ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı: 2011/127
Karar Sayısı: 2012/29
Karar Günü : 22.2.2012
R.G. Tarih-Sayı :26.06.2012-28335
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İzmir 4. Asliye CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 11.4.1928 günlü, 1219 sayılıTababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un, 23.1.2008 günlü,5728 sayılı Kanun'un 26. maddesiyle değiştirilen 41. maddesinin ikincicümlesinde yer alan ''üç yıldan'' ibaresinin Anayasa'nın 2. maddesineaykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Diş hekimliği mesleğini diplomasız olarak icra ettiğiiddiasıyla sanık hakkında açılan kamu davasında, itiraz konusu kuralınAnayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme iptali için başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
11.4.1928 günlü, 1219 sayılı Kanun'un, itiraz konusu kuralı daiçeren 23.1.2008 günlü, 5728 sayılı Kanun'un 26. maddesiyle değiştirilen 41.maddesi şöyledir:
'Kişisel çıkar amacı olmasa bile diplomasız olarak diş hekimliğimesleğine ilişkin herhangi bir muayene veya müdahale yapan, diş hekimliğiklinik hizmetleri ile ilgili işyeri açanların meslek icraları durdurulur. Bukimseler hakkında üç yıldan beş yıla kadar hapis ve bin günekadar adlî para cezasına hükmolunur.'
B- İlgili Görülen Yasa Kuralı
1219 sayılı Kanun'un, itiraz konusu kural ile ilgili görülen 25.maddesi şu şekildedir:
'Diploması olmadığı hâlde, menfaat temin etmek amacına yönelikolmasa bile, hasta tedavi eden veya tabip unvanını takınan şahıs iki yıldan beşyıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.'
C- Dayanılan Anayasa Kuralı
Başvuru kararında Anayasa'nın 2. maddesine dayanılmıştır.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi, İçtüzüğün 8. maddesi uyarınca HaşimKILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN,Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ,Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN,Celal Mümtaz AKINCI ve Erdal TERCAN'ın katılımlarıyla 30.11.2011 tarihindeyapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işinesasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itirazkonusu ve ilgili görülen Yasa kuralları, dayanılan Anayasa kuralı ve bunlarıngerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
Başvuru kararında; doktorların ve diş hekimlerinin aldıklarıeğitimin süresine ve yaptıkları tedavinin insan yaşamı ve sağlığı bakımındanönemine değinilip, bu mesleklerin diplomasız olarak icra edilmesi suçlarınıkarşılaştırmak suretiyle, diş hekimliği mesleğini diplomasız olarak icraedenlere, doktorluk mesleğini diplomasız olarak icra edenlerden daha ağır hapiscezası uygulanmasının çelişkili olduğu ve bütünlük arz etmediği belirtilerek,kuralın Anayasa'nın 2. maddesine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
1219 sayılı Kanun'un 41. maddesi uyarınca diplomasız olarakdiş hekimliği mesleğine ilişkin herhangi bir muayene veya müdahale yapan ve dişhekimliği klinik hizmetleri ile ilgili işyeri açanlara üç yıldan beş yıla kadarhapis ve bin güne kadar adlî para cezası, aynı Kanun'un 25. maddesine göre diplomasızhasta tedavi eden veya tabip unvanını takınanlara ise iki yıldan beş yıla kadarhapis ve bin güne kadar adlî para cezası uygulanması öngörülmektedir.
Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, her türlüişlem ve eylemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzenikurup bunu geliştirerek sürdüren, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan,Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, insan haklarına saygı gösteren,bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren devlettir.
Ceza hukukunun, toplumun kültür düzeyi, sosyal ve ekonomikyaşantısıyla bağlantısı bulunması nedeniyle suç ve suçlulukla mücadele amacıylaceza hukukunda sistem tercihi devletin ceza siyaseti ile ilgilidir. Bu bağlamdaceza hukukuna ilişkin düzenlemeler bakımından kanun koyucu Anayasa'nın ve cezahukukunun temel ilkelerine bağlı kalmak koşuluyla, belli eylemlerin suç sayılıpsayılmaması, suç sayıldıkları takdirde hangi çeşit ve ölçülerde cezayaptırımlarıyla karşılanmaları gerektiği, hangi hâl ve hareketlerinağırlaştırıcı ya da hafifletici sebep olarak kabul edileceği gibi konulardatakdir yetkisine sahiptir.
Her iki suçun koruduğu hukuki değerler benzer nitelik taşısa dahi,yasa koyucunun suçun topluma verdiği zararı ve yaygın olarak işlenmesinigözeterek diş hekimliği mesleğini diplomasız olarak icra edenlere, doktorlukmesleğini diplomasız olarak icra edenlerden daha ağır hapis cezası öngörmesitakdir hakkı kapsamında olup, itiraz konusu kuralda Anayasa'ya aykırılıkbulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle itiraz konusu kural, Anayasa'nın 2. maddesineaykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
VI- SONUÇ
11.4.1928 günlü, 1219 sayılı Tababet Ve Şuabatı San'atlarınınTarzı İcrasına Dair Kanun'un, 23.1.2008 günlü, 5728 sayılı Kanun'un 26.maddesiyle değiştirilen 41. maddesinin ikinci cümlesinde yer alan ' 'üçyıldan'' ibaresinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 22.2.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN