ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2010/117
Karar Sayısı : 2011/2
Karar Günü : 6.1.2011
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 1. VergiMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 4.1.1961 günlü, 213 sayılıVergi Usul Kanunu'na 4.12.1985 günlü, 3239 sayılı Yasa'nın 33. maddesiyleeklenen Ek Madde 11'in, Anayasa'nın 2., 10., 11. ve 73. maddelerine aykırılığısavıyla iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemidir.
I- OLAY
Davacı şirket, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunaistinaden tarhiyat öncesi uzlaşma talep etmiştir. Tarhiyat öncesi uzlaşmanınsağlanamaması üzerine, düzenlenen tutanakta yer alan katma değer vergisi vevergi ziyaı cezasının iptali istemiyle açılan davada, itiraz konusu kuralınAnayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme re'sen iptali içinbaşvurmuştur.
II- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
4.1.1961 günlü, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na 4.12.1985 günlü,3239 sayılı Yasa'nın 33. maddesiyle eklenen Ek Madde 11 şu şekildedir:
'Maliye Bakanlığı, vergi incelemesine dayanılarak tarh edilecekvergilerle kesilecek cezalarda (359 uncu maddede yazılı fiillerle vergi ziyaınasebebiyet verilmesi halinde tarh edilecek vergi ve kesilecek ceza ile bufiillere iştirak edenlere kesilecek ceza hariç) tarhiyat öncesi uzlaşmayapılmasına izin verebilir.
Tarhiyattan önce uzlaşmaya varılması halinde tutanakla tespitedilen bu husus hakkında dava açılamaz ve hiçbir mercie şikayette bulunulamaz.
Uzlaşılan vergi miktarı üzerinden, bu Kanunun 112 nci maddesinegöre gecikme faizi hesaplanır.
Tarhiyat öncesi uzlaşmanın temin edilememiş veya uzlaşmamüzakeresinde uzlaşmaya varılamamış olması halinde mükellefler veya cezamuhatabı olanlar verginin tarhından ve cezanın kesilmesinden sonra uzlaşmatalep edemezler.
Tarhiyat öncesi uzlaşmaya ilişkin esas ve usuller Yönetmeliktebelirtilir.'
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Başvuru kararında, Anayasa'nın 2., 10., 11. ve 73. maddelerine dayanılmıştır.
III- İLK İNCELEME
7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının BazıMaddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gereklidüzenlemeler yapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin önmeselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engelbulunmadığına karar verilmiştir.
Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞile Celal Mümtaz AKINCI bu görüşe katılmamışlardır.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince, HaşimKILIÇ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, MehmetERTEN, Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ,Alparslan ALTAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN veCelal Mümtaz AKINCI'nın katılımıyla 6.1.2011 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında; dava dosyası ve ekleri, ilk inceleme raporu, iptali istenilenYasa kuralı, dayanılan Anayasa kurallarıyla, bunların gerekçeleri ve diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, mahkemeler bakmaktaoldukları davada uygulayacakları yasa ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddî olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için AnayasaMahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmışve görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların da odavada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanındeğişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktekikurallardır.
İtiraz yoluna başvuran mahkemenin bakmakta olduğu dava, vergiinceleme raporu ile belirlenen ve tarhiyattan önce uzlaşılamayan katma değervergisi ve vergi ziyaı cezasının iptaline ilişkindir. Anayasa Mahkemesi'neyapılan başvuruda ise tarhiyat öncesi uzlaşma müessesesinin yer aldığı 213sayılı Yasa'nın Ek 11. maddesinin Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülmüştür.
213 sayılı Yasa'nın itiraz konusu Ek 11. maddesinde tarhiyatöncesi uzlaşma müessesesine yer verilmiştir. Bu kuralın Ankara 1. VergiMahkemesi'nde bakılmakta olan davada uygulanacak kural kabul edilebilmesi içinbu müesseseyle ilgili bir uyuşmazlığın bulunması ve söz konusu kuralın dauyuşmazlığın sona erdirilmesine olumlu ya da olumsuz etki edecek nitelikteolması gerekir. Somut olayda, uyuşmazlık konusu vergi ve cezanın belirlenmesisürecinde idari bir başvuru yolu olarak tarhiyat öncesi uzlaşma yolunabaşvurulup uzlaşma sağlanamaması üzerine, tarhiyat öncesi uzlaşmanın vakiolmadığına ilişkin tutanakta yer alan katma değer vergisi ve vergi ziyaıcezasının iptali istemiyle dava açılmış ise de mahkemede görülmekte olan davadauyuşmazlığın konusu, vergi inceleme raporu ile belirlenen ve tarhiyattan önceuzlaşılamayan katma değer vergisi ve vergi ziyaı cezası olup tarhiyat öncesiuzlaşma müessesesine yönelik bir uyuşmazlık söz konusu değildir. Vergi vecezaya yönelik yargı yoluna başvurmadan önce idari bir başvuru yolu olaraktarhiyat öncesi uzlaşma yolunun kullanılmış olması bu müessesenin düzenlendiğikuralı bakılmakta olan davada uygulanacak kural haline getirmez.
Açıklanan nedenlerle, başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliğinedeniyle reddi gerekir.
IV- SONUÇ
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti AnayasasınınBazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgiligerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkinön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engelbulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞile Celal Mümtaz AKINCI'nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilenkarşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- 4.1.1961 günlü, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na 4.12.1985 günlü,3239 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle eklenen Ek Madde 11'in, itiraz başvurusundabulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından,bu maddeye ilişkin başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,OYBİRLİĞİYLE,
6.1.2011 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI