ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2011/1
Karar Sayısı : 2011/11
Karar Günü : 13.1.2011
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN:Serik 1. Asliye HukukMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU:20.8.2008 günlü 5737 sayılıVakıflar Kanunu'nun 18. maddesinin son fıkrasının Anayasa'nın 10. maddesineaykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Dava konusu taşınmazın sicil kaydı üzerindeki vakıf şerhininterkini davasında, yargılama devam ederken yürürlüğe giren 5737 sayılı VakıflarKanunu'nun 18. maddesinin itiraz konusu son fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğukanısına varan mahkeme iptali için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun itiraz konusu son fıkrasını da içeren18. maddesi şöyledir:
'MADDE 18-Tapu kayıtlarında, icareteyn vemukataalı vakıf şerhi bulunan gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde veyatasarrufundaki taşınmazlar, işlem tarihindeki emlak vergisi değerinin yüzde onuoranında taviz bedeli alınarak serbest tasarrufa terk edilir. Ancak miriarazilerden mukataalı hayrata tahsis edilmeyenler ile aşar ve rüsumu vakfedilentaşınmazlar tavize tâbi değildir.
Taviz bedelinin hesaplanmasında; ortaklığın giderilmesi veya cebriicra yoluyla satılanlarda satış bedeli, kamulaştırmalarda ise kamulaştırmabedeli esas alınır.
Bu Kanun hükümleri gereğince taviz bedelinin tamamı vakfı adınaödenmedikçe, taşınmaz üzerindeki temliki tasarruflar tapu dairelerince tescilolunmaz.
Vakıf şerhleri ile ilgili olarak, diğer kanunlarda yer alanzamanaşımı ve hak düşürücü sürelere ilişkin hükümler uygulanmaz.'
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilkinceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itirazkonusu yasa kuralı ve bunun gerekçesi ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmaktaolan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birininileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa bu hükmün iptaliiçin Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmışve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın dao davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları, davanındeğişik evrelerinde, ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktekikurallardır.
5737 Sayılı Yasada, vakıf şerhlerinde zamanaşımı ve hak düşürücüsürelerin uygulanmayacağı konusunda iki ayrı maddede düzenleme bulunmaktadır.Bu düzenlemelerden ilki Yasa'nın 18. maddesinin son fıkrasında, diğeri iseGeçici Madde 5'te yer almaktadır.
Yasakoyucu 5737 sayılı Yasa'nın 18. maddesinin son fıkrasında yeralan 'vakıf şerhleri ile ilgili olarak diğer kanunlarda yer alan zamanaşımı vehak düşürücü sürelere ilişkin hükümler uygulanmaz' hükmünün devam etmekte olandavalarda da uygulanmasını sağlamak amacıyla aynı kurala 'devam etmekte olandavalarda' ve 'bu kanun açısından' ibarelerini eklemek suretiyle Geçici Madde 5olarak Yasada ayrıca yer vermiştir. Dolayısıyla Vakıflar Kanunu yürürlüğegiremeden vakıf şerhleriyle ilgili olarak açılmış ve devam eden davalardaYasa'nın Geçici 5. maddesi; Yasa'nın yürürlüğe girmesinden sonra açılandavalarda ise 18. maddenin son fıkrası uygulanacak kural olacaktır. Başvuranmahkemedeki dava 2006 yılında açılmıştır. 5737 sayılı Vakıflar Kanunu ise 2008yılında yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla Yasanın yürürlüğe girmesinden önceaçılmış ve devam eden vakıf şerhleriyle ilgili bir davada uygulanacak kural,itiraz konusu 18. maddenin son fıkrası değil, Yasa'nın Geçici 5. maddesidir.Maddenin gerekçesinden de bu durum açıkça anlaşılmaktadır. Geçici Madde 5'ingerekçesinde, 'Madde ile taviz bedellerine ilişkin getirilen düzenlemenin,halen derdest bulunan davalarda da uygulanarak, vakıf hak ve menfaatlerininkorunması amaçlanmıştır' açıklaması yer almaktadır.
Geçici Madde 5'in gerekçesi ve yukarıdaki açıklamalar göz önünealındığında, itiraz konusu kuralın görülmekte olan davada uygulanma olanağıbulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle başvurunun, Mahkeme'nin yetkisizliğinedeniyle reddi gerekir.
IV- SONUÇ
1-7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti AnayasasınınBazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgiligerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkinön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engelbulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞile Celal Mümtaz AKINCI'nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilenkarşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2-20.2.2008 günlü, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 18. maddesininson fıkrasının, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davadauygulanma olanağı bulunmadığından, bu fıkraya ilişkin başvurunun Mahkeme'ninyetkisizliği nedeniyle REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
13.1.2011 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI