ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı :2010/9
Karar Sayısı : 2011/109
Karar Günü : 30.6.2011
R.G. Tarih-Sayı :15.10.2011-28085
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Kemalpaşa 1. AsliyeHukuk (1. İcra Hukuk) Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 12.4.2000 günlü, 4562 sayılıOrganize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun 16. maddesinin ikinci fıkrasının Anayasa'nın9. ve 37. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Organize Sanayi Bölgesi Müteşebbis Heyetinin yönetim aidatınınödenmemesi nedeniyle başlattığı ilâmlı icra takibinin iptali için açılandavada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkemeiptali için başvurmuştur.
III- YASA METNİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
12.4.2000 günlü, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nuniptali istenen ikinci fıkrayı da içeren 16. maddesi şöyledir:
' Yönetim aidatları vehizmetlerin karşılıkları, müteşebbis heyet tarafından arıtma tesisi işletmemasrafları hariç parsel büyüklüğüne göre belirlenir. Arıtma tesisi işletmemasraflarına katılım payları ise debi ve kirletme parametreleri esas alınarakyönetim kurulunca tespit edilir. Yönetim kurulunun yıllıkbütçesinde belirtilen, bölgenin alt yapı ve müşterek hizmetlerine ait tümmasraflar önceki yıla ait kesinhesap da dikkate alınarak katılımcılartarafından karşılanır. Belirtilen hizmetlerden yararlanmadıkları gerekçesi ileyönetim aidatlarının ödenmesinden kaçınılamaz.
Müteşebbis heyetin yönetim aidatı ile ilgili kararları ilamhükmünde olup, ilamların icrasına ilişkin yolla takip edilirler.'
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Başvuru kararında, Anayasa'nın 9. ve 37.maddelerine dayanılmıştır.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ,Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, MehmetERTEN, Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra AylaPERKTAŞ'ın katılmalarıyla 25.2.2010 gününde yapılan ilk inceleme toplantısındadosyada eksiklik bulunmadığından işin esasına geçilmesine OYBİRLİĞİYLE kararverilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Başvuru kararında, İcra ve İflas Kanunu'nun 38. maddesinde ilâmmahiyetini haiz belgelerin sınırlı olarak sayıldığı, özel yasalarda yapılacakdüzenlemelerin saklı tutulmadığı, bu şekilde özel yasalarda yapılandüzenlemeler ile organize sanayi bölgeleri müteşebbis heyetlerinin kararlarınailâm hükmü verilmesinin hukukun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği,itiraz konusu kuralla yargı yetkisinin mahkeme sıfatı olmayan bir heyetedevredildiği, heyetin bağımsız mahkemeler gibi tarafsız ve objektif şekildekarar almasının mümkün olmadığı, yargı yetkisinin müteşebbis heyete devrininAnayasa'nın 9. ve 37. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
İtiraz konusu kural, organize sanayi bölgesi müteşebbis heyetinin yönetimaidatı ile ilgili kararlarının ilâm hükmünde olup ilâmların icrasına ilişkinyolla takip edileceğini öngörmektedir.
Anayasa'nın 'Yargı yetkisi' başlıklı 9. maddesinde, yargıyetkisinin Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağıbelirtilmektedir.
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 392. maddesinegöre ilâm, mahkeme kararının taraflardan her birine verilen mühürlü suretleriniifade etmekte olup, alacaklı taraf bu ilâma dayanarak İcra ve İflas Kanunundayer alan ilâmlı icra yolu ile alacağını elde edebilir. Ancak icra hukukundailâmlı icra yolu ile takip sadece mahkemeler tarafından verilen kararlarlasınırlı tutulmamıştır. İcra ve İflas Kanunu'nun 38. maddesinde ilâm mahiyetinihaiz belgeler belirtildiği gibi özel yasalarla da bazı belgeler ilâmniteliğinde sayılarak ilâmların icrası hakkındaki hükümlere tâbikılınmıştır.
Organize sanayi bölgesinin işletme aşamasında genel kurulukonumundaki karar organı olan müteşebbis heyeti yargı yetkisine sahipbulunmadığından, yönetim aidatı ile ilgili verdiği kararlar kesin hükümniteliği taşımamakta ve bu kararlara karşı yargı yoluna başvurulabilmektedir.İtiraz konusu kuralda yönetim aidatıyla ilgili kararların ilâm hükmündeolmasına bağlanan sonuç ilâmlar gibi infaz edilmesini ve ilâmların yerinegetirilmesi usulünün uygulanmasını göstermesinden ibarettir. Bu nedenle kuraldamüteşebbis heyetin yönetim aidatı ile ilgili kararlarının ilâm hükmündeolduğunun belirtilmesi, bu kararların maddi anlamda kesin hüküm niteliğitaşıdığı sonucunu doğurmaz. İlâmlı icra yoluyla alacağın tahsilinikolaylaştırmak dışında bir özellik içermez.
Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın 9. maddesine aykırıdeğildir. İtirazın reddi gerekir.
Kuralın Anayasa'nın 37. maddesi ile bir ilgisi görülmemiştir.
VI- SONUÇ
12.4.2000 günlü, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun16. maddesinin ikinci fıkrasınınAnayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazınREDDİNE, 30.6.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN