Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2009/65, K.2011/24 Sayılı Karar - 20/01/2011

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2009/65

Karar Sayısı : 2011/24

Karar Günü : 20.1.2011

R.G. Tarih-Sayı :02.04.2011-27893

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 1. VergiMahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 18.2.1963 günlü, 197 sayılıMotorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nun, 25.12.2003 günlü, 5035 sayılı Yasa'nın;

1- 21. maddesiyle değiştirilen 2. maddesinin birinci fıkrasının(7) numaralı bendinin,

2- 23. maddesiyle değiştirilen 5. maddesindeki (I) SAYILITARİFE'de yer alan ''arazi taşıtları '' ibaresinin,

Anayasa'nın 2., 10., 11. ve 73. maddelerine aykırılığı savıylaiptali ve yürürlüğünün durdurulması istemidir.

I- OLAY

Motorlu taşıtlar vergisinin eksik ödendiği gerekçesiyle vergidairesi müdürlüğünce ikmalen salınan verginin iptali istemiyle açılan davada,itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme,iptali için başvurmuştur.

III- YASA METİNLERİ

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı

18.2.1963 günlü, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nun;

1- 5035 sayılı Yasa'nın 21. maddesiyle değiştirilen 2. maddesininbirinci fıkrasının (7) numaralı bendi şöyledir:

' Arazi taşıtı: Karayollarında yolcu veya yük taşıyabilecekşekilde imal edilmiş olmakla beraber bütün tekerlekleri motordan güç alan veyaalabilen motorlu araçtır.'

2- 5035 sayılı Yasa'nın 23. maddesiyle değiştirilen ve iptaliistenilen ''arazi taşıtları '' ibaresinin yer aldığı 5. maddesişöyledir:

'Otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtları ve benzerleri ilemotosikletler aşağıdaki (I) sayılı tarifeye göre vergilendirilir.

(I) SAYILI TARİFE

(I) sayılı tarifede yer alan otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtlarıve benzerlerine ait vergi tutarlarının Türkiye Sigorta ve Reasürans Birliğitarafından her yılın Ocak ayında ilan edilen kasko sigortası değerlerinin %6'sını aşması halinde, aynı yaş grubunda bulunan taşıtlara ait vergitutarlarını, bir alt kademedeki taşıtlara isabet eden vergi tutarı olarakbelirlemeye, bu oranı % 4'e kadar indirmeye ve kanuni oranına kadar artırmayaBakanlar Kurulu yetkilidir.'

B- Dayanılan Anayasa Kuralları

Başvuru kararında Anayasa'nın 2., 10., 11. ve 73. maddelerinedayanılmıştır.

IV- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ,Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, MustafaYILDIRIM, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ veZehra Ayla PERKTAŞ'ın katılmalarıyla 16.9.2009 günü yapılan ilk incelemetoplantısında;

A- Öncelikle on yıllık başvuru yasağı sorunu görüşülmüştür.

Anayasa'nın 152. maddesi ile 2949 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre,Anayasa Mahkemesi'nin işin esasına girerek verdiği ret kararının ResmîGazete'de yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı yasa hükmününAnayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.

197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nun 5035 sayılıYasa'yla değiştirilen 5. maddesine yönelik iptal başvurusu, AnayasaMahkemesi'nin 23.6.2004 günlü, E.2004/14, K.2004/84 sayılı kararıyla,Anayasa'ya aykırı olmadığı gerekçesi ile esastan reddedilmiş ve bu karar22.10.2005 günlü, 25974 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

Anayasa Mahkemesi'nce işin esasına girilerek reddedilen kuralhakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için, önceki kararın Resmî Gazete'deyayımlandığı 22.10.2005 gününden başlayarak geçmesi gereken on yıllık sürehenüz dolmamıştır.

Bu nedenle, 18.2.1963 günlü, 197 sayılı Motorlu TaşıtlarVergisi Kanunu'nun, 25.12.2003 günlü, 5035 sayılı Yasa'nın 23. maddesiyledeğiştirilen 5. maddesindeki (I) SAYILI TARİFE'de yer alan ''arazi taşıtları ''ibaresinin iptaline ilişkin itiraz başvurusunun, Anayasa'nın 152. ve 2949sayılı Yasa'nın 28. maddesi gereğince REDDİNE,

B- Dosyada eksiklik bulunmadığından, 18.2.1963 günlü, 197 sayılıMotorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nun, 25.12.2003 günlü, 5035 sayılı Yasa'nın 21.maddesiyle değiştirilen 2. maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendininesasının incelenmesine ve yürürlüğü durdurma isteminin esas inceleme aşamasındakarara bağlanmasına,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

V- ESASIN İNCELENMESİ

Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Başvuru kararında, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar VergisiKanunu'nda yer alan (I) ve (II) sayılı tarifelerin karşılaştırıldığında taşıtyaşı hariç olmak üzere her iki tarifede de araçların üretim ve kullanımamaçlarının vergilendirmede esas alınan kriterler olduğu, binek araçların silindirhacmine, ticari olarak yolcu taşıyan araçların koltuk sayısına, yük taşımayaelverişli araçların ise azami ağırlığına göre vergilendirildiği, bir motorlutaşıtın bütün tekerlerinin motordan güç alması halinde ise bu aracın sınıfınınotomobil, kaptıkaçtı, minibüs, panelvan, otobüs, kamyon, kamyonet ve çekiciolmasına bakılmaksızın 'arazi taşıtı' olarak kabul edildiği ve bu suretlevergilendirildiği, bu düzenlemenin yasayla getirilen diğer bütün tanımları vetarife ayrımlarını yok saydığı, bir kamyonet için ödenecek vergi 709 TL ikenaynı marka, model ve yaştaki kamyonetin bütün tekerlerinin motordan güç almasıhalinde bu aracın arazi taşıtı sayılarak 11.845 TL vergiye tabi tutulduğu,motorlu taşıt vergisinin bir servet vergisi niteliğinde olduğu, ekonomikanlamda servetin vergilendirilmesinde servetin değerini aşan bir ölçünün hukukdevleti ilkesine, mali güce göre vergilendirilme ilkesine ve eşitlik ilkesineuygun olmayacağı, bu nedenle itiraz konusu kuralların Anayasa'nın 2., 10., 11.ve 73. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nun 'Tanımlar' başlıklı 2.maddesinde, bu Kanun'da kullanılan terimlerin taşıdığı anlamlar gösterilmiş veitiraz konusu kuralla, karayollarında yolcu veya yük taşıyabilecek şekilde imaledilmiş olmakla beraber bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilenmotorlu araçlar, arazi taşıtı olarak tanımlanmıştır.

Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temelilkelerinden biri 'belirlilik'tir. Bu ilkeye göre, yasal düzenlemelerin hemkişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yervermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması, ayrıca kamuotoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gereklidir.Belirlilik ilkesi, bireylerin hukuksal güvenliğinin sağlanması bakımından daönem arz etmektedir.

İtiraz konusu kural ile yapılan 'arazi taşıtı' tanımı açık, net,anlaşılır ve nesnel olduğundan bu tanımda bir belirsizlik ve hukuk devletiilkesine aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa'nın 2. maddesineaykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.

Anayasa'nın 10., 11. ve 73. maddeleri ile ilgili olarak başvurukararında ileri sürülen hususlar ise arazi taşıtlarının vergilendirilmesineyönelik olup, 'arazi taşıtı' tanımının yapıldığı itiraz konusu kuralla sözkonusu maddelerin ilgisi görülmemiştir.

VI- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN İNCELENMESİ

18.2.1963 günlü, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nun,25.12.2003 günlü, 5035 sayılı Kanun'un 21. maddesiyle değiştirilen 2.maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendine yönelik iptal istemi,20.1.2011 günlü, E. 2009/65, K. 2011/24 sayılı kararla reddedildiğinden, bubende ilişkin YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE, 20.1.2011 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.

VII- SONUÇ

1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti AnayasasınınBazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgiligerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkinön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engelbulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞile Celal Mümtaz AKINCI'nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilenkarşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

2- 18.2.1963 günlü, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar VergisiKanunu'nun, 25.12.2003 günlü, 5035 sayılı Kanun'un 21. maddesiyle değiştirilen2. maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendinin Anayasa'ya aykırıolmadığına ve itirazın REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,

20.1.2011 gününde karar verildi.

Üye

Ahmet AKYALÇIN

Üye

Mehmet ERTEN

Üye

Fettah OTO

Üye

Serdar ÖZGÜLDÜR

Üye

Serruh KALELİ

Üye

Zehra Ayla PERKTAŞ

Üye

Recep KÖMÜRCÜ

Üye

Alparslan ALTAN

Üye

Burhan ÜSTÜN

Üye

Nuri NECİPOĞLU

Üye

Hicabi DURSUN

Üye

Celal Mümtaz AKINCI