ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2010/70
Karar Sayısı : 2010/97
Karar Günü : 7.12.2010
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN:Ankara 15. İdare Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU:8.6.1949 günlü, 5434 sayılıTürkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 89. maddesinin, 16.6.2010 günlü,5997 sayılı Yasa'nın 14. maddesiyle değiştirilen birinci fıkrasının ikincicümlesinin'Son defa bu Kanun veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesihükümlerinin uygulanmasını gerektiren görevlerde çalışmakta iken''bölümünün;Anayasa'nın 2., 10. ve 153. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na tabi görevde çalıştıktansonra, en son 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'na tabi görevden emekliyeayrılan ve 2829 sayılı Yasa ile 506 sayılı Yasa hükümleri gereğince yaşlılıkaylığı bağlanan davacının, 5434 sayılı Yasa gereğince emekli ikramiyesiödenmesine ilişkin isteminin reddi üzerine işlemin iptali ve emekliikramiyesinin yasal faiziyle tahsili istemli açtığı davada, itiraz konusukuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme iptali istemiylebaşvurmuştur.
II- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun itirazkonusu ibareyi de içeren 89. maddesinin 5997 sayılı Yasa ile değişik birincifıkrası şöyledir:
Madde 89- Hizmet sürelerinin tamamı bu Kanun ve/veya 5510 sayılıSosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 4 üncü maddesikapsamında geçenlerden emekli, adi malûllük veya vazife malûllüğü aylığıbağlanan veyahut toptan ödeme yapılan asker ve sivil tüm iştirakçilere, her tamfiili hizmet yılı için aylık bağlamaya esas tutarların bir aylığı emekliikramiyesi olarak verilir.Son defa bu Kanun veya 5510 sayılı Kanunun geçici4 üncü maddesi hükümlerinin uygulanmasını gerektiren görevlerde çalışmakta ikenemekliyeayrılan ve kendilerine mülga 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına TabiOlarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanunun 8 inci maddesiuyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden aylık bağlananlara ise, buKanuna tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda prim veya kesenek ödemek suretiylegeçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden bu madde hükümlerine göre emekliikramiyesi ödenir. Mülga 2829 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birincifıkrasının birinci cümlesi ile üçüncü fıkrasının son cümlesinin bu maddeyeaykırı hükümleri uygulanmaz.
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Mahkemenin başvuru kararında, iptal istemi Anayasa'nın 2, 10 ve153. maddelerine dayandırılmıştır.
III- İLK İNCELEME
7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının BazıMaddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gereklidüzenlemeler yapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin önmeselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engelbulunmadığına karar verilmiştir.
Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞile Celal Mümtaz AKINCI bu görüşe katılmamışlardır.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Haşim KILIÇ,Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN,Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, AlparslanALTAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN ve CelalMümtaz AKINCI'nın katılımlarıyla 07.12.2010 günü yapılan ilk incelemetoplantısında, dava dosyası ve ekleri, ilk inceleme raporu, iptali istenilen Yasakuralı, dayanılan Anayasa kurallarıyla, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, mahkemeler bakmaktaoldukları davada uygulayacakları yasa ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddî olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için AnayasaMahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmışve görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların da odavada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanındeğişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktekikurallardır.
Davacı, 24.5.1983 günlü, 2829 sayılı Sosyal Güvenlik KurumlarınaTabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun'un 12. maddesininbirinci fıkrasında yer alan"Son defa T.C. Emekli Sandığına tabigörevlerden emekliye ayrılan ve..."ibaresinin Anayasa Mahkemesi'nin5.2.2009 günlü, E.2005/40, K. 2009/17 sayılı iptaline ilişkin kararınadayanarak 5434 sayılı Yasa'ya tabi olarak geçen hizmetlerine karşılık emekliikramiyesi ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun 26.10.2009 günlü işlemle reddiüzerine, bu işlemin iptali istemiyle 23.12.2009 tarihinde dava açmıştır.
Anayasa Mahkemesi yukarıda sözü edilen kararındaiptal edilenibarenin doğuracağı hukuksal boşluğu kamu yararını ihlal edici niteliktegörerek, iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarakbir yıl sonra yürürlüğe girmesine karar verdiğinden ve karar05.06.2009 günlü,27249 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığından, iptal hükmü 5.6.2010 tarihindeyürürlüğe girmiştir.
Başvuran Mahkeme'nin iptalini istediği kural ise AnayasaMahkemesi'nin 5.2.2009 günlü, E.2005/40, K. 2009/17 sayılı iptal kararıyladoğacak hukuki boşluğun giderilmesi amacıyla düzenlenen 19.6.2010 günlü ve27616 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5997 sayılı Yasa'nın 14. maddesiyledeğişik 5434 sayılı Yasa'nın 89. maddesinin birinci fıkrasındaki bölümdür. Bukural, 5997 sayılı Yasa'nın 19. maddesi hükmü gereğince 1.6.2010 tarihindeyürürlüğe girmiştir.
İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargısal denetimi, idariişlemlerin yürürlüğe konulduğu ya da tesis edildiği tarihte yürürlükte olanmevzuata göre yapılır. Bu nedenle, dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun datesis edildiği tarihteki mevzuat hükümleri gözetilerek belirlenmesi gerekir.
Buna göre 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli SandığıKanunu'nun itiraz konusu ibareyi de içeren 89. maddesinin 5997 sayılı Yasa iledeğişik birinci fıkrasındaki iptali istenilen bölüm işlem tarihinde yürürlükteolmadığı gibi, dava açıldığı tarihte de yürürlükte olmadığından bakılmakta olandavada uygulanacak kural değildir.
Açıklanan nedenlerle, başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliğinedeniyle reddi gerekir.
IV- SONUÇ
1-7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti AnayasasınınBazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgiligerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkinön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engelbulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞile Celal Mümtaz AKINCI'nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilenkarşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2-8.6.1949 günlü, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli SandığıKanunu'nun 89. maddesinin, 16.6.2010 günlü, 5997 sayılı Yasa'nın 14. maddesiyledeğiştirilen birinci fıkrasının ikinci tümcesinin 'Son defa bu Kanun veya 5510sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi hükümlerinin uygulanmasını gerektirengörevlerde çalışmakta iken'' bölümünün, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'ninbakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu bölüme ilişkinbaşvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
7.12.2010 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI