Cezalarının Affı Hakkında Kanun'un itiraz konusuibareyi de içeren 1. maddesi şöyledir:
'Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla basit veya niteliklizimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüyekullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlarveya istimal ve istihlâk kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık, resmî ihale vealım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçları sebebiylegörevleriyle sürekli olarak ilişik kesilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarıile 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 68 inci maddesinin ikincifıkrasının (e) ve (f) bentlerine göre verilmiş yer değiştirme cezaları ve 69uncu maddesine göre verilmiş meslekten çıkarma cezaları ile emniyet hizmetlerisınıfına dahil personel ile çarşı ve mahalle bekçileri hakkında verilenmeslekten çıkarma cezaları hariç olmak üzere; kanun, tüzük ve yönetmeliklergereğince memurlar ve diğer kamu görevlileri ile bu görevlerde bulunmuş olanlarhakkında23/4/1999 tarihinden14/2/2005 tarihine kadar işlenmiş fiillerdendolayı verilmiş disiplin cezaları bütün sonuçları ile affedilmiştir.
23/4/1999 tarihinden 14/2/2005 tarihine kadar işlenen ve afkapsamına giren disiplin cezalarının verilmesini gerektiren fiillerden dolayı,ilgililer hakkında disiplin soruşturma ve kovuşturması yapılmaz; devam etmekteolan disiplin soruşturma ve kovuşturmaları işlemden kaldırılır; kesinleşmişolan disiplin cezaları uygulanmaz.
Disiplin cezaları affedilenlerin sicil dosyalarındaki bu disiplincezalarına dair kayıtlar, ilgililerin müracaatı aranmaksızın hükümsüz kalır vedosyalarından çıkarılır.
Disiplin cezalarının affı ilgililere geçmiş süreler için özlükhakları ve parasal yönden herhangi bir talep hakkı vermez.'
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Başvuru kararında Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine dayanılmıştır.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ,Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, MehmetERTEN, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve ZehraAyla PERKTAŞ'ın katılımlarıyla 7.5.2009 günü yapılan ilk inceleme toplantısındadosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürlüğüdurdurma isteminin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasına oybirliğiylekarar verilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları, bunların gerekçeleri ile diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
İtiraz başvurusunda, davacının sicilden silinmesini istediğidisiplin cezasının konusunun 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69.maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle 68. maddesi uyarınca verilen yerdeğiştirme cezası olduğu, 23.4.1999 tarihinden önce işlendiği, zaman bakımından28.8.1999 günlü 4455 sayılı Memurlar ile Diğer Kamu Görevlilerinin DisiplinCezalarının Affı Hakkında Kanun'a tâbi olmasına rağmen, bu disiplin cezasınınYasa'nın kapsamı dışında bırakılması nedeniyle affa uğramadığı, 5525 sayılıYasa'da ise bu yer değiştirme cezalarının affı 4455 sayılı Yasa'nınuygulanmasının sona erdiği 23.4.1999 tarihinden itibaren hüküm ve sonuçlarınıdoğurduğundan daha önce verilen disiplin cezalarını kapsamadığı, bu durumun5525 sayılı Yasa'nın genel gerekçesinde belirtildiğinin aksine 4455 sayılı Yasaile paralellik oluşturma amacına aykırılık oluşturduğu, aynı fiili farklızamanlarda işleyen hâkim ve Cumhuriyet savcıları için fiilin işlendiği tarihesas alınmak suretiyle yapılan ayrımın nitelik ve durumları özdeş olan kişilerefarklı uygulama yapılmasını sağlamaya yeterli ve haklı bir neden olmadığından,itiraz konusu ibarenin Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.
Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, insanhaklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem veişlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunugeliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı tutum ve davranışlardan kaçınan,hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlısayan, yargı denetimine açık, Anayasa'nın ve yasaların üstünde yasa koyucununda bozamayacağı temel hukuk ilkelerin bulunduğu bilincinde olan devlettir.
5525 sayılı Yasa'nın 1. maddesiyle, 2802 sayılı Yasa'nın 68.maddesinin ikinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerine göre verilmiş yer değiştirmecezaları ile 69. maddesine göre verilen meslekten çıkarma cezaları hariç olmaküzere 69. maddenin ikinci fıkrası gereğince 23.4.1999 ilâ 14.2.2005 tarihleriarasında işlenmiş fiillerden dolayı meslekten çıkarma cezası yerine yerdeğiştirme cezası alanlar aftan yararlanabilecektir. 4455 sayılı Yasa'nın 1.maddesinde ise, 23.4.1999 tarihinden önce 2802 sayılı Yasa'nın 69. maddesininikinci fıkrasında öngörülen durumlarda meslekten çıkarma cezası yerine yerdeğiştirme cezası alanlar affın kapsamı dışında tutulmuştur.
Anayasa'nın 87. maddesine göre genel ve özel af için karar vermekTBMM'nin görev ve yetkileri içinde olup, affın niteliklerinden ve sonuçlarındanbahsedilmemiş, bu husus yasa koyucunun takdirine bırakılmıştır. Bundan dolayıyasa koyucunun, Anayasal ilkelere bağlı kalmak koşuluyla affın hukukisonuçlarını ve etkisini bir yana bırakarak af yasasının kapsadığı fiilleri vesuçları, aftan yararlanacak olanları ve affın uygulanacağı dönemi belirlemeyetkisi bulunmaktadır. Her af yasasını uygulandığı kendi dönemi içindedeğerlendirmek gerekeceğinden, toplumun gelişmesine, gereksinimlerine, belirlibir cezadan beklenen yararın gerçekleşmiş sayılmasına göre affın kapsamınagirecek fiiller ve bundan yararlanacak olanlar veya aftan yararlanma sürelerifarklılıklar gösterebilir. Yasa koyucunun af konusundaki takdir yetkisinedeniyle, hâkim ve Cumhuriyet savcılarının 23.4.1999 ilâ 14.2.2005 tarihleriarasında işledikleri eylemlerinden dolayı 2802 sayılı Yasa'nın 69. maddesigereğince verilen yer değiştirme disiplin cezaları için 5525 sayılı Yasa'danyararlandırılmaları hukuk devleti ilkesine aykırı görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın 2. maddesine aykırı değildir.İtiraz isteminin reddi gerekir.
Kuralın Anayasa'nın 10. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.
VI- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ
22.6.2006 günlü, 5525 sayılı Memurlar ile Diğer KamuGörevlilerinin Bazı Disiplin Cezalarının Affı Hakkında Kanun'un 1. maddesininbirinci fıkrasında yer alan ''23.4.1999 tarihinden'' ibaresine yönelik iptalistemi 28.1.2010 günlü, E.2009/20, K.2010/23 sayılı kararla reddedildiğinden,bu ibareye ilişkin YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE, 28.1.2010 günündeOYBİRLİĞİYLEkarar verildi.
VII- SONUÇ
22.6.2006 günlü, 5525 sayılı Memurlar ile Diğer KamuGörevlilerinin Bazı Disiplin Cezalarının Affı Hakkında Kanun'un 1. maddesininbirinci fıkrasında yer alan '' 23/04/1999 tarihinden '' ibaresinin Anayasa'yaaykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 28.1.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ