ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2010/18
Karar Sayısı : 2010/45
Karar Günü : 24.3.2010
R.G. Tarih-Sayı :21.06.2010-27619
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN:Malatya İş Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU:1) 21.4.2005 günlü, 5335 sayılıBazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına DairKanun'un 30. maddesinin ikinci fıkrasının;
2) 31.5.2006 günlü, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu'nun 105. maddesinde yer alan'21.4.2005 tarihli ve 5335sayılı Kanunun 30 uncu maddesi''ibaresinin;
Anayasa'nın 2. ve 13. maddelerine aykırılığı savıyla iptaliistemidir.
I- OLAY
Sosyal Güvenlik Kurumundan emekli olan davacının sözleşmeli avukatolarak çalışması nedeniyle emekli aylıklarının ödenmemesi ve yanlışlıklaödenenlerin istirdadına dayalı olarak açılan alacak davasında itiraz konusukuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme iptali istemiylebaşvurmuştur.
II- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları
1-5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun'un iptali istenen ikinci fıkrayı da içeren 30. maddesişöyledir:
'MADDE 30- Cumhurbaşkanı tarafından atananlar, Bakanlar Kurulukararı veya müşterek kararnameyle atanan veya görevlendirilenler, Türkiye BüyükMillet Meclisince yapılan seçimler sonucunda görev verilenler ile yükseköğretimkurumlarının öğretim üyeliklerine ve Sağlık Bakanlığının tabip ve uzman tabipkadrolarına yapılacak atamalar hariç olmak üzere, herhangi bir sosyal güvenlikkurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar, genel bütçeye dahildairelerin, katma bütçeli idarelerin, döner sermayelerin, kefaletsandıklarının, sosyal güvenlik kurumlarının ve bütçeden yardım alankuruluşların kadrolarına açıktan atanamazlar. Diğer kanunların bu fıkrayaaykırı hükümleri uygulanmaz.
Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılıkaylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katmabütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri,belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler,sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunlakurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisaditeşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde vesermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangibir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar.
Diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta ikenemeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizinatanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile 5434sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 11 inci maddesine göre1.1.2005 tarihinden önce alınmış Bakanlar Kurulu kararları uygulanmaz.
Bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri;
a) Cumhurbaşkanlığına seçilenler,
b) Dışarıdan Bakanlar Kurulu üyeliğine atananlar,
c) Yasama Organı üyeliğine seçilenler,
d) Mahalli idareler seçimleri sonucuna göre görev alanlar,
e) Sadece toplantı veya huzur ücreti ya da hakkı ödenen görevleriyürütenler ile yönetim ve denetim kurulu üyeliği ücreti karşılığındagörevlendirilenler,
f) Yaş haddini aşmamış olmaları kaydıyla her derece ve türdekiörgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders ücreti karşılığı ders göreviverilenler (üniversitelerde ders ücreti karşılığı ders görevi verilenlerhakkında yaş haddini aşmamış olmaları kaydı aranmaz.),
g) Vakıf üniversitelerinde görev alanlar,
h) Özel kanunlarında emeklilik veya yaşlılık aylığı kesilmeksizinçalıştırılma veya görev yapma hakkı verilenlerden Cumhurbaşkanı tarafındanatananlar, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek kararname ile atanan veyagörevlendirilenler ve Türkiye Büyük Millet Meclisince yapılan seçimlersonucunda görev verilenler,
i) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 60 ıncı maddesinin (a)fıkrası uyarınca Yasama Organı üyeliğinin bitiminden sonra öğretim üyesi olarakatanmış olanlar,
Hakkında uygulanmaz.'
2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nunitiraz konusu ibareyi de içeren 105. maddesi şöyledir:
'Madde 105-21.4.2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 30 uncumaddesi, 26.10.1990 tarihli ve 3671 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile10.7.1987 tarihli ve 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesininonbirinci fıkrası hariç olmak üzere, diğer kanunların bu Kanuna aykırıhükümleri uygulanmaz.'
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Mahkemenin başvuru kararında, iptal istemi Anayasa'nın 2. ve 13.maddelerine dayandırılmıştır.
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Haşim KILIÇ,Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN,Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ, Zehra Ayla PERKTAŞve Recep KÖMÜRCÜ'nün katılımlarıyla 24.03.2010 günü yapılan ilk incelemetoplantısında dava dosyası ve ekleri, ilk inceleme raporu, iptali istenilenYasa kuralları, dayanılan Anayasa kurallarıyla, bunların gerekçeleri ve diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
1- 5335 sayılı Yasa'nın 30. maddesinin ikinci fıkrasınınincelenmesi
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddesine göre,Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazete'deyayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı yasa hükmünün Anayasa'yaaykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.
İptali istenen 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 30. maddesinin ikincifıkrasına yönelik iptal başvurusu 3.4.2007 günlü, E.2005/52, K.2007/35 sayılıkararla Anayasa'ya aykırı olmadığı gerekçesi ile reddedilmiş ve bu karar18.3.2008 günlü, 26820 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek Anayasaya aykırıolmaması nedeniyle reddedilen itiraz konusu kural hakkında yeni bir başvurununyapılabilmesi için, önceki kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı 18.3.2008gününden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır. Bunedenlerle, başvurunun Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddelerigereğince reddi gerekir.
2- 5510 sayılı Yasa'nın 105. maddesindeki ibarenin incelenmesi
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, mahkemeler bakmaktaoldukları davada uygulayacakları yasa ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddî olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için AnayasaMahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmışve görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların da odavada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanındeğişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktekikurallardır.
17.4.2008 günlü, 5754 sayılı Yasa'nın 63. maddesi ile değişik 5510sayılı Yasa'nın 105. maddesi, 5754 sayılı Yasa'nın 74. maddesi ile değişik 5510sayılı Yasa'nın 108. maddesi gereğince'2008 yılı Ekim ayı başında'yürürlüğegirmiştir.
Alacak davası 20.11.2006 tarihinde açılmış olup, alacak talebi1.1.2005 ilâ 25.11.2006 tarihleri arasına ilişkindir. Buna göre 5510 sayılıYasa'nın 105. maddesindeki iptali istenilen ibare, dava konusu alacak hakkınındoğduğu zaman yürürlükte olmadığı gibi, dava açıldığı tarihte de yürürlükteolmadığından bakılmakta olan davada uygulanacak kural değildir.
Açıklanan nedenlerle, başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliğinedeniyle reddi gerekir.
IV- SONUÇ
1-21.4.2005 günlü, 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu'nun 30. maddesinin ikincifıkrasının iptali istemine ilişkin itiraz başvurusunun, Anayasa'nın 152. ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun'un 28. maddelerinin son fıkraları gereğince REDDİNE,
2-31.5.2006 günlü, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu'nun 105. maddesinde yer alan '21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılıKanunun 30 uncu maddesi, '' ibaresinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'ninbakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu ibareye ilişkinbaşvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,
24.3.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ