ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2010/101
Karar Sayısı : 2010/104
Karar Günü : 7.12.2010
İTİRAZYOLUNA BAŞVURAN : Kadıköy 1. İş Mahkemesi
İTİRAZINKONUSU : 21.4.2005 günlü, 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 30. maddesinin ikincifıkrasının Anayasa’nın 10, 11 ve 48. maddelerine aykırılığı savıyla iptaliistemidir.
I-OLAY
SosyalGüvenlik Kurumundan emekli olan davacının, yaşlılık aylığı almakta ikenöğretmenlik yaptığı döneme ilişkin ödenen yaşlılık aylıklarının tahsili içinyapılan icra takibine itirazı üzerine açılan itirazın iptali ve takibin devamıdavasında itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkemeiptali istemiyle başvurmuştur.
II-YASA METİNLERİ
A-İtiraz Konusu Yasa Kuralları
5335sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına DairKanun’un iptali istenen ikinci fıkrayı da içeren 30. maddesi şöyledir:
“MADDE30- Cumhurbaşkanı tarafından atananlar, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterekkararnameyle atanan veya görevlendirilenler, Türkiye Büyük Millet Meclisinceyapılan seçimler sonucunda görev verilenler ile yükseköğretim kurumlarınınöğretim üyeliklerine ve Sağlık Bakanlığının tabip ve uzman tabip kadrolarınayapılacak atamalar hariç olmak üzere, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundanemeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar, genel bütçeye dahil dairelerin, katmabütçeli idarelerin, döner sermayelerin, kefalet sandıklarının, sosyal güvenlikkurumlarının ve bütçeden yardım alan kuruluşların kadrolarına açıktanatanamazlar. Diğer kanunların bu fıkraya aykırı hükümleri uygulanmaz.
Herhangibir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar buaylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler,döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve ilözel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlikkurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamukurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunlarınbağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50’sindenfazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veyagörevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar.
Diğerkanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılıkaylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmayaveya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile 5434 sayılı Türkiye CumhuriyetiEmekli Sandığı Kanununun ek 11 inci maddesine göre 1.1.2005 tarihinden öncealınmış Bakanlar Kurulu kararları uygulanmaz.
Bumaddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri;
a)Cumhurbaşkanlığına seçilenler,
b)Dışarıdan Bakanlar Kurulu üyeliğine atananlar,
c)Yasama Organı üyeliğine seçilenler,
d)Mahalli idareler seçimleri sonucuna göre görev alanlar,
e)Sadece toplantı veya huzur ücreti ya da hakkı ödenen görevleri yürütenler ileyönetim ve denetim kurulu üyeliği ücreti karşılığında görevlendirilenler,
f)Yaş haddini aşmamış olmaları kaydıyla her derece ve türdeki örgün ve yaygıneğitim kurumlarında ders ücreti karşılığı ders görevi verilenler(üniversitelerde ders ücreti karşılığı ders görevi verilenler hakkında yaşhaddini aşmamış olmaları kaydı aranmaz.),
g)Vakıf üniversitelerinde görev alanlar,
h)Özel kanunlarında emeklilik veya yaşlılık aylığı kesilmeksizin çalıştırılmaveya görev yapma hakkı verilenlerden Cumhurbaşkanı tarafından atananlar,Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek kararname ile atanan veyagörevlendirilenler ve Türkiye Büyük Millet Meclisince yapılan seçimlersonucunda görev verilenler,
i)2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 60 ıncı maddesinin (a) fıkrası uyarıncaYasama Organı üyeliğinin bitiminden sonra öğretim üyesi olarak atanmış olanlar,
Hakkındauygulanmaz.”
2- 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun itiraz konusuibareyi de içeren 105. maddesi şöyledir:
“Madde105- 21.4.2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi,26.10.1990 tarihli ve 3671 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile 10.7.1987 tarihlive 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin onbirinci fıkrasıhariç olmak üzere, diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.”
B-Dayanılan Anayasa Kuralları
Mahkemeninbaşvuru kararında, iptal istemi Anayasa’nın 10, 11 ve 48. maddelerinedayandırılmıştır.
III-İLK İNCELEME
7.5.2010günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı MaddelerindeDeğişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeleryapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meseleninincelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına kararverilmiştir.
FulyaKANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal MümtazAKINCI bu görüşe katılmamışlardır.
AnayasaMahkemesi İçtüzüğü’nün 8. maddesi gereğince Haşim KILIÇ, Osman AlifeyyazPAKSÜT, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, SerdarÖZGÜLDÜR, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Alparslan ALTAN, Burhan ÜSTÜN,Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN ve Celal Mümtaz AKINCI’nınkatılımlarıyla 07.12.2010 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, dava dosyasıve ekleri, ilk inceleme raporu, iptali istenilen Yasa kuralı, dayanılan Anayasakurallarıyla, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa’nın152. ve 2949 sayılı Yasa’nın 28. maddesine göre, Anayasa Mahkemesinin işinesasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra onyıl geçmedikçe aynı yasa hükmünün Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla tekrarbaşvuruda bulunulamaz.
İptaliistenen 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun’un 30. maddesinin ikinci fıkrasına yönelik iptalbaşvurusu 3.4.2007 günlü, E.2005/52, K.2007/35 sayılı kararla Anayasa’ya aykırıolmadığı gerekçesi ile reddedilmiş ve bu karar 18.3.2008 günlü, 26820 sayılıResmî Gazete’de yayımlanmıştır.
AnayasaMahkemesi’nce işin esasına girilerek red kararı verilen itiraz konusu kuralhakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için, önceki kararın Resmî Gazete’deyayımlandığı 18.3.2008 gününden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre henüzdolmamıştır. Bu nedenlerle, başvurunun Anayasa’nın 152. ve 2949 sayılı Yasa’nın28. maddeleri gereğince reddi gerekir.
IV-SONUÇ
1-7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı MaddelerindeDeğişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeleryapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meseleninincelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, FulyaKANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal MümtazAKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları veOYÇOKLUĞUYLA,
2-21.4.2005 günlü, 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde KararnamelerdeDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanunu’nun 30. maddesinin ikinci fıkrasının iptaliistemine ilişkin itiraz başvurusunun, Anayasa’nın 152. ve 2949 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 28. maddelerininson fıkraları gereğince REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
7.12.2010gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI