ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2011/124
Karar Sayısı :2011/160
Karar Günü : 8.12.2011
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Elazığ 2. İdareMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 13.10.1983 günlü, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 11.1.2011 günlü, 6099 sayılı Kanun'un 14.maddesi ile değiştirilen 110. maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikincicümlelerinin, Anayasa'nın 2., 125., 140., 142. ve 155. maddelerine aykırılığısavıyla iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemidir.
I- OLAY
Davacı tarafından, belediye aleyhine açılan tazminat talepli tamyargı davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varanMahkeme, iptali ve yürürlüğünün durdurulması için başvurmuştur.
II- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
13.10.1983 günlü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun11.1.2011 günlü, 6099 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değiştirilen 110.maddesinin itiraz konusu kuralı da içeren birinci fıkrası şöyledir:
'İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olanaraçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğansorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması,bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemingeçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.'
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Mahkeme başvuru kararında, Anayasa'nın 2., 125., 140., 142.ve 155. maddelerine dayanmıştır.
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Serruh KALELİ,Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, SerdarÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI veErdal TERCAN'ın katılımlarıyla 8.12.2011 günü yapılan ilk incelemetoplantısında dava dosyası ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz konusu Yasakuralı, dayanılan Anayasa kurallarıyla, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler, bakmaktaoldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali içinAnayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış vemahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların dao davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanındeğişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmadaolumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinin birincifıkrasında, bu Kanun'dan doğan sorumluluk davalarının adli yargıda görüleceğiöngörülmektedir. İtiraz başvurusunda bulunan mahkeme ise idare mahkemesi olupdavaya bakmakta görevli ve yetkili mahkeme değildir.
Başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, SerdarÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ ve Burhan ÜSTÜN bu görüşekatılmamıştır.
IV- SONUÇ
13.10.1983 günlü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun11.1.2011 günlü, 6099 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değiştirilen 110.maddesinin birinci fıkrasının 'İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil,bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamugörevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez.' biçimindeki birincive ikinci cümlelerinin, Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, SerruhKALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman AlifeyyazPAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Burhan ÜSTÜN'ün 'İşin esasına geçilmesigerektiği' yolundaki karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 8.12.2011 gününde kararverildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
KARŞIOY GEREKÇESİ
Başvuruda bulunan Elazığ 2. İdare Mahkemesi, 13.10.1983 günlü,2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 11.1.2011 günlü, 6099 sayılı Kanun'ladeğiştirilen 110. maddesinin birinci fıkrasının, 'İşleteni veya sahibi Devletve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkinolanları dahil, Kanundan doğan sorumluluk davaları adli yargıda görülür. Zarargörenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını engellemez'bölümünün iptali için başvurarak, söz konusu davaların adli yargıdagörülmesinin Anayasa'ya aykırılık oluşturduğunu ileri sürmüştür.
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler, bakmaktaoldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali içinAnayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmışve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kurallarında o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları, davanındeğişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmadaolumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır.
Başvuran Mahkeme, elindeki davanın, adli yargıda görülmesiniöngören itiraz konusu kuralı uygulayarak, görevsiz olduğu sonucuna varmış,ancak bu sonucu doğuran kuralı Anayasa'ya aykırı bularak itiraz yoluylaiptalini istemiştir.
Kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle her mahkeme önceliklegörevini belirleyen kuralı uygulayarak sonuca varacaktır. Bu konuda,Mahkeme'nin adli veya idari yargıda görevli herhangi bir mahkeme sıfatıylahareket edip etmemesinin önemi yoktur. Olumlu veya olumsuz yöndeki göreveilişkin kararların, itiraz konusu kurala dayanılarak verilmesi, o kuralınuygulanacak kural kabul edilmesi için yeterli nedendir. Aksine bir düzenlemebulunmadığı halde, olumsuz uygulamaların konusunu oluşturan kurallar içinitiraz yoluyla başvuru yolunun engellenmesi, Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılıYasa'nın 40. maddesi ile bağdaşmaz.
Açıklanan nedenlerle esasın incelenmesine geçilmesi gerektiğidüşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Burhan ÜSTÜN