Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2011/107, K.2012/184 Sayılı Karar - 22/11/2012

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

 

Esas Sayısı : 2011/107

Karar Sayısı : 2012/184

Karar Günü : 22.11.2012

R.G. Tarih-Sayı :24.01.2014-28892

 

İPTAL DAVASINI AÇAN : Türkiye BüyükMillet Meclisi Üyeleri M. Akif HAMZAÇEBİ ve Emine Ülker TARHAN ile birlikte 116milletvekili (E.2011/107)

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURANLAR :

1- Aksaray İdare Mahkemesi (E.2012/47)

2- Diyarbakır 2. İdare Mahkemesi (E.2012/62)

3- Yozgat İdare Mahkemesi (E.2012/85)

4- Konya 1. İdare Mahkemesi (E.2012/89)

DAVA ve İTİRAZLARIN KONUSU : 8.8.2011günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde KararnamelerdeDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin;

1- Tümünün ve ayrı ayrı tüm maddeleri ile eki (1), (2), (3) ve(4) sayılı listelerin,

2- 24. maddesiyle değiştirilen 3.6.2011 günlü, 640 sayılıGümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararname'nin 16. maddesinin (1), (2), (3), (7), (8) ve (9) numaralıfıkralarının,

3- 28. maddesiyle 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 3.maddesine eklenen (12), (13) ve (14) numaralı fıkraların,

4- 54. maddesiyle 21.5.1986 günlü, 3289 sayılı Spor GenelMüdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici Madde12'nin,

Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7.,8., 10., 11., 36., 49., 70., 91., 112., 113., 123., 125. ve 128. maddelerineaykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına kararverilmesi istemidir.

II- YASA METİNLERİ

A- İptali İstenilen Kanun Hükmünde Kararname Kuralları

649 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin iptali istenen kurallarıile eki listeler şöyledir:

MADDE 1- 3/6/2011 tarihli ve634 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararnamenin 26 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “beş” ibaresi“onbeş” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 2- 3/6/2011 tarihli ve635 sayılı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e)bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve mevcut (f) bendi (g)bendi olarak teselsül ettirilmiştir.

“f) Ekonominin verimlilik esaslarına uygun olarak gelişmesiamacıyla verimlilik politika ve stratejileri hazırlamak, sanayi işletmelerininverimliliğini artırmak, geliştirmek ve temiz üretim projelerini desteklemek.”

MADDE 3- 635 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 6- (1) Bakanlığın hizmet birimleri şunlardır:

a) Sanayi Genel Müdürlüğü.

b) Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü.

c) Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü.

ç) Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğü.

d) Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü.

e) Verimlilik Genel Müdürlüğü.

f) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü.

g) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı.

ğ) Strateji Geliştirme Başkanlığı.

h) Hukuk Müşavirliği.

ı) Personel Dairesi Başkanlığı.

i) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı.

j) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı.

k) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.

l) Özel Kalem Müdürlüğü.”

MADDE 4- 635 sayılı Kanun HükmündeKararnameye 11 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

“Verimlilik Genel Müdürlüğü

MADDE 11/A- (1) Verimlilik Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Verimlilik politika ve stratejilerini hazırlamak, uygulanmasınıizlemek ve sonuçlarını değerlendirmek.

b) Verimlilikle ilgili konularda inceleme ve araştırmalar yapmak,tedbirler geliştirmek ve bu tedbirlerin uygulamaya konulmasına yönelikçalışmalar yapmak.

c) İşletmelerin verimliliğini artırma ve geliştirme çalışmalarınıdesteklemek ve teşvik etmek.

ç) İşletmelerin temiz üretim program ve projeleri hazırlamasına veuygulamasına yönelik faaliyetlerde bulunmak.

d) İşletmelerde israfa yol açan sorunları tespit etmek, israfıönleyici, verimi artırıcı teknik ve yöntemleri araştırmak, izlemek, sonuçlarınıdeğerlendirmek ve tavsiyelerde bulunmak.

e) Verimlilikle ilgili konularda teknik yardım sağlamak,araştırma, eğitim ve danışmanlık faaliyetlerinde bulunmak.

f) Verimliliği ölçmek için çalışmalar yapmak, konu ile ilgilikurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak, elde edilen sonuçları diğer ülkelerinverimlilik sonuçları ile karşılaştırmak, bu sonuçları belirli aralıklarla veuygun araçlarla yayımlamak.

g) Verimlilik konusunda belgelendirme yapmak.

ğ) Verimlilikle ilgili dernek, vakıf, enstitü ve eğitimmerkezlerinin kurulmasında gerçek ve tüzel kişileri yönlendirmek ve bunlarlaişbirliği yapmak.

h) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.”

MADDE 5- 635 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin geçici 2 nci maddesinin dördüncü fıkrası yürürlüktenkaldırılmıştır.

MADDE 6- 635 sayılı KanunHükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Millî Prodüktivite Merkezine ilişkin devir hükümleri

GEÇİCİ MADDE 6- (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte MillîProdüktivite Merkezine ait her türlü taşınır, taşıt, araç, gereç ve malzeme,varlık, borç ve alacaklar, hak ve yükümlülükler, yazılı ve elektronik ortamdakikayıtlar ve dokümanlar hiçbir işleme gerek kalmaksızın Bakanlığa devredilmişsayılır. Mülkiyeti Millî Prodüktivite Merkezine ait taşınmazlar ise bu maddeninyürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde tapuda resen Hazine adınatescil edildikten sonra, tahsis amacında kullanılmak üzere Bakanlığa tahsisedilmiş sayılır.

(2) Millî Prodüktivite Merkezinde istihdam edilen Genel Sekreter,Genel Sekreter Yardımcısı, Teknik Müşavir, Bölge Müdürü, Bölüm Başkanı,Müşavir, Muhasebe Müdürü ve Verimlilik Uzmanı unvanlı pozisyonlarda bulunanpersonel Verimlilik Uzmanı, diğer personel ise mevcut pozisyon unvanlarıylaBakanlığa devredilmiş sayılır. Bunlar, Bakanlıkça uygun görülen birim vegörevlerde, bulundukları sözleşmeli personel pozisyonlarında, idari hizmetsözleşmeleriyle istihdam edilir ve bunların mali ve sosyal hakları ileistihdamına ilişkin diğer hususlar hakkında bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce yürürlükte olan mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.Bu pozisyonlar, herhangi bir nedenle boşalması halinde başka bir işleme gerekkalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı,Teknik Müşavir, Bölge Müdürü, Bölüm Başkanı, Müşavir ve Muhasebe Müdürü unvanlıpozisyonlarda geçirilen süreler Verimlilik Uzmanı unvanlı pozisyonlarda geçmişsayılır.

(3) Bu madde uyarınca Bakanlığa devredilen personele yenipozisyonlarında istihdam edilmiş sayıldıkları tarih itibarıyla eskipozisyonlarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları sözleşme ücreti, ikramiye(bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatlar ve benzeriadlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmayabağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değerolarak esas alınır); yeni istihdam edildikleri pozisyonlara ilişkin olarakyapılan sözleşme ücreti, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlüzam ve tazminatlar ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgilimevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam nettutarından fazla olması halinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi vekesintiye tabi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olaraködenir. İstihdam edildikleri pozisyonlarda isteğe bağlı olarak herhangi birdeğişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlarda istihdam edilenlereveya başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir.

(4) Verimlilik Genel Müdürlüğünün 2011 mali yılı harcamaları 6091sayılı Kanuna istinaden Maliye Bakanlığınca yeni bir düzenleme yapılıncayakadar kapatılan Millî Prodüktivite Merkezinin bütçe ödeneklerinden karşılanır.”

MADDE 7- 635 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin “Hizmet Birimleri” başlıklısütunu aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“1) Sanayi Genel Müdürlüğü

2) Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü

3) Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü

4) Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğü

5) Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü

6) Verimlilik Genel Müdürlüğü

7) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü

8) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı

9) Strateji Geliştirme Başkanlığı

10) Hukuk Müşavirliği

11) Personel Dairesi Başkanlığı

12) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı

13) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

14) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği

15) Özel Kalem Müdürlüğü”

MADDE 8- 635 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin eki (2) sayılı listede yer alan “140” ibareleri “154”şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 9- 3/6/2011 tarihli ve637 sayılı Ekonomi Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararnamenin geçici 3 üncü maddesinin onbeşinci fıkrasına “Dış Ticaret Uzmanıunvanını” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Hazine Kontrolörü unvanını ihrazetmiş olanlar, Bakanlık kadrolarına atandıkları tarihten itibaren Dış TicaretKontrolörü unvanını” ibaresi ve “Dış Ticaret Uzman Yardımcısı kadrosunda”ibaresinden sonra gelmek üzere “, Hazine Kontrolörü kadrosunda geçirdiklerisüreler Dış Ticaret Kontrolörü kadrosunda, Stajyer Hazine Kontrolörü kadrosundageçirdikleri süreler Stajyer Dış Ticaret Kontrolörü kadrosunda” ibaresieklenmiştir.

MADDE 10- 3/6/2011 tarihli ve638 sayılı Gençlik ve Spor Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KanunHükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 6- (1) Bakanlığın hizmet birimleri şunlardır:

a) Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü.

b) Proje ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü.

c) Eğitim, Kültür ve Araştırma Genel Müdürlüğü.

ç) Spor Hizmetleri Dairesi Başkanlığı.

d) Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı.

e) Hukuk Müşavirliği.

f) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı.

g) Personel Dairesi Başkanlığı.

ğ) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı.

h) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı.

ı) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.

i) Özel Kalem Müdürlüğü.”

MADDE 11- 638 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi aşağıdakişekilde değiştirilmiş ve (h) ve (ı) bentleri yürürlükten kaldırılmıştır.

“ğ) Gençlik alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarıile kamu kurum ve kuruluşları, mahalli idareler ve üniversitelerin ilgilibirimleriyle ilişkileri yürütmek.”

MADDE 12- 638sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 8 inci maddesinden sonra gelmek üzereaşağıdaki madde eklenmiştir.

“Eğitim, Kültür ve Araştırma Genel Müdürlüğü

MADDE 8/A- (1) Eğitim, Kültür ve Araştırma Genel Müdürlüğününgörevleri şunlardır:

a) Gençlere rehberlik ve danışmanlık hizmeti yapmak, eğitim hizmetve imkânlarını geliştirici faaliyetlerde bulunmak.

b) Gençliğin gelişimine katkı sağlamak amacıyla eğitim ve kültüralanında yapılabilecek faaliyetleri planlamak.

c) Bakanlığın görev alanıyla ilgili yayınlar yapmak, yaptırmak veyayınları takip etmek.

ç) Yurtiçi ve yurtdışında gençlikle ilgili inceleme vearaştırmalar yapmak veya yaptırmak, bunların sonuçlarını ilgili kurum vekuruluşlarla paylaşmak.

d) Gençlerin bilim, sanat ve kültürel alanlara ilgisini artırmayayönelik faaliyetler yürütmek ve bu kapsamda yürütülen faaliyetleri desteklemek.

e) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.”

MADDE 13- 638 sayılı KanunHükmünde Kararnameye 14 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeeklenmiştir.

“Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

MADDE 14/A- (1) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığının görevlerişunlardır:

a) Bakanlık projelerinin Bakanlık bilişim altyapısına uygun olaraktasarlanmasını ve uygulanmasını sağlamak, teknolojik gelişmeleri takip etmek,bilgi güvenliği ve güvenilirliği konusunun gerektirdiği önlemleri almak,politikaları ve ilkeleri belirlemek, kamu bilişim standartlarına uygun çözümlerüretmek.

b) Bakanlığın bilgi işlem hizmetlerini yürütmek.

c) Bakanlığın internet sayfaları, elektronik imza ve elektronikbelge uygulamaları ile ilgili teknik çalışmaları yapmak.

ç) Bakanlık hizmetleriyle ilgili bilgileri toplamak ve ilgilibirimlerle işbirliği içinde veri tabanları oluşturmak.

d) Bakanlığın mevcut bilişim altyapısının kurulumu, bakımı,ikmali, geliştirilmesi ve güncellenmesi ile ilgili işleri yürütmek, haberleşmegüvenliğini sağlamak ve bu konularda görev üstlenen personelin bilgiteknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak düzenli şekilde hizmet içi eğitimalmalarını sağlamak.

e) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.”

MADDE 14- 638 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 17 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “on”ibaresi “yirmi” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 15- 638 sayılı KanunHükmünde Kararnameye 27 nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeeklenmiştir.

“Görevlendirme

MADDE 27/A- (1) 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Devlet Personel BaşkanlığıKuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesindesayılan kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar kurumlarının, hâkim ve savcılarise kendilerinin muvafakatiyle aylık, ödenek, her türlü zam ve tazminatlar ilediğer malî ve sosyal hak ve yardımları kurumlarınca ödenmek kaydıyla geçiciolarak Bakanlıkta görevlendirilebilir. Bu personel, kurumlarından aylıklıizinli sayılır. İzinli oldukları sürece memuriyetleri ile ilgili özlük haklarıdevam eder ve bu süreler terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır. Terfileribaşkaca bir işleme gerek kalmaksızın süresinde yapılır.”

MADDE 16- 638 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 29 uncu maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.

“İl ve ilçe düzeyinde yapılması gereken iş ve işlemler

MADDE 29- (1) Bakanlığın görev alanıyla ilgili olarak il ve ilçedüzeyinde yapılması gereken iş ve işlemler Spor Genel Müdürlüğünün GençlikHizmetleri ve Spor İl ve İlçe Müdürlükleri aracılığıyla yürütülür. Bu amaçlaSpor Genel Müdürlüğü bütçesine gerekli ödenek konulur.”

MADDE 17- 638 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin geçici 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan“yüzde otuzunu” ibaresi “yüzde ellisini” ve “beş yıllık” ibaresi “üç yıllık” şeklindedeğiştirilmiş ve aynı Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici maddeeklenmiştir.

“Atama izni

GEÇİCİ MADDE 10- (1) Gençlik ve Spor Bakanlığı adına ihdas edilenkadroların yüzde ellisini geçmemek üzere, 6091 sayılı 2011 Yılı Merkezi YönetimBütçe Kanunundaki sınırlamalara tabi olmadan atama yapılabilir.”

MADDE 18- 638 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin “Hizmet Birimleri” başlıklısütunu aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“1) Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü

2) Proje ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü

3) Eğitim, Kültür ve Araştırma Genel Müdürlüğü

4) Spor Hizmetleri Dairesi Başkanlığı

5) Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı

6) Hukuk Müşavirliği

7) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı

8) Personel Dairesi Başkanlığı

9) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı

10) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

11) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği

12) Özel Kalem Müdürlüğü”

MADDE 19- 3/6/2011 tarihli ve640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KanunHükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan“ambarlar,” ibaresinden sonra gelmek üzere “lojistik merkezleri,” ibaresieklenmiş ve (ı) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“ı) Teknik mevzuatı bulunmayan ve doğrudan tüketiciye sunulanürünlerin piyasa gözetimi ve denetimini yapmak veya yaptırmak, denetimlere dairmevzuat, politika ve uygulamaların koordinasyonunu sağlamak.”

MADDE 20- 640 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “üç” ibaresi“dört” şeklinde değiştirilmiş, aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılıcetvelin Müsteşar Yardımcısı başlıklı sütununa yeni bir “Müsteşar Yardımcısı”sırası eklenmiştir.

MADDE 21- 640 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde yer alan“hükümlerinin” ibaresinden sonra gelmek üzere “uygulanmasına ilişkin usul veesasları belirlemek ve” ibaresi eklenmiş ve aynı fıkranın (j) bendinde yer alan“Yatlar ve konteynerlere” ibaresi “Konteynerlere” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 22- 640sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b)bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve diğer bentler buna göreteselsül ettirilmiştir.

“c) Yatlara ilişkin işlemlerin yürütülmesini sağlamak.”

MADDE 23- 640 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (e) bentleriaşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkraya (ğ) bendinden sonra gelmek üzereaşağıdaki bentler eklenmiş ve mevcut (h) bendi (k) bendi olarak teselsül ettirilmiştir.

“ç) Yolcu beraberi eşya, kaçak veya kaçak zannı ile yakalanan eşyave araç ile zorunlu hâllerde gümrük denetimine tâbi diğer eşya için geçicidepolama yerleri ve antrepolar açmak, açılmasına ve işletilmesine izin vermek,işletmek veya işlettirmek.”

“e) Laboratuvarlar kurmak, laboratuvarlarda yapılan tahlillerinücretlerini tahsil etmek ve bu laboratuvarların faaliyetleri için ihtiyaçduyulan tüm giderleri karşılamak.”

“h) Bakanlığın faaliyet alanına giren gümrük denetimine ve içticarete konu eşya hareketinin etkili ve verimli bir şekilde planlanması veuygulanması ile söz konusu eşyanın taşınması, depolanması ve kontrol altındatutulmasına yönelik çalışmalarda bulunmak, bu amaçla yapılacak çalışmalarıkoordine etmek, lojistik merkezleri kurulmasına, işletilmesine ve buralardayapılacak işlemlere ilişkin usul ve esasları belirlemek.

ı) Geçici depolama yeri ve antrepo açılmasına ve işletilmesineizin vermek, buraları denetlemek, gerekli hallerde izni geri almak ve buyerlere ilişkin usul ve esasları belirlemek.

i) Gümrük idaresinin ihtiyaç duyduğu her türlü mührün alımını,satımını veya bedelsiz dağıtımını yapmak.

j) Gümrük hizmetlerinin geliştirilmesi ve kaçakçılıkla etkinmücadele edilmesine yönelik faaliyetler kapsamında, modernizasyon, otomasyon;araç-gereç ve teknik cihazların temini; kurs, konferans, toplantı ve seminerdüzenlenmesi; envanter, projelendirme, uygulama, araştırma-geliştirme, yayın,rehberlik, danışmanlık, yönetim, işletme, yurtdışı teşkilatının geliştirilmesive benzeri hizmetleri yapmak, yaptırmak veya bunlara katılmak; yap-işlet-devretsözleşmeleri kapsamında alınan Bakanlık payının bu fıkrada belirtilen alanlardasözleşmelerde yer aldığı şekilde kullanımına yönelik işlemleri yapmak veyayaptırmak.”

MADDE 24- 640 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 16 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 16- (1) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı; Başkan, BaşkanYardımcıları, Grup Başkanları ile Gümrük ve Ticaret Müfettişlerinden oluşur.Başkan Yardımcıları ile Grup Başkanları fiilen on yıldan fazla denetim göreviyapmış olanlar arasından Bakan tarafından görevlendirilir.

(2) Başkanlığa verilen görevlerin yerine getirilmesinde,uzmanlaşma ve işbölümünün sağlanması amacıyla doğrudan Başkanlığa bağlı olmaküzere aşağıdaki grup başkanlıkları kurulur:

a) Teftiş Grup Başkanlığı.

b) Gümrük İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlığı.

c) Ticaret İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlığı.

(3) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı, Makamın emri ve onayı üzerineaşağıdaki görevleri yapar:

a) Teftiş Grup Başkanlığı:

1) Bakanlık teşkilatının her türlü faaliyet ve işlemleriyle ilgiliolarak teftiş yapmak.

2) Bakanlık teşkilatının denetimi altındaki her türlü kuruluşunfaaliyet ve işlemleri ile ilgili olarak Bakanlığın görev ve yetkileri çerçevesindeteftiş yapmak.

3) Bakanlığın amaçlarının daha iyi gerçekleştirilmesini vemevzuata, plan ve programa uygun çalışılmasını sağlamak üzere gerekliteklifleri hazırlamak ve Makama sunmak.

4) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri ve gümrük müşavirlerininher türlü faaliyet ve işlemlerini incelemek ve denetlemek.

5) Mevzuatın uygulanmasında görülen aksaklıklar hakkında görüş veönerilerini bir rapor hâlinde Makama sunmak.

6) Makam tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

b) Gümrük İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlığı:

1) Bakanlık teşkilatının gümrük konularındaki faaliyet veişlemleriyle ilgili olarak inceleme ve soruşturma yapmak.

2) Ticarî işletmelerde gümrük ve dış ticaret mevzuatıuygulamalarını incelemek, denetlemek, soruşturmak ve sonradan kontrole tabitutmak.

3) Gümrük mevzuatına aykırı fiillerle ilgili inceleme, araştırmave idari soruşturma yapmak.

4) Gümrük yükümlülüklerine ilişkin ihbar ve şikâyetleri incelemek,araştırmak ve idarî yönden soruşturmak.

5) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri ve gümrük müşavirlerininher türlü faaliyet ve işlemlerini soruşturmak.

6) Mevzuatın uygulanmasında görülen aksaklıklar hakkında görüş veönerilerini bir rapor hâlinde Makama sunmak.

7) Makam tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

c) Ticaret İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlığı:

1) Bakanlık teşkilatının ticaret konularındaki faaliyet veişlemleriyle ilgili olarak inceleme ve soruşturma yapmak.

2) Gözetim şirketlerinin ve firmalarının kuruluş, faaliyet veişlemleri, ticaret odaları, sanayi odaları, ticaret ve sanayi odaları, denizticaret odaları, ticaret borsaları, ürün ihtisas borsası unvanını taşıyan ürünborsaları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve bunların bağlı ve ilgilikuruluşları, ticaret sicili memurluklarının faaliyet, hesap ve işlemleri,Bakanlığa verilen görevler çerçevesinde yerli ve yabancı şirketler, yurtiçindedüzenlenen fuarların kuruluş ve işleyişi, umumi mağazaların hesap, işlem,varlık ve faaliyetleri ile yaş sebze ve meyve toptancı hâlleri ile ilgiliinceleme, denetim ve soruşturma yapmak.

3) Tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarınıkorumak amacıyla piyasa gözetim ve denetimi yapmak, inceleme ve soruşturmayapmak.

4) Kooperatiflerin her türlü işlem, hesap ve mal varlıklarınıincelemek, denetlemek ve soruşturmak.

5) Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğünün görev alanına girenhususlarda inceleme, denetim ve soruşturma yapmak.

6) Mevzuatın uygulanmasında görülen aksaklıklar hakkında görüş veönerilerini bir rapor hâlinde Makama sunmak.

7) Makam tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

(4) Gümrük ve Ticaret Müfettişleri, gümrük bölgesi içinde bulunanbütün nakil vasıtalarını, bunların yük ve eşyasını, personel ve yolcularınımuayene etmeye, Bakanlığın denetimine tâbi gümrük ambar, antrepoları ve serbestbölgelerdeki mevcut mallar ile bunların kayıtlarını incelemeye, teftiş etmeyeve gerektiğinde Bakanlık ve Hazinenin haklarını koruyacak tedbirlerin alınmasınısağlayıcı önerilerde bulunmaya, acil ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerdeBakanlık ve Hazinenin haklarını koruyucu tedbirler almaya yetkilidir.

(5) Denetime tâbi olan gerçek ve tüzel kişiler, gizli dahi olsabütün belge, defter ve bilgileri ibraz etmek, para ve para hükmündeki evrakı veayniyatı ilk talep halinde Gümrük ve Ticaret Müfettişlerine göstermek, Gümrükve Ticaret Müfettişlerinin saymasına ve incelemesine yardımcı olmak zorundadır.Gümrük ve Ticaret Müfettişleri, görevleri sırasında tüm resmî daire, kurum,kuruluş ve kamuya yararlı derneklerle, gerçek ve tüzel kişilerden gerekliyardım, bilgi, evrak, kayıt ve belgeleri istemeye yetkilidir; kanunî engelolmadıkça bu isteğin yerine getirilmesi zorunludur.

(6) Gümrük ve Ticaret Müfettişleri tarafından düzenlenen raporlar,öncelikle Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı bünyesinde oluşturulan RaporDeğerlendirme Komisyonlarına sunulur; Komisyonların yaptığı değerlendirmesonucunda hazırlanan rapor dikkate alınarak işlem yapılır. Rapor DeğerlendirmeKomisyonlarının teşekkülü ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

(7) Gümrük ve Ticaret Müfettişlerinin hangi grup başkanlığıbünyesinde görev yapacağı Bakan tarafından belirlenir.

(8) Gümrük ve Ticaret Müfettişleri ve Müfettiş Yardımcılarınınmesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterlik sınavları, görev, yetki vesorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usul ve esasları yönetmelikledüzenlenir.

(9) Bakan, bu maddede belirtilen yetkilerini alt kademeleredevredebilir.”

MADDE 25- 640 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 18 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(5) Gümrük ve ticaret bölge müdürlükleri, gümrük müdürlükleri,işletme müdürlükleri ve gümrük muhafaza kaçakçılık ve istihbarat müdürlükleri,yetki alanı ve Bakanlıkça devredilen yetki çerçevesinde, idarî yargımercilerinde Bakanlık adına dava açabilir, Bakanlığa karşı açılan idarîdavalarda Bakanlığı temsil edebilir, bu davaları Bakanlık adına takip edebilir,adlî ve idarî yargı organları ile icra daireleri ve noterler tarafındangönderilen tebligatı Bakanlık adına alabilir ve Bakanlık adına işlemyapabilir.”

MADDE 26- 640 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 25 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “yirmi”ibaresi “otuz” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 27- 640 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 38 inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.

“Personel alım usulü

MADDE 38- (1) Bakanlıkça, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendindeyer alan Bakanlık kadroları dışındaki kadrolara ve sözleşmeli personelpozisyonlarına ilk defa atanacaklar; ilgili mevzuat uyarınca yapılan merkezîsınavdan yetmiş ve üzeri puan alanlar arasından, sınav komisyonlarıncayapılacak sözlü sınav sonucuna göre belirlenir. Bu fıkranın uygulanmasınailişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.”

MADDE 28- 640 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin geçici 3 üncü maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“(12) 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılıcetvelin Gümrük ve Ticaret Bakanlığına ait bölümünde yer alan boş ve doluBaşkontrolör, Kontrolör ve Stajyer Kontrolör kadrolarının unvanı sırasıylaGümrük ve Ticaret Başmüfettişi, Gümrük ve Ticaret Müfettişi ve Gümrük veTicaret Müfettiş Yardımcısı olarak değiştirilmiştir.

(13) Bu fıkranın yayımı tarihinde Bakanlıkta Başkontrolör,Kontrolör ve Stajyer Kontrolör kadrolarında bulunanlar ile geçici 2 ncimaddenin yedinci fıkrasına göre Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcısıkadrosuna atananlar ilgisine göre Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi, Gümrük veTicaret Müfettişi, Gümrük ve Ticaret Müfettiş Yardımcısı kadrolarınabulundukları kadro dereceleriyle herhangi bir işleme gerek kalmaksızın atanmışsayılır. Bu madde ve geçici 2 nci maddenin yedinci fıkrasına göre Bakanlıkkadrolarına atanmış sayılan veya atanması öngörülen;

a) Gümrük Müsteşarlığı Başkontrolör, Kontrolör ve StajyerKontrolörlerinin,

b) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Bilim, Sanayi ve TeknolojiBakanlığı Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları ile Başkontrolör,Kontrolör ve Stajyer Kontrolörlerinin,

anılan kadrolarda geçirdikleri süreler, Bakanlıkta Gümrük veTicaret Başmüfettişi, Gümrük ve Ticaret Müfettişi ve Gümrük ve Ticaret MüfettişYardımcısı kadrolarında geçmiş sayılır. Bu Kanun Hükmünde KararnameyleRehberlik ve Teftiş Başkanlığı ile Gümrük ve Ticaret Müfettişlerine verilengörev ve yetkiler kapsamında olmak kaydıyla; mevzuatta Gümrük MüsteşarlığıMüfettişleri ve Kontrolörleri ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Müfettişleri veKontrolörlerine yapılmış olan atıflar Gümrük ve Ticaret Müfettişlerine yapılmışsayılır.

(14) Bu fıkranın yayımı tarihinden önce Müfettiş ve Kontrolörunvanını ihraz etmiş olanlardan, taşrada Bölge Müdürü veya İl Müdürü, merkezdeise Daire Başkanı ve üstü görevde bulunanlar ile Sanayi ve TicaretBakanlığından Bakanlığa devredilen birimlerde Müfettiş, Kontrolör ve Sanayi veTicaret Uzmanı unvanını ihraz etmiş olanlardan Daire Başkanı ve üstü görevlerdebulunanlar ilgisine göre Gümrük ve Ticaret Müfettişi ve Gümrük ve TicaretUzmanı unvanını ihraz etmiş sayılır. Bunların Müfettiş, Kontrolör ve Uzmankadrolarında geçirdikleri süreler ilgisine göre Gümrük ve Ticaret Müfettişiveya Gümrük ve Ticaret Uzmanı kadrolarında geçmiş sayılır.”

MADDE 29- 3/6/2011 tarihli ve641 sayılı Kalkınma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararnamenin 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinden sonra gelmeküzere aşağıdaki bent eklenmiş ve mevcut (d) bendi (e) bendi olarak teselsülettirilmiştir.

“d) Bölgesel Gelişme Yüksek Kurulu ve Bölgesel Gelişme Komitesininsekretarya işlemlerini yürütmek.”

MADDE 30- 641 sayılı KanunHükmünde Kararnameye 23 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeeklenmiştir.

“Bölgesel Gelişme Yüksek Kurulu ve Bölgesel Gelişme Komitesi

MADDE 23/A- (1) Bölgesel Gelişme Yüksek Kurulu; Başbakan veKalkınma Bakanı ile Başbakanın belirleyeceği bakanlardan oluşur. Kurul,Başbakanın başkanlığında, Başbakanın katılmadığı hâllerde ise Başbakanınbelirleyeceği bakanın başkanlığında toplanır.

(2) Bölgesel Gelişme Yüksek Kurulu, bölgesel kalkınmaya ilişkinkonularda karar organı olup görevleri şunlardır:

a) Bölgesel gelişme alanında ulusal düzeyde genel politikaları veöncelikleri tayin etmek, bu kapsamda bölgesel gelişme ulusal stratejisinionaylamak.

b) Tarım, sanayi, turizm, ulaştırma, mekânsal gelişme, kırsalkalkınma, girişimcilik, yenilik, küçük ve orta ölçekli işletmeler gibi anapolitika alanlarıyla bölgesel gelişme politikalarının bütünlüğünü vekoordinasyonunu sağlayacak üst düzey kararlar almak.

c) Güneydoğu Anadolu Projesi, Doğu Anadolu Projesi, Doğu KaradenizProjesi ve Konya Ovası Projesi gibi kalkınma projelerini, bölge planlarını,stratejileri ve eylem planlarını onaylamak.

ç) Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatıtarafından hazırlanacak her türlü plan, proje ve programları inceleyerek kararabağlamak.

d) Kanunlar ve diğer mevzuatla yetki verilen konularda kararvermek.

(3) Bölgesel kalkınma konularının teknik düzeyde tartışıldığı veBölgesel Gelişme Yüksek Kurulunun karar almasına yönelik önerileringeliştirildiği Bölgesel Gelişme Komitesi, Müsteşarın başkanlığında, MaliyeBakanlığı ve Hazine müsteşarları ile Bölgesel Gelişme Yüksek Kurulunda temsiledilen bakanlıkların müsteşarlarından oluşur. Ayrıca, Komitenin gündemine görekamu kesimi, özel kesim veya sivil toplum kuruluşu temsilcileri de Komitetoplantılarına davet edilebilir.

(4) Komitenin görevleri şunlardır:

a) Bölgesel gelişme alanında ulusal düzeyde politika önerilerigeliştirmek.

b) Bölgesel gelişmeyle ilgili konularda koordinasyonu veişbirliğini geliştirmeye yönelik önerilerde bulunmak.

c) Bölgesel gelişme ulusal stratejisi çalışmalarını yönlendirmek, stratejininhazırlık sürecine katkıda bulunmak, onay öncesi son değerlendirmeyi yapmak.

ç) Bölgesel gelişme ulusal stratejisinin ve bölge planlarınınsektörel ve tematik politikalarla uyum ve tamamlayıcılığını güçlendirecektedbirler geliştirmek.

d) Ulusal politikaları bölgesel kalkınmaya etkileri açısındandeğerlendirmek.

e) Ulusal ve bölgesel düzeyde, mekânsal gelişme stratejileriylekalkınma politikaları arasında bütünlük sağlamaya yönelik çalışmalarıyönlendirmek.

f) Bölge planlarını, bölgesel programları ve bölgesel gelişmebakımından önemli olan program, proje ve destekleri inceleyerek görüş,değerlendirme ve önerilerde bulunmak.

g) Kalkınma ajansları ve diğer ilgili kuruluşların bölgeselgelişmeye yönelik uygulamalarını genel olarak izlemek ve değerlendirmek,performans değerlendirmesinde dikkate alınacak esas ve kriterleri önermek.

ğ) Kümelenme ve bölgesel yenilik gibi bölgesel nitelikli işletmepolitikalarının ulusal koordinasyonunu gerçekleştirmek, bu alanda hazırlananstrateji belgeleri hakkında görüş ve değerlendirmelerde bulunmak.

(5) Bölgesel Gelişme Yüksek Kurulunun ve Bölgesel GelişmeKomitesinin teşekkülü ile çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafındançıkarılan yönetmelikle düzenlenir.”

MADDE 31- 641 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yeralan “Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına” ibaresinden önce gelmek üzere“Devlet Planlama Teşkilatına veya” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 32- 641 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin eki (II) sayılı cetvelde yer alan “Strateji GeliştirmeDairesi Başkanı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Kurullar Sekretaryası DairesiBaşkanı,” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 33- 3/6/2011 tarihli ve642 sayılı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi ile Konya Ovası ProjesiBölge Kalkınma İdaresi Başkanlıklarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KanunHükmünde Kararnamenin adı “Doğu Anadolu Projesi, Doğu Karadeniz Projesi veKonya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlıklarının Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 34- 642 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 1- (1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı; Doğu AnadoluProjesi, Doğu Karadeniz Projesi ve Konya Ovası Projesinin uygulamalarınıyerinde koordine etmek ve bu kalkınma projelerinin uygulandığı illerdekiyatırımların gerektirdiği araştırma, planlama, programlama, projelendirme,izleme, değerlendirme ve koordinasyon hizmetlerinin yerine getirilmesisuretiyle bu projelerin kapsadığı bölgelerin kalkınmasını hızlandırmak üzere,Kalkınma Bakanlığına bağlı ve tüzel kişiliğe sahip,

a) Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi,

b) Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi,

c) Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi,

başkanlıklarının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarınıdüzenlemektir.

(2) Başkanlıkların merkezleri ve kapsadıkları iller, ekli (I)sayılı cetvelde gösterilmiştir. Başkanlıkların kapsadıkları illeri vemerkezlerini değiştirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.

(3) Başkanlıklar, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihindenitibaren beş yıllık süre için kurulmuştur. Bu süre, Bakanlar Kurulu kararıylabeş yıla kadar uzatılabilir.”

MADDE 35- 642 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 2- (1) Başkanlıkların görevleri şunlardır:

a) Bölgelerin kalkınmasının hızlandırılması amacıyla ilgili kurumve kuruluşların proje ve faaliyetlerinin uyum ve bütünlük içinde yürütülmesinisağlayacak eylem planları hazırlamak, bunların uygulanmasını koordine etmek,izlemek ve değerlendirmek.

b) Eylem planları kapsamındaki kamu yatırımlarının etkili veverimli bir şekilde yürütülmesi için kurumlar arası koordinasyonu sağlamak.

c) Eylem planlarının gerektirdiği yatırımlara ilişkin teklifleriilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde hazırlamak, önceliklendirmek veilgili kurum ve kuruluşlar ile Kalkınma Bakanlığına göndermek.

ç) Bölgedeki kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülen yatırımprojelerini izlemek ve değerlendirmek.

d) İlgili kamu kurum ve kuruluşlarınca talep edilmesi hâlinde,yatırım projelerinin geliştirilmesine yardımcı olmak, bu sürece gerektiğindeKalkınma Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslara göre malî ve teknik desteksağlamak.

e) Bölge planlarının tamamlayıcılığını ve bütünlüğünü gözeterek,kalkınma ajanslarının ortak ve daha etkili çalışmalarına yardımcı olmak ve bukonularda görüş ve öneriler geliştirmek.

f) Bölgelerinin gelişme potansiyeline, sorunlarına ve imkânlarınadair araştırma, etüt, proje ve incelemeler yapmak veya yaptırmak.

g) Kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları için baştakurumsal kapasite ve beşeri kaynak konuları olmak üzere, Kalkınma Bakanlığınınbelirleyeceği usûl ve esaslara göre mevcut proje ve programlarla mükerrerlikoluşturmayacak yenilikçi destek programları tasarlamak ve uygulamak.

ğ) Kalkınma Bakanlığı tarafından verilecek diğer görevleriyapmak.”

MADDE 36- 642 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.

“Eylem planları

MADDE 3- (1) Eylem planları, bölgedeki illerin tamamını kapsayacakşekilde, Düzey 2 İstatistikî Bölge Birimleri bazındaki bölge planları ve ilgilidiğer plan ve programlar esas alınarak hazırlanır. Eylem planlarınınhazırlanmasında bölgedeki kalkınma ajansları başta olmak üzere ilgili kurum vekuruluşların görüş ve önerileri alınır. Eylem planları, Bölgesel Gelişme YüksekKurulunun onayına sunulmak üzere Başkanlıklar tarafından Kalkınma Bakanlığınagönderilir.

(2) Eylem planlarının ilgili kuruluşlar nezdinde uygulanmasınıntakibi ve koordinasyonu Başkanlıklar tarafından yürütülür. Başkanlıklar bukapsamdaki iş ve işlemlerin yürütülmesinden Kalkınma Bakanlığına karşısorumludur.”

MADDE 37- 642 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının sonuna aşağıdakicümle ile maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Diğer personel Kalkınma Bakanı tarafından atanır.”

“(3) Başkanlıklar, İzleme ve Değerlendirme Koordinatörlüğü veYönetim Hizmetleri Koordinatörlüğü ile bölgelerinin özellikleri, ihtiyaçları veeylem planlarının mahiyeti dikkate alınarak Kalkınma Bakanının onayıyla kurulandiğer koordinatörlüklerden oluşur. Başkanlıklardaki koordinatörlüklerin sayısıaltıyı geçemez.”

MADDE 38- 642 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin; ikinci fıkrası aşağıdaki şekildedeğiştirilmiş, üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş, beşinci fıkrasındayer alan “Başkanlıklarda sözleşmeli olarak istihdam edilebilirler” ibaresi“yedinci fıkrada belirtilen nitelikleri taşımak kaydıyla, Başkanlıklardasözleşmeli olarak istihdam edilebilir” şeklinde değiştirilmiş ve maddeyeaşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(2) Başkanlıklarda, Başkan, Başkan Yardımcısı, Müşavir, HukukMüşaviri ve Uzman kadrolarına atananlar, kadroları karşılık gösterilmeksuretiyle, 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personelçalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli olarakçalıştırılabilir. Başkanın sözleşme ücreti GAP İdaresi Başkanının sözleşmeücretini, Başkan Yardımcısının sözleşme ücreti GAP İdaresi Başkan Yardımcısınınsözleşme ücretini geçmeyecek şekilde belirlenir. Söz konusu personele,çalıştıkları günlerle orantılı olarak, hastalık ve yıllık izinleri dâhil, Ocak,Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında birer aylık sözleşme ücreti tutarında ikramiyeödenir. Bunlardan üstün gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine görebaşarılı çalışmalar yaptıkları tespit edilenlere, Kalkınma Bakanının onayı ileHaziran ve Aralık aylarında birer aylık sözleşme ücreti tutarında teşvikikramiyesi ödenebilir. Başkan tarafından birimlerin eşgüdümü için koordinatörolarak görevlendirilecek azami altı Uzmana, kadroları için öngörülen sözleşmeücreti yüzde on artırımlı olarak ödenir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usûlve esaslar ile bu fıkrada belirtilen personele yapılacak diğer ödemelerBakanlar Kurulunca belirlenir.”

“Bunlara ödenecek ücretin net tutarı, birinci dereceli Uzmanaödenen aylık ortalama net tutarı aşmamak üzere Kalkınma Bakanı tarafındantespit edilir.”

“(7) Başkanlıklarda bu maddede belirtilen usullere göreçalıştırılacak uzman personel; en az dört yıllık fakülte ya da yüksekokullardanveya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen yurtdışındakiyükseköğretim kurumlarından en az lisans düzeyinde mezun olanlar arasındanistihdam edilir.”

MADDE 39- 642 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 8 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.

“(2) Başkanlıklar, Doğu Anadolu Projesi, Doğu Karadeniz Projesi veKonya Ovası Projesine ilişkin eylem planı, program ve projelerinhazırlanmasında, uygulamanın izlenmesinde ve değerlendirilmesinde, baştabölgedeki kalkınma ajansları olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliğitesis eder.”

MADDE 40- 642 sayılı KanunHükmünde Kararnameye aşağıdaki cetvel eklenmiştir.

“(I) Sayılı Cetvel

BAŞKANLIKLARIN MERKEZLERİ VE KAPSADIĞI İLLER

 

Başkanlık Adı

Merkez

Kapsadığı İller

1. Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı

Erzurum

Ağrı, Ardahan, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum,

Hakkari, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Tunceli, Van

2. Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı

Giresun

Artvin, Bayburt, Giresun, Gümüşhane, Ordu,

Rize, Samsun, Trabzon

3. Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı

Konya

Aksaray, Karaman, Konya, Niğde

“

MADDE 41- 8/4/1965tarihli ve 580 sayılı Millî Prodüktivite Merkezi Kuruluş Kanunu yürürlüktenkaldırılmıştır. Mevzuatta 580 sayılı Millî Prodüktivite Merkezi KuruluşKanununa yapılmış olan atıflar 635 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye, MillîProdüktivite Merkezine yapılmış olan atıflar Bilim, Sanayi ve TeknolojiBakanlığına yapılmış sayılır.

MADDE 42- 14/7/1965 tarihli ve657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;

a) 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının(11) numaralı alt bendine “Aile ve Sosyal Politikalar Uzman Yardımcıları,”ibaresinden sonra gelmek üzere “Savunma Sanayii Uzman Yardımcıları,” ve “Aileve Sosyal Politikalar Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere “SavunmaSanayii Uzmanlığına,” ibareleri eklenmiştir.

b) 59 uncu maddesinde yer alan “Savunma Sanayii Müsteşarlığı ile”ibaresi “Savunma Sanayii Müsteşarlığına ait Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı,I.Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı ve Müşavir Avukat kadrolarına,” şeklindedeğiştirilmiştir.

c) Eki (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I – Genel İdareHizmetleri Sınıfı” bölümünün; (d) bendine “Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınmaİdaresi Başkanı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Doğu Karadeniz Projesi BölgeKalkınma İdaresi Başkanı, Kalkınma Araştırmaları Merkezi Başkanı,” ibaresi, (f)bendine “Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkan Yardımcısı,”ibaresinden sonra gelmek üzere “Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresiBaşkan Yardımcısı” ibaresi eklenmiş, aynı bentte yer alan “KalkınmaAraştırmaları Merkezi Başkanı,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve (h) bendine“İhracatı Geliştirme Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “SavunmaSanayii Uzmanları,” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 43- 31/7/1970 tarihli ve1325 sayılı Millî Savunma Bakanlığı Görev ve Teşkilatı Hakkında Kanunun 1 incimaddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Bakanlıkta, sayısı yediyi geçmemek üzere Bakanlık Müşaviri, birBasın ve Halkla İlişkiler Müşaviri ile bir Özel Kalem Müdürü atanabilir.Bunların kadroları Bakanlık merkez teşkilatında, Silahlı Kuvvetlerkadrolarından ayrı olarak gösterilir.”

MADDE 44- 23/4/1981 tarihli ve2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanunun eki(2) sayılı cetvelde yer alan “Bakanlık Müşavirleri” ibaresi “BakanlıkMüşavirleri (Millî Savunma Bakanlığı Bakanlık Müşavirleri dâhil) şeklindedeğiştirilmiştir.

MADDE 45- 27/9/1984 tarihli ve3046 sayılı Kanunun 19/A maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümleeklenmiştir.

“Bakan, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların (5018 sayılı Kanunaekli (III) sayılı cetvelde yer alan kurumlar dâhil) her türlü faaliyet veişlemlerini denetlemeye yetkilidir.”

MADDE 46- 14/2/1985 tarihli ve3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 8 incimaddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.

“g) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı.”

MADDE 47- 3152 sayılı Kanuna13/A maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

“Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı

MADDE 13/B- Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığınıngörevleri şunlardır:

a) Bakanlığın Avrupa Birliği ile ilişkilerini yürütmek ve AvrupaBirliğine uyum çalışmalarında koordinasyonu sağlamak.

b) Bakanlığın yabancı ülkeler ve uluslararası kuruluşlar ileilişkilerini yürütmek ve bu konuda koordinasyonu sağlamak.

c) Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar ve diğer ülkelercesağlanan mali kaynakların proje bazlı kullanım sürecini yürütmek, Bakanlıkmerkez ve bağlı birimlerince yürütülen projelerin uygulanmasını izlemek vekoordinasyonunu sağlamak.

d) Bakanlığın görev alanına giren konularda insan haklarınınkorunması ve geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapmak, bu konularda Bakanlıkbirimleri arasında koordinasyonu sağlamak, ülkemizin taraf olduğu uluslararasıanlaşmaların denetim mekanizmaları ile ilgili çalışmaları yürütmek.

e) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.”

MADDE 48- 3152 sayılı Kanunun 20nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdakibent eklenmiş ve mevcut (d) bendi (e) bendi olarak teselsül ettirilmiştir.

“d) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı,”

MADDE 49- 3152 sayılı Kanuna 23üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

“Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

MADDE 23/A- Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Bakanlık projelerinin Bakanlık bilişim altyapısına uygun olaraktasarlanmasını ve uygulanmasını sağlamak, teknolojik gelişmeleri takip etmek,bilgi güvenliği ve güvenilirliği konusunun gerektirdiği önlemleri almak,politikaları ve ilkeleri belirlemek, kamu bilişim standartlarına uygun çözümlerüretmek.

b) Bakanlığın bilgi işlem hizmetlerini yürütmek.

c) Bakanlığın internet sayfaları, elektronik imza ve elektronikbelge uygulamaları ile ilgili teknik çalışmaları yapmak.

d) Bakanlık hizmetleriyle ilgili bilgileri toplamak ve ilgilibirimlerle işbirliği içinde veri tabanları oluşturmak.

e) Bakanlığın görev alanına giren bilişim konularında bağlıkuruluşlar ve mahalli idareler ile koordinasyonu sağlamak.

f) Bakanlığın mevcut bilişim altyapısının kurulumu, bakımı,ikmali, geliştirilmesi ve güncellenmesi ile ilgili işleri yürütmek, haberleşmegüvenliğini sağlamak ve bu konularda görev üstlenen personelin bilgiteknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak düzenli şekilde hizmet içi eğitimalmalarını sağlamak.

g) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.”

MADDE 50- 3152 sayılı Kanununeki (1) sayılı cetvelin “Ana Hizmet Birimleri” başlıklı sütununa “7 - AvrupaBirliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı” sırası, “Yardımcı Birimler”başlıklı sütununa 3 üncü sırasından sonra gelmek üzere “4 – Bilgi İşlem DairesiBaşkanlığı” sırası eklenmiş ve mevcut 4 üncü sıra 5 inci sıra olarak teselsülettirilmiştir.

MADDE 51- 7/11/1985 tarihli ve3238 sayılı Savunma Sanayii Müsteşarlığının Kurulması ve 11 Temmuz 1939 Tarihve 3670 Sayılı Milli Piyango Teşkiline Dair Kanunun İki Maddesi ile 23 Ekim1984 Tarih ve 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun Bir MaddesindeDeğişiklik Yapılması Hakkında Kanunun;

a) 7 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.

“Müsteşarlıkta, 23/4/1981 tarihli ve 2451 sayılı Kanun hükümleridışında kalan memurlar Millî Savunma Bakanının onayı ile atanır. Bakan buyetkisini Müsteşara devredebilir.”

b) 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “ile Daire TabibiKadrosu” ibaresi “Savunma Sanayii Uzmanı ve Uzman Yardımcısı ile Daire Tabibikadroları” şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“Müsteşarlık, görev alanına giren konularda çalıştırılmak üzereSavunma Sanayii Uzmanı ve Uzman Yardımcısı istihdam eder. Savunma Sanayii UzmanYardımcılığına atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 incimaddesinde sayılan genel şartlara ek olarak aşağıdaki şartlar aranır:

a) En az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler,iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimler fakülteleri, Müsteşarlığın görevalanına giren ve yönetmelikle belirlenen mühendislik fakülteleri ile diğeryükseköğretim kurumlarından veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulutarafından kabul edilen yurtiçindeki veya yurtdışındaki yükseköğretimkurumlarından mezun olmak,

b) Yönetmelikle belirlenen yabancı dillerden en az birini iyiderecede bilmek.

c) Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak.

Uzman Yardımcılığına atananlar, en az üç yıl çalışmak vehazırlayacakları uzmanlık tezinin, oluşturulacak tez jürisi tarafından kabuledilmesi kaydıyla, yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Süresiiçinde tezlerini sunmayan veya tezleri kabul edilmeyenlere tezlerini sunmalarıveya yeni bir tez hazırlamaları için altı ayı aşmamak üzere ilave süre verilir.Yeterlik sınavında başarılı olanların uzman kadrolarına atanabilmeleri, KamuPersoneli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından asgarî (B) düzeyindeveya dil yeterliği bakımından buna denkliği kabul edilen ve uluslararasıgeçerliliği bulunan başka bir belgeye sahip olma şartına bağlıdır. Sınavdabaşarılı olamayanlar veya sınava girmeye hak kazandığı halde geçerli mazeretiolmaksızın sınav hakkını kullanmayanlara, bir yıl içinde ikinci kez sınav hakkıverilir. Verilen ilave süre içinde tezlerini sunmayan veya ikinci defahazırladıkları tezleri de kabul edilmeyenler, ikinci sınavda da başarıgösteremeyen veya sınav hakkını kullanmayanlar ile yabancı dil yeterliğişartını yerine getirmeyenler, Savunma Sanayii Uzman Yardımcısı unvanınıkaybederler ve Müsteşarlıkta durumlarına uygun kadrolara atanırlar.

Savunma Sanayii Uzmanı ve Uzman Yardımcılarının mesleğealınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavıile diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.”

c) Geçici 8 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki geçicimadde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 9- Bu maddenin yayımı tarihinde Müsteşarlıkta ŞubeMüdürü (Uzman) unvanıyla görev yapanlar Uzman kadrolarına bulundukları kadrodereceleriyle herhangi bir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılır. Bunlarınyeni kadrolarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla, eski kadrolarınailişkin en son ayda aldıkları sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye(bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatlar ve değişik adlaraltında yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmayabağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değerolarak esas alınır); atanmış sayıldıkları kadrolara ilişkin olarak yapılansözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı),her türlü zam ve tazminatlar ve değişik adlar altında yapılan her türlüödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücretihariç) toplam net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı, herhangibir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıcatazminat olarak ödenir. Atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlıolarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlaraatananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir.

Birinci fıkraya göre Şube Müdürlüğü (Uzman)'nden Uzman kadrolarınaatanmış sayılanlardan boşalan Şube Müdürü kadrolarının kadro unvanı “Uzman”şeklinde değiştirilmiştir.”

MADDE 52- 21/5/1986 tarihli ve3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanununmülga 6 ncı maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde yenidendüzenlenmiştir.

“Taşra teşkilatı ile Bakanlığın il düzeyindeki iş ve işlemleri

MADDE 6- Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Spor Genel Müdürlüğününtaşradaki hizmetlerini yürütmek üzere illerde gençlik hizmetleri ve spor ilmüdürlüğü, ilçelerde gençlik hizmetleri ve spor ilçe müdürlüğü kurulur. GençlikHizmetleri ve Spor İl Müdürleri ile Gençlik Hizmetleri ve Spor İlçe MüdürleriBakan tarafından atanır. İl teşkilatının bütçesi özel bütçedir. İl bütçesindenilçelere valinin onayı ile ödenek tahsis edilir.

Spor Genel Müdürlüğüne bağlı federasyonların ilgili olduğu spordallarında taşra bağlantılarını sağlamak amacıyla illerde fahri olarak görevyapmak üzere birer spor dalı temsilcisi bulunur.”

MADDE 53- 3289 sayılı Kanundayer alan “Spor İl ve İlçe Müdürlükleri” ibareleri “Gençlik Hizmetleri ve Sporİl ve İlçe Müdürlükleri” şeklinde değiştirilmiştir. Mevzuatta Spor GenelMüdürlüğünün taşra teşkilatına yapılmış olan atıflar gençlik hizmetleri ve sporil ve ilçe müdürlüklerine yapılmış sayılır.

MADDE 54- 3289 sayılı Kanunaaşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 12- Spor Genel Müdürlüğü taşra teşkilatında İl SporMüdürü ve İlçe Spor Müdürü kadrolarında bulunanların görevleri bu maddeninyürürlüğe girdiği tarihte sona erer. Bunlar ekli (2) sayılı liste ile ihdasedilen Araştırmacı kadrolarına halen bulundukları kadro dereceleriyle atanmışsayılır. Bu madde uyarınca ihdas edilen Araştırmacı kadroları, herhangi birsebeple boşalması halinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmişsayılır. Bu madde uyarınca atanmış sayılan personelin yeni kadrolarına atanmışsayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son aydaaldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları, ek ödeme vebenzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiiliçalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabitbir değer olarak esas alınır); yeni atandıkları kadrolara ilişkin olarakyapılan aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları, ek ödeme ve benzeriadlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmayabağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması halindearadaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın farkkapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atanmış sayıldıkları kadrounvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendiistekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir.Spor Genel Müdürlüğünün mevcut il ve ilçe müdürlükleri, gençlik hizmetleri vespor il ve ilçe müdürlükleri olarak faaliyetlerine devam eder.”

MADDE 55- 27/6/1989 tarihli ve375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına“Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı,” ibaresinden sonragelmek üzere “Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı,”ibaresi eklenmiştir.

MADDE 56- 27/10/1989 tarihli ve388 sayılı Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi TeşkilatınınKuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesininbirinci fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklenmiş, 2 nci maddesinin birincifıkrasının (i) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, 3 üncü ve 4 üncümaddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

“Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatınıngörev süresini uzatmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.”

“i) Bölge planlarının tamamlayıcılığını ve bütünlüğünü gözeterek,kalkınma ajanslarının ortak ve daha etkili çalışmalarına yardımcı olmak ve bukonularda görüş ve öneriler geliştirmek,”

MADDE 57- 388 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “23 yılsonra” ibaresi “1 inci maddede belirtilen sürenin sonunda” olarakdeğiştirilmiştir.

MADDE 58- 23/2/1995 tarihli ve4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun mülga 29 uncu maddesiaşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.

“MADDE 29- Reklam Kurulu, Tüketici Konseyi ve tüketici sorunlarıhakem heyetlerinin faaliyetlerine ilişkin masraflar, Bakanlığın tüketicininkorunması amacına yönelik masrafları ve sair harcamalar Bakanlık bütçesinekonulacak ödenekten karşılanır.”

MADDE 59- 27/10/1999 tarihli ve4458 sayılı Gümrük Kanununun;

a) 221 inci maddesinin üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümleeklenmiştir.

“Bu madde kapsamında personele ödenmesi gereken fazla mesaiücretinin Ankara Gümrük Muhasebe Birimi hesabına aktarılan tutarı aşmasıhâlinde, aradaki fark Maliye Bakanlığı tarafından personel giderlerinikarşılama ödeneğinden Bakanlık bütçesine bu amaçla aktarılacak ödenektenkarşılanır.”

b) 244 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“7. Uzlaşma komisyonlarının başkan ve üyelerine, bukomisyonlardaki çalışmaları dolayısıyla verilecek ücret Gümrük ve TicaretBakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenir.”

MADDE 60- 10/12/2003 tarihli ve5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (II) sayılı cetvelin“B) ÖZEL BÜTÇELİ DİĞER İDARELER” bölümüne “41) Doğu Karadeniz Projesi BölgeKalkınma İdaresi Başkanlığı” sırası eklenmiş ve “24) Millî ProdüktiviteMerkezi” sırası yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 61- 24/3/2010 tarihli ve5978 sayılı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanunun;

a) 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan“Avrupa Birliği çerçevesinde yürütülen projeler hariç olmak üzere” ibaresi“Avrupa Birliği çerçevesinde yürütülen projeler ile Yükseköğretim Kurulu veüniversiteler hariç olmak üzere” şeklinde değiştirilmiştir.

b) 11 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş vemevcut (g) bendi (ğ) bendi olarak teselsül ettirilmiştir.

“g) Türkiye'ye çeşitli alanlarda eğitim, öğretim, seminer, kurs vebenzeri faaliyetler için gelecek yabancı uyruklu öğrencilere ihtiyaçlarıdoğrultusunda destek vermek.”

c) 19 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan“Avrupa Birliği çerçevesinde yürütülen projeler hariç olmak üzere” ibaresi“Avrupa Birliği çerçevesinde yürütülen projeler ile Yükseköğretim Kurulu veüniversiteler hariç olmak üzere” şeklinde, (c) bendinin (1) ve (4) numaralı altbentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“1) Yükseköğretim Kurulu ve üniversiteler aracılığıyla öğrenimgörmek üzere getirilen yabancı öğrenciler hariç olmak kaydıyla, kamu kurum vekuruluşlarınca temel eğitim giderleri karşılanmak suretiyle öğrenim görmeküzere Türkiye'ye gelecek olan ve Türkiye'de öğrenim gören öğrencilere ilişkingenel politikaları belirlemek.”

“4) Yükseköğretim Kurulunun önerilerini dikkate alarakYükseköğretim Kurulu ve üniversiteler hariç olmak üzere kamu kurum vekuruluşlarınca temel eğitim giderleri karşılanmak suretiyle yükseköğretimkurumlarına alınacak öğrenci kontenjanlarını ve seçim esaslarına ilişkinilkeleri belirlemek.”

MADDE 62- (1) EXPO 2020'ye evsahipliği yapacak kentin belirlenmesi amacıyla 2013 yılında UluslararasıSergiler Bürosu genel kurulunda yapılacak seçimlerde, İzmir İlinin ülkemizadına sürdürdüğü adaylığının başarıyla sonuçlandırılmasına ilişkin iş veişlemleri yürütmek üzere, özel hukuk hükümlerine tabi ve tüzelkişiliği haizEXPO 2020 İzmir Yönlendirme Kurulu kurulmuştur.

(2) Yönlendirme Kurulunun organları Yürütme Komitesi ve GenelSekreterliktir.

(3) Yönlendirme Kurulunun gelirleri şunlardır:

a) Genel bütçeden ayrılacak ödenek.

b) İzmir Büyükşehir Belediyesinin 2012 ve 2013 bütçelerine her yılbu amaçla konacak ödenek.

c) İzmir İl Özel İdaresinin 2012 ve 2013 bütçelerine her yıl buamaçla konacak ödenek.

ç) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, İzmir Ticaret Odası, Egeİhracatçılar Birliği, Ege Bölgesi Sanayi Odası tarafından 2012 ve 2013yıllarında aktarılacak tutarlar.

d) Her türlü naklen yayın, reklam ve sponsorluk gelirleri.

e) Gerçek ve tüzelkişilerden alınacak nakdi ve ayni bağış veyardımlar.

f) Faiz ve diğer gelirler.

(4) Gelirler ulusal bankalardan birinde bu amaçla açılacak hesaptatoplanır. Hesap açmaya, kapamaya veya hesapta toplanan tutarları nemalandırmayaYürütme Komitesi Başkanı yetkilidir. Başkan, bu yetkilerini kısmen veya tamamenYürütme Komitesinin diğer üyelerinden birine veya Genel Sekretere devredebilir.

(5) Bu madde kapsamına giren mal ve hizmet alımları ile her türlüişlemlerde 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleriuygulanmaz. Alım, satım ve kiralama işlemleri ile yapılacak harcamalardauygulanacak usul ve esaslar Yönlendirme Kurulunca belirlenir.

(6) Kurulun ve organlarının oluşumu ve çalışma esasları, Kurula veYürütme Komitesine üye olarak katılacak kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplumkuruluşları ve diğer gerçek veya tüzelkişiler ile bu maddenin uygulanmasınailişkin diğer hususlar Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenir.

(7) İzmir'in adaylığının Uluslararası Sergiler Bürosu GenelKurulunca kabulü halinde Yönlendirme Kurulu, EXPO 2020 İzmir ile ilgiliişlemleri yürütmek üzere yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar faaliyetlerinedevam eder.

(8) İzmir'in adaylığının Uluslararası Sergiler Bürosu GenelKurulunca kabul edilmemesi halinde Yönlendirme Kurulunun hesaplarında bulunantutarlar ile taşınırlar Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen usul ve esaslarçerçevesinde tasfiye edilir.

MADDE 63- Ekli (1) sayılılistede yer alan kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenineki (I) sayılı cetvelin Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığıve Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığına ait bölümlerindençıkarılmıştır.

Ekli (2) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin ilgili bölümlerineeklenmiştir.

Ekli (3) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvele Doğu KaradenizProjesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı bölümü olarak eklenmiştir.

Ekli (4) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek MillîSavunma Bakanlığı merkez teşkilatı kadrolarının ilgili bölümüne eklenmiştir.

190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin,Spor Genel Müdürlüğüne ait bölümünde yer alan “İl Spor Müdürü” ve “İlçe SporMüdürü” kadro unvanları sırasıyla “Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürü” ve“Gençlik Hizmetleri ve Spor İlçe Müdürü” şeklinde değiştirilmiştir.

Bu Kanun Hükmünde Kararname ile İçişleri Bakanlığı adına ihdasedilen kadrolara, 6091 sayılı 2011 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunundakisınırlamalara tabi olmadan atama yapılabilir.

MADDE 64- Bu Kanun HükmündeKararnamenin 59 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi 31/8/2011tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 65- Bu Kanun HükmündeKararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

 

(1) SAYILI LİSTE

KURUMU : DOĞU ANADOLU PROJESİBÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

İPTAL EDİLEN KADROLARIN

 

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest

Kadro

Adedi

Toplam

GİH

Müdür

1

3

3

GİH

Şef

4

1

1

GİH

Şef

5

1

1

GİH

Şef

7

1

1

GİH

Memur

6

2

2

GİH

Memur

9

2

2

GİH

Bilgisayar İşletmeni

5

2

2

GİH

Bilgisayar İşletmeni

9

2

2

TH

Mühendis

1

5

5

TH

Mühendis

3

5

5

TH

Mühendis

6

5

5

TH

Mühendis

8

5

5

TH

Mimar

1

2

2

TH

Şehir Plancısı

1

2

2

TH

Bölge Plancısı

1

1

1

TH

Jeolog

1

1

1

TH

Tekniker

1

2

2

TH

Teknisyen

5

3

3

 

TOPLAM

 

45

45

 

 

 

KURUMU : KONYA OVASI PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİBAŞKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

 

İPTAL EDİLEN KADROLARIN

 

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest

Kadro

Adedi

Toplam

GİH

Müdür

1

3

3

GİH

Şef

4

1

1

GİH

Şef

5

1

1

GİH

Şef

7

1

1

GİH

Memur

6

2

2

GİH

Memur

9

2

2

GİH

Bilgisayar İşletmeni

5

2

2

GİH

Bilgisayar İşletmeni

9

2

2

TH

Mühendis

1

5

5

TH

Mühendis

3

5

5

TH

Mühendis

6

5

5

TH

Mühendis

8

5

5

TH

Mimar

1

2

2

TH

Şehir Plancısı

1

2

2

TH

Bölge Plancısı

1

1

1

TH

Jeolog

1

1

1

TH

Tekniker

1

2

2

TH

Teknisyen

5

3

3

 

TOPLAM

 

45

45

 

 

 

(2) SAYILI LİSTE

KURUMU : AVRUPA BİRLİĞİBAKANLIĞI

TEŞKİLAT I : MERKEZ

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

 

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest Kadro Adedi

Toplam

GİH

Bakanlık Müşaviri

1

10

10

 

TOPLAM

 

10

10

 

 

KURUMU : BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİBAKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

 

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest Kadro Adedi

Toplam

GİH

Genel Müdür

1

1

1

GİH

Daire Başkanı

1

4

4

GİH

Sanayi ve Teknoloji Uzmanı

5

10

10

GİH

Sanayi ve Teknoloji Uzmanı

6

10

10

GİH

Sanayi ve Teknoloji Uzmanı

7

10

10

GİH

Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcısı

8

10

10

GİH

Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcısı

9

10

10

GİH

Şef

4

4

4

TH

Mühendis

3

2

2

TH

Mühendis

6

2

2

TH

Mühendis

8

2

2

TH

Mimar

2

2

2

TH

Mimar

4

2

2

TH

Tekniker

1

2

2

TH

Tekniker

4

2

2

GİH

Memur

7

10

10

GİH

Sekreter

5

2

2

GİH

Bilgisayar İşletmeni

3

2

2

GİH

Bilgisayar İşletmeni

5

4

4

GİH

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

3

2

2

GİH

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

5

4

4

GİH

Şoför

5

2

2

 

TOPLAM

 

99

99

 

 

 

 

KURUMU : GENÇLİK VE SPORBAKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

 

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest Kadro Adedi

Toplam

GİH

Genel Müdür

1

1

1

GİH

Genel Müdür Yardımcısı

1

7

7

GİH

Bilgi İşlem Dairesi Başkanı

1

1

1

GİH

Daire Başkanı

1

12

12

GİH

Bakanlık Müşaviri

1

10

10

GİH

Gençlik ve Spor Uzmanı

6

10

10

GİH

Gençlik ve Spor Uzmanı

7

15

15

GİH

Gençlik ve Spor Uzmanı

8

15

15

GİH

Gençlik ve Spor Uzman Yardımcısı

7

10

10

GİH

Gençlik ve Spor Uzman Yardımcısı

8

10

10

GİH

Gençlik ve Spor Uzman Yardımcısı

9

10

10

GİH

Şube Müdürü

1

15

15

GİH

Şube Müdürü

2

15

15

GİH

Hukuk Müşaviri

5

3

3

GİH

Mütercim

4

3

3

GİH

Mütercim

5

5

5

GİH

Mütercim

6

5

5

GİH

Mütercim

7

7

7

GİH

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

4

10

10

GİH

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

5

10

10

GİH

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

6

10

10

GİH

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

7

10

10

GİH

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

8

10

10

GİH

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

9

10

10

GİH

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

10

10

10

GİH

Programcı

5

5

5

GİH

Programcı

7

5

5

GİH

Programcı

9

5

5

GİH

Çözümleyici

5

8

8

GİH

Çözümleyici

7

8

8

GİH

Çözümleyici

9

9

9

GİH

Bilgisayar İşletmeni

5

10

10

GİH

Bilgisayar İşletmeni

6

10

10

GİH

Bilgisayar İşletmeni

7

10

10

GİH

Bilgisayar İşletmeni

8

10

10

GİH

Bilgisayar İşletmeni

9

10

10

GİH

Bilgisayar İşletmeni

10

10

10

GİH

Memur

5

10

10

GİH

Memur

6

10

10

GİH

Memur

7

10

10

GİH

Memur

8

14

14

GİH

Memur

9

14

14

GİH

Memur

10

15

15

GİH

Memur

11

15

15

GİH

Şef

4

5

5

GİH

Şef

6

5

5

GİH

Şoför

8

5

5

GİH

Sekreter

9

5

5

GİH

Sekreter

10

5

5

TH

Mühendis

5

2

2

TH

Mimar

5

2

2

TH

İstatistikçi

5

2

2

TH

Tekniker

8

3

3

TH

Tekniker

9

3

3

TH

Teknisyen

8

5

5

TH

Teknisyen

9

5

5

YH

Hizmetli

9

5

5

YH

Hizmetli

10

5

5

 

TOPLAM

 

469

469

 

 

KURUMU : GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest

Kadro

Adedi

Toplam

GİH

Müsteşar Yardımcısı

1

1

1

GİH

Genel Müdür Yardımcısı

1

2

2

GİH

Daire Başkanı

1

5

5

GİH

Bakanlık Müşaviri

1

10

10

 

TOPLAM

 

18

18

 

KURUMU : GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : TAŞRA

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest

Kadro

Adedi

Toplam

GİH

Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürü

1

10

10

 

TOPLAM

 

10

10

 

KURUMU : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest Kadro Adedi

Toplam

MİAH

Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı

1

1

1

MİAH

Bilgi İşlem Dairesi Başkanı

1

1

1

MİAH

Şube Müdürü

1

9

9

GİH

Şube Müdürü

1

5

5

GİH

Uzman

1

5

5

GİH

Uzman

3

5

5

GİH

Avrupa Birliği Uzmanı

1

2

2

GİH

Avrupa Birliği Uzmanı

3

2

2

GİH

Avrupa Birliği Uzmanı

5

6

6

GİH

Avrupa Birliği Uzman Yardımcısı

7

25

25

GİH

Şef

3

15

15

GİH

Şef

5

19

19

GİH

Programcı

3

7

7

GİH

Programcı

7

15

15

GİH

Programcı

8

4

4

GİH

Mütercim

3

3

3

GİH

Mütercim

6

4

4

GİH

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

3

5

5

GİH

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

6

11

11

GİH

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

8

26

26

GİH

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

9

26

26

GİH

Sekreter

8

10

10

GİH

Şoför

7

3

3

GİH

Şoför

10

4

4

GİH

Çözümleyici

3

5

5

GİH

Çözümleyici

6

5

5

GİH

Bilgisayar İşletmeni

3

5

5

GİH

Bilgisayar İşletmeni

7

10

10

GİH

Bilgisayar İşletmeni

9

10

10

GİH

Mütercim

3

1

1

GİH

Mütercim

6

1

1

TH

Mühendis

6

50

50

TH

İstatistikçi

3

2

2

TH

İstatistikçi

6

2

2

TH

Teknisyen

3

5

5

TH

Teknisyen

7

10

10

TH

Teknisyen

9

9

9

YH

Hizmetli

9

5

5

YH

Hizmetli

11

5

5

 

TOPLAM

 

338

338

 

KURUMU : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : TAŞRA

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

 

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest Kadro Adedi

Toplam

GİH

Programcı

7

198

198

GİH

Bilgisayar İşletmeni

7

1243

1243

TH

Mühendis

6

175

175

 

TOPLAM

 

1616

1616

 

 

KURUMU : SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

 

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

 

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest Kadro

Adedi

Toplam

GİH

Müsteşar Yardımcısı

1

1

1

GİH

Daire Başkanı

1

6

6

AH

Müşavir Avukat

2

1

1

GİH

Uzman

6

25

25

TH

Uzman

6

50

50

GİH

Uzman Yardımcısı

9

25

25

TH

Uzman Yardımcısı

9

50

50

 

TOPLAM

 

158

158

 

KURUMU : SPOR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TEŞKİLATI : TAŞRA

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

 

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest Kadro Adedi

Toplam

GİH

Araştırmacı

1

240

240

GİH

Araştırmacı

2

8

8

GİH

Araştırmacı

3

6

6

 

TOPLAM

 

254

254

 

KURUMU : GÜNEYDOĞUANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

 

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest Kadro

Adedi

Toplam

GİH

Müşavir

1

3

3

 

TOPLAM

 

3

3

 

 

KURUMU : DOĞU ANADOLU PROJESİBÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

 

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest Kadro

Adedi

Toplam

GİH

Uzman

1

15

15

GİH

Uzman

3

10

10

GİH

Uzman

5

8

8

GİH

Uzman

7

10

10

GİH

Uzman

9

2

2

 

TOPLAM

 

45

45

 

 

KURUMU : KONYA OVASI PROJESİBÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

 

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest Kadro

Adedi

Toplam

GİH

Uzman

1

15

15

GİH

Uzman

3

10

10

GİH

Uzman

5

8

8

GİH

Uzman

7

10

10

GİH

Uzman

9

2

2

 

TOPLAM

 

45

45

 

 

(3) SAYILI LİSTE

KURUMU : DOĞU KARADENİZ PROJESİ BÖLGEKALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

 

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest Kadro

Adedi

Toplam

GİH

Başkan

1

1

1

GİH

Başkan Yardımcısı

1

2

2

GİH

Hukuk Müşaviri

1

1

1

GİH

Müşavir

1

3

3

GİH

Uzman

1

16

16

GİH

Uzman

3

10

10

GİH

Uzman

5

10

10

GİH

Uzman

7

10

10

GİH

Uzman

9

10

10

GİH

Memur

5

2

2

GİH

Memur

9

2

2

GİH

Sekreter

7

1

1

GİH

Sekreter

11

2

2

 

TOPLAM

 

70

70

 

 

(4) SAYILI LİSTE

KURUMU : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

 

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Serbest Kadro

Adedi

Toplam

GİH

Bakanlık Müşaviri

1

7

7

GİH

Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri

1

1

1

GİH

Özel Kalem Müdürü

1

1

1

 

TOPLAM

 

9

9

 

B- Dayanılan Anayasa Kuralları

Dava dilekçesi ve başvuru kararlarında, Anayasa'nın Başlangıç'ıile 2., 6., 7., 8., 10., 11., 36., 49., 70., 91., 112., 113., 123., 125. ve128. maddelerine dayanılmıştır.

 

 

III- İLK İNCELEME

A- E.2011/107 Sayılı Başvuru Yönünden

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Haşim KILIÇ,Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO,Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, EnginYILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN ve Celal Mümtaz AKINCI'nınkatılımlarıyla 27.10.2011 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,

2-Yürürlüğü durdurma isteminin esas inceleme aşamasında kararabağlanmasına,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

B- E.2012/47 Sayılı Başvuru Yönünden

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi hükmü uyarınca HaşimKILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, SerdarÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI,Erdal TERCAN, Muammer TOPAL ve Zühtü ARSLAN'ın katılımlarıyla 17.5.2012tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığındanişin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

C- E.2012/62 Sayılı Başvuru Yönünden

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi hükmü uyarınca HaşimKILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, SerdarÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI,Erdal TERCAN ve Muammer TOPAL'ın katılımlarıyla 15.6.2012 tarihinde yapılan ilkinceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

D- E.2012/85 Sayılı Başvuru Yönünden

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Serruh KALELİ,Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, OsmanAlifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, EnginYILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN,Muammer TOPAL ve Zühtü ARSLAN'ın katılımlarıyla 12.9.2012 tarihinde yapılan ilkinceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

E- E.2012/89 Sayılı Başvuru Yönünden

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Serruh KALELİ,Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, OsmanAlifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, EnginYILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN,Muammer TOPAL ve Zühtü ARSLAN'ın katılımlarıyla 12.9.2012 tarihinde yapılan ilkinceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

IV- BİRLEŞTİRME KARARLARI

A- E.2012/47 Sayılı Başvuru Yönünden

8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 54.maddesi ile 21.5.1986 günlü, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici Madde 12'nin iptaline karar verilmesitalebiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin davanın aralarındaki hukukiirtibat nedeniyle E.2011/107 sayılı dava ile BİRLEŞTİRİLMESİNE, E.2012/47sayılı dosyanın esasının kapatılmasına, esas incelemenin E.2011/107 sayılıdosya üzerinden yürütülmesine, 17.5.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverilmiştir.

B- E.2012/62 Sayılı Başvuru Yönünden

8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 54.maddesi ile 21.5.1986 günlü, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici Madde 12'nin iptaline karar verilmesitalebiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin davanın aralarındaki hukukiirtibat nedeniyle E.2011/107 sayılı dava ile BİRLEŞTİRİLMESİNE, E.2012/62sayılı dosyanın esasının kapatılmasına, esas incelemenin E.2011/107 sayılıdosya üzerinden yürütülmesine, 15.6.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverilmiştir.

C- E.2012/85 Sayılı Başvuru Yönünden

8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 54.maddesi ile 21.5.1986 günlü, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici Madde 12'nin iptaline karar verilmesitalebiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin davanın aralarındaki hukukiirtibat nedeniyle E.2011/107 sayılı dava ile BİRLEŞTİRİLMESİNE, E.2012/85sayılı dosyanın esasının kapatılmasına, esas incelemenin E.2011/107 sayılıdosya üzerinden yürütülmesine, 12.9.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverilmiştir.

D- E.2012/89 Sayılı Başvuru Yönünden

8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığı'nın Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 54.maddesi ile 21.5.1986 günlü, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici Madde 12'nin iptaline karar verilmesitalebiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin davanın aralarındaki hukukiirtibat nedeniyle E.2011/107 sayılı dava ile BİRLEŞTİRİLMESİNE, E.2012/89sayılı dosyanın esasının kapatılmasına, esas incelemenin E.2011/107 sayılıdosya üzerinden yürütülmesine, 12.9.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir

V- ESASIN İNCELENMESİ

Dava dilekçesi, başvuru kararları ve ekleri, Raportör Recep BENLİtarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu kanun hükmündekararname kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A- Kanun Hükmünde Kararnamelerin Yargısal Denetimi Hakkında GenelAçıklama

Anayasa'nın 91. maddesinde düzenlenen kanun hükmünde kararnameler,işlevsel yönden yasama işlemi niteliğinde olduğundan yargısal denetimlerininyapılması görev ve yetkisi Anayasa'nın 148. maddesi ile Anayasa Mahkemesineverilmiştir. Yargısal denetimde kanun hükmünde kararnamenin, öncelikle yetkikanununa sonra da Anayasa'ya uygunluğu sorunlarının çözümlenmesi gerekir. Herne kadar, Anayasa'nın 148. maddesinde kanun hükmünde kararnamelerin yetkikanunlarına uygunluğunun denetlenmesinden değil, yalnızca Anayasa'ya biçim veesas bakımlarından uygunluğunun denetlenmesinden söz edilmekte ise deAnayasa'ya uygunluk denetiminin içerisine öncelikle kanun hükmünde kararnameninyetki kanununa uygunluğunun denetimi de girer. Çünkü Anayasa'da, Bakanlar Kurulunaancak yetki kanununda belirtilen sınırlar içerisinde kanun hükmünde kararnameçıkarma yetkisi verilmesi öngörülmüştür. Yetkinin dışına çıkılması, kanunhükmünde kararnameyi Anayasa'ya aykırı duruma getirir.

Dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan alan olağanüstü halkanun hükmünde kararnamelerinden farklı olarak, olağan dönemlerdeki kanunhükmünde kararnamelerin bir yetki kanununa dayanması zorunludur. Bu nedenle,kanun hükmünde kararnameler ile dayandıkları yetki kanunu arasında çok sıkı birbağ vardır. Kanun hükmünde kararnamenin yetki kanunu ile olan bağı, kanunhükmünde kararnameyi aynen ya da değiştirerek kabul eden kanun ile kesilir.Kanun hükmünde kararnamenin Anayasa'ya uygun bir yetki kanununa dayanması,geçerliliğinin ön koşuludur. Bir yetki kanununa dayanmadan çıkartılan veyadayandığı yetki kanunu iptal edilen kanun hükmünde kararnamelerin içeriğiAnayasa'ya aykırılık oluşturmasa bile bunların Anayasa'ya uygunluğundan sözedilemez.

Kanun hükmünde kararnamelerin Anayasa'ya uygunluk denetimi,kanunların denetiminden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde, “KanunlarAnayasaya aykırı olamaz.” denilmektedir. Bu nedenle kanunların denetiminde,onların yalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. Kanunhükmünde kararnameler ise konu, amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hemdayandıkları yetki kanununa hem de Anayasa'ya uygun olmak zorundadırlar.

Anayasa'da kimi konuların kanun hükmünde kararnamelerledüzenlenmesi yasaklanmaktadır. Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “Sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...”in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kural gereğince, TürkiyeBüyük Millet Meclisi, “Bakanlar Kurulu”na ancak kanun hükmündekararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alana girmeyen konularda kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi verebilir.

Anayasa'nın herhangi bir maddesinde kanunla düzenleneceğiöngörülen bir konunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkçayasakladığı hükümler ile ilgili olmadıkça ya da Anayasa'nın 163. maddesindeolduğu gibi kanun hükmünde kararname çıkarılamayacağı açıkça belirtilmedikçekanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırılık oluşturmaz.

Öte yandan, Anayasanın 91. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca,yetki kanununda, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, süresi ile süresiiçinde birden fazla kararname çıkarılıp çıkarılamayacağının gösterilmesigerekmektedir.

B- Kanun Hükmünde Kararname'nin Tümünün Anayasa'yaAykırılığı İddiasının İncelenmesi

Dava dilekçesinde, KHK'nin dayanağı olan 6.4.2011 günlü, 6223sayılı Yetki Kanunu'nun Anayasa'ya aykırı olduğu ve iptali gerekeceği, iptaledilmesi hâlinde ise KHK'nin dayanaktan yoksun kalacağı belirtilerek, KHK'nintümünün Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7., 87. ve 91. maddelerine aykırıolduğu ileri sürülmüştür.

Anayasa Mahkemesinin 27.10.2011 günlü, E.2011/60, K.2011/147sayılı kararı ile 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun Anayasa'ya aykırılığı iddiasınadayalı iptal isteminin reddine karar verildiğinden KHK'nin tümüne yönelikAnayasa'ya aykırılık iddiası dayanaksız kalmıştır. İptal isteminin reddigerekir.

C- İptal Başvurusundan Sonra Yapılan Yasal Değişikliklerin DavaKonusu Kurallara Etkisi

KHK'nin;

27. maddesiyle, 640 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin değiştirilen 38. maddesinin (1) numaralı fıkrasınınikinci cümlesi, 24.10.2011 günlü, 661 sayılı Kanun HükmündeKararname'nin 10. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından,

38. maddesiyle değiştirilen 642sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası,11.10.2011 günlü, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle27.6.1989 günlü, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek Madde 12'nin(3) numaralı fıkrasının (aa) bendiyle yürürlükten kaldırıldığından,

51. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendiyle değiştirilen, 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasındaki “SavunmaSanayi Uzmanı ve Uzman Yardımcısı ile Daire Tabibi Kadroları”ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 375 sayılıKanun Hükmünde Kararname' ye eklenen Ek Madde 12'nin (3) numaralı fıkrasının(g) bendiyle yürürlükten kaldırıldığından,

55. maddesiyle, 375 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin ek 3. maddesinin birinci fıkrasına “Konya OvasıProjesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı,” ibaresinden sonra gelmek üzereeklenen “Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı,”ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 375sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek Madde 12'nin (1) numaralıfıkrasının (m) bendiyle yürürlükten kaldırıldığından,

59. maddesinin birinci fıkrasının (a)bendi ile 27.10.1999 günlü, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 221. maddesininüçüncü fıkrasına eklenen cümle, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5.maddesinin (j) fıkrası ile değiştirildiğinden,

konusu kalmayan bu maddeye, fıkraya, cümlelere veibareye ilişkin iptal istemi hakkında karar verilmesine yerolmadığına karar vermek gerekir.

D- Kanun Hükmünde Kararname'nin Ayrı Ayrı Tüm Maddeleri ileEki Listelerin 6223 Sayılı Yetki Kanunu Kapsamında Olup Olmadığının İncelenmesi

Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddeleri ile ekilistelerin, 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında olmadığı gibi acil, ivedi,önemli ve zorunlu konuları da düzenlemediği belirtilerek Anayasa'nınBaşlangıç'ı ile 2., 6. ve 91. maddelerine aykırı oldukları ileri sürülmüştür.

6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamını düzenleyen 1.maddesinde Kanun'un amacı, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimlive ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlamak olarak belirlenmiş ve yetkininkapsamı iki başlık altında tespit edilmiştir. Yetkinin kapsamına ilk olarakkamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesigirmektedir. Bu çerçevede gerekli görülmesi hâlinde yeni bakanlıklar kurulması,var olan bakanlıkların birleştirilmesi, bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkilikuruluşlarının yeniden belirlenmesi için kanun hükmünde kararname çıkarmayetkisi verilmiştir. Bu amaçla;

1- Mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veya kaldırılmasına,yeni bakanlıklar kurulmasına, anılan bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkilikuruluşlarıyla hiyerarşik ilişkilerine,

2- Mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık veilgilerinin yeniden belirlenmesine veya bunların mevcut, birleştirilen veyayeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimi olarak yenidendüzenlenmesine,

3- Mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veya yeni kurulanbakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine, taşrada veyurt dışında teşkilatlanma esaslarına, ilişkin kanun hükmünde kararname çıkarılabilecektir.

İkinci olarak kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilenmemurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma,nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliyesevk edilme usul ve esaslarına ilişkin olarak değişiklikler ve yenidüzenlemeler yapılması için kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisiverilmiştir.

1- KHK'nın 62. Maddesi

KHK'nın 62. maddesinin (1) numaralı fıkrasıyla, EXPO 2020'ye evsahipliği yapacak kentin belirlenmesi amacıyla 2013 yılında UluslararasıSergiler Bürosu Genel Kurulunda yapılacak seçimlerde İzmir ilinin adaylığınailişkin işlemleri yürütmek üzere özel hukuk hükümlerine tabi ve tüzelkişiliğihaiz EXPO 2020 İzmir Yönlendirme Kurulu kurulmuştur. (2) numaralı fıkrada,Kurulun organları; (3) numaralı fıkrada, Yönlendirme Kurulunun gelirkaynakları; (4) numaralı fıkrada, gelirlerin nasıl muhafaza edileceği; (5)numaralı fıkrada, mal ve hizmet alımlarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunuhükümlerine tabi olmadığı; (6) numaralı fıkrada, Kurulun ve organlarınınoluşumu ile çalışma esaslarının ne şekilde belirleneceği; (7) numaralı fıkrada,İzmir'in adaylığı kabul edilirse Kurulun görevine devam edeceği; (8) numaralıfıkrada ise adaylık kabul edilmezse tasfiyenin nasıl yapılacağı düzenlenmiştir.

EXPO 2020'ye ilişkin olarak İzmir ilinin adaylığı için çalışmalaryapmak amacıyla kurulan Yönlendirme Kurulu özel hukuk hükümlerine tabi vetüzelkişiliği haiz olup herhangi bir bakanlığın bağlı, ilgili veya ilişkilikuruluşu değildir. Bu özelliği nedeniyle 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç vekapsamına ilişkin 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi anlamında birkuruluş olarak değerlendirilemez.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural 6223 sayılı Yetki Kanunukapsamında kalmadığından dolayı Anayasa'nın 91. maddesine aykırıdır. İptaligerekir.

2- KHK'nin Diğer Kuralları

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda;KHK'nin, hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilenler ileAnayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca iptal edilenler dışındakalan diğer kurallar 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun kapsamında kaldığındanAnayasa'nın 91. maddesine aykırı değildir. İptal istemlerinin reddi gerekir.

KHK'nın 59. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi İle 4458sayılı Kanun'un 244. maddesine eklenen (7) numaralı fıkra yönünden FulyaKANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.

E- Kanun Hükmünde Kararname'nin Tüm Maddelerinin ve Eki ListelerinAnayasa'nın 91. Maddesi Yönünden İncelenmesi

Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddelerinin ve ekilistelerin Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında kanun hükmündekararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin düzenleme içerdiği, bunedenle Anayasa'nın 91. maddesine aykırı oldukları ileri sürülmüştür.

1- KHK'nin 24. Maddesiyle 640 sayılı KHK'nin Değiştirilen 16.Maddesinin (5) Numaralı Fıkrası

KHK'nin 24. maddesiyle, 640 sayılı KHK'de düzenlenen Rehberlik veTeftiş Başkanlığına ilişkin daha ayrıntılı bir düzenleme yapılmıştır. Bukapsamda Gümrük ve Ticaret Müfettişlerinin görev ve yetkileri yenidendüzenlenmiştir. 24. maddeyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 16. maddesinin (5)numaralı fıkrasında, denetime tâbi olan gerçek ve tüzel kişilerin, gizli dahiolsa bütün belge, defter ve bilgileri ibraz etme, para ve para hükmündekievrakı ve ayniyatı ilk talep halinde Gümrük ve Ticaret Müfettişlerine gösterme,Gümrük ve Ticaret Müfettişlerinin saymasına ve incelemesine yardımcı olmazorunlulukları olduğu kuralına yer verilmiştir. Ayrıca bu kural uyarınca Gümrükve Ticaret Müfettişleri, görevleri sırasında tüm resmî daire, kurum, kuruluş vekamuya yararlı derneklerle, gerçek ve tüzel kişilerden gerekli yardım, bilgi,evrak, kayıt ve belgeleri istemeye yetkilidirler, kanunî engel olmadıkça buisteğin yerine getirilmesi zorunludur.

Anayasa'nın 91. maddesinin birincifıkrasında “Sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanınikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişihakları ve ödevleri ile dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...”inkanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öteyandan,Anayasa'nın “Özel hayatın gizliliği “ başlıklı 20. maddesininbirinci fıkrasında, herkesin, özel hayatına ve aile hayatına saygıgösterilmesini isteme hakkına sahip olduğu, özel hayatın ve aile hayatınıngizliliğine dokunulamayacağı belirtildikten sonra ikinci fıkrasında hangihâllerde kişilerin üstünün, özel kâğıtları ve eşyasının aranıp elkonulabileceği, üçüncü fıkrasında ise herkesin kendisiyle ilgili kişiselverilerin korunmasını isteme hakkına sahip olduğu, kişisel verilerin ancakkanunda öngörülen hâllerde ve kişinin rızasıyla işlenebileceği kuralabağlanmıştır. Buna göre, Anayasa'nın ikinci kısmının “Kişinin Hakları veÖdevleri” başlıklı ikinci bölümünde yer alan ve 20. maddesinde korunan özelhayatın gizliliği ve korunması hakkına ilişkin olarak kanun hükmünde kararnameile düzenleme yapılması mümkün değildir.

Gümrük ve Ticaret Müfettişlerinin yaptıkları denetimler esnasındatalep etmeleri hâlinde her türlü bilgi ve belgenin kendilerine verilmesizorunluluğu getiren kural, Anayasa'nın 20. maddesine göre özel hayatıngizliliği ve korunması hakkına ilişkin olduğundan, bu hususu düzenleyen KHK'nin24. maddesiyle 640 sayılı KHK'nın değiştirilen 16. maddesinin (5) numaralıfıkrası Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir.

Serdar ÖZGÜLDÜR ile Burhan ÜSTÜN bu görüşe değişik gerekçeylekatılmışlardır.

Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.

2- KHK'nin 24. Maddesiyle 640 sayılı KHK'nin Değiştirilen 16.Maddesinin (8) Numaralı Fıkrasında Yer Alan “…mesleğe alınmaları…”İbaresi

KHK'nin 24. maddesiyle 640 sayılı KHK'nın değiştirilen 16.maddesiyle Gümrük ve Ticaret Bakanlığı birimlerinden olan Rehberlik ve TeftişBaşkanlığı yeniden düzenlenirken (8) numaralı fıkrada da Başkanlığa bağlıolarak görev yapacak olan Gümrük ve Ticaret Müfettişleri veMüfettişyardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterliksınavları, görev, yetki ve sorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usul veesaslarının yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır.

Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “Sıkıyönetim veolağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...”in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa'nın “Kamuhizmetlerine girme hakkı” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, herTürk'ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonraikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başkahiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa'nın 70.maddesinde düzenlenen ve “Siyasi Haklar ve Ödevler” başlıklı dördüncübölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanunhükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir.

  KHK'nin 24. maddesiyle 640 sayılı KHK'nın değiştirilen 16.maddesinin (8) numaralı fıkrasında yer alan “…mesleğe alınmaları…”ibaresi kamu hizmetine girme hakkına ilişkin bir düzenleme olduğundan kural,Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir.

Serdar ÖZGÜLDÜR ile Burhan ÜSTÜN bu görüşe değişik gerekçeylekatılmışlardır.

Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.

3- KHK'nin 27. Maddesiyle 640 sayılı KHK'nin Değiştirilen 38.Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasının Birinci Cümlesi

KHK'nin 27. maddesiyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 38.maddesi başlığıyla birlikte değiştirilmiştir. Personel alım usulünü düzenleyenkuralın (1) numaralı fıkrasının birinci cümlesiyle Gümrük ve TicaretBakanlığınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesinin “OrtakHükümler” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendinde yer alan Bakanlıkkadroları dışındaki kadrolara ve sözleşmeli personel pozisyonlarına ilk defaatanacakların ilgili mevzuat uyarınca yapılan merkezi sınavdan yetmiş ve üzeripuan alanlar arasından, sınav komisyonlarınca yapılacak sözlü sınav sonucunagöre belirleneceği kurala bağlanmıştır.

KHK'nin 27. maddesiyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 38.maddesinin (1) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin, söz konusu Bakanlığapersonel alımına ilişkin bir kriter getirmesi nedeniyle kamu hizmetine girmehakkına ilişkin bir düzenleme niteliği taşıdığı görülmektedir. Bu nedenle, davakonusu kural Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptaligerekir.

Serdar ÖZGÜLDÜR ile Burhan ÜSTÜN bu görüşe değişik gerekçeylekatılmışlardır.

Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.

4- KHK'nin 51. Maddesinin Birinci Fıkrasının (b) Bendi ile 3238Sayılı Kanun'un 8. Maddesine Eklenen Altıncı Fıkranın İkinci Cümlesi ve (a),(b), (c) Bentleri ile Yedinci ve Sekizinci Fıkraları

KHK'nin 51. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 3238sayılı Kanun'un personel rejimi kenar başlıklı 8. maddesine eklenen altıncıfıkranın ikinci cümlesi ve devamındaki (a), (b) ve (c) bentlerinde SavunmaSanayi Uzman Yardımcılığına atanabilme koşulları düzenlenmiştir. 8. maddeyeeklenen yedinci fıkrada Savunma Sanayi Uzman Yardımcılarının Uzman kadrolarınaatanabilme koşulları belirlendikten sonra, sınavlarda başarılı olamayanların vehazırladıkları tez kabul edilmeyenlerin durumlarına uygun başka bir kadroyaatanacakları kuralı getirilmiştir. Maddeye eklenen sekizinci fıkrada iseSavunma Sanayi Uzmanı ve Uzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları,yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğerhususların yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.

Savunma Sanayi Uzmanlığı ve Uzman Yardımcılığı kadrolarınagiriş koşullarının belirlenmesi, Anayasa'nın 70. maddesine göre kamu hizmetinegirme hakkına ilişkin olduğundan, bu hususu düzenleyen KHK'nin 51. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendi ile 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine eklenenaltıncı fıkranın ikinci cümlesi ve (a), (b), (c) bentleri ile yedinci vesekizinci fıkralar Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır.İptalleri gerekir.

Serdar ÖZGÜLDÜR ile Burhan ÜSTÜN bu görüşlere değişik gerekçeylekatılmışlardır.

Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.

5- KHK'nin Diğer Kuralları

KHK'nin iptal edilen kuralları ile hakkında karar verilmesineyer olmadığına karar verilenler dışında kalan diğer kurallarında, Anayasa'nın91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca kanun hükmünde kararname iledüzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin herhangi bir aykırılıksaptanmadığından bu kurallar, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasınaaykırı değildir. İptal istemlerinin reddi gerekir.

F- Kanun Hükmünde Kararname'nin İçerik Yönünden İncelenmesi

1- KHK'nin 24. Maddesiyle Değiştirilen 640 Sayılı KHK'nin 16.Maddesinin (1) Numaralı Fıkrası

Dava dilekçesinde, Rehberlik ve Teftiş Başkanı'nın ne şekildeatanacağı, bu göreve atanacak kişinin daha önce gümrük ve ticaret müfettişisıfat ve yetkisine sahip olup olmadığı veya başkanlık görevine atanacak kamugörevlisinin ne kadar süre görev yapmış olması gerektiği konusunda birdüzenleme bulunmadığı, bu nedenle bu göreve müfettiş sıfat ve yetkisini haizolmayan idari görevlilerin de atanmasının önünün açıldığı, diğer BakanlıkTeftiş Kurulu Başkanlarının müfettiş sıfat ve yetkisine sahip kişiler arasındanmüşterek kararname ile atanması yönündeki yönetmelik, tüzük gibi idaridüzenlemeler dikkate alındığında bu durumun eşitlik kuralına aykırı olduğu,ayrıca fıkranın ikinci cümlesi uyarınca Rehberlik ve Teftiş Başkan Yardımcılarıile Grup Başkanlarının müşterek kararname ile görevlendirilmeyip, Bakantarafından görevlendirilmelerinin Anayasa'nın 2., 6., 7., 10., 11. ve 128.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

KHK'nin 24. maddesiyle değiştirilen 640 sayılı KHK'nin 16.maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilk cümlesinde, Rehberlik ve TeftişBaşkanlığının, Başkan, başkan yardımcıları, grup başkanları ile gümrük veticaret müfettişlerinden oluşacağı; ikinci cümle uyarınca da başkanyardımcıları ile grup başkanlarının fiilen on yıldan fazla denetim göreviyapmış olanlar arasından Bakan tarafından görevlendirileceği ifade edilmiştir.

İptali istenen kuralda Rehberlik ve Teftiş Başkanı'nın hanginiteliklere sahip olacağı ve ne şekilde atanacağına ilişkin bir belirlemeyapılmayarak “eksik düzenleme” yapıldığı ve diğer Bakanlık Teftiş KuruluBaşkanlarının müfettiş sıfat ve yetkisine sahip kişiler arasından atanmasınedeniyle bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğu iddia edilmiştir.

Anayasa'nın 10. maddesinde, “Herkes,dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzerisebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Kadınlar ve erkeklereşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamaklayükümlüdür. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlikilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” denilmiştir.

“Kanun önünde eşitlik ilkesi” hukuksal durumları aynıolanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli değil, hukuksal eşitliköngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin kanunlarkarşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayrım yapılmasını ve ayrıcalıktanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi vetopluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitlik ilkesi ihlaledilmiş olmaz. Kanun önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı kurallara bağlıtutulacağı anlamına gelmez. Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya datopluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilir. Aynıhukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursaAnayasa'da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez.

Anayasa Mahkemesi, Anayasa'ya aykırı bulduğu kuralları iptalederek yürürlükten kalkmasını sağlar, ancak kanun koyucu gibi davranarak yenibir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm kuramaz. Anayasa'nın öngördüğü vemutlaka düzenlenmesini istediği hususlara yer vermeme durumu dışında, kanunkoyucunun anayasal ilkelere aykırı olmamak kaydıyla takdir yetkisi kapsamındagetirebileceği bir kuralı getirmemesi iptal nedeni olamaz.

Kaldı ki, 11.10.2011 günlü, 662 sayılı KHK'nin 76. maddesiyle,2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanun'un(2) sayılı Cetveli'ne “Bakanlıkların Rehberlik ve Teftiş, Rehberlik veDenetim, Denetim Hizmetleri başkanları,” sırası eklenmiştir. Bu düzenlemeyegöre Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanı'nın atamasının damüşterek kararname ile yapılması gerekmektedir.

Dava dilekçesinde ayrıca, Rehberlik ve Teftiş Başkan Yardımcılarıile Grup Başkanlarının müşterek kararname ile görevlendirilmeyip, Bakantarafından görevlendirilmelerinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddia edilmiştir.

KHK ile yapılan değişiklik ile başkan yardımcıları ve grupbaşkanları fiilen on yıldan fazla denetim görevi yapmış olanlar arasından Bakantarafından görevlendirilecektir. Burada yeni bir atama işlemindenbahsedilmemekte, on yıldan fazla denetim görevinde bulunmuş olanlar arasındangörevlendirme yapılması öngörülmektedir. Bakanlığın en üst amiri olan, bakanlıkicraatından ve emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden Başbakana karşısorumlu olan Bakanın böyle bir görevlendirme yapabilmesinin görev vesorumluluğu ile çelişmediği açıktır.

Hukuk devletinde kanun koyucu, Anayasa kurallarına bağlı olmakkoşuluyla ihtiyaç duyduğu düzenlemeyi yapma yetkisine sahiptir. Kanunkoyucunun, memur ve diğer kamu görevlileri ile bunların dışındaki çalışanlarlailgili olarak, Anayasa'da belirlenen kurallara bağlı kalmak, adalet, hakkaniyetve kamu yararı ölçütlerini gözetmek koşuluyla düzenleme yapma yetkisibulunmaktadır. Kanun koyucunun görevin gereklerini ve yapılan işin özelliğinigözeterek farklı kurallar öngörmesinde eşitlik ve hukuk devleti ilkelerine aykırılıkyoktur.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 2. ve 10.maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.

Kuralların, Anayasa'nın 6., 7., 11. ve 128. maddeleriyle ilgisigörülmemiştir.

Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.

2- KHK'nin 24. Maddesiyle Değiştirilen 640 SayılıKHK'nin 16. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrası

Dava dilekçesinde, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının kendi içindegruplara ayrılmasının teftiş sistemini işlevsizleştireceği ve etkisini azaltacağı,bir grupta görev yapan müfettişin diğer grubun görev alanına giren bir konuylakarşılaştığında bu konuyu diğer gruptaki müfettişlerin araştırmasızorunluluğundan dolayı denetim hizmetlerinde gecikmeler olacağı ve zafiyeteneden olunacağı, ayrıca diğer bakanlık teşkilat kanunlarında böyle birdüzenlemeye gidilmemesi nedeniyle bu durumun eşitlik ilkesini zedelediği, bunedenle kuralın Anayasa'nın 2., 6., 7., 10., 11. ve 128. maddelerine aykırıolduğu ileri sürülmüştür.

KHK'nın 24. maddesiyle 640 sayılı KHK'nin 16. maddesinin (2)numaralı fıkrasında yapılan değişiklik ile Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınınyapısı yeniden düzenlenmiştir. Bu doğrultuda uzmanlaşma ve iş bölümününsağlanması amacıyla Başkanlık bünyesinde Teftiş Grup Başkanlığı, Gümrük İncelemeve Soruşturma Grup Başkanlığı ve Ticaret İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlığıolmak üzere üç grup başkanlığı teşekkül ettirilmiştir.

Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem veişlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyupgüçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren,Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıylakendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.

Anayasa'nın 113. maddesindebakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilatınınkanunla düzenleneceği belirtilmek suretiyle bu konuda yasama organına takdiryetkisi tanınmıştır.

 

Hukuk devletinde kanunların kamu yararı gözetilerek çıkarılmasızorunludur. Kanun koyucu, Anayasa'ya ve hukukun genel ilkelerine aykırı olmamakkaydıyla her türlü düzenlemeyi yapmak yetkisine sahip olup, düzenlemenin kamuyararına, başka bir anlatımla ülke koşullarına uygun olup olmadığınınbelirlenerek takdir edilmesi kanun koyucuya aittir. Anayasa'ya uygunlukdenetiminde, kanun koyucunun kamu yararı anlayışının isabetli olup olmadığıdeğil, incelenen kuralın kamu yararı dışında belli bireylerin ya da gruplarınçıkarları gözetilerek yasalaştırılmış olup olmadığının incelenebileceğiaçıktır. Kanun koyucunun görevin gereklerini ve yapılan işin özelliğinigözeterek farklı kurallar öngörmesinde eşitlik ve hukuk devleti ilkelerineaykırılık yoktur. Dolayısıyla, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına ilişkin olarakyapılan ayrıntılı düzenleme doğrultusunda Başkanlığın alt birimi olarak grupbaşkanlıklarının oluşturulmasında hukuk devleti ile eşitlik ilkesine aykırılıkbulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 2. ve 10.maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.

Kuralların, Anayasa'nın 6., 7., 11. ve 128. maddeleriyle ilgisigörülmemiştir.

Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.

3- KHK'nin 24. Maddesiyle Değiştirilen 640 SayılıKHK'nin 16. Maddesinin (3) Numaralı Fıkrasında Yer Alan “Rehberlik ve TeftişBaşkanlığı, Makamın emri ve onayı üzerine aşağıdaki görevleri yapar:”İbaresi

Dava dilekçesinde, Bakanlık müfettişlerinin en üst amir olan Bakanadına inceleme ve soruşturma görevini icra etmeleri nedeniyle iptaliistenen “Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Makamın emri ve onayı üzerineaşağıdaki görevleri yapar” ibaresinde “Bakan adına” bugörevleri yerine getirecekleri ifadesinin geçmemesinin Anayasa'nın 2., 6.,7., 8., 112., 113. ve 123. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Anayasa'nın 112. maddesine göre, “Her bakan, Başbakana karşısorumlu olup ayrıca kendi yetkisi içindeki işlerden ve emri altındakilerineylem ve işlemlerinden de sorumludur.”;113. maddesine göre, “Bakanlıklarınkurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilatı kanunla düzenlenir.”;123. maddesine göre ise “İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür vekanunla düzenlenir.”

İptali istenen ibarede “Bakan adına” ifadesi kullanılmamışolsa da Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı makamının emri ve onayı üzerine verilengörevleri yapacağı açıkça belirtilmiştir. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınıyeniden düzenleyen KHK'nin 24. maddesiyle değiştirilen 640 sayılı KHK'nin 16.maddesi bütün olarak incelendiğinde “makam” ifadesiyle Bakanınkastedildiği anlaşılmaktadır. Diğer bakanlık teşkilat kanunlarında da “makam”kelimesi kullanılmaktadır. Bu kanunlarda da makam ifadesiyle bakanlığın en üstamiri olan bakanın kastedildiği açıktır. Dolayısıyla, kuralda makam ifadesininkullanılması ve Bakan adına ifadesinin madde metninde yer almaması herhangi birtereddüt oluşturmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 112., 113. ve123. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.

Kuralın, Anayasa'nın 2., 6., 7. ve 8. maddeleriyle ilgisigörülmemiştir.

Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.

4- KHK'nin 24. Maddesiyle Değiştirilen 640 SayılıKHK'nin 16. Maddesinin (7) Numaralı Fıkrası

Dava dilekçesinde, iptali istenen kuralda gümrük ve ticaretmüfettişlerinin hangi grup başkanlığı bünyesinde görev yapacağının Bakantarafından belirleneceği kuralı yer almışsa da, bu belirlemenin hangi nesnel veobjektif kriterlere göre yapılacağının belirtilmediği, bu yetkinin denetimgörevini yerine getirecek müfettiş üzerinde baskı aracı olarakkullanılabileceği, Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca görevlendirmede esasalınacak nesnel ölçütlerin yasal düzenleme ile belirlenmesi gerektiği,görevlendirmenin herhangi bir nesnel ölçüt belirtilmeksizin Bakan tarafındanyapılacağının belirtilmesiyle yetinilmesinin yasama yetkisinin devri anlamıtaşıdığı, bu nedenle kuralın Anayasa'nın 7. ve 128. maddelerine aykırı olduğuileri sürülmüştür.

KHK'nin 24. maddesiyle değiştirilen 640 sayılıKHK'nin 16. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yapılan değişiklik ile grupbaşkanlıkları teşekkül ettirildikten sonra, (7) numaralı fıkrada yapılandeğişiklik ile “Gümrük ve ticaret müfettişlerinin hangi grup başkanlığıbünyesinde görev yapacağı Bakan tarafından belirlenir.” kuralıgetirilmiştir.

Anayasa'nın 128. maddesinde, “Devletin, kamu iktisadîteşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekleyükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler,memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.

Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları,görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğerözlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplusözleşme hükümleri saklıdır.

Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunlaözel olarak düzenlenir.” denilmiştir. Buna göre,Anayasa'nın 128. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki görevleri yürütenbütün personelin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülüklerininkanunla düzenlenmesi gerekir.

Anayasa'nın 7. maddesindeki “Yasama yetkisi Türk Milleti adınaTürkiye Büyük Millet Meclisi'nindir. Bu yetki devredilemez.” kuralına göre,kanun koyucunun temel ilkeleri koymadan, çerçeveyi çizmeden yürütmeye yetkivermemesi, sınırsız, belirsiz bir alanı, yönetimin düzenlemesine bırakmamasıgerekir. Belirtilen konuların kanunla düzenlenmesi gerekmekte ise de tümayrıntılarının sadece kanunla düzenlenmesi beklenemez ve bu konuda idaridüzenlemeler yapılması Anayasa'nın 7. ve 128. maddesine aykırılık teşkil etmez.

Bakanlık müfettişlerinin atanmaları 2451 sayılı Bakanlıklar veBağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanun'un 2. maddesi uyarınca müşterekkararname ile yapılmaktadır. KHK'nin 24. maddesiyle değiştirilen 16. maddenin(3) numaralı fıkrasında ise Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı bünyesindeki grupbaşkanlıklarının görevleri ayrıntılı bir şekilde sayılmıştır. Dolayısıyla, buyasal düzenlemelerden sonra müfettişlerin hangi grupta görev yapacağının bakanlığınen üst amiri olan Bakan tarafından belirlenmesi olağandır. Burada olduğu gibiyasama organı, temel ilkeleri kanunla belirleyip, teknik ve uzmanlık gerektirenkonuların düzenlenmesini yürütme organının görev alanına bırakabilir. Sonuçolarak bu konuda bir organın karar vermesi gerekmektedir. Bu organın da en üstamir olması yasama yetkisinin yürütmeye devri anlamına gelmez.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 7. ve 128.maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.

Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.

5- KHK'nin 24. Maddesiyle Değiştirilen 640 SayılıKHK'nin 16. Maddesinin (8) Numaralı Fıkrasının “…mesleğe alınmaları…”İbaresi Dışında Kalan Bölümü

Dava dilekçesinde, gümrük ve ticaret müfettişleri ilemüfettiş yardımcılarının yetiştirilmeleri, yeterlik sınavları, görev, yetki vesorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usul ve esaslarının yönetmeliklebelirleneceğinin öngörülmesinin yasama yetkisinin devri niteliğinde olduğu, yürütmeyeasli düzenleme yapma imkanı tanıdığı, Anayasanın 128. maddesi uyarınca kanunile düzenlenmesi zorunlu görülen hususların yürütmenin çıkaracağı biryönetmeliğe bırakılmasının Anayasa'nın 2., 6., 7., 8., 11. ve128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Dava konusu kuralla, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının görevlerinidüzenleyen, KHK'nin 24. maddesiyle değiştirilen 640sayılı KHK'nin 16. maddesinin (8) numaralı fıkrasında yapılan değişiklikle,müfettiş ve müfettiş yardımcılarının yetiştirilmeleri, yeterlik sınavları,görev, yetki ve sorumlulukları ile Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının çalışmausul ve esaslarının yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüştür.

Anayasa'nın 7. maddesinde, yasama yetkisinin Türk Milleti adınaTürkiye Büyük Millet Meclisinin olduğu ve bu yetkinin devredilemeyeceğibelirtilmektedir. Farklı koşul ve durumlara göre sık sık değişik önlemler alma,bunları kaldırma ve süratli biçimde hareket etme zorunluluğunun bulunduğualanlarda, yasama organının temel kuralları saptadıktan sonra, uzmanlık veteknik konulara ilişkin hususları yürütmeye bırakması, yasama yetkisinin devriolarak yorumlanamaz.

Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığınınhizmet birimleri arasında yer almaktadır. KHK'nin 24. maddesiyle yapılandeğişiklik ile Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı altında Teftiş Grup Başkanlığı,Gümrük İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlığı ve Ticaret İnceleme ve SoruşturmaGrup Başkanlığı olmak üzere üç ayrı grup teşekkül ettirilmiştir. Teftiş GrupBaşkanlığının görevleri; Bakanlık teşkilatının her türlü faaliyet veişlemleriyle ilgili olarak teftiş yapma, Bakanlık teşkilatının denetimialtındaki her türlü kuruluşun faaliyet ve işlemleri ile ilgili olarakBakanlığın görev ve yetkileri çerçevesinde teftiş yapma, Bakanlığın amaçlarınındaha iyi gerçekleştirilmesini ve mevzuata, plan ve programa uygun çalışılmasınısağlamak üzere gerekli teklifleri hazırlama ve makama sunma, yetkilendirilmişgümrük müşavirleri ve gümrük müşavirlerinin her türlü faaliyet ve işlemleriniinceleme ve denetleme, mevzuatın uygulanmasında görülen aksaklıklar hakkındagörüş ve önerilerini bir rapor hâlinde Makama sunma, Makam tarafından verilenbenzeri görevleri yapma gibi ayrıntılı bir şekilde düzenlenme yapılmaksuretiyle konunun sınırları çizilmiştir.

Bu görevleri yapacak olan gümrük ve ticaret müfettişleri vemüfettiş yardımcılarının yetiştirilmeleri, yeterlik sınavları, görev, yetki vesorumlulukları ile Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının çalışma usul ve esaslarıkonularıyla ilgili idari ve teknik ayrıntıların düzenlenmesi hususundaBakanlığın yetkisini yönetmelik düzenleyerek kullanması, idari ve teknik birmesele olup gelişen koşul ve durumlar dikkate alınarak süratli bir şekildekarar alınabilmesini sağlamak amacıyla bu konudaki yetkinin Gümrük ve TicaretBakanlığına bırakılması yasama yetkisinin devri anlamı taşımaz.

Kamu görevlilerinin kadrolarının ve bu kadrolara atanacakkişilerde bulunması gereken niteliklerin de kanunla düzenlenmesi gerekmektedir.Ancak, kamu görevlisi olarak atanacak kişilerle ilgili tüm ayrıntıların sadecekanunla düzenlenmesi gerektiği ve bu konuda idari düzenlemeler yapılmasınınAnayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasına aykırı olacağı söylenemez. KHK'nin24. maddesiyle değiştirilen 640 sayılı KHK'nin 16. maddesiyle gümrük ve ticaretmüfettişlerinin görevleri ayrıntılı şekilde düzenlendiğinden, KHK ile kadrolarıihdas edilen gümrük ve ticaret müfettişleri ile müfettiş yardımcılarının “yetiştirilmeleri”,“yeterlik sınavları”, “görev, yetki ve sorumlulukları” ile“ Başkanlığın çalışma usul ve esasları” na ilişkinkonuların zaman ve uygulama ile ortaya çıkan koşullara uygun ayrıntılarınındüzenlenmesi hususunun yönetmeliğe bırakılmasında Anayasa'ya aykırı biryön yoktur.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 7. ve 128.maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.

Kuralın, Anayasa'nın 2., 6., 8. ve 11. maddeleriyleilgisi görülmemiştir.

Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.

6- KHK'nin 24. Maddesiyle Değiştirilen 640 SayılıKHK'nin 16. Maddesinin (9) Numaralı Fıkrası

Dava dilekçesinde, dava konusu kural ile Bakan'ın Rehberlik veTeftiş Başkanlığına ilişkin yetkilerini alt kademelere devredebileceğihususunun düzenlendiği, 640 sayılı KHK'nin değişen 16. maddesine dayanılarak19.8.2011 tarihinde yürürlüğe konulan Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İmzaYetkileri Yönergesi ile Gümrük ve Ticaret Bakanı'nın, Rehberlik ve TeftişBaşkanlığına inceleme, soruşturma emir ve onayı verme yetkisini müsteşaradevrettiği, 3046 sayılı Kanun'a göre kurumun en üst amiri, bakan olduğuna görebakanlık müfettişlerinin bakan dışında müsteşar gibi idari bir görevliden emirve talimat almalarının hukuken mümkün olmadığı, bakanın Anayasa'nın 112.maddesi uyarınca kendi yetkisi içindeki işlerden ve emri altındakilerin eylemve işlemlerinden de sorumlu olduğu bu kapsamda bakanın denetim ve gözetimyetkisi olduğu, bakanın bu yetkisini müfettişler vasıtasıyla kullandığı,teftişe ilişkin bu yetkilerini alt kademelere devretmesinin Anayasa'nın 2., 7.,112., 113. ve 123. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Dava konusu KHK'nin 24. maddesiyle değiştirilen 640 sayılı KHK'nin16. maddesinin (9) numaralı fıkra uyarınca Bakan, Rehberlik ve TeftişBaşkanlığını düzenleyen 16. maddedeki yetkilerini alt kademeleredevredebilecektir.

Bakanlığın idari teşkilatının bütün işlemlerini bakanın bizzatyapması beklenemeyeceğinden kimi konulara ilişkin yetkilerini, sorumluluk kendiüzerinde kalmak üzere emrinde çalışan kamu görevlilerine devretmesi gerektiğiaçıktır.

640 sayılı KHK'nin 32. maddesinde yetki devrine ilişkin genel birhüküm mevcuttur. Buna göre “Bakan, Müsteşar ve her kademedeki Bakanlıkyöneticileri sınırlarını açıkça belirtmek ve yazılı olmak şartıylayetkilerinden bir kısmını alt kademelere devredebilir. Yetki devri, uygunaraçlarla ilgililere duyurulur.” Bu genel düzenlemeye rağmen 16.maddenin (9) numaralı fıkrasında Bakanın bu maddedeki yetkilerini altkademelere devredebileceği kuralı getirilmiştir. Anılan 32. maddedeki yetkidevrini ayrıntılı olarak düzenleyen kural tüm KHK'yi ve dolayısıyla Rehberlikve Teftiş Başkanlığını da kapsamaktadır. İptali istenen kural olmasa dahi 32.madde uyarınca Bakan, 16. maddedeki yetkilerini devredebilir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında dava konusu kuraldeğerlendirildiğinde, biçimi ve sınırları belirli bir yetki devri öngörüldüğünegöre, bunun Anayasa'ya aykırılık oluşturmadığı açıktır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 2., 7.,112., 113. ve 123. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.

Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.

7- KHK'nin 28. Maddesiyle 640 Sayılı KHK'nin Geçici 3.Maddesine Eklenen (12), (13) ve (14) Numaralı Fıkralar

Dava dilekçesinde temel olarak, daha önce genel müdürlükbünyesinde görev yapmakta olan başkontrolör, kontrolör ve stajyerkontrolörlerin, Bakana bağlı olarak görev yapan başmüfettiş, müfettiş vemüfettiş yardımcıları ile aynı seviyeye getirilmelerinin eşitlik ilkesine,kazanılmış haklara saygı ilkesine, hukuk güvenliği ilkesine aykırı olduğu,yapılan düzenlemede kamu yararı gözetilmediği belirtilerek kurallarınAnayasa'nın 2., 10. ve 49. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Bilindiği üzere 640 sayılı KHK ile, Gümrük Müsteşarlığının tamamı,Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıklarının bazıbirimleri ile birleştirilerek Gümrük ve Ticaret Bakanlığı kurulmuştur. KHK'nin28. maddesiyle 640 sayılı KHK'nin geçici 3. maddesine eklenen (12) numaralıfıkra ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığına ait başkontrolör, kontrolör ve stajyerkontrolör kadro unvanları gümrük ve ticaret başmüfettişi, gümrük ve ticaretmüfettişi, gümrük ve ticaret müfettiş yardımcısı olarak değiştirilmiştir. (13)numaralı fıkra ile Bakanlıkta başkontrolör, kontrolör ve stajyer kontrolörkadrolarında bulunanlar ile birleşen diğer Bakanlıklarda başmüfettiş, müfettişve müfettiş yardımcısı kadrosuna atananlar ilgisine göre gümrük ve ticaretbaşmüfettişi, gümrük ve ticaret müfettişi, gümrük ve ticaret müfettişyardımcısı kadrolarına atanmış sayılmışlardır. Ayrıca bunların daha öncekigörev yerlerinde anılan kadrolarda geçirdikleri süreler Bakanlıkta gümrük veticaret başmüfettişi, gümrük ve ticaret müfettişi, gümrük ve ticaret müfettişyardımcısı kadrolarında geçmiş sayılmıştır. (14) numaralı fıkra ile de dahaönce müfettiş ve kontrolör unvanını kazanmış olanlardan taşrada bölge müdürüveya il müdürü, merkezde ise daire başkanı ve üstü görevde bulunanlar ileSanayi ve Ticaret Bakanlığından devredilen birimlerde müfettiş, kontrolör vesanayi ve ticaret uzmanı unvanını kazanıp da daire başkanı ve üstü görevdebulunanların ilgisine göre gümrük ve ticaret müfettişi ve gümrük ve ticaretuzmanı unvanını kazanmış sayılacakları hükmü getirilmiştir.

KHK'nin 28. maddesiyle 640 sayılı KHK'nin 16. maddesinde yapılandeğişiklik ile Gümrük Müsteşarlığından gelen müfettiş ve kontrolörler, Sanayive Ticaret Bakanlığından gelen müfettiş ve kontrolörler ve Bilim, Sanayi veTeknoloji Bakanlığından gelen müfettişlerin unvanları gümrük ve ticaretmüfettişi olarak belirlenmiştir. KHK'nin 28. maddesine ilişkin gerekçede,Bakanlık bünyesindeki denetim kadrolarının gümrük ve ticaret müfettişi unvanıaltında birleştirilmesine yönelik geçiş hükümlerinin düzenlendiği belirtilmiştir.Söz konusu düzenleme ile tüm denetim birimlerinin tek çatı altındatoplanması amaçlanmış, böylece kontrolör kadroları kaldırılarak, denetimelemanı olarak sadece müfettişlik kadrosuna yer verilmiştir.

Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem veişlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyupgüçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren,Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıyla kendinibağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.

Hukuk devletinde kanunların kamu yararı gözetilerek çıkarılmasızorunludur. Kanun koyucu, Anayasa'ya ve hukukun genel ilkelerine aykırı olmamakkaydıyla her türlü düzenlemeyi yapmak yetkisine sahip olup, düzenlemenin kamuyararına, başka bir anlatımla ülke koşullarına uygun olup olmadığınınbelirlenerek takdir edilmesi kanun koyucuya aittir. Anayasa'ya uygunlukdenetiminde, kanun koyucunun kamu yararı anlayışının isabetli olup olmadığıdeğil, incelenen kuralın kamu yararı dışında belli bireylerin ya da gruplarınçıkarları gözetilerek yasalaştırılmış olup olmadığının incelenebileceğiaçıktır.

KHK'nin 28. maddesine ilişkin gerekçede, Bakanlık bünyesindekidenetim kadrolarının gümrük ve ticaret müfettişi unvanı altındabirleştirilmesine yönelik geçiş hükümlerinin düzenlendiği belirtilmiştir. Ancaksomut düzenlemenin amaçlanan hedefi sağlamada etkin ve elverişli olup olmadığıyönündeki değerlendirme anayasallık denetiminin kapsamı dışında kalmaktadır.

Hukuk devletinde olması gereken temel unsurlardan biri de hukukgüvenliği ilkesidir. Hukuk güvenliği bireyin hukukî durumunun sürece­ğiyönündeki beklentilerinin belli koşullar içinde güvence altına alınmasıanlamına gelir. Kamu görevlilerinin de hukukî güvenlik içerisinde çalışmalarıgerektiği şüphesizdir. Ancak hukuk güvenliği ilkesi, zaman içinde değişen koşulve ihtiyaçlara göre kanunlarda değişiklik yapılmasına da engel değildir.

  Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan,tahakkuk etmiş, kendisi yönünden kesinleşmiş kişisel alacak niteliğine dönüşmüşhaktır. Kazanılmış haklara saygı gösterilmesi hukuk devleti ilkesinin temelgereklerinden biridir. Dava konusu kuralda, kişilerin bulunduğu statülerdendoğan, tahakkuk etmiş, kendileri yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacakniteliğine dönüşmüş haklara yönelik bir düzenleme öngörülmediğinden kazanılmışhakları ihlal eden bir müdahale de söz konusu değildir.

Yapılan açıklamalar doğrultusunda dava konusu kurallarabakıldığında genel müdürlük bünyesinde görev yapmakta olan kontrolörlerinstatüleri bakanlık müfettişi olarak değiştirilmiştir. Bu düzenlemeylekontrolörlerin kazanılmış haklarının ihlal edildiği söylenemeyeceği gibi,mevcut bakanlık müfettişlerinin statülerini muhafaza ettikleri anlaşıldığındanonlar yönünden de bir hak kaybı oluşmamıştır. Dolayısıyla kontrolörunvanlarının müfettiş unvanına dönüştürülmesi hukuki güvenliğin önemli birunsuru olan kazanılmış haklara saygı ilkesini ihlal etmemektedir.

Kanun önünde eşitlik ilkesi, hukuksal durumları aynı olanlar içinsöz konusu olan, eylemli değil, hukuksal eşitliği öngören bir ilkedir. Builkenin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin kanunlar karşısında aynı işlemebağlı tutulmalarını sağlamak ve ayrım yapılması ile ayrıcalık tanınmasınıönlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunanlara ayrı kurallar uygulanarakkanun karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır. Kanun önünde eşitlik,herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez.Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişikkuralları ve uygulamaları gerektirebilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrıhukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa Anayasa'da öngörülen eşitlikilkesi zedelenmez.

Burada aynı durumda olanlararasında herhangi bir ayrım yapılmamıştır. Tüm kontrolörler istisnasız müfettişunvanı almıştır. Bu nedenle eşitlik ilkesini ihlal eden bir durum da söz konusudeğildir.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa'nın 2. ve 10.maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.

Kuralın, Anayasa'nın 49. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.

Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.

8- KHK'nin 54.Maddesiyle 3289 Sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun'a Eklenen Geçici Madde 12

Dava dilekçesi ve başvuru kararlarında, il ve ilçe spormüdürlerinin KHK ile, “Araştırmacı” gibi pasif bir göreve atanmalarınınkazanılmış haklarının ellerinden alınması anlamına geldiği, yeni bir göreveatanma işlemi idari bir tasarrufla değil kanun hükmünde kararname ile tesisedildiğinden bu durumun kanunların genel, soyut, sürekli, düzenleyici ve nesnelolması ilkesine uymaması nedeniyle hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı, ilmüdürü ile ilçe müdürü farklı hiyerarşik kademe ve kadro unvanlarına karşılıkgeldiği hâlde, bunlar bir, aynı ve eşitlermiş gibi il müdürünün de ilçemüdürünün de “Araştırmacı” kadrolarına atanmalarının eşitlik ilkesi ilebağdaşmadığı, bu kişilerin “Araştırmacı” görevine olağan hukuki yol olanidari işlemle atamalarının yapılması durumunda kullanabilecekleri anayasalgüvence altındaki hak arama özgürlüğü ile yetkili yargı mercilerine dava açmahaklarının, kanun hükmünde kararnameyle atanmaları suretiyle ellerindenalındığı, bu kadroya atanmış sayılan il ve ilçe spor müdürlerinin maaşısabitlenerek, il ve ilçe müdürleri ile arasında bir dengesizlik oluşturulduğu,bu durumun çalışma barışını bozucu bir duruma sebep olduğu belirtilerekkuralların, Anayasa'nın 2., 10. 36., 49. ve 125. maddelerine aykırı olduğuileri sürülmüştür.

KHK'nın 52. maddesiyle 3289 sayılı Spor Genel MüdürlüğününTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un mülga 6. maddesi yeniden düzenlenmiş veGençlik ve Spor Bakanlığı ile Spor Genel Müdürlüğünün taşradaki hizmetleriniyürütmek üzere illerde Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü, ilçelerdeGençlik Hizmetleri ve Spor İlçe Müdürlüğü kurulmuştur. Bu doğrultuda davakonusu kuralla Spor Genel Müdürlüğü taşra teşkilatında İl Spor Müdürü ve İlçeSpor Müdürü kadrolarında bulunanların görevlerine son verilerek hâlen bulunduklarıkadro dereceleriyle araştırmacı kadrolarına atanmış sayılmışlardır. Daha önceİl Spor Müdürlüğü ve İlçe Spor Müdürlüğü kadrolarında müdür olarak görev yapankamu görevlilerinin Spor Genel Müdürlüğü araştırmacı kadrolarına atanmışsayılmalarının öngörülmesi, İl Spor Müdürlükleri ile İlçe Spor Müdürlüklerininkaldırılarak Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Spor Genel Müdürlüğünün taşradakihizmetlerini yürütmek üzere illerde Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü,ilçelerde Gençlik Hizmetleri ve Spor İlçe Müdürlüğü kurulması sonucu ortayaçıkan hukuki ve fiili zorunluluklar nedeniyledir.

Hukuk aleminde meydana gelebilecek budeğişiklik, daha önce kural tasarrufların doğurmuş olduğu objektif ve genelhukuki durumlara da uygulanabilecektir. Soyut ve genel hukuki durumların(statülerin) en önemli özelliği bunların daima değişebilmesi ve bu değişikliğinde herkese karşı geçerli olmasıdır. Hukuk alanında meydana gelen ve hukukistatüde değişiklik yapan bu düzenlemeler, eski düzenleme uyarınca statükazanmış ve statüsü devam eden bireyleri de kapsar. Dolayısıyla, nesnel hukukidurumların (statülerin) kazanılmış hak bahşetmesi mümkün değildir. Araştırmacıunvanlı kadrolara atanmış sayılmaya ilişkin kuralda, anılan kişilerin bulunduğustatülerden doğan, tahakkuk etmiş ve kendileri yönünden kesinleşmiş ve kişiselalacak niteliğine dönüşmüş haklara ilişkin bir düzenleme öngörülmediğindenkazanılmış hakları ihlal eden bir müdahale söz konusu değildir. Bu kişilerinyeni atandıkları kadrodaki mali haklarında herhangibir değişiklik olmamış, bunların önceki maaş ve diğer özlük hakları aynenkorunmuştur. Bu nedenle, maddede sayılan görevlerde bulunanlarınyeni kurulan Bakanlık bünyesinde ihdas edilen kadrolara atanmış sayılmalarınıöngören kuralın kazanılmış hakları ihlal ettiği söylenemez.

Diğer taraftan, dava konusu kuralla tek kişi hakkında bireyselnitelikte bir yürütme işlemi tesis edilmeyip, aksine genel ve soyut bir normgetirilmektedir. Zira soyut bir kuralın gerçekte tek kişiyi ya da sınırlısayıda kişiyi ilgilendiriyor olması onun soyut niteliğini ortadan kaldırmaz.Bireysel nitelikte bir işlemden söz edilebilmesi için somut olarak bir kişininhukuki durumunda değişiklik yapan bir irade açıklamasının bulunması gerekir.Dava konusu kurallarla doğrudan somut bazı kişilerin hukuki durumundadeğişiklik yapılmasına yönelik bir düzenlemede bulunulmadığından bireyselişlemin varlığından söz edilemez. Kuralda belirtilen kadrolarda görev yapankişilerin dava konusu düzenlemeden etkilenmeleri, bu neticeyi değiştirmez.

Kuralın dolaylı şekilde hak arama özgürlüğüyle ilgili olmasınedeniyle Anayasa'nın 36. maddesi yönünden de inceleme yapılmıştır.

Anayasa'nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesininbirinci fıkrasında, “Herkes meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyleyargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adilyargılanma hakkına sahiptir.” denilerek yargı organlarına davacı ve davalıolarak başvurabilme ve bunun doğal sonucu olarak da iddia, savunma ve adilyargılanma hakkı güvence altına alınmıştır. Anayasa'nın 125. maddesinde ise “İdareninher türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır.” denilmektedir.Her iki maddeyle güvence altına alınan dava yoluyla hak arama özgürlüğü,kendisi bir temel hak niteliği taşımasının ötesinde diğer temel hak veözgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasınısağlayan en etkili güvencelerden biridir. Kişilere yargı mercileri önünde davahakkı tanınması adil bir yargılamanın ön koşulunu oluşturur.

Dava konusu kuralla yapılan değişiklikler, İl SporMüdürlükleri ile İlçe Spor Müdürlüklerinin kaldırılarak Gençlik ve SporBakanlığı ile Spor Genel Müdürlüğünün taşradaki hizmetlerini yürütmek üzereillerde Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü, ilçelerde Gençlik Hizmetlerive Spor İlçe Müdürlüğü kurulmasının sonucudur. Buna göre söz konusu işleminsebep unsuru, il ve ilçe spor müdürlüklerinin kaldırılması olupyürürlükte bulunan kanunlara dayanılarak ve kamu görevlisinin öznel durumudikkate alınarak idarece tesis edilen naklen atama işlemlerinden farklıdır.Genel nitelikte olduğu sonucuna ulaşılan yasal düzenlemeyle oluşturulan budurumun, sebep unsuru yönünden hukuka uygun olup olmadığının tespitininanayasal bir sorun olduğu ve bu yöndeki denetimin Anayasa Mahkemesince yapılmasıgerektiği açıktır. Anılan atama işleminin doğrudan kanunla değil, idari işlemleyapılmasının öngörülmesi durumunda dahi kanunlara uygunluk denetimi yapmaklasınırlı bir yetkiyi haiz olan idari yargı yerlerinin, işlemin sebep unsurununAnayasa'ya uygun olup olmadığını tartışması ve bu yönde bir denetim yapmasımümkün olmadığından bu işlemin doğrudan kanun hükmünde kararnameyleyapılmasının hak arama hürriyetini sınırladığı söylenemez.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa'nın 2., 36. ve125. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.

Kuralın, Anayasa'nın 10. ve 49. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.

VI- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ

8.8.2011 günlü, 649 sayılı AvrupaBirliği Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına DairKanun Hükmünde Kararname'nin:

A) 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu HizmetlerininDüzenli, Etkin ve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurumve Kuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkinKonularda Yetki Kanunu'nun iptal edilmesi halinde dayanaksız hale geleceğiyönünden ileri sürülen iptal istemi, 22.11.2012 günlü, E.2011/107, K.2012/184sayılı kararla reddedildiğinden, Kararname'nin tümünün yürürlüğünündurdurulması isteminin REDDİNE,

B) Kapsam yönünden;

1- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9.,10., 11., 12., 13., 14., 15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23. maddeleri,24. maddesiyle, 3.6.2011 günlü, 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nindeğiştirilen 16. maddesinin (8) numaralı fıkrasının “…mesleğe alınmaları…”ibaresi dışında kalan bölümü ile (1), (2), (3), (4), (6), (7) ve (9) numaralıfıkraları, 25., 26., 28., 29., 30., 31., 32., 33., 34., 35., 36., 37.maddeleri, 38. maddesiyle, 3.6.2011 günlü, 642 sayılı Kanun HükmündeKararname'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası dışında yapılan değişiklikler, 39.,40., 41., 42., 43., 44., 45., 46., 47., 48., 49., 50. maddeleri, 51. maddesininbirinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri, (b) bendi ile 7.11.1985 günlü, 3238sayılı Savunma Sanayii Müsteşarlığının Kurulması ve 11 Temmuz 1939Tarih ve 3670 Sayılı Milli Piyango Teşkiline Dair Kanunun İki Maddesi ile 23Ekim 1984 Tarih ve 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun Bir MaddesindeDeğişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 8. maddesineeklenen altıncı fıkranın birinci cümlesi, 52., 53., 54., 56., 57., 58.maddeleri, 59. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 60., 61., 63., 64., 65.maddeleri ile (1), (2), (3) ve (4) sayılı listelere yönelik iptal istemleri,22.11.2012 günlü, E.2011/107, K.2012/184 sayılı kararla reddedildiğinden, bumaddelere, fıkralara, bentlere, cümleye, bölüme ve listelere ilişkin yürürlüğündurdurulması isteminin REDDİNE,

2- 27. maddesiyle, 640 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin değiştirilen 38. maddesinin (1) numaralı fıkrasınınikinci cümlesi,

3- 38. maddesiyle değiştirilen 642sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası,

4- 51. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendiyle değiştirilen, 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasındaki “SavunmaSanayii Uzmanı ve Uzman Yardımcısı ile Daire Tabibi kadroları” ibaresi,

5- 55. maddesiyle, 27.6.1989 günlü,375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 3. maddesinin birinci fıkrasına “KonyaOvası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı,” ibaresinden sonra gelmeküzere eklenen “Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı,”ibaresi,

6- 59. maddesinin birincifıkrasının (a) bendi ile 27.10.1999 günlü, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 221.maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümle,

hakkında, 22.11.2012 günlü, E.2011/107,K.2012/184 sayılı kararla karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden,bu cümlelere ve ibarelere ilişkin yürürlüğün durdurulması istemi hakkında KARARVERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

7- 62. maddesine ilişkin iptal hükmünün yürürlüğe girmesininertelenmesi nedeniyle, bu maddenin YÜRÜRLÜĞÜNÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE,

C) Anayasa'nın 91. maddesinin birincifıkrası yönünden;

1- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9.,10., 11., 12., 13., 14., 15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23. maddeleri,24. maddesiyle 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin değiştirilen 16.maddesinin (8) numaralı fıkrasının “…mesleğe alınmaları…” ibaresidışında kalan bölümü ile (1), (2), (3), (4), (6), (7) ve (9) numaralıfıkraları, 25., 26., 28., 29., 30., 31., 32., 33., 34., 35., 36., 37.maddeleri, 38. maddesiyle, 642 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5.maddesinin ikinci fıkrası dışında yapılan değişiklikler, 39., 40., 41., 42.,43., 44., 45., 46., 47., 48., 49., 50. maddeleri, 51. maddesinin birincifıkrasının (a) ve (c) bentleri, (b) bendi ile 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesineeklenen altıncı fıkranın birinci cümlesi, 52., 53., 54., 56., 57., 58.maddeleri, 59. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 60., 61., 63., 64., 65.maddeleri ile (1), (2), (3) ve (4) sayılı listelere yönelik iptal istemleri,22.11.2012 günlü, E.2011/107, K.2012/184 sayılı kararla reddedildiğinden, ve bumaddelere, fıkralara, bentlere, cümleye, bölüme, listelere ve değişikliklereilişkin yürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE,

2- a- 24. maddesiyle 640 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin değiştirilen 16. maddesinin (5) numaralı fıkrasının ve(8) numaralı fıkrasında yer alan “…mesleğe alınmaları…” ibaresine,

b- 27. maddesiyle 640 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin değiştirilen 38. maddesinin (1) numaralı fıkrasınınbirinci cümlesine,

c- 51. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi ile 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine eklenen;

aa- Altıncı fıkranın ikinci cümlesi ile(a), (b) ve (c) bentlerine,

bb- Yedinci ve sekizinci fıkralarına,

ilişkin iptal hükmünün yürürlüğe girmesinin ertelenmesi nedeniyle,bu fıkraların, bentlerin ve cümlenin YÜRÜRLÜĞÜNÜN DURDURULMASI İSTEMİNİNREDDİNE,

D) İçerikleri itibariyle Anayasa'yaaykırılığı ileri sürülen;

1- 24. maddesiyle değiştirilen 640sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 16. maddesinin:

a- (1) ve (2) numaralı fıkralarına,

b- (3) numaralı fıkrasında yer alan “Rehberlikve Teftiş Başkanlığı, Makamın emri ve onayı üzerine aşağıdaki görevleri yapar:”ibaresine,

c- (7) numaralı fıkrasına,

d- (8) numaralı fıkrasının “…mesleğealınmaları…” ibaresi dışında kalan bölümüne,

e- (9) numaralı fıkrasına,

2- 28. maddesiyle 640 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin geçici 3. maddesine eklenen (12), (13) ve (14) numaralıfıkralarına,

3- 54. maddesiyle, 21.5.1986 günlü, 3289sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a eklenenGeçici Madde 12'ye,

yönelik iptal istemleri, 22.11.2012günlü, E.2011/107, K.2012/184 sayılı kararla reddedildiğinden, bu maddeye,fıkralara, bölüme ve ibareye ilişkin yürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE,

22.11.2012gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

VII- İPTAL HÜKMÜNÜN YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU

Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında, “Kanun, kanunhükmünde kararname ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunlarınhükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlüktenkalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceğitarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığıgünden başlayarak bir yılı geçemez.” denilmekte, 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 66. maddesinin(3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmaktadır.

8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin;

1- 24. maddesiyle 640 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin değiştirilen 16. maddesinin (5) numaralı fıkrasının ve(8) numaralı fıkrasında yer alan “…mesleğe alınmaları…” ibaresinin,

2- 27. maddesiyle 640 sayılıKanun Hükmünde Kararname'nin değiştirilen 38. maddesinin (1) numaralıfıkrasının birinci cümlesinin,

3- 51. maddesinin birincifıkrasının (b) bendi ile 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine eklenen altıncıfıkranın ikinci cümlesi ile (a), (b) ve (c) bentlerinin, yedinci ve sekizincifıkralarının,

4- 62. maddesinin,

iptal edilmeleri nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararınıihlal edecek nitelikte görüldüğünden, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncüfıkrasıyla 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğincebu maddeye, fıkralara, bentlere, cümleye ve ibareye ilişkin iptal hükmünün,kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğegirmesi uygun görülmüştür.

VIII- SONUÇ

8.8.2011 günlü, 649 sayılı AvrupaBirliği Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına DairKanun Hükmünde Kararname'nin:

A) 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkinve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum veKuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkinKonularda Yetki Kanunu'na yönelik iptal istemi, 27.10.2011 günlü, E. 2011/60,K. 2011/147 sayılı kararla reddedildiğinden, Kararname'nin tümüne yönelik iptalisteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,

B) 1- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14.,15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23. maddeleri, 24. maddesiyle, 3.6.2011günlü, 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin değiştirilen 16. maddesinin (8)numaralı fıkrasının “…mesleğe alınmaları…” ibaresi dışında kalan bölümü ile(1), (2), (3), (4), (6), (7) ve (9) numaralı fıkraları, 25., 26., 28., 29.,30., 31., 32., 33., 34., 35., 36., 37. maddeleri, 38. maddesiyle, 3.6.2011günlü, 642 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin ikinci fıkrasıdışında yapılan değişiklikler, 39., 40., 41., 42., 43., 44., 45., 46., 47.,48., 49., 50. maddeleri, 51. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri,(b) bendi ile 7.11.1985 günlü, 3238 sayılı Savunma SanayiiMüsteşarlığının Kurulması ve 11 Temmuz 1939 Tarih ve 3670 Sayılı Milli PiyangoTeşkiline Dair Kanunun İki Maddesi ile 23 Ekim 1984 Tarih ve 3065 Sayılı KatmaDeğer Vergisi Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un8. maddesine eklenen altıncı fıkranın birinci cümlesi, 52., 53., 54., 56., 57.,58. maddeleri, 60., 61., 63., 64., 65. maddeleri ile (1), (2), (3) ve (4)sayılı listeleri, 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında olduğundan Anayasa'yaaykırı olmadığına ve bu maddelere, fıkralara, bentlere, cümleye, bölüme,listelere ve değişikliklere ilişkin iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,

2- 27. maddesiyle, 640 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin değiştirilen 38. maddesinin (1) numaralı fıkrasınınikinci cümlesi, 24.10.2011 günlü, 661 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 10.maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu cümleye ilişkiniptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,

3- 38. maddesiyle değiştirilen 642sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası, 11.10.2011günlü, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 27.6.1989 günlü,375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek Madde 12'nin (3) numaralıfıkrasının (aa) bendiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bufıkraya ilişkin iptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,OYBİRLİĞİYLE,

4- 51. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendiyle değiştirilen, 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasındaki“Savunma Sanayii Uzmanı ve Uzman Yardımcısı ile Daire Tabibi kadroları”ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 375 sayılı KanunHükmünde Kararname'ye eklenen Ek Madde 12'nin (3) numaralı fıkrasının (g)bendiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu ibareye ilişkin iptalistemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,

5- 55. maddesiyle, 375 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin ek 3. maddesinin birinci fıkrasına “Konya Ovası ProjesiBölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı,” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen“Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı,” ibaresi, 666 sayılıKanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 375 sayılı Kanun HükmündeKararname'ye eklenen Ek Madde 12'nin (1) numaralı fıkrasının (m) bendiyleyürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu maddeye ilişkin iptal istemihakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,

6- 59. maddesinin birincifıkrasının (a) bendi ile 27.10.1999 günlü, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 221.maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümle, 666 sayılı Kanun HükmündeKararname'nin 5. maddesinin (j) fıkrası ile değiştirildiğinden, konusu kalmayanbu cümleye ilişkin iptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,OYBİRLİĞİYLE,

7- 59. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi ile 4458 sayılı Kanun'un 244. maddesine eklenen (7) numaralı fıkra, 6223sayılı Yetki Kanunu kapsamında olduğundan Anayasa'ya aykırı olmadığına bufıkraya ilişkin iptal isteminin REDDİNE, Fulya KANTARCIOĞLU'nun karşıoyu veOYÇOKLUĞUYLA,

8- 62. maddesi, 6223 sayılı Kanun kapsamında olmadığından, bumaddenin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, OYBİRLİĞİYLE,

9- 62. maddesinin iptal edilmesi nedeniyle, Anayasa'nın 153.maddesinin üçüncü fıkrasıyla 30.3.2011 günlü, 6216 sayılı Kanun'un 66.maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu maddeye ilişkin İPTAL HÜKMÜNÜN,KARARIN RESMÎ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AY SONRA YÜRÜRLÜĞEGİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,

C) 1- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14.,15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23. maddeleri, 24. maddesiyle 640sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin değiştirilen 16. maddesinin (8) numaralıfıkrasının “…mesleğe alınmaları…” ibaresi dışında kalan bölümü ile (1), (2),(3), (4), (6), (7) ve (9) numaralı fıkraları, 25., 26., 28., 29., 30., 31.,32., 33., 34., 35., 36., 37. maddeleri, 38. maddesiyle, 642 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası dışında yapılandeğişiklikler, 39., 40., 41., 42., 43., 44., 45., 46., 47., 48., 49., 50.maddeleri, 51. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri, (b) bendi ile3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine eklenen altıncı fıkranın birinci cümlesi,52., 53., 54., 56., 57., 58. maddeleri, 59. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi, 60., 61., 63., 64., 65. maddeleri ile (1), (2), (3) ve (4) sayılılistelerin, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'yaaykırı olmadığına ve bu maddelere, fıkralara, bentlere, cümleye, bölüme,listelere ve değişikliklere ilişkin iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,

2- a- 24. maddesiyle 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nindeğiştirilen 16. maddesinin (5) numaralı fıkrasının ve (8) numaralı fıkrasındayer alan “…mesleğe alınmaları…” ibaresinin,

b- 27. maddesiyle 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nindeğiştirilen 38. maddesinin (1) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin,

c- 51. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi ile 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine eklenen;

aa- Altıncı fıkranın ikinci cümlesi ile(a), (b) ve (c) bentlerinin,

bb- Yedinci ve sekizinci fıkralarının,

Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'yaaykırı olduğuna ve İPTALİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, NuriNECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL'ın karşıoylarıve OYÇOKLUĞUYLA,

D) 1- 24. maddesiyle 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nindeğiştirilen 16. maddesinin (5) numaralı fıkrasının ve (8) numaralı fıkrasındayer alan “…mesleğe alınmaları…” ibaresinin,

2- 27. maddesiyle 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nindeğiştirilen 38. maddesinin (1) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin,

3- 51. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi ile 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine eklenen, altıncı fıkranın ikincicümlesi ile (a), (b) ve (c) bentlerinin, yedinci ve sekizinci fıkralarının,

iptal edilmeleri nedeniyle, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncüfıkrasıyla 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğincebu fıkralara, bentlere, cümleye ve ibareye ilişkin İPTAL HÜKMÜNÜN, KARARINRESMÎ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE,OYBİRLİĞİYLE,

E) İçerikleri itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen;

1- 24. maddesiyle değiştirilen 640 sayılı Kanun HükmündeKararname'nin 16. maddesinin:

a- (1) ve (2) numaralı fıkralarının,

b- (3) numaralı fıkrasında yer alan “Rehberlik ve TeftişBaşkanlığı, Makamın emri ve onayı üzerine aşağıdaki görevleri yapar:”ibaresinin,

c- (7) numaralı fıkrasının,

d- (8) numaralı fıkrasının “…mesleğe alınmaları…” ibaresi dışındakalan bölümü,

e- (9) numaralı fıkrasının,

2- 28. maddesiyle 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici3. maddesine eklenen (12), (13) ve (14) numaralı fıkraların,

3- 54. maddesiyle, 21.5.1986 günlü, 3289 sayılı Spor GenelMüdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici Madde12'nin,

Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, FulyaKANTARCIOĞLU'nun karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,

22.11.2012 gününde karar verildi.

 

Başkan

Haşim KILIÇ

Başkanvekili

Serruh KALELİ

Başkanvekili

Alparslan ALTAN

 

 

Üye

Fulya KANTARCIOĞLU

Üye

Mehmet ERTEN

Üye

Serdar ÖZGÜLDÜR

 

 

Üye

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Zehra Ayla PERKTAŞ

Üye

Recep KÖMÜRCÜ

 

 

Üye

Burhan ÜSTÜN

Üye

Engin YILDIRIM

Üye

Nuri NECİPOĞLU

 

 

Üye

Hicabi DURSUN

Üye

Celal Mümtaz AKINCI

Üye

Erdal TERCAN

 

 

Üye

Muammer TOPAL

Üye

Zühtü ARSLAN

 

 

KARŞIOY YAZISI 

8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 24.maddesiyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 16. maddesinin (5) numaralı fıkrası,KHK'nin 24. maddesiyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 16. maddesinin (8)numaralı fıkrasında yer alan “…mesleğe alınmaları…” ibaresi, KHK'nin 27.maddesiyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 38. maddesinin (1) numaralıfıkrasının birinci cümlesi ve KHK'nin 51. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi ile 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine eklenen altıncı fıkranın ikincicümlesi ve (a), (b), (c) bentleri ile yedinci ve sekizinci fıkraları çoğunlukkararıyla Anayasa'nın 91. maddesine aykırı bulunarak iptal edilmiştir.

1- KHK'nin 24. Maddesiyle 640 Sayılı KHK'nin Değiştirilen 16.Maddesinin (5) Numaralı Fıkrası Yönünden

KHK'nin 24. maddesiyle, 640 sayılı KHK'de düzenlenen Rehberlik veTeftiş Başkanlığına ilişkin daha ayrıntılı bir düzenleme yapılmıştır. Bukapsamda Gümrük ve Ticaret Müfettişlerinin görev ve yetkileri yenidendüzenlenmiştir. 24. maddeyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 16. maddesinin (5)numaralı fıkrasında, denetime tâbi olan gerçek ve tüzel kişilerin, gizli dahiolsa bütün belge, defter ve bilgileri ibraz etme, para ve para hükmündekievrakı ve ayniyatı ilk talep halinde gümrük ve ticaret müfettişlerine gösterme,gümrük ve ticaret müfettişlerinin saymasına ve incelemesine yardımcı olmazorunlulukları olduğu kuralına yer verilmiştir. Ayrıca bu kural uyarınca gümrükve ticaret müfettişleri, görevleri sırasında tüm resmî daire, kurum, kuruluş vekamuya yararlı derneklerle, gerçek ve tüzel kişilerden gerekli yardım, bilgi,evrak, kayıt ve belgeleri istemeye yetkilidirler, kanunî engelolmadıkça bu isteğin yerine getirilmesi zorunludur.

Çoğunluk kararıyla, gümrük ve ticaret müfettişlerininyaptıkları denetimler esnasında talep etmeleri hâlinde her türlü bilgi vebelgenin kendilerine verilmesi zorunluluğu getirenkuralın, Anayasa'nın 20. maddesine göre özel hayatın gizliliği vekorunması hakkına ilişkin olduğu gerekçesiyle, bu hususu düzenleyen KHK'nin 24.maddesiyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 16. maddesinin (5) numaralıfıkrası Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırı bulunarakiptal edilmiştir.

Anayasa'nın 20. maddesinde herkesin özel hayatına ve aileyaşayışına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahip olduğu hüküm altınaalınmıştır.

İptali istenilen kuralda gümrük ve ticaret müfettişlerinin görevve yetkileri kapsamında denetime tabi olan gerçek ve tüzel kişilere bilgi vermeyükümlülüğü getirilmiştir. Ancak, söz konusu düzenlemenin özel hayat kapsamındaolsun olmasın her türlü konuda bildirim yükümlülüğü öngördüğü şeklindeanlaşılması olanaklı değildir. Zira, kuralda açıkça “kanunî engelolmadıkça” ibaresine yer verilmesi nedeniyle, gümrük ve ticaretmüfettişlerinin yaptıkları denetimler esnasında talep etmeleri hâlindekendilerine verilmesi zorunluluğu, Anayasa'nın 20. maddesine göreözel hayatın gizliliği ve korunması hakkı kapsamında olanlar dışındaki bilgi vebelgelere ilişkin bulunmaktadır. İstenilen bilgilerin bu nitelikte olduğunudüşünen kişi ve kurumlar, nedenini açıklayarak bilgi vermektenkaçınabilecekleri gibi haklarında idari para cezası uygulanması halinde bunaitiraz ederek istenilen bilginin temel haklarını ihlal edecek nitelikteolduğunu mahkemeler önünde de ileri sürebilirler.

Bu nedenle, kuralın Anayasa'nın 91. maddesine aykırılığından sözedilemez.

2- KHK'nin İptaline Karar Verilen Diğer Kuralları Yönünden

KHK'nin 24. maddesiyle 640 sayılı KHK'nın değiştirilen 16.maddesiyle Gümrük ve Ticaret Bakanlığı birimlerinden olan Rehberlik veTeftiş Başkanlığı yeniden düzenlenirken (8) numaralı fıkrada da Başkanlığabağlı olarak görev yapacak olan gümrük ve ticaret müfettişleri vemüfettişyardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterliksınavları, görev, yetki ve sorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usul veesaslarının yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır.

KHK'nin 27. maddesiyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 38.maddesi başlığıyla birlikte değiştirilmiştir. Personel alım usulünü düzenleyenkuralın (1) numaralı fıkrasının birinci cümlesiyle Gümrük ve TicaretBakanlığınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesinin “OrtakHükümler” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendinde yeralan Bakanlık kadroları dışındaki kadrolara ve sözleşmeli personelpozisyonlarına ilk defa atanacakların ilgili mevzuat uyarınca yapılan merkezisınavdan yetmiş ve üzeri puan alanlar arasından, sınav komisyonlarıncayapılacak sözlü sınav sonucuna göre belirleneceği kurala bağlanmıştır.

649 sayılı KHK'nin 51. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile3238 sayılı Kanun'un personel rejimi kenar başlıklı 8. maddesine eklenenaltıncı fıkranın ikinci cümlesi ve devamındaki (a), (b) ve (c) bentlerindeSavunma Sanayi uzman yardımcılığına atanabilme koşulları düzenlenmiştir. 8.maddeye eklenen yedinci fıkrada Savunma Sanayi uzman yardımcılarının uzmankadrolarına atanabilme koşulları belirlendikten sonra, sınavlarda başarılıolamayanların ve hazırladıkları tez kabul edilmeyenlerin durumlarına uygunbaşka bir kadroya atanacakları kuralı getirilmiştir. Maddeye eklenen sekizincifıkrada ise Savunma Sanayi Uzmanı ve Uzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları,yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğerhususların yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.

Çoğunluk kararıyla söz konusu düzenlemeler kamu hizmetine girmehakkına ilişkin düzenleme niteliğinde ve Anayasa'nın 91. maddesinin birincifıkrasına aykırı görülerek iptal edilmiştir. 

6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasının(a-3) bendinde, Kanun'un amaçlarından birinin kamu hizmetlerinin Bakanlıklararasındaki dağılımının yeniden belirlenerek, mevcut Bakanlıklar ilebirleştirilen veya yeni kurulan Bakanlıkların görev, yetki, teşkilat vekadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarınailişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere Bakanlar Kuruluna kanunhükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek olduğu belirtilmiş ve aynı Kanun'unikinci fıkrasında da ilgili kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklikyapılabileceği belirtilmiştir.

649 sayılı KHK'nin iptali istenen kurallarıyla Rehberlikve Teftiş Başkanlığına bağlı olarak görev yapacak olan gümrük ve ticaretmüfettişleri ve müfettiş yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri,yeterlik sınavları, görev, yetki ve sorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usulve esaslarının belirlenmesinin öngörülmesi, Bakanlık kadroları dışındakikadrolara ve sözleşmeli personel pozisyonlarına ilk defa atanacakların ilgilimevzuat uyarınca yapılan merkezi sınavdan yetmiş ve üzeri puan alanlararasından, sınav komisyonlarınca yapılacak sözlü sınav sonucuna görebelirleneceğinin belirtilmesi ve Savunma Sanayi uzman yardımcılarının uzmankadrolarına atanabilme koşullarının düzenlenmesi teşkilat ve kadrolarınbelirlenmesine ilişkin bir husus olduğundan Yetki Kanunu'na aykırılıkbulunmamaktadır.

Kamu görevlilerinin kadrolarının ve bu kadrolara atanacakkişilerde bulunması gereken niteliklerin de kanunla düzenlenmesi gerekmektedir.Ancak, kamu görevlisi olarak atanacak kişilerle ilgili tüm ayrıntıların sadeceyasayla düzenlenmesi gerektiği ve bu konuda idarî düzenlemeler yapılmasınınAnayasa'nın 128'inci maddesinin ikinci fıkrasına aykırı düşeceği iddiasıyerinde değildir. Anayasa'nın bir maddesinin yasayla düzenleneceğini öngördüğübir konunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkça yasakladığıhükümler ile doğrudan ilgili olmadıkça, ya da KHK ile düzenlenemeyeceğiAnayasa'da özel olarak belirtilmedikçe KHK ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırıdeğildir.

Anayasa'nın 70. maddesine göre, “her Türk kamu hizmetine girmehakkına sahiptir. Hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başkahiçbir ayırım gözetilemez”. Maddede Türkiye Cumhuriyeti Devletinevatandaşlık bağı ile bağlı olan herkesin görevin gerektirdiği niteliklerdışında, dil, din, mezhep, renk, siyasi düşünce, cinsiyet ve benzeri ayırımgözetilmeksizin kamu hizmetlerine girme hakkına sahip bulunduklarıbelirtilmiştir. Böylece “kamu hizmetlerine girme hakkı” siyasi hakve ödevler kapsamında, vatandaşlık bağına bağlı olarak kullanılabilecek bir hakolarak düzenlenmiştir. Düzenlemenin temel hakka ilişkin niteliği bundanibarettir. Yoksa, bunun dışında kamu görevlerine giriş, atanma, görevdeğişikliğine ilişkin tüm düzenleme ve uygulamaların temel hakkın düzenlenmesive 91. madde anlamında yasak alan kapsamında görülmesi yerinde değildir.

Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, Anayasanın ikincikısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları veödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevlerin kanunhükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Anayasanın belirtilenbölümlerinde birçok temel hak ve özgürlük düzenlenmiş bulunmaktadır. Sözkonusutemel hak ve özgürlüklerin kapsama alanları ve ilgili oldukları hususlar genişbir biçimde yorumlandığında KHK'lerle yapılacak tüm düzenlemelerin bu hak veözgürlüklerle bağlantılarının bulunduğu ileri sürülebilecektir. Böyle biryorumdan hareket edilmesi halinde yasak alan kapsamı oldukça genişleyecek veKHK ile düzenlenebilecek alan kalmayacaktır. Nitekim Anayasa Mahkemesinin,6.1.1987 günlü, E:1986/15 ve K:1987/1 sayılı kararında, dolaylı biçimde kişihak ve özgürlüklerini ilgilendirmeyecek bir düzenleme düşünmenin oldukça güçolduğu, bu nedenle de dolaylı bir ilginin varlığına dayanılarak sonuca gitmeninisabetli sayılamayacağı belirtilmiştir. Buna göre, yasak alanın kapsamının,temel hak ve özgürlüklerle doğrudan ilgili düzenlemeleri kapsayacak, dolaylıolarak ilgili düzenlemeleri ise kapsam dışında bırakacak şekilde belirlenmesigerekir.

Anayasa Mahkemesi, 16.5.1989 günlü, E:1989/4 ve K:1989/24 sayılıkararında,  3.11.1988 günlü, 347 sayılı “233 Sayılı Kamu İktisadiTeşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bir Maddesinde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname”nin Genel Müdür olarakatanabilmek için, “yükseköğrenim görmüş olmak, dört yılı kamuda, altı yılıözel sektörde geçmek şartıyla en az on yıl hizmeti bulunmak, kamu hizmetibulunmayanlarda ise özel sektörde asgari onbeş yıl çalışmış olmak, Genelmüdürlük görevini yerine getirebilecek yetenek, bilgi ve tecrübeye sahipolmak” şartlarını getiren 1. maddesine yönelik iptal isteminireddetmiştir. 

Anayasa'nın 91. maddesi kapsamına giren alanlarda düzenlemeyapılmış olmasından söz edilebilmesi için 91. maddede belirtilen hak vealanlarla ilgili doğrudan bir düzenleme yapılmış olması gerekir.

Yetki Kanunu kapsamında KHK'nin iptali istenen kurallarıylaRehberlik ve Teftiş Başkanlığına bağlı olarak görev yapacak olan gümrük veticaret müfettişleri ve müfettiş yardımcılarının mesleğe alınmaları,yetiştirilmeleri, yeterlik sınavları, görev, yetki ve sorumlulukları ileBaşkanlığın çalışma usul ve esaslarının belirlenmesinin öngörülmesi, Bakanlıkkadroları dışındaki kadrolara ve sözleşmeli personel pozisyonlarına ilk defaatanacakların ilgili mevzuat uyarınca yapılan merkezi sınavdan yetmiş ve üzeripuan alanlar arasından, sınav komisyonlarınca yapılacak sözlü sınav sonucunagöre belirleneceğinin belirtilmesi ve Savunma Sanayi uzman yardımcılarınınuzman kadrolarına atanabilme koşullarının düzenlenmesi kadrolara girişinkoşullarını düzenleyen kurallar olup doğrudan memuriyete girişe ilişkinkurallar değildirler. Bu nedenle anılan kuralların Anayasa'nın 91'incimaddesinde belirtilen yasak alana ilişkin düzenlemeler içerdiğinden söz etmekmümkün değildir.

Belirtilen nedenlerle, itiraz konusu kurallara yönelik iptalisteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle kuralın iptalineyönelik çoğunluk görüşüne katılmadık.

 

Başkan

Haşim KILIÇ

Başkanvekili

Alparslan ALTAN

Üye

Engin YILDIRIM

 

 

 

Üye

Nuri NECİPOĞLU

Üye

Hicabi DURSUN

 

 

 

Üye

Celal Mümtaz AKINCI

Üye

Muammer TOPAL

 

 

KARŞIOY GEREKÇESİ 

8.8.2011 günlü, 649 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK)'nin, 59.maddesi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 244. maddesine eklenen (7) numaralıfıkranın, 6.4.2011 günlü 6223 sayılı Yetki Kanunu'nda mali haklar konusundayetki verilmemesi, 24. maddesi ile 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 16.maddesinin, iptal istemlerinin reddine karar verilen kurallarının ise BakanlarKurulu'nun KHK'ler konusundaki yetkisinin sınırlı olup yasama yetkisinindevredilmezliği ilkesiyle bağdaşmayacak biçimde geniş kullanılamayacağınailişkin E: 2011/113; K: 2012/108 sayılı karardaki karşıoy gerekçesidoğrultusunda iptali gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.

 

Üye

Fulya KANTARCIOĞLU

 

 

DEĞİŞİK GEREKÇE 

6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birincifıkrasının (b) bendi “kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilenmemurlar,işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin çalışmalarındaetkinliği arttırmak üzere, buların atanma, nakil, görevlendirme, seçilme,terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına”ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere, Bakanlar Kurulu'na KanunHükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermektedir.

649 sayılı KHK'nin 24., 27. ve 51. maddeleri memuriyet statüsünealınmaya ilişkin bir düzenleme niteliğindedir. Oysa yukarıda ifade edildiğiüzere 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun belirtilen hükmü salt “istihdam edilen” kamugörevlileri bakımından bir düzenleme yapılabilmesi konusunda yetki vermektedir.Diğer bir deyişle, söz konusu kural Yetki Kanunu kapsamı dışında kalmakta ve bumahiyeti itibariyle de Anayasa'nın 91. maddesine aykırı düşmektedir.

Açıklanan nedenle, anılan kuralların iptaline bu gerekçeyle katılıyoruz.

 

Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR

Üye
Burhan ÜSTÜN

 

 

Full & Egal Universal Law Academy