ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı: 2011/132
Karar Sayısı : 2012/82
Karar Günü : 24.5.2012
R.G. Tarih-Sayı :01.12.2012-28484
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İstanbul 41. AsliyeCeza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 26.9.2004 günlü, 5237sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 141. maddesinin (2) numaralı fıkrası ile 142.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (f) bendinin, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile2., 5., 27., 41. ve 42. maddelerine aykırılığı savıyla iptallerine kararverilmesi istemidir
I- OLAY
Elektrik enerjisi hakkında hırsızlık suçundan sanık hakkındaaçılan kamu davasında itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğukanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları
26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun itiraz konusufıkra ve bendi de içeren 141. ve 142. maddeleri şöyledir:
'Madde 141- (1) Zilyedinin rızasıolmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yararsağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadarhapis cezası verilir.
(2) Ekonomik bir değer taşıyan her türlü enerji de,taşınır mal sayılır.
Madde 142- (1) Hırsızlık suçunun;
a) Kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadeteayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşyahakkında,
b) Herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birliktekilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altınaalınmış olan eşya hakkında,
c) Halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veyabunların belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında,
d) Bir afet veya genel bir felaketin meydana getirebileceğizararları önlemek veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında,
e) Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmışeşya hakkında,
f) Elektrik enerjisi hakkında,
İşlenmesi hâlinde, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasınahükmolunur.
(2) Suçun;
a) Kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesindenyararlanarak,
b) Elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özelbeceriyle,
c) Doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korkuveya kargaşadan yararlanarak,
d) Haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğerbir aletle kilit açmak suretiyle,
e) Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle,
f) Tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı halde resmisıfat takınarak,
g) Barınak yerlerinde, sürüde veya açık yerlerde bulunan büyükveya küçük baş hayvan hakkında,
İşlenmesi hâlinde, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasınahükmolunur. Suçun, bu fıkranın (b) bendinde belirtilen surette, beden veya ruhbakımından kendisini savunamayacak durumda olan kimseye karşı işlenmesihalinde, verilecek ceza üçte biri oranına kadar artırılır.
(3) Suçun, sıvı veya gaz hâlindeki enerji hakkında ve bunlarınnakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi halinde,ikinci fıkraya göre cezaya hükmolunur. Bu fiilin bir örgütün faaliyetiçerçevesinde işlenmesi halinde, onbeş yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlîpara cezasına hükmolunur.
(4) Hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla konutdokunulmazlığının ihlâli veya mala zarar verme suçunun işlenmesi halinde, busuçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için şikâyet aranmaz.'
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Başvuru kararında, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 5., 27., 41. ve42. maddelerine dayanılmıştır.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Haşim KILIÇ,Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, SerdarÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI veErdal TERCAN'ın katılımlarıyla 4.1.2012 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, Anayasa Mahkemesi Raportörü Recep BENLİtarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, iptali istenilen yasakuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Başvuru kararında, kişinin ve ailesinin asgari elektrik ihtiyacınısağlamanın devletin sosyal devlet olmasının gereği olduğu, devletin geliriolmayan vatandaşların asgari elektrik ihtiyacını karşılama mecburiyeti dikkatealındığında itiraz konusu kuralların sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmadığı,elektrik enerjisinin taşınır mal olup olmadığı konusunda belirleme yetkisimedeni hukuka aitken, Ceza Kanunu'nda ekonomik bir değer taşıyan her türlüenerji de taşınır mal sayılır şeklinde tanımlama yapıldığı belirtilerek itirazkonusu kuralların Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 5., 27., 41. ve 42.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 141. maddesinde hırsızlık suçutanımlanarak, basit hırsızlık suçunun yaptırımı belirlenmiş, aynı maddeninikinci fıkrasında ise ekonomik bir değer taşıyan her türlü enerjinin de taşınırmal sayıldığı belirtilmiştir. Kanun'un 142. maddesinde de hırsızlık suçununnitelikli halleri yer almaktadır. Kanun'un 142. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (f) bendinde düzenlenen elektrik enerjisi hakkında hırsızlık suçuiçin 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.
Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem veişlemleri hukuka uygun olan, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlüklerikoruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirereksürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstünkurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargı denetimine açık olan devlettir.
Hukuk devletinde, ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerineilişkin kurallar, ceza hukukunun ana ilkeleri ile Anayasa'nın konuya ilişkinkuralları başta olmak üzere, ülkenin sosyal, kültürel yapısı, etik değerleri veekonomik hayatın ihtiyaçları göz önüne alınarak saptanacak ceza siyasetine görebelirlenir. Kanun koyucu, cezalandırma yetkisini kullanırken toplumda hangieylemlerin suç sayılacağı, bunun hangi tür ve ölçüdeki ceza yaptırımı ilekarşılanacağı, nelerin ağırlaştırıcı veya hafifletici sebep olarak kabuledileceği ve ceza sistemini tamamlayan müesseselerin nelerden ibaret olacağıhususlarında takdir yetkisine sahiptir.
Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan sosyal devlet ise 'insanonuru'nun korunmasını amaçlar ve bunun için sosyal adaleti tesis etmeyeçalışır. Vatandaşlarına asgari bir yaşam standardı sağlamayı kendisine görevbilen sosyal devlet, kişi ve toplum yararı arasında denge kuran, toplumsaldayanışmayı üst düzeyde gerçekleştiren, sosyal ve ekonomik açıdan dezavantajlıolanları gözeterek sosyal adaleti sağlayan devlettir. Ancak, sosyal devletanlayışı bireylerin her türlü ihtiyacının bedelsiz olarak karşılanmasınıgerektirmemektedir. Devlet tarafından su ve elektrik gibi bazı temelihtiyaçların bedeli karşılığında vatandaşlara sunulmasının, yasal olmayantarzda elektrik kullanılması halinde de bir takım yaptırımlar uygulanmasınınsosyal devlet anlayışına aykırılık oluşturmadığı açıktır.
5237 sayılı Kanun'un 141. maddesinin (2) numaralıfıkrasında enerjinin hırsızlığa konu olabilecek taşınır mal olarak kabuledilmesi sonucu, elektrik enerjisinin kaçak olarak kullanılması eylemi 142.maddenin (1) numaralı fıkrasının (f) bendinde nitelikli hırsızlık suçu olarakdüzenlenmiştir. Kaçak elektrik kullanma eyleminin kanun koyucu tarafından suçolarak nitelendirilmesini takdir yetkisi kapsamında değerlendirmekgerekir. Bu nedenle itiraz konusu kurallar Anayasa'nın ve ceza hukukununtemel ilkelerine aykırılık teşkil etmemektedir.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurallar Anayasa'nın 2.maddesine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
İtiraz konusu kuralların, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 5., 27., 41.ve 42. maddeleri ile ilgisi görülmemiştir.
VI- SONUÇ
26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun, 141. maddesinin(2) numaralı fıkrası ile 142. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (f) bendinin,Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 24.5.2012 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN