ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2010/103
Karar Sayısı : 2010/106
Karar Günü : 7.12.2010
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN:Kocaeli Birinci VergiMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU:4.1.1961 günlü, 213 sayılıVergi Usul Kanunu'na 23.7.2010 günlü, 6009 sayılı Yasa'nın 16. maddesiyleeklenen Geçici Madde 28'in '1.1.2005 tarihinden önceki dönemlere ilişkinolarak, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce matrah takdiri için takdirkomisyonuna sevk edilmiş olup, komisyonca takdir edilen matrah üzerinden31.12.2012 tarihine kadar tarh ve tebliğ edilmeyen vergiler zamanaşımına uğrar.'biçimindeki birinci cümlesinin Anayasa'nın 2. maddesine aykırılığı savıylaiptali istemidir.
I- OLAY
Takdir komisyonunca belirlenen matrah üzerinden vergi dairesinceadına katma değer vergisi tarh edilen ve vergi ziyaı cezası kesilen davacının,verginin ve cezanın kaldırılması istemiyle açmış olduğu davada, itiraz konusukuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan mahkeme iptali içinbaşvurmuştur.
II- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
4.1.1961 günlü, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na 23.7.2010 günlü,6009 sayılı Yasa'nın 16. maddesiyle eklenen itiraz konusu cümleyi içeren Geçici28. maddesi şöyledir:
'Geçici Madde 28- 1/1/2005 tarihinden önceki dönemlere ilişkinolarak, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce matrah takdiri için takdirkomisyonuna sevk edilmiş olup, komisyonca takdir edilen matrah üzerinden31/12/2012 tarihine kadar tarh ve tebliğ edilmeyen vergiler zamanaşımına uğrar.Buhüküm, 374 üncü maddede yer alan ceza kesmede zamanaşımı açısından dauygulanır.'
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Mahkemenin başvuru kararında, iptal istemi Anayasa'nın 2.maddesine dayandırılmıştır.
III- İLK İNCELEME
7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının BazıMaddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gereklidüzenlemeler yapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin önmeselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engelbulunmadığına karar verilmiştir.
Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞile Celal Mümtaz AKINCI bu görüşe katılmamışlardır.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Haşim KILIÇ,Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN,Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, AlparslanALTAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN ve CelalMümtaz AKINCI'nın katılımlarıyla, 7.12.2010 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz konusuyasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, mahkemeler bakmaktaoldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için AnayasaMahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmışve görevine giren bir dava bulunması ve iptali istenen kuralların da o davadauygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişikevrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmadaolumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
Dava konusu olayda, vergi dairesince, davacının 2002 Eylül dönemiKatma Değer Vergisi matrahının tespiti için 21.8.2007 tarihinde takdirkomisyonuna başvuruda bulunulmuş olup, takdir komisyonunun 15.1.2010 tarihlikararıyla tespit edilen matrah üzerinden vergi ve ceza ihbarnamesi davacıya24.2.2010 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davacı, kendisine tebliğ edilen KDV vevergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle 3.3.2010 tarihinde vergi dairesialeyhine dava açmıştır.
Başvuran Mahkeme, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 114. maddesininbirinci fıkrasında yer alan 'Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip edenyılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmiyenvergiler zamanaşımına uğrar.' biçimindeki hükme göre dava konusu olaydatarhiyat zamanaşımının bulunduğunu ileri sürmektedir.
Mahkemenin gerekçeli başvuru kararında, 114. maddenin 'Şu kadarki, vergi dairesince matrah takdiri için takdir komisyonuna başvurulması,zamanaşımını durdurur. Duran zamanaşımı mezkûr komisyon kararının vergidairesine tevdiini takip eden günden itibaren kaldığı yerden işlemeye devameder.' biçimindeki ikinci fıkrasının Anayasa Mahkemesi'nin 15.10.2009 gün, E:2006/124,K:2009/146 sayılı kararıyla iptal edildiği; bu nedenle dava konusu olayda vergidairesince matrah takdiri için takdir komisyonuna başvurulmasının zamanaşımınıdurdurmayacağı ve 2002 Eylül dönemi vergi alacağı için zamanaşımı süresinin31.12.2007 tarihi itibariyle dolduğu ifade edilmektedir.
Mahkeme, zamanaşımına uğradığını kabul ettiği vergi alacağının,23.7.2010 günlü, 6009 sayılı Yasa ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na eklenenGeçici 28. maddede yer alan '1.1.2005 tarihinden önceki dönemlere ilişkinolarak, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce matrah takdiri için takdirkomisyonuna sevk edilmiş olup, komisyonca takdir edilen matrah üzerinden31.12.2012 tarihine kadar tarh ve tebliğ edilmeyen vergiler zamanaşımına uğrar.'hükmü ile yeniden doğduğuna karar vermiş ve söz konusu kuralın iptali istemiylebaşvuruda bulunmuştur.
Ancak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 114. maddesinin ikincifıkrasını iptal eden söz konusu Anayasa Mahkemesi kararında, iptal edilenfıkranın doğuracağı hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edici niteliktegörüldüğünden, iptal hükmünün, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasındanbaşlayarak altı ay sonra yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Karar, 8.1.2010 günve 27456 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.Bu durumda KDV tarhiyatınınyapıldığı tarih olan 24.2.2010 itibariyle Vergi Usul Kanunu'nun 114. maddesininikinci fıkrası hala yürürlükte bulunmakta; bu hükme göre de dava konusu olaydazamanaşımı süresi dolmadan tarhiyat yapılmış olmaktadır.
Dolayısıyla, 1.8.2010 gün ve 27659 sayılı Resmi Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe giren 213 sayılı Vergi Usul Kanunu Geçici 28. maddehükmünün, zamanaşımı süresi içerisinde yapılan vergi tarhiyatına karşı açılandavada uygulanması mümkün değildir.
Açıklanan nedenlerle, başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliğinedeniyle reddi gerekir.
IV- SONUÇ
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti AnayasasınınBazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgiligerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkinön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engelbulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞile Celal Mümtaz AKINCI'nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilenkarşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2-4.1.1961 günlü, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na 23.7.2010 günlü,6009 sayılı Yasa'nın 16. maddesiyle eklenen Geçici Madde 28'in '1/1/2005tarihinden önceki dönemlere ilişkin olarak, bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce matrah takdiri için takdir komisyonuna sevk edilmiş olup,komisyonca takdir edilen matrah üzerinden 31/12/2012 tarihine kadar tarh vetebliğ edilmeyen vergiler zamanaşımına uğrar.' biçimindeki birinci tümcesinin,itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanmaolanağı bulunmadığından, bu tümceye ilişkin başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliğinedeniyle REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
7.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep Kömürcü
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI