ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2011/142
Karar Sayısı : 2013/52
Karar Günü : 3.4.2013
R.G. Tarih-Sayı :29.05.2014-29014
İPTAL DAVASINI AÇAN : Türkiye Büyük Millet Meclisiüyeleri Emine Ülker TARHAN ve Muharrem İNCE ile birlikte 116milletvekili
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara11. İdare Mahkemesi (E.2012/127)
DAVA VE İTİRAZIN KONUSU : 11.10.2011 günlü, 662sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde KararnamelerdeDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin;
A- İptal davası ile ilgili, 30.3.2011 günlü, 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 59. ve 60.maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ’ın reddine,
B- 1- 18. ve 76. maddeleri hariç olmak üzere tümü ve ayrı ayrıtüm maddeleri ile eki cetvel ve listelerin,
2- 7. maddesiyle 3.6.2011 günlü, 633 sayılı Aile ve SosyalPolitikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararname’ye eklenen Geçici Madde 10’un (2) numaralı fıkrasında yer alan “… (bututar sabit bir değer olarak esas alınır)…” ibaresinin,
3- 15. maddesiyle 21.7.1983 günlü, 2863 sayılı Kültür ve TabiatVarlıklarını Koruma Kanunu’nun ek 4. maddesinin ikinci fıkrasının birincicümlesinde yapılan değişikliklerin,
4- a- 53. maddesiyle 18.12.1953 günlü, 6200 sayılı Devlet Suİşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanun’un 6. maddesineeklenen fıkranın,
b- 56. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde 9’unbirinci ve ikinci fıkraları ile Geçici Madde 10’un üçüncü ve dördüncüfıkralarının,
5- 62. maddesiyle 16.4.2003 günlü, 4848 sayılı Kültür ve TurizmBakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’a eklenen Geçici Madde 8’inbirinci fıkrasının,
6- 63. maddesinin (a) bendiyle 3.12.2010 günlü, 6085 sayılıSayıştay Kanunu’nun 4. maddesinde yapılan değişikliklerin,
7- 68. maddesiyle 9.12.1994 günlü, 4059 sayılı HazineMüsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’a eklenen Geçici Madde14’ün,
8- 74. maddesinin,
a- (a) bendiyle değiştirilen 3.10.1983 günlü, 91 sayılı MenkulKıymetler Borsaları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 6. maddesininbirinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarının,
b- (b) bendiyle 91 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 9.maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişikliklerin,
c- (c) bendiyle 91 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye 23.maddeden sonra gelmek üzere eklenen Geçici Madde 1’in ikinci, üçüncü vedördüncü fıkralarının,
9- 90. maddesiyle 19.2.1985 günlü, 3154 sayılı Enerji ve TabiiKaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’a eklenen GeçiciMadde 11’in üçüncü ve dördüncü fıkralarının,
10- 94. maddesinin birinci fıkrasının,
a- (a) bendiyle 13.8.1993 günlü, 497 sayılı Türkiye BilimlerAkademisinin Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesindeyapılan değişikliklerin,
b- (c) bendiyle 497 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 11.maddesinde yapılan değişiklik ve eklemelerin,
Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 2., 6., 7., 8., 11., 35., 36., 63.,70., 87., 90., 91., 128., 135. ve 160. maddelerine aykırılığı ileri sürülerekiptallerine ve iptal davası sonuçlanıncaya kadar yürürlüklerinin durdurulmasınakarar verilmesi istemidir.
II- YASA METİNLERİ
A- İptali İstenilen Kanun Hükmünde Kararname Kuralları
662 sayılı KHK’nin iptali istenen kuralları da içeren maddeleriile eki liste ve cetveller şöyledir:
MADDE 1- 3/6/2011 tarihli ve 633sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına (g) bendindensonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiş ve sonraki bentler buna göreteselsül ettirilmiştir.
“ğ) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı.
h) Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı.”
MADDE 2- 633sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin;
a) 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan“töre cinayetleri gibi sorunları” ibaresi “töre cinayetleri, intihar ve benzerisorunları” şeklinde değiştirilmiştir.
b) 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan“her türlü şiddet,” ibaresinden sonra gelmek üzere “töre ve namus cinayetleri,”ibaresi eklenmiştir.
c) 11 inci maddesinin birinci fıkrasına (ğ) bendinden sonragelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve sonraki bent buna göre teselsülettirilmiştir.
“h) Sosyal yardıma hak kazanılmasında ve genel sağlıksigortalılığının tespitinde esas alınacak gelir tespit testlerine ilişkin usûlve esasları belirlemek, bu testleri Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmaVakıflarıyla işbirliği yaparak uygulamak.”
MADDE 3- 633sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 14 üncü maddeden sonra gelmek üzere aşağıdakimaddeler eklenmiş, anılan Kanun Hükmünde Kararnamenin 17 nci maddesinin birincifıkrasının (c) ve (ç) bentleri yürürlükten kaldırılmıştır.
“Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı
MADDE 14/A- (1) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler DairesiBaşkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bakanlığın görev ve faaliyet alanına giren konularda,kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedefler doğrultusunda,uluslararası kurum ve kuruluşlarla ilişkileri yürütmek, koordinasyonu sağlamak.
b) Avrupa Birliğine yönelik olarak Hükümetçe belirlenen amaçlarçerçevesinde Bakanlığın görev alanlarına ilişkin kısa, orta ve uzun vadedeuygulanacak politikaların saptanması için gerekli çalışmaları yapmak, bukonularda uygulama ile ilgili gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak veöneriler hazırlamak.
c) Bakanlığın Avrupa Birliği kaynaklı program ve projelerinihazırlamak, ilgili birimlerle işbirliği içinde yürütmek ve gereklikoordinasyonu sağlamak.
ç) Uluslararası kuruluşlar nezdinde düzenlenen seminer vetoplantılara personelin katılımı konusunda gerekli koordinasyonu sağlamak.
d) Yurtdışında yaşayan, çalışan veya yurtdışıyla bağlantısıolan kişi ve ailelerin, sosyal, kültürel, ekonomik ve ailevi nedenlerdenkaynaklanan sorunlarına çözüm bulmak üzere uluslararası teşkilatlarla işbirliğiyapmak ve uluslararası vaka çalışmalarını yürütmek.
e) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı
MADDE 14/B- (1) Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığının görevlerişunlardır:
a) Bakanlık personeli ile Bakanlığın görev alanındakihizmetleri yerine getirecek diğer kurum ve kuruluş personelinin yetiştirilmesi,eğitilmesi ve bilgi düzeylerinin yükseltilmesi için gerekli programlarıplanlamak, geliştirmek ve uygulamak; hizmet içi eğitim programları hazırlamakve yürütülmesini sağlamak.
b) Bakanlığın görev alanına ilişkin konularda kamuoyuna yönelikeğitici, aydınlatıcı ve bilinçlendirici faaliyetler yürütmek, bu konuda ilgilikamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve özelsektörle işbirliği yapmak.
c) Bakanlığın iletişim stratejisini hazırlamak, uygulamak veuygulanmasını izleyerek değerlendirmek.
ç) Bakanlığın faaliyetlerini, projelerini, sunduğu hizmetlerikamuoyuna duyurmak.
d) Bakanlığın görev alanına giren konularda toplumsaldayanışmayı güçlendirici kitlesel kampanyalar ve etkinlikler düzenlemek, teşviketmek ve katkı sağlamak.
e) Bakanlığın görev alanına giren konularda görsel, işitsel veyazılı dokümanların basım ve yayımını yapmak veya yaptırmak, bu alandakiçalışmaları teşvik etmek ve desteklemek.
f) Bakanlığın görev alanıyla ilgili her türlü bilgi ve belgeyitoplamak, değerlendirmek, yayımlamak, film, slayt, fotoğraf ve benzeribelgeleri hazırlamak veya hazırlatmak, bu konulara ilişkin arşiv, dokümantasyonve kütüphane hizmetlerini yürütmek.
g) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.”
MADDE 4- 633sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 21 inci maddesine aşağıdaki fıkraeklenmiştir.
“(2) Bakanlık Müşavirleri, Bakanın uygun göreceği merkez veyataşra teşkilatına ait birimlerde çalıştırılabilir.”
MADDE 5- 633 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin Dördüncü Bölümünün başlığı “Taşra Teşkilatı, Kurullar ve ÇalışmaGrupları”, 24 üncü maddesinin başlığı “Kurullar ve çalışma grupları” şeklindedeğiştirilmiş, aynı maddenin birinci fıkrasına “uzmanların katılımıyla”ibaresinden sonra gelmek üzere “ulusal takip ve danışma kurulları ile” ibaresive aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(2) Oluşturulacak kurulların sekretarya hizmetleri, ilgilibirimler tarafından yürütülür.”
MADDE 6- 633sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 9 uncu maddesinin birinci fıkrasındayer alan “belirlenecek esaslar çerçevesinde” ibaresinden sonra gelmek üzere “buKanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içinde”ibaresi eklenmiş ve aynı maddenin dokuzuncu fıkrasında yer alan “Bir yıllık”ibaresi “Üç yıllık” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 7- 633sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.
“Dinlenme ve bakımevlerinin devri
GEÇİCİ MADDE 10- (1) Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına aitAnkara 75.Yıl Dinlenme ve Bakımevi, İstanbul Etiler Dinlenme ve Bakımevi, İzmirNarlıdere Dinlenme ve Bakımevi ve Salihli Huzurevi; kadroları, taşınır vetaşınmazları, taşıt, araç, gereç ve malzemeleri, her türlü borç ve alacakları,hak ve yükümlülükleri, yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıtları vedokümanları ile birlikte bu maddenin yayımı tarihinde Bakanlığa devredilmiştir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen kurumlarda 1/9/2011 tarihiitibarıyla fiilen görev yapan personel, anılan tarihteki statülerine göre aynıunvanlı kadrolarda veya pozisyonlarda istihdam edilmek üzere bu maddenin yayımıtarihinde Bakanlığa devredilmiştir. Bu madde uyarınca Bakanlığa devredilenpersonele yeni kadro veya pozisyonlarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıylaeski kadro veya pozisyonlarına ilişkin olarak en son ayda sözleşme ücreti,aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar), her türlü zam vetazminatlar, makam tazminatı, görev tazminatı, ek ödeme ve benzeri adlarlayapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlıfazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarakesas alınır); yeni atandıkları kadrolara ilişkin olarak sözleşme ücreti, aylık,ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar), her türlü zam vetazminatlar, makam tazminatı, görev tazminatı, ek ödeme ve benzeri adlarlayapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlıfazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması hâlinde aradakifark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın farkkapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Kadro ve pozisyon unvanlarındaisteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başkakurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir.
Geçici görevlendirme
GEÇİCİ MADDE 11- (1) Kapatılan Sosyal Güvenlik Kurumu PrimsizÖdemeler Genel Müdürlüğünde 8/6/2011 tarihi itibarıyla fiilen görev yapanpersonel, aylık, ödenek, her türlü zam ve tazminatları ile diğer sosyal hak veyardımları Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenmek kaydıyla bu maddenin yayımı tarihindenitibaren bir yılı aşmamak üzere Bakanlıkta geçici görevle istihdam edilebilir.”
MADDE 8- 633sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin;
a) Eki (I) sayılı Cetvelin “Hizmet Birimleri” başlıklı sütununa8 inci sıradan sonra gelmek üzere “9. Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler DairesiBaşkanlığı” ve “10. Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı” sıraları eklenmiş vesonraki sıralar buna göre teselsül ettirilmiştir.
b) Eki (II) sayılı Cetvelin dördüncü sırasına “Şehit Yakınlarıve Gaziler Dairesi Başkanı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Avrupa Birliği veDış İlişkiler Dairesi Başkanı, Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanı,” ibaresieklenmiştir.
MADDE 9- 1/7/1976tarihli ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş, Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz TürkVatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin birincifıkrasında yer alan “İl veya İlçe İdare Heyetlerinden” ibaresi “İl veya İlçeSosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarından”, 8 inci maddesinin birinci veikinci fıkralarında yer alan “İl veya İlçe İdare Kurullarının” ibareleri “İlveya İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının” olarakdeğiştirilmiştir.
MADDE 10- 24/5/1983tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 3 üncü maddesinin birincifıkrasının (f) bendine (14) numaralı alt bentten sonra gelmek üzere aşağıdakialt bentler eklenmiştir.
“15. “Sosyal Hizmet Merkezi”; İhtiyaç sahiplerinin tespitedilerek sosyal hizmet müdahalesinin ve takibinin gerçekleştirilmesi, çocuk,genç, kadın, erkek, özürlü, yaşlı bireylere ve ailelerine koruyucu, önleyici,destekleyici, geliştirici hizmetler ile rehberlik ve danışmanlık hizmetlerininbir arada ve en kolay ulaşılabilir biçimde, gerektiğinde kamu kurum vekuruluşları, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları vegönüllüler ile işbirliği içinde sunulmasından ve bu hizmetlerinkoordinasyonundan sorumlu gündüzlü sosyal hizmet kuruluşlarını,
16. “Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi”; Çocuk evlerininillerde planlanması, açılış ve işleyişine ilişkin her türlü işlemler ileharcamaların yapılması, takibi, denetlenmesi ve çocuk evleri arasındakikoordinasyonun sağlanması amacıyla oluşturulan merkezleri,”
MADDE 11- 3/6/2011tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki ek madde eklenmiş veaynı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı Listenin “B) Bölgesel AraştırmaEnstitüleri” başlıklı bölümünün 2 nci sırası “2. Bahri Dağdaş UluslararasıTarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü-Konya” şeklinde değiştirilmiştir.
“Yayın zorunluluğu
EK MADDE 1- (1) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu ile ulusal,bölgesel ve yerel yayın yapan özel televizyon kuruluşları ve radyolar, ayda enaz doksan dakika gıda güvenliği, gıda güvenirliliği, bitki ve hayvan sağlığıile toprak koruma konularında uyarıcı ve eğitici mahiyette yayınlar yapmakzorundadır. Bu yayınlar, asgarî otuz dakikası 17:00-22:00 saatleri arasındaolmak üzere, 08:00-22:00 saatleri arasında yapılır ve yayınların kopyaları heray düzenli olarak Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna teslim edilir. Bu saatlerdışında yapılan yayınlar, aylık doksan dakikalık süreye dâhil edilmez. Buprogramlar, Bakanlık, Sağlık Bakanlığı, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu ileilgili diğer kamu kurum ve kuruluşları ile bilimsel kuruluşlar, kamu kurumuniteliğinde meslek kuruluşları veya sivil toplum kuruluşları tarafındanhazırlanır veya hazırlatılır. Hazırlanan programların, Bakanlığın olumlu görüşüalındıktan sonra Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından radyo vetelevizyonlarda yayınlanması sağlanır.
(2) Bu madde kapsamında yapılan yayınlar için herhangi birbedel ödenmez. Bu yayınların ve sürelerinin denetimi Radyo ve Televizyon ÜstKurulunca yapılır.”
MADDE12- 12/4/2000tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 26/A maddesininbirinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş, aynı maddenin ikinci fıkrasında yeralan “Bakanlık ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı” ibaresi “Gıda, Tarım veHayvancılık Bakanlığı” şeklinde değiştirilmiş ve anılan Kanuna aşağıdaki geçicimadde eklenmiştir.
“Organize Sanayi Bölgelerine ilişkin olarak Bakanlığa verilmişolan yetkiler ve görevler, Tarıma Dayalı İhtisas OSB’leri bakımından Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca kullanılır ve yerine getirilir.”
“GEÇİCİ MADDE 10- Bu maddenin yayımı tarihinde Bilim, Sanayi veTeknoloji Bakanlığı denetiminde yürütülmekte olan Tarıma Dayalı İhtisasOSB’lerine ilişkin iş ve işlemler, bütçeleri ile birlikte bu maddenin yayımıtarihinden itibaren altı ay içinde Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ileGıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı arasında imzalanacak bir protokolle Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına devredilir. Devir işlemleri tamamlanıncayakadar, Tarıma Dayalı İhtisas OSB’lerine ilişkin iş ve işlemler Bilim, Sanayi veTeknoloji Bakanlığınca yürütülür.
Mevzuatta Tarıma Dayalı İhtisas OSB’lerine ilişkin olarakBilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına yapılan atıflar Gıda, Tarım veHayvancılık Bakanlığına yapılmış sayılır.”
MADDE 13- 29/6/2011tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (h)bendinde yer alan “üç ay” ibaresi “dört ay” olarak değiştirilmiş ve aynımaddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(2) Bakanlık, birinci fıkranın (h) bendindeki iş ve işlemleritesis etmeden evvel, bu iş ve işlemleri esasen tesise yetkili olan idareleringörüşlerini ister. İdareler, bu iş ve işlemlerin yapılmama gerekçelerinietraflıca açıklayarak konu hakkındaki görüşlerini en geç onbeş gün içindeBakanlığa bildirmek zorundadır.”
MADDE 14- 644sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin;
a) 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendine“kriterlerini” ibaresinden sonra gelmek üzere “Orman ve Su İşleri Bakanlığı ilebirlikte” ibaresi eklenmiştir.
b) 13/A maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan“değiştirmek,” ibaresinden sonra gelmek üzere “onaylamak,” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 15- 21/7/1983tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun ek 4 üncümaddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Tabiat VarlıklarınıKoruma Genel Müdürü, söz konusu varlıkların ve alanların özelliklerine görekonusunda uzmanlaşmış biolog, peyzaj mimarı, ziraat, çevre, orman ve suürünleri mühendisleri” ibaresi, “söz konusu varlıkların ve alanlarınözelliklerine göre konusunda uzmanlaşmış mimar veya şehir plancısı, orman veyaçevre mühendisi” şeklinde değiştirilmiş ve aynı cümlede yer alan “Çevre veŞehircilik Bakanlığı temsilcisinin başkanlığında,” ibaresi yürürlüktenkaldırılmıştır.
MADDE 16- 29/6/2001tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin altıncıfıkrasında yer alan “% 1’i” ibareleri “% 3’ü” olarak değiştirilmiş ve 6 ncımaddesinin birinci fıkrasında yer alan “üç” ibaresi “altı” olarakdeğiştirilmiştir.
MADDE 17- 26/1/2011tarihli ve 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun 7 ncimaddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “Genel Müdür ve Genel Müdüryardımcılarının bu görevleriyle ilişiklerinin” ibaresi, “Genel Müdürün bugöreviyle ilişiğinin” şeklinde, 13 üncü maddesinin onuncu fıkrası aşağıdakişekilde değiştirilmiştir.
“(10) Bakan, Genel Müdürlüğün boşalması hâlinde Genel Müdüryardımcılarından birini Genel Müdür Vekili olarak görevlendirir.”
MADDE 18- 8/6/1984tarihli ve 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına (m) bendindensonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiş ve sonraki bent buna göreteselsül ettirilmiştir.
“n) İlgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla işbirliği içinde, kamugörevlileri sendikalarına ilişkin mevzuatın uygulanmasında personel konularındaortaya çıkabilecek tereddütleri gidererek uygulama birliğini sağlayacaktedbirleri almak, kamu işverenini temsilen yetkili kurullar ile kamugörevlileri sendikaları ve üst kuruluşları arasında yürütülen çalışmalardadanışma, destek ve koordinasyon hizmetlerini yürütmek,
o) Özelleştirme veya yeniden yapılandırma sürecinde bulunankamu kurum ve kuruluşlarındaki istihdam fazlası ve nakle tâbi personele ilişkinişlemleri yürütmek,”
MADDE 19- 217sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesinde yer alan “iki” ibaresi “ü町eklinde değiştirilmiş, 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi aşağıdakişekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiştir.
“e) Bilgi Sistemleri ve İstatistik Dairesi Başkanlığı,
f) Kamu Görevlileri Sendikaları Dairesi Başkanlığı,
g) Kamu Personel İstihdamı Dairesi Başkanlığı,
h) Kamu İktisadî Teşebbüsleri ve Özelleştirme DairesiBaşkanlığı.”
MADDE 20- 217sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdakişekilde değiştirilmiştir.
“Bilgi Sistemleri ve İstatistik Dairesi Başkanlığı:
MADDE 12- Bilgi Sistemleri ve İstatistik Dairesi Başkanlığınıngörevleri şunlardır:
a) Kamu personeline ilişkin verileri Başkanlıkça belirlenecekşekil, süre ve standartlarda kamu kurum ve kuruluşlarından temin etmek vemerkezî sistemde kaydetmek,
b) Başkanlığın görev alanına giren ve diğer birimlerce ihtiyaçduyulan her türlü bilgiyi kayıt altına almak ve ilgililerin kullanımına sunmak,
c) Kurum bilgi mimarisinin hazırlanması, veri tabanlarınınkurulması, güncellenmesi ve arşivlenmesi çalışmalarını yapmak,
d) Kurumlar arası veri değişimi için gerekli teknikkoordinasyonu sağlamak,
e) Bilgi sistemleri ve otomasyonu konusundaki gelişmeleriizlemek, bu gelişmelere paralel uygulamalar yapmak, gerektiğinde kamuyönetiminin etkinliğinin ve verimliliğinin artırılması için bilgisayarsistemlerinin kullanılabileceği alanları araştırmak ve bu yöndeki çalışmalarıkoordine etmek,
f) Başkanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.”
MADDE 21- 217sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 12 nci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdakimaddeler eklenmiştir.
“Kamu Görevlileri Sendikaları Dairesi Başkanlığı:
MADDE 12/A- Kamu Görevlileri Sendikaları Dairesi Başkanlığınıngörevleri şunlardır:
a) İlgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla işbirliği içinde kamugörevlileri sendikaları ile kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili mevzuatınuygulanmasında personel konularında ortaya çıkabilecek tereddütlerini gidermek,kurumlar arası uygulama birliğini sağlayacak tedbirleri almak,
b) Kamu işverenini temsilen yetkili kurullarla kamu görevlilerisendikaları ve üst kuruluşları arasında gerçekleştirilen çalışmalarda danışma,destek ve koordinasyon hizmetlerini yürütmek,
c) Kamu görevlileri sendikacılığı konusunda bilimsel incelemeve araştırmalar ile istatistik çalışmaları yapmak veya yaptırmak,
d) Kamu görevlileri sendikalarına ilişkin mevzuat uyarıncaverilen görevleri yapmak,
e) Başkanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.
Kamu Personel İstihdamı Dairesi Başkanlığı:
MADDE 12/B- Kamu Personel İstihdamı Dairesi Başkanlığınıngörevleri şunlardır:
a) Kamu personelinin hizmete alınmasında adaleti ve liyakatisağlayacak usul ve esasları belirlemek, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıylaişbirliği içinde kamu personel istihdamı planlaması çalışmalarını koordineetmek,
b) Kamu personel alım sınavları ve yerleştirme işlemlerineilişkin esasları belirlemek, özürlülerin istihdamına ilişkin iş ve işlemleriyürütmek,
c) Hizmet öncesi eğitim kurumlarının, kamu yönetiminin orta veuzun vadeli insan gücü ihtiyacına göre yapılandırılması konusunda ilgilikurumlarla işbirliği yapmak,
d) Görev alanına giren konularda araştırma ve inceleme yapmakve değerlendirmek, ortaya çıkabilecek sorun ve tereddütleri giderecektedbirleri almak ve uygulamaya esas olmak üzere görüş bildirmek,
e) Başkanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.
Kamu İktisadî Teşebbüsleri ve Özelleştirme Dairesi Başkanlığı:
Madde 12/C- Kamu İktisadî Teşebbüsleri ve Özelleştirme DairesiBaşkanlığının görevleri şunlardır:
a) Kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkların personeliile kadro ve pozisyonlarına ilişkin işlemleri yürütmek,
b) Özelleştirme uygulamalarına ilişkin kanun hükümlerigereğince özelleştirme programına alınan, küçültülen, kapatılan, tasfiye edilenkamu iktisadî teşebbüslerindeki istihdam fazlası ve nakle tâbi personel ileyeniden yapılandırılan kamu kurum ve kuruluşlarındaki istihdam fazlasıpersonelin diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil işlemlerini yürütmek,
c) Görev alanına giren konularda araştırma ve incelemeleryapmak ve bunların sonuçlarını değerlendirmek, ortaya çıkabilecek sorun vetereddütleri giderecek tedbirleri almak ve uygulamaya esas olmak üzere görüşbildirmek,
d) Başkanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.”
MADDE 22- 217sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesinde yer alan “KoordinasyonDairesi Başkanlığı’dır” ibaresi “Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığıdır”şeklinde, 14 üncü maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı:
MADDE 14- Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının görevlerişunlardır:
a) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 22/12/2005tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ve diğer mevzuatla stratejigeliştirme ve malî hizmetler birimlerine verilen görevleri yapmak,
b) Başkanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.”
MADDE 23- 217sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 15 inci maddesi başlığıyla birlikteaşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin 16 ncı ve17 nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
“İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı:
MADDE 15- Başkanlığın yardımcı hizmet birimi İnsan Kaynaklarıve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığıdır.
İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınıngörevleri şunlardır:
a) Başkanlığın insan gücü planlaması ve personel politikası ileilgili çalışmaları yapmak, personel sisteminin geliştirilmesi için tekliflerdebulunmak.
b) Başkanlık personelinin atama, nakil, terfi, emeklilik vebenzeri özlük işlemlerini yürütmek.
c) Başkanlığın eğitim planını hazırlamak, uygulamak vedeğerlendirmek.
d) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleriçerçevesinde, kiralama ve satın alma işlerini yürütmek, temizlik, güvenlik,aydınlatma, ısıtma, onarım, taşıma ve benzeri hizmetleri yapmak veya yaptırmak.
e) Başkanlığın taşınır ve taşınmazlarına ilişkin işlemleriilgili mevzuat çerçevesinde yürütmek.
f) Genel evrak ve arşiv faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek.
g) Başkanlığın sivil savunma ve seferberlik hizmetleriniplanlamak ve yürütmek.
h) Başkanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.”
MADDE 24- 217sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 23 üncü maddesi aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“MADDE 23- Başkanlık, görev alanına giren konularda gerekligördüğü bilgi ve dokümanları kamu kurum ve kuruluşlarından istemeye yetkili,kurum ve kuruluşlar da bu bilgi ve dokümanları vermekle yükümlüdür. Kamu kurumve kuruluşları, atama, yer değiştirme, görevde yükselme, unvan değişikliği gibiher türlü personel hareketlerini Başkanlığın belirleyeceği usûl ve esaslarçerçevesinde Başkanlığa bildirmek zorundadır.”
MADDE 25- 217sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (d) bendinde yer alan “30” ibaresi “35”olarak değiştirilmiştir.
“b) En az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasalbilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimler fakülteleri ileBaşkanlıkça yönetmelikle belirlenen yüksek öğretim kurumlarından veya bunlaradenkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içindeki ya da yurtdışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak,”
MADDE 26- 217sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici madde ile (I) sayılı listeeklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 7- Bu Kanun Hükmünde Kararname ile kadrolarıiptal edilen veya değiştirilen personelin görevi hiçbir işleme gerekkalmaksızın bu maddenin yayımı tarihinde sona erer. Bunlar bu Kanun HükmündeKararnameye eklenen (I) sayılı liste ile ihdas edilen Başkanlık Müşavirikadrolarına atanmış sayılır. Bu madde uyarınca ihdas edilen Başkanlık Müşavirikadroları, herhangi bir sebeple boşalması hâlinde hiçbir işleme gerekkalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Bu madde uyarınca atanmış sayılan personeleyeni kadrolarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkinolarak en son ayda sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir ayaisabet eden net tutar), her türlü zam ve tazminatlar, makam tazminatı, görevtazminatı, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgilimevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam nettutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır); atanmış sayıldıklarıkadrolara ilişkin olarak sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir ayaisabet eden net tutar), her türlü zam ve tazminatlar, makam tazminatı, görevtazminatı, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgilimevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam nettutarından fazla olması halinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi vekesintiye tâbi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olaraködenir. Atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangibir değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara farktazminatı ödenmesine son verilir.”
MADDE 27- 217sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (1) sayılı Cetvel aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
(1) SAYILI CETVEL
DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI TEŞKİLATI
Başkan
Başkan Yardımcısı
Ana Hizmet Birimleri
Danışma Birimi
Yardımcı Hizmet Birimi
Başkan
Başkan Yardımcısı
Başkan Yardımcısı
Başkan Yardımcısı
1) Kadro ve Kamu Görevlileri Dairesi Başkanlığı
2) Eğitim Dairesi Başkanlığı
3) Hukukî ve Malî Statüler Dairesi Başkanlığı
4) Teşkilat ve Yönetimi Geliştirme Dairesi Başkanlığı
5) Bilgi Sistemleri ve İstatistik Dairesi Başkanlığı
6) Kamu Görevlileri Sendikaları Dairesi Başkanlığı
7) Kamu Personel İstihdamı Dairesi Başkanlığı
8) Kamu İktisadî Teşebbüsleri ve Özelleştirme Dairesi Başkanlığı
1)Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı
1)İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri
Dairesi Başkanlığı
MADDE 28- 10/11/2005tarihli ve 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanununun 22 nci maddesinin birincifıkrasında yer alan “Başbakana” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya Kurumunbağlı olduğu Bakana” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 29- 5429sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“Başkanlığa atanacaklarda; 657 sayılı Devlet MemurlarıKanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlara ilave olarak, en az dörtyıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarından ya da bunlara denkliğiYükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretimkurumlarından mezun olma şartı aranır.”
MADDE 30- 5429sayılı Kanunun;
a) 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “üç” ibaresi“dört” şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrasında yer alan “23 üncü maddedesayılan yüksek öğretim kurumlarından mezun olmaları” ibaresi “en az dört yıllıkeğitim veren yüksek öğretim kurumlarından ya da bunlara denkliği YükseköğretimKurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olma”şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya “belge almış” ibaresinden sonra gelmeküzere “veya buna denk kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan başkabir belgeye sahip” ibaresi eklenmiştir.
b) 25 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 25- Başkanlığın ana hizmet birimleri şunlardır:
a) Ulusal Hesaplar Daire Başkanlığı.
b) Ekonomik Göstergeler ve Fiyat İstatistikleri DaireBaşkanlığı.
c) Tarım ve Çevre İstatistikleri Daire Başkanlığı.
d) İş İstatistikleri Daire Başkanlığı.
e) Sektörel İstatistikler Daire Başkanlığı.
f) Nüfus ve Demografi İstatistikleri Daire Başkanlığı.
g) Sosyal Sektörler ve Araştırmalar Daire Başkanlığı.
h) Yöntem Araştırmaları Daire Başkanlığı.
ı) Dış İlişkiler Daire Başkanlığı.
j) Yayın ve Bilgi Dağıtım Daire Başkanlığı.
k) Bilgi ve İletişim Teknolojileri Daire Başkanlığı.”
c) 26 ncı maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekildedeğiştirilmiş ve aynı maddeden sonra gelmek üzere Kanuna aşağıdaki maddeeklenmiştir.
“Ulusal Hesaplar Daire Başkanlığı
MADDE 26- Ulusal Hesaplar Daire Başkanlığının görevlerişunlardır:
a) Ulusal hâsıla hesaplamaları ve analiz çalışmaları yapmak.
b) Endüstriler arası işlemler ile ilgili hesapları yapmak,ulusal girdi-çıktı tabloları oluşturmak.
c) Ulusal hesaplar sisteminde öngörülen hesapları yapmak.
d) Görev alanına giren konularda standartları ve metodolojikgelişmeleri takip etmek, ulusal ve uluslararası proje çalışmalarını yürütmek.
e) Program kapsamındaki görevler ile Başkan tarafındanverilecek benzeri görevleri yapmak.
Ekonomik Göstergeler ve Fiyat İstatistikleri Daire Başkanlığı
MADDE 26/A- Ekonomik Göstergeler ve Fiyat İstatistikleri DaireBaşkanlığının görevleri şunlardır:
a) Dış ticaret istatistiklerine ait bilgileri derlemek ve derlenmesinikoordine etmek.
b) Bölgesel göstergeler üretmek.
c) Tüketici düzeyinde oluşan fiyat hareketlerini izlemekamacıyla veri derlemek.
d) Üretici düzeyinde oluşan fiyat hareketlerini izlemekamacıyla veri derlemek.
e) Satın alma gücü paritesi göstergelerini hesaplamak.
f) Görev alanına giren konularda standartları ve metodolojikgelişmeleri takip etmek, ulusal ve uluslararası proje çalışmalarını yürütmek.
g) Program kapsamındaki görevler ile Başkan tarafındanverilecek benzeri görevleri yapmak.”
ç) 28 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekildedeğiştirilmiş ve aynı maddeden sonra gelmek üzere Kanuna aşağıdaki maddeeklenmiştir.
“İş İstatistikleri Daire Başkanlığı
MADDE 28- İş İstatistikleri Daire Başkanlığının görevlerişunlardır:
a) Madencilik ve taş ocakçılığı, imalât sanayii, elektrik, gaz,su, enerji, inşaat ve benzeri konularda ihtiyaç duyulan istatistikî bilgileriaylık, dönemlik ve yıllık olarak derlemek ve değerlendirmek.
b) Ulaştırma, haberleşme, depolama, malî aracı kuruluşfaaliyetleri, iş hizmetleri ve kişisel hizmetler, kâr amacı gütmeyen kuruluşfaaliyetleri, toptan ve perakende ticaret, otel, lokanta ve diğer konulardaistatistikî bilgileri aylık, dönemlik ve yıllık olarak derlemek vedeğerlendirmek.
c) İş kayıtları sistemini yönetmek.
d) Görev alanına giren konularda standartları ve metodolojikgelişmeleri takip etmek, ulusal ve uluslararası proje çalışmalarını yürütmek.
e) Program kapsamındaki görevler ile Başkan tarafındanverilecek benzeri görevleri yapmak.
Sektörel İstatistikler Daire Başkanlığı
MADDE 28/A- Sektörel İstatistikler Daire Başkanlığınıngörevleri şunlardır:
a) Araştırma ve geliştirme, yenilik, bilgi ve bilişim konularındaistatistikî bilgileri derlemek ve değerlendirmek.
b) Enerji ve ulaştırma istatistiklerini derlemek vedeğerlendirmek.
c) Görev alanına giren konularda standartları ve metodolojikgelişmeleri takip etmek, ulusal ve uluslararası proje çalışmalarını yürütmek.
d) Program kapsamındaki görevler ile Başkan tarafındanverilecek benzeri görevleri yapmak.”
d) 29 uncu maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekildedeğiştirilmiş ve Kanuna aynı maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeeklenmiştir.
“Nüfus ve Demografi İstatistikleri Daire Başkanlığı
MADDE 29- Nüfus ve Demografi İstatistikleri Daire Başkanlığınıngörevleri şunlardır:
a) Nüfus ve demografi alanında ihtiyaç duyulan istatistikîbilgileri derlemek ve değerlendirmek.
b) Hayati istatistikleri derlemek ve değerlendirmek.
c) Toplumsal cinsiyet istatistiklerini derlemek vedeğerlendirmek.
d) Görev alanına giren konularda standartları ve metodolojikgelişmeleri takip etmek, ulusal ve uluslararası proje çalışmalarını yürütmek.
e) Program kapsamındaki görevler ile Başkan tarafındanverilecek benzeri görevleri yapmak.
Sosyal Sektörler ve Araştırmalar Daire Başkanlığı
MADDE 29/A- Sosyal Sektörler ve Araştırmalar DaireBaşkanlığının görevleri şunlardır:
a) Eğitim, sağlık, kültür, spor, suç, adalet ve turizmkonularında istatistikî bilgileri derlemek ve değerlendirmek.
b) Sosyal güvenlik, sosyal koruma ve tüketicinin korunmasıalanlarında ihtiyaç duyulan istatistikî bilgileri derlemek ve değerlendirmek.
c) İş gücü piyasası, gelir dağılımı, tüketim harcamaları, hayatşartları ile ilgili araştırmalar yapmak ve sonuçlarını değerlendirmek.
d) Görev alanına giren konularda standartları ve metodolojikgelişmeleri takip etmek, ulusal ve uluslararası proje çalışmalarını yürütmek.
e) Program kapsamındaki görevler ile Başkan tarafındanverilecek benzeri görevleri yapmak.”
MADDE 31- 5429sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “23 üncü maddedesayılan yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak” ibaresi “en az dört yıllıkeğitim veren yüksek öğretim kurumlarından ya da bunlara denkliği YükseköğretimKurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezunolmak” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya “belge almış” ibaresinden sonragelmek üzere “veya buna denk kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunanbaşka bir belgeye sahip” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 32- 5429sayılı Kanunun 35 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 35- Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının görevlerişunlardır:
a) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ve diğer mevzuatlastrateji geliştirme ve malî hizmet birimlerine verilen görevleri yapmak.
b) Başkan tarafından verilecek benzeri görevleri yapmak.”
MADDE 33- 5429sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan “,uygulamak” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, aynı Kanunun 44 üncü maddesininbirinci fıkrasına birinci cümleden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümleeklenmiştir.
“Başkanlıkça gerek duyulan illerde bölge müdürlüklerine bağlıolarak irtibat büroları kurulabilir.”
MADDE 34- 5429sayılı Kanunun 45 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Başkanın teklifi,ilgili Bakanın uygun görüşü üzerine Başbakan onayı ile” ibaresi “Başkanınteklifi ve Başkanlığın bağlı olduğu Bakanın onayı ile” şeklindedeğiştirilmiştir.
MADDE 35- 5429sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekildedeğiştirilmiş, aynı maddenin ikinci fıkrasında yer alan “en az (C) düzeyinde”ibaresinden sonra gelmek üzere “veya buna denk kabul edilen ve uluslararasıgeçerliliği bulunan” ibaresi eklenmiştir.
“a) En az dört yıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarınınhukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimler,mühendislik ve iletişim fakülteleri ile istatistik, matematik, fizik,sosyoloji, psikoloji bölümleri ve Başkanlıkça yönetmelikle belirlenecek fakülteve bölümlerden veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş yurtiçindeki ya da yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak,”
MADDE 36- 5429sayılı Kanunun;
a) 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “bu Kanunun 23üncü maddesinde sayılan yüksek öğretim kurumlarından” ibaresi “en az dörtyıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarından ya da bunlara denkliğiYükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretimkurumlarından” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan“belge almış” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya buna denk kabul edilen ve uluslararasıgeçerliliği bulunan başka bir belgeye sahip” ibaresi ile aynı Kanuna aşağıdakigeçici maddeler ile (I) sayılı liste eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 12- Başkanlığın yeni kurulan dairebaşkanlıklarına göre yeniden yapılanması tamamlanıncaya kadar, yeni kurulanbirimlere verilen görevlerin, bu maddenin yayımı tarihinden önce bu görevleriyerine getirmekte olan birimler, kurullar ve personel tarafından yürütülmesinedevam edilir.
GEÇİCİ MADDE 13- Bu maddenin yayımı tarihinde Başkanlık merkezteşkilatında; Ulusal Hesaplar ve Ekonomik Göstergeler Daire Başkanı, Sanayi veİş İstatistikleri Daire Başkanı ile Sosyal İstatistikler Daire Başkanıkadrolarında bulunanların görevleri hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona erer.Bunlar ekli (I) sayılı liste ile ihdas edilen İstatistik Müşaviri kadrolarınahâlen bulundukları kadro dereceleriyle birlikte hiçbir işleme gerek kalmaksızınatanmış sayılır. Anılan liste ile ihdas edilen İstatistik Müşaviri kadrolarıherhangi bir sebeple boşalması hâlinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptaledilmiş sayılır.
Birinci fıkraya göre İstatistik Müşaviri kadrolarına atanmışsayılan personelin yeni kadrolarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eskikadrolarına ilişkin olarak en son ayda sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge,ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatları, makamtazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme ve benzeriadlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmayabağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değerolarak esas alınır); atanmış sayıldıkları kadrolara ilişkin olarak sözleşmeücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), hertürlü zam ve tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı,ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgilimevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam nettutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi vekesintiye tâbi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olaraködenir. Atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangibir değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara farktazminatı ödenmesine son verilir.”
b) Eki (I) sayılı cetvel aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
(I) SAYILI CETVEL
TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI
MERKEZ TEŞKİLATI
Başkan
Başkan Yardımcısı
Ana Hizmet Birimleri
Danışma Birimleri
Yardımcı Hizmet Birimleri
Başkan
1. Başkan Yardımcısı
2. Başkan Yardımcısı
3. Başkan Yardımcısı
4. Başkan Yardımcısı
1. Ulusal Hesaplar Daire Başkanlığı
2. Ekonomik Göstergeler ve Fiyat İstatistikleri Daire Başkanlığı
3. Tarım ve Çevre İstatistikleri Daire Başkanlığı
4. İş İstatistikleri Daire Başkanlığı
5. Sektörel İstatistikler Daire Başkanlığı
6. Nüfus ve Demografi İstatistikleri Daire Başkanlığı
7. Sosyal Sektörler ve Araştırmalar Daire Başkanlığı
8. Yöntem Araştırmaları Daire Başkanlığı
9. Dış İlişkiler Daire Başkanlığı
10. Yayın ve Bilgi Dağıtım Daire Başkanlığı
11. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Daire Başkanlığı
1. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı
2. Hukuk Müşavirliği
3. Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
1. İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı
2. Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı
MADDE 37- 18/11/1960tarihli ve 132 sayılı Türk Standardları Enstitüsü Kuruluş Kanununun 1 incimaddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeyeaşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Türk Standardları Enstitüsünün merkezi Ankara’dadır. Enstitü,yurt içinde Yönetim Kurulunun teklifi ve ilgili Bakanın onayıyla, yurt dışındasayısı onu geçmemek üzere Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenecek yerlerdetemsilcilikler kurabilir.”
“Enstitünün her türlü yayını, 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılıFikir ve Sanat Eserleri Kanununa tâbidir.”
MADDE 38- 132sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş,aynı maddenin yedinci fıkrasının (e) ve (g) bentleri yürürlüktenkaldırılmıştır.
“Genel Kurul aşağıdaki üyelerden meydana gelir:
a) Başbakanlık ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafındangörevlendirilecek üçer temsilci,
b) Ekonomi Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile KalkınmaBakanlığı tarafından görevlendirilecek ikişer temsilci,
c) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çevre ve ŞehircilikBakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Gıda, Tarım ve HayvancılıkBakanlığı, Maliye Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Orman ve Su İşleriBakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı,Sayıştay Başkanlığı, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Küçük veOrta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı, DevletMalzeme Ofisi ve Türk Akreditasyon Kurumu tarafından görevlendirilecek birertemsilci,
d) Üniversitelerden Yükseköğretim Kurulunca seçilecek yeditemsilci,
e) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince görevlendirilecekonbir temsilci.”
MADDE 39- 132sayılı Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesi ile altıncıfıkrasının (a) ve (b) bentleri aşağıdaki şekilde, aynı maddenin üçüncüfıkrasında yer alan “ve üyeler ile üç yedek üye” ibaresi “ile asıl ve yedeküyeler” şeklinde, aynı maddenin dördüncü fıkrasında yer alan “4 ncü Maddenin 1,2 ve 3 ncü fıkralarında” ibaresi “4 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a), (b),(c) ve (d) bentlerinde” şeklinde değiştirilmiştir.
“Yönetim Kurulu; üç üyesi 4 üncü maddenin ikinci fıkrasının(a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen temsilciler arasından, birer üyesi aynıfıkranın (d) ve (e) bentlerinde belirtilen temsilciler arasından seçilmek üzerebeş üyeden oluşur; aynı usûlle yedek üyeler belirlenir.”
“a) Yönetmelik ve diğer düzenleyici işlem tasarılarınıonaylamak, Enstitüde yeni birimler kurulmasına veya mevcut birimlerinbirleştirilmesine ya da kaldırılmasına karar vermek, Enstitü kadrolarınıbelirlemek;
b) Enstitü bütçesini ve çalışma programını Genel Kurula sunmak,Genel Kurulun aldığı kararları ve onayladığı çalışma programını uygulamak;”
MADDE 40- 132sayılı Kanuna 9 uncu maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Teknik komiteler
Madde 9/A- Enstitünün, standard hizmetleriyle ilgili görevlerikapsamında bilimsel incelemelerde bulunmak ve standard hazırlamak amacıyla,Yönetim Kurulunca ilgili ürün, hizmet veya sektör adıyla teknik komitelerkurulabilir. Teknik komitelerin görevleri, çalışma usul ve esasları, üyesayısı, başkan ve üyelerinin nitelikleri ve seçimi ile diğer hususlaryönetmelikle düzenlenir.”
MADDE 41- 132sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan “bu Kurula”ibaresi “Başkana”, “iki ” ibaresi “üç” şeklinde değiştirilmiş ve aynı Kanunaanılan maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.
“Personel
Madde 10/A- Enstitünün hizmetlerinin gerektirdiği görevler içinistihdam edilen personel, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındasigortalı sayılır.
Belirli süreli, geçici nitelikte ve özel bilgi ve uzmanlıkgerektiren işlerde yurt içinde ve yurt dışında Enstitü dışından incelemeelemanı görevlendirilebilir. Ayrıca, özel bilgi ve ihtisas gerektiren işlerdediğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerinebağlı olmaksızın toplam kadro sayısının % 2’sini geçmemek üzere sözleşmeliolarak yerli ve yabancı uzmanlar çalıştırılabilir; bu şekilde yurt içindeçalıştırılacak personelin, meslekî bilgisi ve ihtisasını en az doktoradüzeyinde belgelendirmesi zorunludur.
Enstitü dışından görevlendirilen ve uhdesinde kamu görevibulunmayan inceleme elemanlarının günlük inceleme ücreti, asgarî ücretin aylıkbrüt tutarının % 25’ini aşmamak üzere Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Devlet Personel BaşkanlığıKuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesindesayılan kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar, kurumlarının muvafakatiyle,aylık, ödenek, her türlü zam ve tazminatları ile diğer malî ve sosyal hak veyardımları kurumlarınca ödenmek kaydıyla geçici olarak Enstitüdegörevlendirilebilir. Bu personel, kurumlarından aylıklı izinli sayılır. İzinlioldukları sürece memuriyetleri ile ilgili özlük hakları devam eder ve busüreler terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır. Terfileri başkaca bir işlemegerek kalmaksızın süresinde yapılır. Bu fıkraya göre görevlendirilecekpersonel, toplam personel sayısının % 1’ini geçemez.
Enstitüde Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, DaireBaşkanı, Merkez Başkanı ve Grup Başkanı kadrolarında görev yapanların görevsüreleri üç yıldır. Görevi sona erenler yeniden atanabilir.
Enstitünün yurt dışı temsilciliklerinde görevlendirilenpersonel ile mahallinden temin edilen personelin niteliği, sayısı, görev süresive bunlara yapılacak ödeme tutarı ile diğer hususlar Maliye Bakanlığının uygungörüşü üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir.
Enstitü personelinin izin, disiplin, intibak işleri ile diğerhususlar yönetmelikle belirlenir.
Enstitü personelinin ücretleri ile diğer malî hakları, 631sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesi ve anılan madde uyarıncayürürlüğe konulan mevzuat hükümleri çerçevesinde, kurum içi hiyerarşigözetilerek Yönetim Kurulunca tespit edilir.
TSE Uzmanı ve TSE Uzman Yardımcısı
Madde 10/B- Enstitü, görev alanına giren konulardaçalıştırılmak üzere TSE Uzmanı ve TSE Uzman Yardımcısı istihdam eder. TSE UzmanYardımcılığına atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 incimaddesinde sayılan genel şartlara ek olarak aşağıdaki şartlar aranır:
a) En az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasalbilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimler fakülteleri ileEnstitünün görev alanına giren ve yönetmelikle belirlenen mühendislikfakülteleri ve diğer yüksek öğretim kurumlarından veya bunlara denkliğiYükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içindeki veya yurt dışındakiyüksek öğretim kurumlarından mezun olmak.
b) Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk günü itibarıylaotuzbeş yaşını doldurmamış olmak.
c) Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak.
TSE Uzman Yardımcılığına atananlar, en az üç yıl çalışmak vehazırlayacakları uzmanlık tezinin, oluşturulacak tez jürisi tarafından kabuledilmesi kaydıyla, yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Süresiiçinde tezlerini sunmayan veya tezleri kabul edilmeyenlere tezlerini sunmalarıveya yeni bir tez hazırlamaları için altı ayı aşmamak üzere ilave süre verilir.Yeterlik sınavında başarılı olanların uzman kadrolarına atanabilmeleri, KamuPersoneli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından asgarî (C) düzeyindeveya dil yeterliği bakımından buna denkliği kabul edilen ve uluslararasıgeçerliliği bulunan başka bir belgeye yeterlik sınavından itibaren iki yıliçinde sahip olma şartına bağlıdır. Sınavda başarılı olamayanlar veya sınavagirmeye hak kazandığı halde geçerli mazereti olmaksızın sınav hakkınıkullanmayanlara, bir yıl içinde ikinci kez sınav hakkı verilir. Verilen ilavesüre içinde tezlerini sunmayan veya ikinci defa hazırladıkları tezleri de kabuledilmeyenler, ikinci sınavda da başarı gösteremeyen veya sınav hakkınıkullanmayanlar ile yabancı dil yeterliği şartını yerine getirmeyenler, TSEUzman Yardımcısı unvanını kaybederler ve Enstitüde durumlarına uygun kadrolaraatanırlar.
TSE Uzmanları ve TSE Uzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları,yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğerhususlar yönetmelikle düzenlenir.”
MADDE 42- 132sayılı Kanuna aşağıdaki maddeler eklenmiştir.
“Ek Madde 2- Enstitü, standardizasyon görevleri dışında kalanana faaliyetlerinin tamamını veya bir kısmını kuracağı, iştirak edeceği veyaişbirliğinde bulunacağı yerli ve yabancı şirketler eliyle yürütebilir. Şirketkurulmasına veya iştirak edilmesine, Genel Kurulun kararı ve Bilim, Sanayi veTeknoloji Bakanının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca karar verilir. GenelKurul, gerektiğinde bu konudaki yetkisini Yönetim Kuruluna devredebilir.”
“Geçici Madde 5- Bu maddenin yayımı tarihinde Enstitüde, GenelSekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, 1.Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, MerkezBaşkanı, Başkanlık Müşaviri, Genel Sekreterlik Müşaviri ve Grup Başkanıkadrolarında bulunanların görevleri bu maddenin yayımı tarihinde sona erer.Bunlardan; Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, 1. Hukuk Müşaviri, DaireBaşkanı, Merkez Başkanı, Başkanlık Müşaviri ve Genel Sekreterlik Müşavirikadrolarında bulunanlar Müşavir kadrolarına, Grup Başkanı kadrolarında görevyapanlar Uzman kadrolarına hiçbir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılır.Müşavir ve Uzman kadrolarına atanmış sayılanlar Yönetim Kurulu tarafındanbelirlenen birim ve görevlerde çalıştırılır.
Bu madde uyarınca Müşavir ve Uzman kadrolarına atanmışsayılanların yeni kadrolarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eskikadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları aylık, ek gösterge, her türlüzam ve tazminatlar, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar) ile diğer hertürlü malî hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı fazla mesaiücreti hariç) toplamının net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esasalınır), atanmış sayıldıkları yeni kadroları için öngörülen aylık, ek gösterge,her türlü zam ve tazminatlar, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar) ilediğer her türlü malî hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlıfazla mesai ücreti hariç) toplamının net tutarından fazla olması hâlinde aradakifark tutarı, farklılık giderilinceye kadar atandıkları kadrolarda kaldıklarısürece herhangi bir kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir.Atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi birdeğişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara farktazminatı ödenmesine son verilir.
Geçici Madde 6- 7 nci maddenin ikinci fıkrasının birincicümlesinde yapılan değişiklik, Türk Standardları Enstitüsünün bu maddeninyayımı tarihinden sonra yapılacak seçimli ilk Genel Kurulundan itibarenuygulanır.
Geçici Madde 7- TSE personelinin malî ve sosyal haklarıhakkında bu maddenin yayımı tarihinde yürürlükte bulunan ilgili Genel Kurulkararı ile belirlenen ücret sisteminin uygulanmasına devam olunur; malî vesosyal haklara ilişkin olarak anılan Genel Kurul kararıyla belirlenmiş olanaynî ve nakdî ödeme unsurlarında artış yapılamaz ve bu unsurlara yeni bir unsurilave edilemez. Bunların malî ve sosyal haklarında yapılacak artışlarla ilgiliolarak 10/A maddesinin son fıkrası hükmü uygulanır.
Geçici Madde 8- TSE personelinden emekli aylığı bağlanmasınahak kazanmış olanlardan, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir ay içindeemeklilik başvurusunda bulunanların hizmet tazminatları, bu maddenin yayımıtarihi itibarıyla;
a) Zorunlu emekliliğine bir yıldan daha az süre kalanlar hariçolmak üzere, zorunlu emekliliğine en fazla üç yıl kalanlar için % 25,
b) Zorunlu emekliliğine üç yıldan fazla, beş yıldan az kalanlariçin % 30,
c) Zorunlu emekliliğine beş yıl ve daha fazla kalanlar için %40,
fazlasıyla ödenir.
Emekli aylığı bağlanması şartlarını 2011 yılı sonuna kadar haizolacaklara, bu hakkı kazandıkları tarihten itibaren bir ay içinde emeklilikbaşvurusunda bulunmaları hâlinde hizmet tazminatları % 40 fazlasıyla ödenir.
Bu madde uyarınca yapılan emeklilik başvurularında emekliliktarihi olarak daha sonraki bir tarih gösterilemez, başvurular herhangi birkayda bağlanamaz ve geri alınamaz.
Bu madde hükümlerine göre emekli olan personel, Enstitüdehiçbir statüde yeniden istihdam edilemez.”
MADDE 43- 132sayılı Kanunun; 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinde yer alan“mecburi olarak yürürlüğe konmalarında fayda görülenleri, ilgili bakanlığınonayına sunmak,” ibaresi, 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “vebunlardan zorunlu olarak yürürlüğe konmaları gerekenleri belirleyen” ibaresiile 14 üncü maddesinde yer alan “hazırlanıp Genel Kurulca” ibaresi yürürlüktenkaldırılmıştır.
MADDE 44- 7/7/2010tarihli ve 6004 sayılı Dışişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanunun 10 uncu maddesinin;
a) Birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “ağırlıklı olarakbu alanlara yönelik eğitim programlarına sahip bölümlerinden” ibaresi “bubölümlerden herhangi birinin müfredatında yer alan derslerin en az % 80’inesahip olan diğer bölümlerden”, “açıldığı yılın Ocak ayının ilk günü itibarıyla”ibaresi, “yapıldığı tarih itibarıyla”, “otuz yaşını” ibaresi “otuz beş yaşını”,“otuz iki yaşını” ibaresi “otuz yedi yaşını” şeklinde değiştirilmiş, aynıbentte yer alan “üniversitelerin sosyal bilimler alanında” ibaresinden sonragelmek üzere “veya mühendislik fakültelerinde” ibaresi eklenmiştir.
b) Birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan “derecelere tekabülettiği” ibaresi “unvan grubunda yer aldığı ekli (3) sayılı listede, meslekmemurlarının kadrolarına karşılık gelen dereceler” şeklinde değiştirilmiştir.
c) Birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “memurlarınaüçüncü, ikinci ve birinci derece kadro unvanlarının verilmesinde, sicil ve”ibaresi “memurlarının üçüncü, ikinci ve birinci unvan grubunayükseltilmesinde,” şeklinde değiştirilmiş ve aynı bende “Bakan, ikinci unvangrubundaki meslek memurlarını, bu unvan grubundaki asgarî bekleme sürelerini enfazla üç yıl kısaltarak üst yönetim grubuna atayabilir.” cümlesi eklenmiştir.
ç) Birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan “derecedeyken”ibaresi “unvan grubundayken” şeklinde değiştirilmiştir.
d) İkinci fıkrasının (c) bendinde yer alan “derecelere tekabülettiği” ibaresi “unvan grubunda yer aldığı ekli (4) sayılı listede, konsoloslukve ihtisas memurlarının kadrolarına karşılık gelen dereceler” şeklindedeğiştirilmiştir.
e) İkinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “memurlarına ikincive birinci derece kadro unvanlarının verilmesinde, sicil ve” ibaresi“memurlarının ikinci ve birinci unvan gruplarına yükseltilmesinde,” şeklindedeğiştirilmiştir.
MADDE 45- 6004sayılı Kanunun;
a) 12 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “(1) ve (2)”ibaresi “(3) ve (4)” şeklinde, ikinci fıkrasının (ç) bendi, altıncı fıkrasının(a) ve (b) bentleri ile yedinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “derecekadrodaki” ibareleri ile aynı maddenin beşinci fıkrasının (a) bendi ile altıncıfıkrasının (a) bendinde yer alan “derece kadrolardaki” ibareleri “unvangrubundaki” şeklinde; onbirinci fıkrasında yer alan “bu kadro derecelerinetekabül eden unvanlarla” ibaresi “bulundukları unvan grubuyla” şeklindedeğiştirilmiştir.
b) 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeyer alan “derece kadrodaki” ibareleri “unvan grubundaki” şeklinde değiştirilmişve aynı maddenin birinci fıkrasının (d) bendine “Stratejik Araştırmalar MerkeziBaşkanı” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Diplomasi Akademisi Başkanı”ibaresi eklenmiştir.
MADDE 46- 6004sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü ve beşincifıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dördüncü fıkrasında yer alan “veaskerlik hizmeti dâhil meslek memurluğunda geçirdikleri en erken dokuzuncufiili hizmet yılı içinde başkâtiplik ve konsolosluk yeterlik sınavına girer”ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
“(1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihi itibarıylaaltıncı unvan grubunda bulunan meslek memurları, askerlik dâhil mevcutstatülerindeki altıncı fiilî hizmet yılı içinde, beşinci unvan grubunda bulunanmeslek memurları ise bu unvan grubundaki en az üçüncü fiilî hizmet yılı içindeaçılacak müteakip başkâtiplik ve konsolosluk yeterlik sınavlarına girebilirler.İlk sınav haklarında başarılı olamayanlar, kalan iki sınav haklarını, müteakipiki yıl içinde kullanabilir.
(2) Bu memurlardan üç sınav hakkında da başarısız olanlara 10uncu maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendinde konsolosluk ve ihtisas memurlarıiçin öngörülen kariyer ilerleme ve konsolosluk yeterlik sınavına iki kez girmehakkı tanınır. Meslek memurları bu haklarını, en son katıldıkları başkâtiplikve konsolosluk yeterlik sınavından sonra düzenlenecek müteakip üç kariyerilerleme ve konsolosluk yeterlik sınavında kullanabilir. Kariyer ilerleme vekonsolosluk yeterlik sınavına katılıp başarılı olan meslek memurları,konsolosluk ve ihtisas memuru statüsüne geçmiş olur. Bu sınavda da başarılıolamayan veya bu sınava katılmayan meslek memurları, mevcut statüleri ilebirlikte, merkez teşkilatında ikinci kâtip, yurtdışı teşkilatında ise ikinci kâtipveya muavin konsolos unvanını korur, ancak daha üst unvanlara yükselemez.
(3) Beşinci unvan grubunda üç yıldan fazla süre bulunmuş olanmemurlardan ilk başkâtiplik ve konsolosluk yeterlik sınavında başarılıolanların bu unvan grubunda üç yıldan fazla geçirmiş oldukları sürelerin tamamıüst unvan grubunda geçirilmiş sayılır.”
“(5) Beşinci unvan grubunda üç yıldan fazla süre bulunmuş olanmemurlardan ilk başkâtiplik ve konsolosluk yeterlik sınavında başarılıolamayanların ya da bu sınava girmeyenlerin, müteakip başkâtiplik vekonsolosluk yeterlik sınavlarından birinde başarılı olmaları hâlinde, ilksınavla başarılı olunan sınav arasında geçen süre bir üst unvan grubundageçirilen sürelerden sayılmaz.”
MADDE 47- 6004sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“(3) İkinci fıkra çerçevesinde unvan alanların başkâtip veyakonsolos unvanına yükselebilmeleri geçici 2 nci madde hükümlerine tabidir. Bumemurların geçici 2 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen fiili hizmetsürelerinin hesaplanmasında hukuk müşaviri ve aday hukuk müşaviri statülerindegeçirmiş oldukları süreler de dikkate alınır.”
MADDE 48- 6004sayılı Kanuna aşağıdaki listeler eklenmiştir.
(3) SAYILI LİSTE
MESLEK MEMURLARI
UNVAN GRUPLARI
Birinci Unvan Grubu
- Büyükelçi
-Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı
- Elçi
- Birinci sınıf başkonsolos
Üst Yönetim Grubu
- Maslahatgüzar
- Başkonsolos
- Daimi temsilci yardımcısı
- Büyükelçilik birinci müsteşarı
- Daimi temsilcilik birinci müsteşarı
- Bakan özel müşaviri
- Müsteşar özel müşaviri
- Bakanlık müşaviri
- Basın ve halkla ilişkiler müşaviri
- Dış politika danışma kurulu üyesi
- Daire başkanı
- Özel kalem müdürü
- İç denetçi
İkinci Unvan Grubu
- Maslahatgüzar
- Başkonsolos
- Büyükelçilik müsteşarı
- Daimi temsilcilik müsteşarı
- Başkonsolos yardımcısı
- Daire başkanı
- Özel kalem müdürü
- İç denetçi
Üçüncü Unvan Grubu
- Maslahatgüzar
- Büyükelçilik müsteşarı
- Daimi temsilcilik müsteşarı
- Başkonsolos yardımcısı
- Şube müdürü
- Özel kalem müdürü
- İç denetçi
Dördüncü Unvan Grubu
- Başkâtip
- Konsolos
- İç denetçi
Beşinci Unvan Grubu
- İkinci kâtip
- Muavin konsolos
Altıncı Unvan Grubu
- Üçüncü kâtip
- Muavin konsolos
- Aday meslek memuru
(4) SAYILI LİSTE
KONSOLOSLUK VE İHTİSAS MEMURLARI
UNVAN GRUPLARI
Birinci Unvan Grubu
-Strateji Geliştirme Başkanı
Üst Yönetim Grubu
- Başkonsolos
- Büyükelçilik müsteşarı
- Daimi temsilcilik müsteşarı
- Basın ve halkla ilişkiler müşaviri
- Daire başkanı
İkinci Unvan Grubu
- Başkonsolos
- Büyükelçilik müsteşarı
- Daimi temsilcilik müsteşarı
- Basın ve halkla ilişkiler müşaviri
- Özel kalem müdürü
- Daire başkanı
Üçüncü Unvan Grubu
- Büyükelçilik müsteşarı
- Daimi temsilcilik müsteşarı
- Başkonsolos yardımcısı
- Şube müdürü
- Özel kalem müdürü
Dördüncü Unvan Grubu
- Başkâtip
- Konsolos
- Özel kalem müdürü
Beşinci Unvan Grubu
- İkinci kâtip
- Muavin konsolos
Altıncı Unvan Grubu
- Üçüncü kâtip
- Muavin konsolos
- Ataşe
- Aday konsolosluk ve ihtisas memuru
MADDE 49- 18/12/1953tarihli ve 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve VazifeleriHakkında Kanunun adı “Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun” şeklinde, 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Madde 1- Bu Kanunun amacı; yerüstü ve yeraltı sularınınzararlarını önlemek ve/veya bunlardan çeşitli yönlerden faydalanmak maksadıylabu Kanun ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek veyetkileri kullanmak üzere; Orman ve Su İşleri Bakanlığına bağlı, kamu tüzelkişiliğine sahip, merkezi Ankara’da bulunan özel bütçeli bir kuruluş olanDevlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarınıdüzenlemektir.
Genel Müdürlüğün kısa adı DSİ’dir.”
MADDE 50- 6200sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (c) fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş,(d) fıkrasında yer alan “a, b, c” ibaresi “(a) ve (b)” şeklinde değiştirilmiş,(i) fıkrasında yer alan “(Bunlardan d fıkrasında yazılı işlerde Elektrik İşleriEtüd İdaresi ile işbirliği yapar)” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve anılanmaddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“c) Sulak alanları ıslah etmek, erozyon ve rüsubat kontrolü ileilgili etüt ve planlama işlerini yapmak veya yaptırmak, kendi tesislerinikorumaya yönelik erozyon kontrolü maksatlı ağaçlandırma çalışmaları yapmak,”
“p) Kullanılmış suları tekrar kazanmak maksadıyla gereklitesisleri yapmak veya yaptırmak,
r) İşletmeye açılan hidroelektrik santrallerin su kullanımhakkı anlaşmalarına uygun olarak işletilip işletilmediğini kontrol etmek,bunlarla ilgili her türlü hesap ve tahsilât işlemlerini yapmak,
s) Sınıraşan ve sınır oluşturan sular konusunda görev alanı ileilgili çalışmalar yapmak,
t) Yardım mahiyetindeki uluslararası su sondajı veya diğerfaaliyetler ile sulama tesislerinin işletme ve bakım hizmetlerini devralankuruluşlar hariç, kamu kurum ve kuruluşları ile yerli ve yabancı gerçek vetüzel kişilere yurt içinde ve yurt dışında ücreti karşılığında eğitim, etüt,planlama, proje hazırlama, müşavirlik, laboratuvar ve kontrollük hizmeti vermek,
u) Yerüstü ve yeraltı sularını kalite yönünden izlemek,atıksular sebebiyle yerüstü ve yeraltı sularının kirlenmesinin tespiti hâlindedurumu Orman ve Su İşleri Bakanlığına bildirmek,
v) Mevzuatla verilen diğer görevleri yapmak.”
MADDE 51- 6200sayılı Kanunun 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Madde 4- Genel Müdürlüğün merkez teşkilatı aşağıdaki hizmetbirimlerinden oluşur:
a) Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı.
b) Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı.
c) Barajlar ve Hidroelektrik Santrallar Dairesi Başkanlığı.
d) İçmesuyu Dairesi Başkanlığı.
e) Atıksu Dairesi Başkanlığı.
f) Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Başkanlığı.
g) Jeoteknik Hizmetler ve Yeraltısuları Dairesi Başkanlığı.
h) Makina, İmalat ve Donatım Dairesi Başkanlığı.
ı) Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol Dairesi Başkanlığı.
j) İşletme ve Bakım Dairesi Başkanlığı.
k) Hidroelektrik Enerji Dairesi Başkanlığı.
l) Teftiş Kurulu Başkanlığı.
m) Hukuk Müşavirliği.
n) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı.
o) Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığı.
p) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı.
r) Teknoloji Dairesi Başkanlığı.”
MADDE 52- 6200sayılı Kanunun 5 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Genel Müdüre yardımcı olmak üzere dört Genel Müdür Yardımcısıgörevlendirilebilir.”
MADDE 53- 6200sayılı Kanunun 6 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“DSİ’de istihdam edilecek Müfettiş Yardımcılarının giriş veyeterlik sınavlarının usûl ve esasları, Müfettişliğe yükselmeleri, görev, yetkive sorumlulukları ile Teftiş Kurulu Başkanlığının çalışma usûl ve esasları vediğer hususlar yönetmelikle belirlenir.”
MADDE 54- 6200sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan“Maliye Hazinesi” ibaresi, “DSİ” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 55- 6200sayılı Kanunun 38 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Madde 38- DSİ’nin gelirleri şunlardır:
a) Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerdengelen hizmet talepleri çerçevesinde elde edilen gelirler.
b) Görev alanına giren konularda verilen her türlü belge, veri,rapor, ihale şartnamesi ve dokümanın satışları ile analiz, denetim,danışmanlık, etüt, deney ve benzeri hizmetler karşılığı alınan gelirler.
c) Yatırım, iyileştirme ve yenileme ile işletme bakım-onarımmasraflarının geri ödemesinden elde edilen gelirler.
d) Taşınır mallar ve taşınmazların satışından veya kirayaverilmesinden veya irtifak hakkı kurulmasından veya devrinden veişletilmelerinden elde edilen gelirler.
e) Taahhütlerini tamamen veya kısmen yerine getirmeyenyüklenicilerden alınan tazminatlar ile gelir kaydedilen teminatlar.
f) Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek enerjiprojelerinden sağlanan; fizibilite raporu kontrol ücreti, hidroelektrik kaynakkatkı payı, havza hidrolojik gözlem, değerlendirme ve kontrol bedeli,hidrolojik veri, rapor inceleme, DSİ tarafından hazırlanan projeler için alınanhizmet bedeli karşılığı gelirler.
g) Su tüketimi olmayan tahsisler hariç olmak üzere, tahsisedilen sulardan alınacak bedeller ile balıkçılık üretimine yapılan sutahsislerinden elde edilen gelirler.
h) Talep üzerine yeraltı ve yerüstü sularıyla ilgili yapılanmünferit işler karşılığı gelirler.
ı) DSİ üretim tesislerinde üretilen su ürünleri satışından eldeedilen gelirler.
j) Genel bütçeden yapılacak yardımlar.
k) Ortaklıklardan ve tesislerin işletmelerinin devredildiğimahallî idareler ve teşekküller ile şirketlerden alınacak bedeller ve paylar.
l) Her türlü bağış, yardım ve vasiyetler.
m) Genel Müdürlüğün gelirlerinin değerlendirilmesinden eldeedilen gelirler.
n) Diğer gelirler.”
MADDE 56- 6200sayılı Kanunun 55 inci maddesinde yer alan “bir nizamname ile” ibaresi“yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiş, anılan Kanuna aşağıdaki ek ve geçicimaddeler ile (I) sayılı cetvel eklenmiştir.
“Ek Madde 4- DSİ’nin görev ve faaliyetlerini yerine getirirkenihtiyaç duyacağı Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufualtındaki taşınmazlar, talebi üzerine Maliye Bakanlığınca bedelsiz olarakDSİ’ye tahsis edilir.
Ek Madde 5- DSİ; deprem, sel, çığ, su baskını ve benzeri tabiiafetler sebebiyle hasar gören su yapıları ile ilgili tesislerin gecikmeksizinonarılmasının zorunlu olduğu durumlarda olayın vuku bulduğu mahalde veyayakınındaki kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan taş, kum veariyet ocağı gibi malzeme ocaklarından, izin almaksızın ve bedelsiz olarakmalzeme kullanmaya yetkilidir.
DSİ’nin projeleri gereğince, Devlet ormanları ile millî parklarkapsamındaki alanlarda, durumu ve sınıfına bakılmaksızın 25/2/1998 tarihli ve4342 sayılı Mera Kanunu kapsamındaki alanlarda, Hazinenin özel mülkiyetindekiveya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde, 4/6/1985 tarihli ve 3213sayılı Maden Kanunu kapsamındaki yapı ve inşaat ham maddelerinin üretimineyönelik olarak gerekli olan sahalarda, DSİ tesislerinin yapım, bakım ve onarımişlemleri için gerekli olan alanlar ile ham madde üretim izin alanları ve tesisalanları için ilgili mevzuatına göre alınması gereken izin ve işlemler GenelMüdürlüğün müracaatından itibaren, ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından altmışgün içinde sonuçlandırılır. Bu izin ve işlemler için 4342 sayılı Kanundankaynaklanan ot bedeli hariç herhangi bir bedel ve teminat talep edilemez.
Geçici Madde 9- Bu maddenin yayımı tarihinde kadroları iptaledilenlerin görevi hiçbir işleme gerek kalmaksızın bu maddenin yayımı tarihindesona erer ve bunlar (I) sayılı cetvel ile ihdas edilen Müşavir kadrolarınaatanmış sayılır. Bu kadrolar, herhangi bir sebeple boşalması hâlinde hiçbirişleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.
Bu madde uyarınca Müşavir kadrolarına atanmış sayılan personeleyeni kadrolarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkinolarak en son ayda, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden nettutar), her türlü zam ve tazminatlar, makam tazminatı, görev tazminatı, eködeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarıncafiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutarsabit bir değer olarak esas alınır); atanmış sayıldıkları kadrolara ilişkinolarak, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar), her türlüzam ve tazminatlar, makam tazminatı, görev tazminatı, ek ödeme ve benzeriadlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmayabağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması halindearadaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın farkkapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atanmış sayıldıkları kadrounvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendiistekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir.
DSİ’nin mülkiyetinde iken 5018 sayılı Kanunun geçici 12 ncimaddesi gereğince Hazineye devredilen ve DSİ faaliyetleri için Hazine adınakamulaştırılan taşınmazlardan bu maddenin yayımı tarihi itibarıyla satışıyapılmamış, başka kurum ve kuruluşlara tahsis edilmemiş ve devredilmemişolanların mülkiyeti, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde DSİadına re’sen tescil edilir. Tescil işlemi nedeniyle hiçbir bedel ve harçalınmaz.
Bu maddenin yayımı tarihinde DSİ’nin muhasebe hizmetleriniyürüten ve Maliye Bakanlığı kadrolarında bulunan personel, DSİ’nin talebi veMaliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine bu maddenin yayımı tarihinden itibarenbeş yılı geçmemek üzere muhasebe hizmetlerini yürütmeye devam eder.
DSİ’nin 2011 malî yılı harcamaları, 26/12/2010 tarihli ve 6091sayılı 2011 Yılı Merkezî Yönetim Bütçe Kanununda yer alan DSİ bütçesindekiödeneklerden yapılır ve DSİ’nin tahsil edilen gelirleri de genel bütçenin (B)işaretli cetveline gelir kaydedilir. DSİ’nin 2011 malî yılı bütçe uygulamaları,genel bütçeli idareler için uygulanan usûl ve esaslar çerçevesinde yürütülür.
Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar,mevcut düzenleyici işlemlerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerininuygulanmasına devam edilir.
Geçici Madde 10- Elektrik İşleri Etüd İdaresi GenelMüdürlüğünün hidrometrik araştırma ve etüt çalışmalarını, jeoloji ve sondajçalışmalarını, baraj ve nehir tipi hidroelektrik santral ile pompaj depolamalıhidroelektrik santral çalışmalarını, bunlara ilişkin harita çalışmalarını ve buçalışmaların yürütülmesinde kullanılan makina ve teçhizatın bakım, onarım veidamesinde destek hizmeti çalışmalarını yürütmekte olan 657 sayılı DevletMemurları Kanununa tâbi memurlar ile sözleşmeli personel ve 22/5/2003 tarihlive 4857 sayılı İş Kanununa tâbi personel, bu maddenin yayımını takip edenaltıncı ayın sonunda DSİ’ye devredilmiş sayılır. Bunlarla ilgili taşınırlar,taşıtlar, araçlar, gereçler ve malzemeler, yazılı ve elektronik ortamdaki hertürlü kayıtlar ve diğer dokümanlar, mevcut sözleşmeler, protokoller, sözleşmeve protokollerle ilgili dava ve icra takipleri, yukarıda sayılan görevlerinyürütülmesinde destek hizmeti sağlayan imalat ve motor atölyelerindeki makinave teçhizat DSİ’ye devredilir. Devir işlemleri Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından belirlenecek usul veesaslar dâhilinde ve bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisindetamamlanır. DSİ yukarıda belirtilen mevcut sözleşme ve protokollerle ilgilidava ve icra takiplerine devir tarihini müteakiben halef olur.
Birinci fıkraya göre devredilmiş sayılan personelden;
a) Memurlar, DSİ adına ihdas edilmiş sayılan aynı unvanlıkadrolara bulundukları kadro dereceleriyle hiçbir işleme gerek kalmaksızınatanmış, anılan kadrolar bu maddenin yayımını takip eden altıncı ayın sonunda190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerinde yer alan Elektrikİşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğüne ait bölümlerden çıkarılmış ve DSİ’ye ait bölümlereeklenmiş sayılır,
b) Sürekli işçiler kadrolarıyla birlikte devredilmiş sayılır,
c) 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göreistihdam edilen sözleşmeli personel, pozisyonlarıyla birlikte devredilmişsayılır,
d) Sürekli işçi kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonları,Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğünden iptal edilerek başka birişleme gerek kalmaksızın DSİ adına vize edilmiş sayılır.
Bu maddeye göre devredilen personelden Şube Müdürlerinin görevihiçbir işleme gerek kalmaksızın bu maddenin yayımı tarihinde sona erer. ŞubeMüdürleri (I) sayılı cetvel ile DSİ adına ihdas edilen Araştırmacı kadrolarınaatanmış sayılır. Araştırmacı kadrolarına atanmış sayılanlar Genel Müdürtarafından belirlenen birim ve görevlerde çalıştırılır.
Devredilen personelden atandıkları veya atanmış sayıldıklarıtarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son ayda, aylık, ekgösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar), her türlü zam vetazminatlar, makam tazminatı, görev tazminatı, ek ödeme ve benzeri adlarlayapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlıfazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarakesas alınır); yeni atandıkları veya atanmış sayıldıkları kadrolara ilişkinolarak, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar), her türlüzam ve tazminatlar, makam tazminatı, görev tazminatı, ek ödeme ve benzeriadlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmayabağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması halindearadaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın farkkapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atandıkları veya atanmışsayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklikolanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatıödenmesine son verilir.
Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğünün devredilenpersoneli ile ilgili ödenekler DSİ’ye devredilir. Bu devir ile bütçe vemuhasebe işlemlerini yapmaya Maliye Bakanı yetkilidir. Bütçe ve muhasebeişlemlerine ilişkin diğer kanunlardaki aktarma yasakları uygulanmaz.”
MADDE 57- 6200sayılı Kanunun 8 inci ila 13üncü, 15inci ila 17 nci ve 40 ıncı ila 47 ncimaddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 58- 10/12/2003tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I) sayılıcetvelin 48 inci ve 51 inci sıraları ile anılan Kanunun eki (II) sayılıcetvelin “B) Özel Bütçeli Diğer İdareler” bölümünün 19 uncu sırası yürürlüktenkaldırılmış, anılan Kanunun eki (II) sayılı cetvelin “B) Özel Bütçeli Diğerİdareler” bölümüne “42) Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü” sırası eklenmiştir.
MADDE 59- 16/7/1997tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi ÜretimTesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının DüzenlenmesiHakkında Kanunun geçici 3 üncü maddesinde yer alan “genel bütçeye” ibaresi“Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü bütçesine” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 60- 16/4/2003 tarihli ve 4848sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanunun 7 ncimaddesinin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynıfıkraya (d) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve sonrakibentler buna göre teselsül ettirilmiştir.
“d) Telif Hakları Genel Müdürlüğü,
e) Sinema Genel Müdürlüğü,”
MADDE 61- 4848sayılı Kanunun 11 inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekildedeğiştirilmiş ve anılan Kanuna 11 inci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdakimadde eklenmiştir.
“Telif Hakları Genel Müdürlüğü
MADDE 11- Telif Hakları Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile Bakanlığaverilen görevleri yürütmek,
b) Telif hakları alanının kamu yararına, ekonomik ve sosyalgelişmelere uygun olarak düzenlenmesi, korunması, geliştirilmesi ile fikir vesanat eserlerinin desteklenmesi amacıyla stratejileri belirlemek, uygulamak vetakip etmek,
c) Bakanlığın, telif haklarının korunması ve geliştirilmesineyönelik uluslararası kuruluşlarla işbirliği kapsamındaki faaliyetleriniyürütmek,
d) Telif hakları ihlâllerinin önlenmesi amacıyla gereklitedbirleri almak, bu konuda ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümüne yönelikçalışmaları ilgili taraflarla birlikte yürütmek,
e) Telif hakları alanında mevzuat hazırlık çalışmalarınıyürütmek; uygulanacak idarî ve hukukî tedbirlere ilişkin esasları belirlemek,
f) Telif haklarının korunmasına ilişkin çalışmalar kapsamındateknolojik gelişmelere uygun alt yapıyı ilgili birimlerle işbirliği yaparakhazırlamak ve işletilmesini sağlamak,
g) Kamu kurum ve kuruluşları, mahallî idareler, meslekbirlikleri ve sivil toplum kuruluşlarıyla gerekli işbirliği ve koordinasyonusağlamak,
h) İhtiyaç halinde, hizmet alımı yoluyla fikir ve sanateserlerine ilişkin projeler ve işler yaptırmak,
ı) Telif hakları alanında ulusal veya uluslararası, bilimsel,kültürel, sanatsal ve sosyal amaçlı etkinlikleri düzenlemek veya desteklemek,
j) Bakanlık makamınca verilecek benzeri görevleri yapmak.
Sinema Genel Müdürlüğü
MADDE 11/A- Sinema Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi veSınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun ile Bakanlığa verilengörevleri yürütmek,
b) Sinema sektörüne ilişkin yatırım destek ve tanıtımfaaliyetlerini koordine etmek ve bu alandaki kültür mirasımızın gelecekkuşaklara aktarılmasını sağlamak,
c) Bakanlığın ulusal sinema sektörünün korunması, desteklenmesive geliştirilmesine yönelik uluslararası kuruluşlarla işbirliği faaliyetleriniyürütmek,
d) Ulusal sinema eserlerinin yaygın olarak izleyiciyeulaştırılmasını sağlama ve sanat bilincini yükseltme yönünde politikalarüretmek, bu amaca hizmet eden projeleri desteklemek, nitelikli eser üretiminiteşvik etmek,
e) Ülke tanıtımına katkı sağlayacak yabancı film projelerinidesteklemek,
f) Bakanlık adına ulusal ve uluslararası festivaller, filmhaftaları, yarışmalar, gösterimler, seminer ve benzeri etkinlikler düzenlemekya da düzenlenmesini sağlamak, maddî katkıda bulunmak ve bu etkinliklereilişkin ödüller vermek,
g) Müze, arşiv, kütüphane ve gözlemevi gibi birimleraracılığıyla sinematografik eserlerin paylaşılmasını ve korunmasını sağlamak vebunları kamunun istifadesine sunmak,
h) Ulusal ve uluslararası düzeyde kamu ve özel medyakuruluşları ile sektörel ilişkileri geliştirecek faaliyetleri yürütmek; görevalanında bankalar, finans kuruluşları, meslek birlikleri, birlikler, dernekler,vakıflar ve diğer sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği yapmak,
ı) Sinema sektöründe meslekî standartlar ile çalışmakoşullarını belirlemek ve bu esaslar doğrultusunda belgelendirme ve denetimfaaliyetlerini yürütmek,
j) Sinema sektöründe yapım, dağıtım ve gösterime ilişkin eğitimprogramları hazırlamak, uygulamak ve uygulanmasını sağlamak; sinema filmleriile görsel-işitsel yapımları üretenler ve dağıtanlar ile gösterimin yapıldığıalan ve mekânlara izin belgeleri vermek ve bu mekânları denetlemek,
k) Görev alanına giren konularda her türlü bilgi ve veriyioluşturmak veya ilgili kurum ve kuruluşlardan toplamak, güncellemek vedağıtmak, ulusal ve uluslararası kuruluşlarla bu konuda işbirliği yapmak,basılı veya elektronik yayınlar yapmak ve bu tür yayınları desteklemek,
l) Bakanlık makamınca verilecek benzeri görevleri yapmak.”
MADDE 62- 4848sayılı Kanunun eki (I) sayılı Cetvelin “Ana Hizmet Birimleri” başlıklısütununun 4 üncü sırası “4) Telif Hakları Genel Müdürlüğü,” şeklindedeğiştirilmiş, aynı sütuna “5) Sinema Genel Müdürlüğü,” sırası eklenmiş vesonraki sıralar buna göre teselsül ettirilmiş, anılan Kanuna aşağıdaki geçicimadde ile (II) sayılı cetvel eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 8- Bu maddenin yayımı tarihinde Telif Hakları veSinema Genel Müdürlüğünde Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcısı kadrolarındabulunanların görevi, bu maddenin yayımı tarihinde sona erer. Bunlar, bu Kanunaeklenen (II) sayılı cetvel ile ihdas edilen Bakanlık Müşaviri kadrolarınahiçbir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılır.
Bu madde uyarınca Bakanlık Müşaviri kadrolarına atanmışsayılanların, yeni kadrolarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eskikadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları aylık, ek gösterge, her türlüzam ve tazminatlar, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar) ile diğer hertürlü malî hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı fazla mesaiücreti hariç) toplamının net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esasalınır), atanmış sayıldıkları yeni kadroları için öngörülen aylık, ek gösterge,her türlü zam ve tazminatlar, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar) ilediğer her türlü malî hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlıfazla mesai ücreti hariç) toplamının net tutarından fazla olması hâlindearadaki fark tutarı, farklılık giderilinceye kadar atanmış sayıldıklarıkadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir kesintiye tâbi tutulmaksızın tazminatolarak ödenir. Atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarakherhangi bir değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlaraatananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir.
Bu madde uyarınca ihdas edilen Bakanlık Müşaviri kadrolarıherhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptaledilmiş sayılır. ”
MADDE 63- 3/12/2010tarihli ve 6085 sayılı Sayıştay Kanununun;
a) 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan“(% 50’den az olması halinde ortaklık hakları yönüyle)” ibaresi ile aynıfıkranın (b) bendinde yer alan “(kamu payının yarıdan az olması halindeortaklık hakları yönüyle)” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve (b) bendininbaşına “Kamu payı % 50’den az olmamak kaydıyla” ibaresi eklenmiştir.
b) 20 nci maddesine ikinci fıkradan sonra gelmek üzereaşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(3) Bir Başkan ve yeterli sayıda meslek mensubundan oluşanDenetim Geliştirme ve Eğitim Merkezi doğrudan Başkanlığa bağlı olarak görevyapar.”
c) 75 inci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“(2) Denetim Geliştirme ve Eğitim Merkezi, birinci fıkrakapsamında aşağıda belirtilen görevleri yapar:
a) Meslekî gelişimlerine katkı sağlamak amacıyla Sayıştaymensuplarına eğitim vermek, eğitim sonuçlarını izlemek ve değerlendirmek;Sayıştay denetçi yardımcıları için gerekli mesleki eğitimleri yürütmek.
b) Sayıştayın görev alanına giren konularda kamu idarelerineyönelik eğitim faaliyetlerinde bulunmak, kurs, seminer, konferans ve eğitimprogramları düzenlemek, kamu idareleri tarafından gerçekleştirilen eğitimfaaliyetlerinin hazırlanmasına ve yürütülmesine katkı sağlamak.
c) Ulusal ve uluslararası denetim standartlarının kamu idarelerindeuygulanmasını sağlamak amacıyla denetim metotları ve araçları üzerindearaştırma, inceleme, geliştirme ve eğitim faaliyetlerinde bulunmak.
ç) Uluslararası alanda denetime ilişkin konularda eğitimfaaliyetlerinde bulunmak, seminer ve konferanslar düzenlemek, yabancı ülkelerinyüksek denetim kurumları ve uluslararası kuruluşlarla kapasite geliştirme veteknik yardım programları, proje ve benzeri etkinlikler düzenlemek.
d) Çalışma alanı ile ilgili olarak üniversitelerle işbirliğiyapmak ve denetimle ilgili alanlarda yürütülen lisansüstü çalışmalara vearaştırmalara destek sağlamak.
e) Sayıştay Başkanı tarafından verilen benzeri görevleriyapmak.
(3) Sayıştay Başkanı, Sayıştay meslek mensupları arasındanbirini Denetim Geliştirme ve Eğitim Merkezi başkanlığını yürütmek üzeregörevlendirir. Denetim Geliştirme ve Eğitim Merkezinde görevlendirilen başkanve meslek mensuplarının sicil ve diğer işlemleri hakkında grup başkanlığındagörevli meslek mensuplarına ilişkin hükümler uygulanır.
(4) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar ile üniversiteöğretim üyeleri, kurumlarının muvafakatiyle aylık, ödenek, her türlü zam vetazminatlar ile diğer malî ve sosyal hak ve yardımları kurumlarınca ödenmekkaydıyla bu maddede sayılan görevlerin yapılmasına katkı sağlamak amacıylageçici olarak Sayıştayda görevlendirilebilir. Bu personel, kurumlarındanaylıklı izinli sayılır. İzinli oldukları sürece memuriyetleri ve görevleriyleilgili özlük hakları devam eder, bu süreler; terfi ve emekliliklerinde hesabakatılır ve makam, temsil, görev veya yüksek hâkimlik tazminatı ödenmesinigerektiren görevlerde geçmiş olarak değerlendirilir. Akademik unvanlarınkazanılmasına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bunların terfileri başkacabir işleme gerek kalmaksızın süresinde yapılır. Hâkim ve savcıların bu fıkrauyarınca görevlendirilmeleri, muvafakatleri alınmak kaydıyla Hâkimler veSavcılar Yüksek Kurulu tarafından yapılır.”
MADDE 64- 9/12/1994tarihli ve 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “bankacılık ve sermayepiyasası, yurt dışı müteahhitlik hizmetleri,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış,“Kamu İktisadi Teşebbüsleri” ibaresi “Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler”şeklinde, “Banka ve Kambiyo” ibaresi “Malî Sektörle İlişkiler ve Kambiyo”şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 65- 4059sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının;
a) (b) bendinde yer alan “Kamu İktisadi Teşebbüsleri GenelMüdürlüğünün görevleri;” ibaresi, “Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler GenelMüdürlüğünün görevleri; kamu iktisadi teşebbüsleri ile ilgili olarak” şeklinde,“kamu iktisadi teşebbüslerinin faaliyetlerini” ibaresi “kamu iktisaditeşebbüslerinin faaliyetlerinin” şeklinde, “sürekli” ibaresi “süreli” şeklinde,“tarımsal destekleme politikalarının oluşturulması ve uygulanmasına ilişkinçalışmalar yapmak, Petrol Kanunu ile ilgili olarak vergi hükümleri dışındakimali hükümlerin uygulanmasını sağlamak, sosyal güvenlik sisteminin finansmanınailişkin olarak Müsteşarlık faaliyet alanına giren konularda çalışmalar ve uygulamalaryapmak” ibaresi “Hazinenin sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip olduğukamu kuruluş ve işletmelerinin faaliyet gösterdikleri sektörlere ilişkinpolitika geliştirme çalışmalarına katkıda bulunmak, sermayesinin yarısındanfazlası, mahallî idareler dâhil kamuya ait olan veya faaliyet alanı itibarıylaticarî nitelik taşıyıp Sayıştay Başkanlığınca denetlenen ve kapsamıMüsteşarlıkça belirlenecek olan kamu kuruluş ve işletmelerinin malî ve malîolmayan verilerini toplamak, izlemek ve değerlendirmek, sosyal güvenlik, sosyalyardım ve hizmetler, sağlık ve istihdam politikalarının oluşturulmasına katkıdabulunmak” şeklinde değiştirilmiştir.
b) (d) bendinde yer alan “Banka” ibaresi “Malî Sektörleİlişkiler” şeklinde değiştirilmiş, aynı bentte yer alan “bankacılık, sermayepiyasası, menkul kıymetler borsaları,” ibaresi, “, finansal kiralama ve malisektör” ibaresi ve “, yurt dışı müteahhitlik hizmetleri ile ilgili olarakMüsteşarlığın görev alanına giren uygulamaları yürütmek ve ilgili kurum vekuruluşları koordine etmek” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 66- 4059sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi yürürlüktenkaldırılmış, aynı fıkranın (b) bendine birinci paragraftan sonra gelmek üzereaşağıdaki paragraf eklenmiş ve mülga (d) bendi aşağıdaki şekilde yenidendüzenlenmiştir.
“Hazine Kontrolörleri Kurulu, Avrupa Birliği tarafından TürkiyeCumhuriyetine malî işbirliği çerçevesinde sağlanan fonların kullanımı amacı ileoluşturulan tüm yönetim ve kontrol mekanizmalarının işlerliği ve etkinliğinindenetimi ile bu kapsamdaki her türlü harcama, gelir, malî yükümlülük, muafiyetve malî tabloların denetimini, Avrupa Birliği ile imzalanan anlaşmalara,uluslararası denetim standartlarına ve Kurul Başkanlığınca hazırlanan denetimrehberlerine uygun olarak Denetim Otoritesi sıfatıyla yerine getirmeklegörevlidir.”
“d) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı, 5018 sayılı KamuMalî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15inci maddesi ve diğer mevzuatla strateji geliştirme ve malî hizmetlerbirimlerine verilen görevler ile Müsteşar tarafından verilen benzeri görevleriifa eder.”
MADDE 67- 4059sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine “1.HukukMüşaviri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı,”ibaresi eklenmiş ve aynı bentte yer alan “uygun görüşü üzerine Başbakan”ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 68- 4059sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler ile (I) sayılı liste eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 13- Müsteşarlığın taşra teşkilatında yer alankambiyo müdürlükleri bu maddenin yayımı tarihinde kapatılmıştır. Bumüdürlüklerde çalışan personel, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren en geçbir ay içinde 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 22 ncimaddesi hükümleri çerçevesinde diğer kurum ve kuruluşlara nakledilmek üzereDevlet Personel Başkanlığına bildirilir. Bu madde çerçevesinde diğer kurumlaranakledilen personele ait kadrolar, atama işleminin yapıldığı tarihte hiçbirişleme gerek kalmaksızın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerinMüsteşarlığa ait bölümlerinden çıkarılmış sayılır.
GEÇİCİ MADDE 14- Bu maddenin yayımı tarihinde HazineMüsteşarlığı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü ile Banka ve KambiyoGenel Müdürlüğünde Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı ve Daire Başkanıkadrolarında bulunanların görevleri bu maddenin yayımı tarihinde hiçbir işlemegerek kalmaksızın sona erer. Bunlar ekli (I) sayılı liste ile ihdas edilenMüsteşarlık Müşavirliği kadrolarına hâlen bulundukları kadro dereceleriyleatanmış sayılırlar. Bu madde uyarınca ihdas edilen Müsteşarlık Müşavirliğikadroları, herhangi bir sebeple boşalması hâlinde hiçbir işleme gerekkalmaksızın iptal edilmiş sayılır.
Birinci fıkra uyarınca atanmış sayılan personelin yenikadrolara atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olaraken son ayda aldıkları sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir ayaisabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsiltazminatları, ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlüödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı fazla mesai ücretiile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplam nettutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır), atanmış sayıldıklarıkadrolara ilişkin olarak sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir ayaisabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsiltazminatları, ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlüödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı fazla mesai ücretiile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplam nettutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi vekesintiye tabi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olaraködenir. Atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteklerine bağlı olarakherhangi bir değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlaraatananlara tazminat ödenmesine son verilir.
GEÇİCİ MADDE 15- 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I)sayılı cetvelin Hazine Müsteşarlığına ait bölümünde yer alan “Aktüer” ve“Aktüer Yardımcısı” kadro unvanları sırasıyla “Sigorta Denetleme Aktüeri” ve“Sigorta Denetleme Aktüer Yardımcısı” olarak değiştirilmiştir. Bu maddeninyayımı tarihinde Hazine Müsteşarlığında “Aktüer” ve “Aktüer Yardımcısı”kadrosunda bulunanlar sırasıyla “Sigorta Denetleme Aktüeri” ve “SigortaDenetleme Aktüer Yardımcısı” kadrolarına hiçbir işleme gerek kalmaksızınatanmış sayılırlar. Bunların Aktüer ve Aktüer Yardımcısı kadrolarındageçirdikleri süreler Sigorta Denetleme Aktüeri ve Sigorta Denetleme AktüerYardımcısı kadrolarında geçirilmiş sayılır.”
MADDE 69- 4059 sayılı Kanunun eki (I)sayılı cetvelin “Ana Hizmet Birimleri” başlıklı sütununun 2 nci sırası “2. KamuSermayeli Kuruluş ve İşletmeler Genel Müdürlüğü” şeklinde, aynı sütunun 4 üncüsırası “4. Malî Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürlüğü” şeklinde,“Danışma Denetim Birimleri” başlıklı sütunu aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Danışma Denetim Birimleri
1. Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı
2. Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı
3. Hukuk Müşavirliği
4. Müsteşarlık Müşavirleri
5. Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı”
MADDE 70- 11/10/2006tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanunun2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine “Hazine Kontrolörleri,”ibaresinden sonra gelmek üzere “Sigorta Denetleme Uzman ve Aktüerleri,” ve aynıKanunun 20 nci maddesinin ikinci fıkrasına “Hazine Kontrolörleri KuruluBaşkanı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Sigorta Denetleme Kurulu Başkanı,”ibaresi eklenmiş, aynı fıkrada yer alan “Banka ve Kambiyo” ibaresi “MalîSektörle İlişkiler ve Kambiyo” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 71- 19/10/2005tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 92 nci maddesinin birincifıkrasında yer alan “bentlerinde yer alan nitelikleri” ibaresi “(a), (b) ve (c)bentlerinde yer alan niteliklerin yanı sıra yönetmelikle belirlenen diğerşartları” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkraya aşağıdaki cümleler eklenmiş,aynı maddenin üçüncü ve altıncı fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Kurumda bankacılık, hukuk ve bilişim uzman yardımcılıkları ilebankalar yeminli murakıp yardımcılığına atanacakların, üniversite veyüksekokulların en az dört yıllık eğitim veren; hukuk, siyasal bilgiler,iktisadî ve idarî bilimler, iktisat, işletme fakültelerine bağlı bölümler ilebankacılık, bankacılık ve finans, fizik, matematik, istatistik, istatistik vebilgisayar, bilgisayar mühendisliği, elektrik mühendisliği, elektronikmühendisliği, elektrik-elektronik mühendisliği, elektronik ve haberleşmemühendisliği, endüstri mühendisliği, matematik mühendisliği bölümlerinden veyabunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış yurt içindeki veyayurt dışındaki fakülte veya yüksekokullardan mezun veya belirtilen alanlardalisansüstü eğitim yapmış olmaları, yapılacak giriş sınavında başarılı olmalarıve yönetmelikte belirtilen diğer şartları taşımaları gereklidir. Söz konusufakülte ve bölümleri, kadro unvanları ve/veya uzmanlık alanları itibarıyla ayrıayrı belirlemeye Kurul yetkilidir.”
“Bu Kanunun ekinde yer alan (I) sayılı cetveldeki toplam kadrosayısı geçilmemek ve mevcut kadro unvanları veya 190 sayılı Genel Kadro veUsulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alan kadrounvanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla, kadro, sınıf, unvan ve derecedeğişikliklerine ilişkin usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.”
“Kurum personeli, Kurul kararı ve ilgilinin muvafakati ilegeçici olarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir.”
MADDE 72- 5411sayılı Kanunun 121 inci maddesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilen üçüncüfıkrası aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
“Bu Kanunun ekinde yer alan (II) sayılı cetveldeki toplam kadrosayısı geçilmemek ve mevcut kadro unvanları veya 190 sayılı Genel Kadro veUsulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alan kadrounvanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla, kadro, sınıf, unvan ve derecedeğişikliklerine ilişkin usûl ve esaslar Fon Kurulunca belirlenir.”
MADDE 73- 22/5/2007tarihli ve 5664 sayılı Konut Edindirme Yardımı Hak Sahiplerine ÖdemeYapılmasına Dair Kanuna aşağıdaki madde eklenmiştir.
“EK MADDE 3- (1) Hak sahipliğinin tespitine esas olmak üzere, 5inci maddenin dördüncü fıkrası kapsamında, ilgili kurum ve kuruluşlarcahazırlanarak Bankaya ve 31/3/2011 tarihinden sonra Banka tarafından ilanedilmek üzere EGYO’ya gönderilen listelerde yer alan kişilerden bilgilerieksiksiz olan hak sahipleri ile Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numaraları veyakurum sicil numaraları bulunmayan hak sahipleri, ayrı listeler hâlinde EGYOtarafından Resmi Gazete’de ilan edilir.
(2) Birinci fıkra uyarınca ilan edilen listelerdeki veya31/3/2011 tarihinden önce ilan edilen listelerdeki bilgilerinde hata veyaeksiklik tespit edilenler, hatalı ve eksik bilgilerin düzeltilmesi vetamamlanması için 31/12/2012 tarihine kadar ilgili kurum ve kuruluşlara yazılıolarak başvurmak zorundadır. Bu süre geçirildikten sonra yapılan taleplerilgili kurum ve kuruluşlarca dikkate alınmaz.
(3) İkinci fıkra uyarınca yapılan başvurular üzerine veya resenilgili kurum ve kuruluşlarca düzeltilen ve tamamlanan bilgiler, en son31/12/2013 tarihine kadar olmak üzere üçer aylık dönemler itibarıyla Bankayagönderilir. Düzeltilen ve tamamlanan bilgiler dışında yeni hak sahibi bildirimiyapılamaz. Banka tarafından, söz konusu bildirimlerden hatasız ve eksiksiz olanlaragöre hazırlanan listeler, üçer aylık dönemler itibarıyla 30/6/2014 tarihinekadar EGYO’ya gönderilir. Söz konusu listeler, hak sahipliğinin tespitinde veödemede esas alınmak üzere, iptal ve düzeltme listeleri olarak 30/9/2014tarihine kadar EGYO tarafından Resmi Gazete’de ilan edilir.
(4) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralar uyarınca ilan edilecekhatasız ve eksiksiz listeler kapsamındaki hak sahiplerinin alacakları 5 incimaddenin beşinci fıkrası çerçevesinde üçer aylık dönemler baz alınaraknemalandırılır.
(5) Bu maddede belirtilen usûl ve esaslar uyarınca hata veeksiklikler giderilerek düzenlenen listelerin ilan tarihlerinden itibaren beşyıl içinde talep edilmeyen alacaklar Hazineye irad kaydedilir.”
MADDE 74- 3/10/1983tarihli ve 91 sayılı Menkul Kıymetler Borsaları Hakkında Kanun HükmündeKararnamenin;
a) 6 ncı maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“Borsa Başkanı ve Yönetim Kurulu:
Madde 6- Menkul kıymetler borsalarında bir başkan ve altıüyeden oluşan yedi kişilik bir yönetim kurulu bulunur. Borsa Başkanı,yönetimkurulunun da başkanıdır.
Borsa Başkanı ve yönetim kurulunun üç üyesi, SermayePiyasası Kurulunun ilgili olduğu Bakanın teklifi üzerine müşterek kararname ileatanır. Yönetim kurulunun diğer üç üyesi, menkul kıymetler borsalarının genelkurullarınca üyeleri arasından grup ayrımı yapılmaksızın seçilir. Yönetimkurulu ilk toplantısında kendi üyeleri arasından bir Başkan Vekili seçer.
Borsa yönetim kurulu, Borsa Başkanı dâhil en az dört üyeninhazır bulunması ile toplanır. Kararlar, katılanların oy çokluğu ile alınır.Oylamalarda çekimser oy kullanılamaz; oyların eşitliği hâlinde Borsa Başkanınınoyu doğrultusunda karar alınır.
Borsa Başkanının görev süresi dört yıl, yönetim kuruluüyelerinin görev süresi üç yıldır. Borsa genel kurullarınca seçilen yönetimkurulu üyeliklerinin herhangi bir nedenle boşalması hâlinde, borsa genelkurullarınca boşalma tarihinden itibaren otuz gün içinde boş üyelik için seçimyapılır; bu süre zarfında görev yapmak üzere, yönetim kurulunca yeni üyeseçilir. Borsa Başkanlığı ve müşterek kararname ile atanan yönetim kuruluüyeliklerinin herhangi bir nedenle boşalması hâlinde, boşalma tarihindenitibaren iki ay içinde Sermaye Piyasası Kurulunun ilgili olduğu Bakanın teklifiüzerine müşterek kararname ile atama yapılır.
Borsa genel kurulunun süresi içinde toplanamaması veya genelkurullarca süresi içinde herhangi bir sebeple uygun nitelikte ve yeterli sayıdaüye seçimi yapılmaması durumunda Sermaye Piyasası Kurulunun ilgili olduğuBakan, söz konusu her bir boş üyelik için öngörülen nitelikleri taşıyankişileri, genel kurullarca seçim yapılıncaya kadar görev yapmak üzere yönetimkurulu üyesi olarak re’sen atar.
Borsa Başkanı ve yönetim kurulu üyelerinin; 657 sayılı Kanunun48 inci maddesinde sayılan genel şartlara ilave olarak, en az dört yıllıkyükseköğrenim görmüş, sermaye piyasaları, bankacılık, ekonomi, maliye veyaişletme alanında veya bu alanlarla ilgili hukuk veya mühendislik dallarında enaz on yıllık deneyim sahibi olması şarttır.
Borsa Başkanının herhangi bir nedenle görevde bulunmadığıhâllerde bu Kanun Hükmünde Kararname ve diğer mevzuatla Borsa Başkanınaverilmiş olan görev ve yetkiler Borsa Başkan Vekili tarafından yerinegetirilir.
Borsa Başkanı, müşterek kararname ile atanan yönetim kuruluüyeleri ile bunların ikinci derece dâhil ikinci dereceye kadar kan ve kayınhısımları; borsanın görev ve yetki alanına giren konularda herhangi bir taahhütişine giremez, ticaretle uğraşamaz, payları borsada işlem gören ortaklıklardapay sahibi olamaz, borsada menkul kıymet alım-satım amacı ile dolaylı da olsaemir veremez. Borsa Başkanı ve müşterek kararname ile atanan yönetim kuruluüyeleri; göreve başlamadan önce maliki oldukları, Hazine Müsteşarlığıtarafından çıkarılan borçlanmaya ilişkin menkul kıymetler dışındaki, borsadaişlem gören ortaklıklara veya bunların iştiraklerine ait her türlü hisseleriniya da menkul kıymetlerini, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımlarıdışındakilere, görev sürelerinin başlamasından itibaren otuz gün içinde satmakveya devretmek suretiyle elden çıkarmak zorundadır. Bu fıkrada belirtilenesaslara aykırı davranan Borsa Başkanı ve müşterek kararname ile atanan yönetimkurulu üyeleri görevlerinden çekilmiş sayılır.”
b) 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan “ve yönetimkurulları ile başkan” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, aynı fıkrada yer alan“İlişkin hususlar” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Borsa Başkanı ve yönetimkurulu üyelerinin ücretleri, görev, yetki ve sorumlulukları” ibaresieklenmiştir.
c) 23 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki geçicimadde eklenmiştir.
“Geçici Madde 1- Mevcut düzenlemelerin bu Kanun HükmündeKararname ile yapılan değişikliklere aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasınadevam olunur.
Bu maddenin yayımı tarihinde görevde bulunan İstanbul MenkulKıymetler Borsası Başkanı ve Yönetim Kurulu üyelerinin görevleri 31/12/2011tarihinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona erer.
Bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altmış gün içinde,İstanbul Menkul Kıymetler Borsası tarafından, 1/1/2012 tarihinde görevebaşlamak üzere, Yönetim Kurulunun üç üyesini seçmek için olağanüstü genel kurultoplantısı yapılır. Genel Kurulun anılan süre içinde toplanamaması veya GenelKurulca anılan süre içinde herhangi bir sebeple uygun nitelikte ve yeterlisayıda yönetim kurulu üye seçimi yapılmaması durumunda, Sermaye PiyasasıKurulunun ilgili olduğu Bakan tarafından, İstanbul Menkul Kıymetler BorsasıGenel Kurulunca seçim yapılıncaya kadar görev yapmak üzere re’sen yönetimkurulu üyesi atanır.
Müşterek kararname ile atanacak İstanbul Menkul KıymetlerBorsası Yönetim Kurulu üyeleri bu maddenin yayımı tarihinden itibaren üç ayiçinde atanır.”
MADDE 75- 26/5/2007tarihli ve 5671 sayılı Merkezi Finans ve İhale Biriminin İstihdam ve BütçeEsasları Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde yeralan “istatistik bölümlerinden” ibaresi “istatistik bölümleri, Birimin görevalanına giren ve yönetmelikle belirlenecek diğer fakülte ve bölümlerden”şeklinde, aynı bentte yer alan “yabancı” ibaresi “yurt içindeki veya yurtdışındaki” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 76- 23/4/1981tarihli ve 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkinKanuna ekli (2) sayılı cetvelde yer alan “Devlet Planlama Teşkilatı GenelSekreteri ve Daire Başkanları, Devlet Planlama Teşkilatı Planlama Uzmanı,”ibaresi yürürlükten kaldırılmış, aynı cetvelde yer alan “Strateji GeliştirmeBaşkanları,” sırasından sonra gelmek üzere “Bakanlıkların Rehberlik ve Teftiş,Rehberlik ve Denetim, Denetim Hizmetleri başkanları,” sırası eklenmiştir.
MADDE 77- 13/12/1983tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin7 nci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde, 9 uncu maddesinin dördüncüfıkrasında yer alan “bir defa” ibaresi “iki defa” şeklinde değiştirilmiştir.
“Herhangi bir yıla ilişkin serbest bırakma teklifleri, MaliyeBakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Serbest bırakmaişlemleri, ilgili malî yılbaşından itibaren geçerli olmak üzere bir önceki malîyıl sonuna kadar sonuçlandırılır.”
MADDE 78- 25/8/2011tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun Hükmünde Kararnamenin;
a) 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi yürürlüktenkaldırılmıştır.
b) 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinden sonragelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsülettirilmiştir.
“b) Her kademedeki öğrencilere yönelik dernek ve vakıflar ilegerçek ve diğer tüzel kişilerce açılacak veya işletilecek yurt, pansiyon vebenzeri kurumların açılması, devri, nakli ve kapatılmasıyla ilgili esaslarıbelirlemek ve denetlemek.”
c) 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine“Bakanlığa” ibaresinden önce gelmek üzere “Döner sermaye işletmesi kurmak ve”ibaresi ile aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiş ve mevcut (f) bendi (g) bendiolarak teselsül ettirilmiştir.
“f) Bakanlığa ait sosyal tesislerle ilgili işleri yürütmek.”
ç) 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan“Bakanlık taşınmaz ve demirbaşlarını sigortalatmak, kiraya vermek, işletmek,”ibaresi ile aynı fıkranın (f) ve (g) bentleri yürürlükten kaldırılmıştır.
d) 27 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Din ÖğretimiGenel Müdürlüğü” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Özel Eğitim ve RehberlikHizmetleri Genel Müdürlüğü” ibaresi eklenmiştir.
e) 37 nci maddesinin yedinci fıkrasında yer alan “İl millîeğitim müdürü,” ibaresinden sonra gelmek üzere “il eğitim denetmeni,”, “ilçemilli eğitim müdürü,” ibaresinden sonra gelmek üzere “il ve ilçe milli eğitimmüdürlükleri şube müdürü,” ve “okul ve kurum müdürü” ibaresinden sonra gelmeküzere “ile okul ve kurum müdür başyardımcısı ve yardımcısı” ibarelerieklenmiştir.
MADDE 79- 19/2/1985tarihli ve 3154 sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendindensonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş, diğer bent buna göre teselsülettirilmiştir.
“h) Yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi veenerji verimliliğinin artırılmasına yönelik politikaların ve stratejilerinbelirlenmesine yönelik çalışmalarda bulunmak,”
MADDE 80- 3154sayılı Kanunun 6 ncı maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“Müsteşar ve Müsteşar Yardımcıları
MADDE 6- Müsteşar, Bakandan sonra gelen en üst düzey kamugörevlisi olup Bakanlık hizmetlerini, Bakan adına ve onun emir ve yönlendirmesidoğrultusunda, mevzuat hükümlerine, Bakanlığın amaç ve politikalarına,stratejik planına uygun olarak düzenler ve yürütür. Bu amaçla, Bakanlıkbirimlerine gereken emirleri verir, bunların uygulanmasını gözetir ve sağlar.Müsteşar, bu hizmetlerin yürütülmesinden Bakana karşı sorumludur.
Müsteşara yardımcı olmak üzere beş Müsteşar Yardımcısıgörevlendirilebilir.”
MADDE 81- 3154sayılı Kanunun 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 8-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının anahizmetbirimleri şunlardır:
a) Maden İşleri Genel Müdürlüğü,
b) Enerji İşleri Genel Müdürlüğü,
c) Petrol İşleri Genel Müdürlüğü,
d) Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü,
e) Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü,
f) Nükleer Enerji Proje Uygulama Dairesi Başkanlığı,
g) Bağlı ve İlgili Kuruluşlar Dairesi Başkanlığı,
h) Transit Petrol Boru Hatları Dairesi Başkanlığı.”
MADDE 82- 3154sayılı Kanuna 10 uncu maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddelereklenmiştir.
“Petrol İşleri Genel Müdürlüğü
MADDE 10/A- Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görevlerişunlardır:
a) Petrol faaliyetleri ile ilgili konularda ülke stratejisi vepolitikalarını belirlemek için gerekli çalışmaları yapmak,
b) Ülkemizin petrol kaynaklarının ortaya çıkarılarak hızlı,sürekli ve etkili bir şekilde değerlendirilmesini sağlamak, petrol arama veüretimi ile ilgili bilgileri toplamak, tanıtım ve pazarlama faaliyetlerindebulunmak,
c) Yerli ve yabancı girişimcilerin yatırım yapmalarınıözendirecek ortamı sağlamak,
d) Yerli ve yabancı yatırımcıların petrol arama ve üretimyatırımlarını, bir program dâhilinde rekabetçi, şeffaf, güvenli ve istikrarlıbir ortam içerisinde yapmalarını temin etmek,
e) Petrol açısından potansiyel olarak tespit ettiği sahalarıilanla açık artırmaya çıkarıp arama ruhsatı vermek,
f) Ülkemizin üye olduğu uluslararası kuruluşlar ve taraf olduğuuluslararası anlaşma ve sözleşmelere ilişkin olarak faaliyet alanına girenkonulardaki işlemleri yürütmek,
g) Şirketlerin petrol hakkı sahibi olmak için yapmış olduklarıbaşvuruları incelemek,
h) Araştırma izni, arama ve işletme ruhsatnamesi vermek vebunlarla ilgili diğer işlemleri yapmak,
ı) Petrol hakları ile ilgili petrol sicil kayıtlarını tutmak,
j) Petrol arama ve üretim faaliyetlerinin takip ve denetiminiyapmak,
k) Petrol hakkı sahibi şirketlerin faaliyetleri ile ilgili hertürlü bilgi ve verileri arşivlemek ve gerektiğinde kullanıma açmak,
l) Devlet hakkı ve hissesi ile ilgili işlemleri yapmak,
m) Petrol hakkı sahibi şirketlerin petrol işlemlerindekullandıkları malzeme ile ilgili ithalat, ihracat ve devir işlemlerinigerçekleştirmek,
n) Petrol hakkı sahipleri ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarıarasında koordinasyonu sağlamak,
o) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.
Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü
MADDE 10/B- Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğünün görevlerişunlardır:
a) Ülkenin hidrolik, rüzgâr, jeotermal, güneş, biyokütle vediğer yenilenebilir enerji kaynakları öncelikli olmak üzere tüm enerjikaynaklarının tespiti ve değerlendirilmesine yönelik ölçümler yapmak,fizibilite ve örnek uygulama projeleri hazırlamak; araştırma kurumları, yerelyönetimler ve sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yaparak pilot sistemlergeliştirmek, tanıtım ve danışmanlık faaliyetleri yürütmek,
b) Sanayide ve binalarda enerjinin verimli kullanımı ile ilgiliolarak farkındalık oluşturmak ve bu amaçla çalışmalar yürütmek,
c) Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulu tarafından onaylananenerji verimliliği uygulama projelerini ve araştırma ve geliştirme projeleriniizlemek ve denetlemek,
d) Yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği alanlarındakiçalışmaları ve gelişmeleri izlemek ve değerlendirmek, ülkenin ihtiyaç veşartlarına uygun olarak araştırma ve geliştirme hedef ve önceliklerinibelirlemek, bu doğrultuda araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmak,yaptırmak, çalışma sonuçlarını ekonomik analizleri ile birlikte kamuoyunasunmak,
e) Yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesine veenerji verimliliğinin artırılmasına yönelik projeksiyonlar ve önerilergeliştirmek.
f) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.
Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü
MADDE 10/C- Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğününgörevleri şunlardır:
a) Bakanlığın görev alanına giren uluslararası ilişkilere aitkonularda görevli kuruluşlarla sürekli temas halinde bulunmak ve bunlararasında koordinasyonu sağlamak,
b) Bakanlığın görev alanına giren uluslararası ilişkilerdeortaya çıkan meseleler hakkında inceleme ve araştırmalar yapmak ve yaptırmak,bunları değerlendirmek ve teklifleri hazırlamak,
c) Bakanlığın koordinatörlüğünde görevleri ile ilgili konulardateşkil edilen kurullara sekreterya hizmeti yapmak,
d) Bakanlığın, bağlı ve ilgili kuruluşlarının uluslararasıilişkilerini düzenleyip yürütmek ve koordinasyonu sağlamak,
e) Bakanlığın görev alanına giren konularda Avrupa Birliği ileilgili iş ve işlemleri yürütmek ve ilgili kurumlarla işbirliği sağlamak,
f) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.
Nükleer Enerji Proje Uygulama Dairesi Başkanlığı
MADDE 10/D- Nükleer Enerji Proje Uygulama Dairesi Başkanlığınıngörevleri şunlardır:
a) Nükleer güç santralleri projelerinin gerçekleştirilmesi içinbakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, sivil toplum ve özelsektör kuruluşları arasında koordinasyonu sağlamak,
b) Nükleer güç santralleri projelerinin uygulanması ile ilgiliolarak mevzuat, insan kaynakları, eğitim, sanayi ve teknoloji gibi alanlardagerekli altyapının hazırlanması için kurumlar arası koordinasyonu sağlamak vebu alanlarda gerekli çalışmalar yapmak veya yaptırmak,
c) Nükleer güç santrallerine ilişkin olarak kamuoyununbilgilendirilmesi ile ilgili çalışmalar yapmak veya yaptırmak,
d) Nükleer güç santralleri ile ilgili ulusal ve uluslararasıkuruluşlar tarafından yürütülen çalışmalara katılmak,
e) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.”
MADDE 83- 3154sayılı Kanunun 11 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Madde 11- Bağlı ve İlgili Kuruluşlar Dairesi Başkanlığınıngörevleri şunlardır:
a) Bakanlığın bağlı ve ilgili kuruluşlarının faaliyetleriniizlemek, bunların Bakanlık politika esaslarına, program ilke ve hedeflerineuygun olarak yürütülmesini sağlamak,
b) Kamu İhale Kurulu kararlarıyla ilgili işlemlerinkoordinasyonunu sağlamak, ihaleden yasaklama kararları ile ilgili olarakBakanlık merkez teşkilatıyla bağlı ve ilgili kuruluşların işlemlerini yürütmek,
c) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.”
MADDE 84- 3154sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekildedeğiştirilmiş, mülga (b) bendi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
“a) Denetim Hizmetleri Başkanlığı,
b) Strateji Geliştirme Başkanlığı,”
MADDE 85- 3154sayılı Kanunun 13 üncü maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
“Denetim Hizmetleri Başkanlığı
MADDE 13- Denetim Hizmetleri Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bakanlık teşkilatının her türlü faaliyet ve işlemleriyleilgili olarak inceleme, denetim ve soruşturma yapmak,
b) Bakanlığın denetimi altındaki her türlü kuruluş ile gerçekve tüzel kişilerin faaliyet ve işlemleri ile ilgili olarak Bakanlığın görev veyetkileri çerçevesinde inceleme, denetim ve soruşturma yapmak,
c) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata,plan ve programa uygun faaliyet göstermesini sağlamak üzere çalışmalar yapmakve gerekli teklifleri hazırlamak,
d) Mevzuatın Bakanlığa tanıdığı inceleme, denetim ve soruşturmayetkilerini kullanmak,
e) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.
Denetime tâbi olan gerçek ve tüzel kişiler, gizli dahi olsabütün belge, defter ve bilgileri talep edildiği takdirde ibraz etmek, para vepara hükmündeki evrakı ve ayniyatı ilk talep hâlinde göstermek, sayılmasına veincelenmesine yardımcı olmak zorundadır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçileri,görevleri sırasında kamu kurum ve kuruluşları ve kamuya yararlı dernekler ilegerçek ve tüzel kişilerden gerekli yardım, bilgi, evrak, kayıt ve belgeleriistemeye yetkili olup kanunî engel bulunmadıkça bu talebin yerine getirilmesizorunludur.”
MADDE 86- 3154sayılı Kanunun mülga 14 üncü maddesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
“Strateji Geliştirme Başkanlığı
MADDE 14- Strateji Geliştirme Başkanlığının görevlerişunlardır:
a) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 22/12/2005tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ve diğer mevzuatla stratejigeliştirme ve malî hizmetler birimlerine verilen görevleri yapmak,
b) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.”
MADDE 87- 3154sayılı Kanuna 31 inci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Uzman ve Denetçi istihdamı
MADDE 31/A- Bakanlıkta, Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanı veEnerji ve Tabii Kaynaklar Uzman Yardımcısı ile Enerji ve Tabii KaynaklarDenetçisi ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi Yardımcısı istihdam edilir.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman Yardımcılığı ve Enerji ve TabiiKaynaklar Denetçi Yardımcılığına atanabilmek için 14/7/1965 tarihli ve 657sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlara ekolarak aşağıdaki şartlar aranır:
a) En az dört yıllık eğitim veren hukuk, siyasal bilgiler,iktisadi ve idari bilimler, iktisat, işletme, mimarlık ve mühendislikfakülteleri ile Bakanlığın görev alanına giren ve yönetmelikle belirlenenfakültelerden veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabuledilen yurtiçindeki ve yurtdışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak.
b) Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman Yardımcılığı ve Enerji ve TabiiKaynaklar Denetçi Yardımcılığına atananlar, en az üç yıl çalışmak ve istihdamedildikleri birimlerce belirlenecek konularda hazırlayacakları uzmanlıktezinin, oluşturulacak tez jürisi tarafından kabul edilmesi kaydıyla, yapılacakyeterlik sınavına girmeye hak kazanır. Süresi içinde tezlerini sunmayan veyatezleri kabul edilmeyenlere tezlerini sunmaları veya yeni bir tez hazırlamalarıiçin altı ayı aşmamak üzere ilave süre verilir. Yeterlik sınavında başarılıolanların uzman ve denetçi kadrolarına atanabilmeleri, Kamu Personeli YabancıDil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından asgari (C) düzeyinde veya dil yeterliğibakımından buna denkliği kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan başkabir belgeye yeterlik sınavından itibaren en geç iki yıl içinde sahip olmaşartına bağlıdır. Sınavda başarılı olamayanlar veya sınava girmeye hakkazandığı halde geçerli mazereti olmaksızın sınav hakkını kullanmayanlara, biryıl içinde ikinci kez sınav hakkı verilir. Verilen ilave süre içinde tezlerinisunmayan veya ikinci defa hazırladıkları tezleri de kabul edilmeyenler, ikincisınavda da başarı gösteremeyen veya sınav hakkını kullanmayanlar ile süresiiçinde yabancı dil yeterliği şartını yerine getirmeyenler, Enerji ve TabiiKaynaklar Uzman Yardımcısı ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi Yardımcısıunvanını kaybeder ve Bakanlıkta durumlarına uygun kadrolara atanır.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları ve Enerji ve TabiiKaynaklar Uzman Yardımcıları ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçileri veEnerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi Yardımcılarının mesleğe alınmaları,yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğerhususlar yönetmelikle düzenlenir.”
MADDE 88- 3154sayılı Kanunun eki (I) sayılı cetvelin “Müsteşar Yrd.” başlıklı sütununaaşağıdaki sıralar eklenmiş, “Ana Hizmet Birimleri” başlıklı sütunu aşağıdakişekilde, “Danışma ve Denetim Birimleri” başlıklı sütununun 1 inci sırası “1.Denetim Hizmetleri Başkanlığı” şeklinde değiştirilmiş ve aynı sütunun mülga 2nci sırası “2. Strateji Geliştirme Başkanlığı” şeklinde yeniden düzenlenmiştir.
“Müsteşar Yrd.
Müsteşar Yrd.”
“1. Maden İşleri Genel Müdürlüğü
2. Enerji İşleri Genel Müdürlüğü
3. Petrol İşleri Genel Müdürlüğü
4. Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü
5. Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü
6. Nükleer Enerji Proje Uygulama Dairesi Başkanlığı
7. Bağlı ve İlgili Kuruluşlar Dairesi Başkanlığı
8. Transit Petrol Boru Hatları Dairesi Başkanlığı”
MADDE 89- 3154sayılı Kanunun 7 nci, 11/A ve 11/B maddeleri, 7/3/1954 tarihli ve 6326 sayılıPetrol Kanununun 17 nci, 18 inci, 19 uncu, 20 nci ve 23 üncü maddeleri ile14/6/1935 tarihli ve 2819 sayılı Elektrik İşleri Etüd İdaresi Teşkiline DairKanun yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 90- 3154sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler ile (I) sayılı liste eklenmiştir.
“Düzenleyici işlemler
GEÇİCİ MADDE 10- Bakanlığın yeniden yapılandırılmasınıngerektirdiği düzenlemeler bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içindeyürürlüğe konulur. Bu düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar mevcutdüzenlemelerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devamolunur.
Hak ve yetkiler ile personelin devri
GEÇİCİ MADDE 11- Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ve Elektrikİşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğü bu maddenin yayımı tarihinde kapatılmıştır.18/12/1953 tarihli ve 6200 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi hükümlerinegöre DSİ’ye devredilenler hariç olmak üzere; kapatılan genel müdürlüklere aither türlü taşınır, taşıt, araç, gereç ve malzeme, borç ve alacaklar, hak veyükümlülükler, yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıtlar ve dokümanlarile bu genel müdürlüklere ait kadro ve pozisyonlarda istihdam edilen personel,bu maddenin yayımı tarihinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın Bakanlığadevredilmiş sayılır. Mülkiyeti Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufualtındaki taşınmazlardan kapatılan genel müdürlüklere tahsis edilmiş olanlarhiçbir işleme gerek kalmaksızın tahsis amacında kullanılmak üzere Bakanlığatahsis edilmiş sayılır. Kapatılan Elektrik İşleri Etüd İdaresi GenelMüdürlüğünün mülkiyetinde bulunan taşınmazlar tapuda resen Hazine adına tesciledilir, bunlar Bakanlığa tahsis edilmiş sayılır.
6200 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi hükümleri saklıkalmak kaydıyla, kapatılan genel müdürlükler tarafından yapılmış olansözleşmelere Bakanlık halef olur. Bu genel müdürlüklerin leh ve aleyhineaçılmış davalar ve icra takiplerinde Bakanlık kendiliğinden taraf sıfatınıkazanır. Maliye Bakanlığı uhdesinde Hazine avukatları tarafından kapatılangenel müdürlükleri temsilen takip edilmekte olan dava ve icra takiplerineilişkin dosyalar, Maliye Bakanlığı ve Bakanlıkça müştereken belirlenecekesaslara göre bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde Bakanlığadevredilir. Bu şekilde devredilen dava ve icra takipleri ile ilgili olarakdevir tarihine kadar yapılmış her türlü işlem Bakanlık adına yapılmış sayılır.
Bu maddenin yayımı tarihinde;
a) Bakanlık merkez teşkilatında, Teftiş Kurulu Başkanı, AvrupaBirliği Koordinasyon Dairesi Başkanı, Dış İlişkiler Dairesi Başkanı ve ŞubeMüdürü,
b) Kapatılan Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğünde,Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, Enerji KaynaklarıEtüd Dairesi Başkanı, Hidrolik Etüdler Dairesi Başkanı, Jeoloji ve SondajDairesi Başkanı, Proje Dairesi Başkanı, Personel ve Eğitim Dairesi Başkanı,İdari İşler Dairesi Başkanı, Makina ve İkmal Dairesi Başkanı, StratejiGeliştirme Dairesi Başkanı, I.Hukuk Müşaviri, Şube Müdürü,
c) Kapatılan Petrol İşleri Genel Müdürlüğünde, Genel Müdür,Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, İdari ve Mali İşler DairesiBaşkanı, Arama ve Üretim Dairesi Başkanı, Rafineri ve Petro-Kimya DairesiBaşkanı, I. Hukuk Müşaviri, Şube Müdürü, Personel ve Eğitim Şubesi Müdürü,Müdür,
kadrolarında bulunanların görevleri hiçbir işleme gerekkalmaksızın sona erer. Bunlardan Personel ve Eğitim Şubesi Müdürü, Şube Müdürüve Müdür kadrosunda bulunanlar ekli (I) sayılı liste ile ihdas edilenAraştırmacı kadrolarına, diğerleri ise aynı liste ile ihdas edilen BakanlıkMüşaviri kadrolarına hiçbir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılır. (I)sayılı liste ile ihdas edilen Bakanlık Müşaviri ve Araştırmacı kadrolarıherhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptaledilmiş sayılır.
Bakanlık Müşaviri ve Araştırmacı kadrolarına atanmışsayılanlara bu kadrolara atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarınailişkin olarak en son ayda sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (biraya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatları, makam tazminatı,temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarlayapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlıfazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarakesas alınır); atanmış sayıldıkları kadrolara ilişkin olarak sözleşme ücreti,aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam vetazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, eködeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarıncafiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazlaolması halinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tabitutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atanmışsayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklikolanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatıödenmesine son verilir.
Üçüncü fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen kadrolariptal edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerin ilgilibölümlerinden çıkarılmış; 6200 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesindebelirtilenler hariç olmak üzere, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ekicetvellerin kapatılan Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ile Elektrik İşleri Etüdİdaresi Genel Müdürlüğüne ait bölümlerinde yer alan kadrolar ilgili bölümlerdençıkarılmış ve aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerin Enerji ve TabiiKaynaklar Bakanlığına ait bölümüne eklenmiştir.
190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun HükmündeKararnamenin eki cetvellerin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve kapatılan genelmüdürlüklere ait bölümlerinde yer alan Başmüfettiş, Müfettiş ve MüfettişYardımcısı kadrolarının unvanı sırasıyla Başdenetçi, Denetçi ve DenetçiYardımcısı şeklinde değiştirilmiş ve bu kadrolarda bulunanlar DenetimHizmetleri Başkanlığında ilgisine göre Başdenetçi, Denetçi ve DenetçiYardımcısı kadrolarına başka bir işleme gerek kalmaksızın bulundukları kadrodereceleriyle atanmış sayılır. Bunların Başmüfettiş, Müfettiş ve MüfettişYardımcısı kadrolarında geçirdikleri süreler Denetim Hizmetleri BaşkanlığındaBaşdenetçi, Denetçi ve Denetçi Yardımcısı olarak geçmiş sayılır.
Mevzuatta kapatılan genel müdürlüklere yapılan atıflarBakanlığa yapılmış sayılır.
Bu maddenin uygulanması sırasında teşkilat, personel, kadro,demirbaş devri ve benzeri hususlarda ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeyeBakan yetkilidir.
Bütçe işlemleri
GEÇİCİ MADDE 12- Bakanlığın yeni kurulan hizmet birimlerinin2011 mali yılı harcamaları, 6091 sayılı 2011 Yılı Merkezi Yönetim BütçeKanununa istinaden Maliye Bakanlığınca yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar,6200 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıylaBakanlık ve kapatılan genel müdürlüklerin 2011 yılı bütçesinde yer alanödeneklerden karşılanır.
Kadro değişiklikleri
GEÇİCİ MADDE 13- Bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir yılsüreyle 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesindekisınırlamalara bağlı olmaksızın boş kadrolarda sınıf, unvan ve derece; dolukadrolarda derece değişikliği yapmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Mevcut işlerin yürütülmesi
GEÇİCİ MADDE 14- Bakanlığın yeniden yapılandırılmasıtamamlanıncaya kadar, Bakanlığın teşkilatında değişen veya yeni kurulanbirimlere verilen görevler ve hizmetler, Bakanlığın ve kapatılan genelmüdürlüklerin mevcut birimleri ve personeli eliyle yürütülmeye devam olunur.”
MADDE 91- 10/2/1954tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) fıkrasına“Aile ve Sosyal Politikalar Denetçileri ve Aile ve Sosyal Politikalar DenetçiYardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Enerji ve Tabii KaynaklarDenetçileri ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi Yardımcıları,” ibaresieklenmiştir.
MADDE 92- 27/6/1989tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesinin birincifıkrasında yer alan “Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü,” ve “Petrolİşleri Genel Müdürlüğü,” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 93- 14/7/1965tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
a) 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” başlıklı bölümünün (A)fıkrasının (11) numaralı bendine “Millî Eğitim Uzman Yardımcıları ve MillîEğitim Denetçi Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Enerji ve TabiiKaynaklar Uzman Yardımcıları ve Enerji ve Tabii Kaynaklar DenetçiYardımcıları,” ibaresi ve aynı bende “Millî Eğitim Uzmanlığına ve Millî EğitimDenetçiliğine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Enerji ve Tabii KaynaklarUzmanlığına ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçiliğine,” ibaresi eklenmiştir.
b) 152 nci maddesinin “II- Tazminatlar” kısmının “A- ÖzelHizmet Tazminatı” bölümünün (g) bendine “Millî Eğitim Denetçi ve DenetçiYardımcıları” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Enerji ve Tabii KaynaklarDenetçi ve Denetçi Yardımcıları” ibaresi, (i) bendine “Basın ve Enformasyon Uzmanları,”ibaresinden sonra gelmek üzere “Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları,” ibaresieklenmiştir.
c) Eki (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I- Genel İdareHizmetleri Sınıfı” bölümünün (g) bendine “Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanları”ibaresinden sonra gelmek üzere “, Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçileri”ibaresi ve (h) bendine “Basın ve Enformasyon Uzmanları,” ibaresinden sonragelmek üzere “Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları,” ibaresi eklenmiştir.
d) Eki (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 8 inci sırasının(a) bendine “Millî Eğitim Denetçileri” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Enerjive Tabii Kaynaklar Denetçileri” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 94- 13/8/1993tarihli ve 497 sayılı Türkiye Bilimler Akademisinin Kurulması Hakkında KanunHükmünde Kararnamenin;
a) 5 inci maddesinin başlığı “Üye seçimi” olarak değiştirilmişve birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “TÜBİTAK Bilim Kurulu”şeklinde değiştirilmiştir.
b) 7 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “üyelerden”ibaresi “üyeler ile Şeref üyelerinden” şeklinde değiştirilmiştir.
c) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesiaşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve anılan cümleden sonra gelmek üzere aşağıdakicümleler eklenmiştir.
“Akademi Başkanı, Aslî üyeler içinden Akademi Genel Kuruluncabelirlenecek üç aday arasından Başbakan tarafından üç yıl için atanır.”
“Akademi Başkanlığının herhangi bir sebeple boşaldığı tarihtenitibaren otuz gün içinde Genel Kurulca adaylar belirlenir. Genel Kurulun süresiiçinde toplanamaması veya Genel Kurulca süresi içinde herhangi bir sebepleuygun nitelikte ve yeterli sayıda üye seçimi yapılmaması durumunda, BaşbakanAslî üyeler arasından re’sen atama yapar.”
ç) Geçici 4 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdakigeçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 5- Bakanlar Kurulunca belirlenen Aslî ve Asosyeüyeliklerin 1/1/2012 tarihinden sonra boşalması hâlinde, anılan kontenjanlaraTÜBİTAK Bilim Kurulunca seçim yapılır.
1/1/2012 tarihinden önce atanan Akademi Başkanının görevi,atandığı sürenin sonuna kadar devam eder.”
MADDE 95- 4/11/1981tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa aşağıdaki geçici maddeeklenmiştir:
“GEÇİCİ MADDE 60- Bir derse ikiden fazla kayıt yaptırılması,ilave ders alınması veya 44 üncü maddenin (c) fıkrasındaki süreler içindeöğrenimin tamamlanamaması hallerinde, 46 ncı maddenin (ç), (d), (e) ve (f)fıkraları uyarınca her bir ders için kredi başına ödenecek öğrenci katkı payıveya öğrenim ücretinin artırımlı olarak uygulanmasını öngören hükümler,2014-2015 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlanır. Söz konusueğitim-öğretim yılına kadar durumu anılan fıkraların kapsamına girenöğrencilerden, ders tekrarı olup olmadığı ve öğrenimin süresi içinde tamamlanıptamamlanmadığına bakılmaksızın, ilk defa kayıt yaptıran öğrencilerden alınacaktutarda öğrenci katkı payı veya öğrenim ücreti alınır. Bu maddenin yürürlüğegirdiği tarih itibariyle 2011-2012 eğitim-öğretim yılı için öğrencilerdenalınmış öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretlerinin artırımlı kısmı, talepedilip edilmediğine bakılmaksızın ilgililere red ve iadeler gelir kalemindeniade edilir.”
MADDE 96- Ekli(1) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin eki cetvellerin ilgili bölümlerine eklenmiş ve ekli (2) sayılılistede yer alan kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenineki cetvellerin ilgili bölümlerinden çıkarılmıştır.
190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelinDışişleri Bakanlığına ait bölümünde yer alan “Diplomasi Akademisi Başkanı,Büyükelçi” kadrosunun unvanı “Diplomasi Akademisi Başkanı” şeklindedeğiştirilmiştir.
190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelinSavunma Sanayii Müsteşarlığına ait bölümünde yer alan Uzman ve Uzman Yardımcısıkadrolarının unvanı sırasıyla Savunma Sanayii Uzmanı ve Savunma Sanayii UzmanYardımcısı şeklinde değiştirilmiş ve 17/8/2011 tarihi itibarıyla anılankadrolarda bulunanlar dâhil, bu maddenin yayımı tarihinde bu kadrolardabulunanlar ilgisine göre Savunma Sanayii Uzmanı ve Savunma Sanayii UzmanYardımcısı kadrolarına başka bir işleme gerek kalmaksızın bulundukları kadrodereceleriyle atanmış sayılır.
MADDE 97- BuKanun Hükmünde Kararnamenin 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c)bentleri 1/1/2012 tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 98- BuKanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür
(I) SAYILI LİSTE
KURUMU : DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Başkanlık Müşaviri
1
3
3
TOPLAM
3
3
(I) SAYILI LİSTE
KURUMU : TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
İstatistik Müşaviri
1
3
3
TOPLAM
3
3
(I) SAYILI CETVEL
KURUMU : DEVLET SU İŞLERİ GENELMÜDÜRLÜĞÜ
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Müşavir
1
3
3
GİH
Araştırmacı
1
10
10
TOPLAM
13
13
(II) SAYILI CETVEL
KURUMU : KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Bakanlık Müşaviri
1
8
8
TOPLAM
8
8
(I) SAYILI LİSTE
KURUMU : HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Müsteşarlık Müşaviri
1
18
18
TOPLAM
18
18
(I) SAYILI LİSTE
KURUMU : ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLARBAKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Bakanlık Müşaviri
1
35
35
GİH
Araştırmacı
1
63
63
TOPLAM
98
98
(1) SAYILI LİSTE
KURUMU : AİLE VE SOSYAL POLİTİKALARBAKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanı
1
1
1
TOPLAM
2
2
KURUMU : AİLE VE SOSYAL POLİTİKALARBAKANLIĞI
TEŞKİLATI : TAŞRA
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
İlçe Müdürü
1
200
200
AH
Avukat
1
15
15
AH
Avukat
5
25
25
AH
Avukat
7
25
25
AH
Avukat
9
25
25
TOPLAM
290
290
KURUMU : KÜLTÜRVE TURİZM BAKANLIĞI
TEŞKİLAT I: MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Telif Hakları Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Sinema Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Genel Müdür Yardımcısı
1
2
2
GİH
Daire Başkanı
1
4
4
TOPLAM
8
8
KURUMU : HAZİNEMÜSTEŞARLIĞI
TEŞKİLATI: MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürü
1
1
1
TOPLAM
2
2
KURUMU : DEVLETPERSONEL BAŞKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Başkan Yardımcısı
1
1
1
GİH
Kamu Görevlileri Sendikaları Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Kamu Personel İstihdamı Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Kamu İktisadî Teşebbüsleri ve Özelleştirme Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Bilgi Sistemleri ve İstatistik Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Devlet Personel Uzmanı
6
50
50
GİH
Devlet Personel Uzman Yardımcısı
9
50
50
TOPLAM
106
106
KURUMU : TÜRKİYEİSTATİSTİK KURUMU
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Başkan Yardımcısı
1
1
1
GİH
Ulusal Hesaplar Daire Başkanlığı
1
1
1
GİH
Ekonomik Göstergeler ve Fiyat İstatistikleri Daire Başkanlığı
1
1
1
GİH
İş İstatistikleri Daire Başkanlığı
1
1
1
GİH
Sektörel İstatistikler Daire Başkanlığı
1
1
1
GİH
Nüfus ve Demografi İstatistikleri Daire Başkanlığı
1
1
1
GİH
Sosyal Sektörler ve Araştırmalar Daire Başkanlığı
1
1
1
GİH
Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanı
4
30
30
GİH
Türkiye İstatistik Kurumu Uzman Yardımcısı
7
170
170
TOPLAM
207
207
KURUMU : TÜRKİYEİSTATİSTİK KURUMU
TEŞKİLATI : TAŞRA
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
TH
Mühendis
7
52
52
TH
İstatistikçi
7
90
90
TH
Ekonomist
7
80
80
TH
Sosyolog
7
26
26
TH
Matematikçi
7
52
52
TOPLAM
300
300
KURUMU : DEVLETSU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
İçmesuyu Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Atıksu Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Hidroelektrik Enerji Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Şube Müdürü
1
50
50
GİH
Memur
5
10
10
GİH
Memur
6
10
10
GİH
Memur
7
10
10
GİH
Memur
9
20
20
GİH
Bilgisayar İşletmeni
3
5
5
GİH
Bilgisayar İşletmeni
7
5
5
GİH
Bilgisayar İşletmeni
9
5
5
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
3
5
5
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
7
5
5
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
9
5
5
TH
Mühendis
1
10
10
TH
Mühendis
2
10
10
TH
Mühendis
3
10
10
TH
Mühendis
4
10
10
TH
Mühendis
5
10
10
TH
Mühendis
6
10
10
TH
Mühendis
7
10
10
TH
Mühendis
8
30
30
TOPLAM
235
235
KURUMU : DEVLETSU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
TEŞKİLATI : TAŞRA
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Bölge Müdür Yardımcısı
1
26
26
GİH
Şube Müdürü
1
100
100
GİH
Memur
5
10
10
GİH
Memur
6
10
10
GİH
Memur
7
10
10
GİH
Memur
9
20
20
TH
Başmühendis
1
30
30
TH
Mühendis
1
10
10
TH
Mühendis
2
10
10
TH
Mühendis
3
10
10
TH
Mühendis
4
10
10
TH
Mühendis
5
10
10
TH
Mühendis
6
10
10
TH
Mühendis
7
10
10
TH
Mühendis
8
30
30
TOPLAM
306
306
KURUMU :ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Petrol İşleri Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Yenilenebilir Enerji Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Nükleer Enerji Proje Uygulama Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Genel Müdür Yardımcısı
1
10
10
GİH
Denetim Hizmetleri Başkanı
1
1
1
GİH
Daire Başkanı
1
20
20
GİH
Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanı
5
100
100
GİH
Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanı
6
80
80
GİH
Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman Yardımcısı
9
150
150
GİH
Mütercim
7
10
10
GİH
Bilgisayar İşletmeni
7
10
10
AH
Avukat
6
20
20
TOPLAM
405
405
(1) SAYILI LİSTE
KURUMU : KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
İPTAL EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürü
1
1
1
TOPLAM
1
1
KURUMU : HAZİNEMÜSTEŞARLIĞI
TEŞKİLATI: MERKEZ
İPTAL EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Banka ve Kambiyo Genel Müdürü
1
1
1
TOPLAM
2
2
KURUMU : DEVLETPERSONEL BAŞKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
İPTAL EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Personel Kayıtları ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Koordinasyon Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Personel Şubesi Müdürü
1
1
1
TOPLAM
4
4
KURUMU : TÜRKİYEİSTATİSTİK KURUMU
TEŞKİLATI : MERKEZ
İPTAL EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Ulusal Hesaplar ve Ekonomik Göstergeler Daire Başkanı
1
1
1
GİH
Sanayi ve İş İstatistikleri Daire Başkanı
1
1
1
GİH
Sosyal İstatistikler Daire Başkanı
1
1
1
TOPLAM
3
3
KURUMU : DEVLETSU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
TEŞKİLATI : MERKEZ
İPTAL EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Etüd ve Plan Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
İçmesuyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı
1
1
1
TOPLAM
3
3
KURUMU : ENERJİVE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
İPTAL EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Teftiş Kurulu Başkanı
1
1
1
GİH
Avrupa Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Dış İlişkiler Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Şube Müdürü
1
41
41
GİH
Şube Müdürü
2
1
1
GİH
Şube Müdürü
3
1
1
GİH
Savunma Sekreteri
1
1
1
TOPLAM
47
47
B- Dayanılan ve İlgili Görülen Anayasa Kuralları
Dava dilekçesi ve başvuru kararında, Anayasa’nın Başlangıç’ıile 2., 6., 7., 8., 11., 35., 36., 63., 70., 87., 90., 91., 128., 135. ve 160.maddelerine dayanılmış, Anayasa’nın 123. ve 125. maddeleri ise ilgiligörülmüştür.
III- İLK İNCELEME
A- E.2011/142 Sayılı Başvuru Yönünden
1-Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 8. maddesi gereğinceSerruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, SerdarÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI veErdal TERCAN’ın katılımlarıyla 12.1.2012 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında öncelikle Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ hakkındaki reddihâkim talebi görüşülmüştür.
Dava dilekçesinde, Anayasa Mahkemesi Başkanı HaşimKILIÇ’ın, kamuoyunda Wikileaks belgeleri olarak bilinen ve bir internetsitesinde yer alan bilgilere göre, 2003 yılında ABD Büyükelçisine CumhuriyetHalk Partisi aleyhinde bir takım beyanlarda bulunduğu, 25.4.2011 tarihindeAnayasa Mahkemesinin 49. Kuruluş Yıldönümü’nde yaptığı açılış konuşmasında “Ümitediyorum ki bu gayret, Anayasa Mahkemesine dava açmak suretiyle sorun çözmekolaycılığını da ortadan kaldıracaktır.” ifadelerine yer verdiği, ayrıca6223 sayılı Yetki Kanunu’nun iptali istemiyle açılan davada verilen karardaaçıklanan görüşünün daha önceki kararlarda yer alan görüşlerinden farklıolduğu, bu nedenlerle Cumhuriyet Halk Partisinin tarafı olduğu davalardatarafsız olarak karar veremeyeceği ileri sürülerek 6216 sayılı Kanun’un 59.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendi ile 60. maddesinin (1) numaralıfıkrası uyarınca reddi talep edilmiştir.
Hâkimin reddi kurumu, hâkimin bakacağı davadatarafsızlığını sağlamaya yönelik olup temel bir hak olan adil yargılanmahakkıyla ilişkilidir. Nitekim herkesin, kanuni ve tarafsız bir mahkeme önündeyargılanma hakkı bulunmaktadır. Bu nedenle hukukumuzda, hâkimin tarafsızkalamayacağı varsayılan veya tarafsızlığından kuşku duyulabilecek durumlarda,hâkimin kendi mahkemesinin yetki ve görevine giren belli bir davayabakamayacağı veya reddedilebileceği kabul edilmiştir. Herkesin, tarafı olduğudavada hâkimin reddi talebinde bulunmak hakkı var ise de talebinincelenebilmesi için bazı usuli şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. Buşartların gerçekleşmesi durumunda talep içerik yönünden incelenebilecektir.
6216 sayılı Kanun’un 59. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (d) bendinde, Anayasa Mahkemesi Başkanı ve üyelerinin, istişarîgörüş ve düşüncelerini ifade etmiş olduğu dava ve işlere bakamayacakları; 60.maddesinin (1) numaralı fıkrasında, Anayasa Mahkemesi Başkanı ve üyelerinintarafsız hareket edemeyecekleri kanısını haklı kılan hallerin olduğu iddiasıile reddolunabileceği; (2) numaralı fıkrasında, bu takdirde, Genel Kurul ya dabölümlerde ilgili üye katılmaksızın ret konusu hakkında kesin karar verileceği;(5) numaralı fıkrasında ise ret talebinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılmasıve esas yönünden kabul edilmemesi hâlinde, talepte bulunanların her birineMahkemece beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin paracezası verileceği kurala bağlanmıştır.
Dava dilekçesinde hâkimin reddi talebi yönünden dayanılanhususlardan biri Wikileaks belgeleri olarak bilinen belgelerde yer aldığı ilerisürülen bilgilerdir. Ancak, bu belgelerin gerçekte var olup olmadığıkanıtlanamadığı gibi içerdiği bilgilerin doğru olup olmadığı da ortayakonulabilmiş değildir. Aksine, belgelerde ismi geçen birçok kişi gibi AnayasaMahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ tarafından da kamuoyunun bilgisine sunulduklarıilk andan itibaren anılan belgelerde var olduğu ileri sürülen bilgiler açıkçayalanlanmıştır. Ret talebi yönünden dayanılan hususlardan biri olan açılışkonuşmasındaki sözler, Türk siyasal yaşamındaki uzlaşma kültürü eksikliğine vetemel siyasal sorunların siyasi arenada çözümü yerine yargı kurumlarına havaleedilmesi eğilimine yönelik genel ve kişisel nitelikte bir eleştiri olup somutbir davaya ilişkin herhangi bir görüş veya düşünce içermediği gibi somut birsiyasi partiyi de hedef almamaktadır. Ret talebine dayanak yapılan hususlardanbiri olan Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ’ın geçmişte kimi davadosyalarında kullandığı oylar, tamamen hâkimin yargısal görevine ilişkindir.Hâkimin geçmişte verdiği kararlar ve kullandığı oyların ret sebebi olarak kabuledilemeyeceği açıktır. Dolayısıyla, dava dilekçesinde hâkimin reddi nedeniolarak ileri sürülen hususlar, Kanun’da düzenlenen davaya bakılması yasak birhâl veya ret sebebi olarak kabul edilemez.
Öte yandan, her hak gibi hâkimin reddini talep etmehakkının da amacına uygun olarak kullanılması gerekir. Aksi halde hakkın kötüyekullanılması söz konusu olur. Somut dava dosyasında, varlığı ve içerdiğibilgilerin doğruluğu kanıtlanmamış aksine yalanlanmış olan ve hukuken delildeğeri bulunmayan bir takım bilgi ve belgelere, yine ret sebebi olmadığı açıkolan hâkimin önceki dava dosyalarında kullandığı oylara dayanılarak rettalebinde bulunulmuş olması, hâkimin reddini talep etme hakkının iyi niyetle veamacına uygun olarak kullanılmadığını ortaya koymaktadır. Buna göre, 6216sayılı Kanun’un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrası gereğince ret talebindebulunanlara takdiren 500 Türk Lirası disiplin para cezası uygulanmasına kararverilmesi gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Hâkimin reddi talebinin esastan REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
2- Talebin kötü niyetle yapıldığının KABULÜNE ve 6216sayılı Kanun’un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrası gereğince DİSİPLİN PARACEZASI UYGULANMASINA, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜTile Zehra Ayla PERKTAŞ’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
3- Disiplin para cezasının talepte bulunan davacıyaverilmesine, Serruh KALELİ, Burhan ÜSTÜN ile Nuri NECİPOĞLU’nun “Paracezasının talepte bulunanların her birine verilmesi gerektiği” yolundakikarşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
4- Para cezası miktarının 500 Türk Lirası olarak esasalınmasına, OYBİRLİĞİYLE,
Karar verilmiştir.
2- Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 8. maddesi gereğinceSerruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, SerdarÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI veErdal TERCAN’ın katılımlarıyla 12.1.2012 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,yürürlüğü durdurma isteminin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasınaOYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
B- E.2012/127 Sayılı Başvuru Yönünden
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca, HaşimKILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, SerdarÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI,Erdal TERCAN ve Muammer TOPAL’ın katılımlarıyla 8.11.2012 gününde yapılan ilkinceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine, OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
IV- BİRLEŞTİRME KARARI
11.10.2011 günlü, 662 sayılı Aile ve Sosyal PolitikalarBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile BazıKanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair KanunHükmünde Kararname’nin 62. maddesiyle 16.4.2003 günlü, 4848 sayılı Kültür veTurizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’a eklenen Geçici Madde8’in birinci fıkrasının iptali istemiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkindavanın, aralarındaki hukuki irtibat nedeniyle E.2011/142 sayılı dava ileBİRLEŞTİRİLMESİNE, E.2012/127 sayılı dosyanın esasının kapatılmasına, esasincelemenin E.2011/142 sayılı dosya üzerinden yürütülmesine, 8.11.2012 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Dava dilekçesi, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ümit DENİZtarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, iptali istenilen kanunhükmünde kararname kuralları, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları vebunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:
A- Kanun Hükmünde Kararnamelerin Yargısal Denetimi HakkındaGenel Açıklama
Anayasa’nın 91. maddesinde düzenlenen kanun hükmündekararnameler, işlevsel yönden yasama işlemi niteliğinde olduğundan yargısaldenetimlerinin yapılması görev ve yetkisi Anayasa’nın 148. maddesi ile AnayasaMahkemesine verilmiştir. Yargısal denetimde kanun hükmünde kararnamenin,öncelikle yetki kanununa sonra da Anayasa’ya uygunluğu sorunlarınınçözümlenmesi gerekir. Her ne kadar, Anayasa’nın 148. maddesinde kanun hükmündekararnamelerin yetki kanunlarına uygunluğunun denetlenmesinden değil, yalnızcaAnayasa’ya biçim ve esas bakımlarından uygunluğunun denetlenmesinden sözedilmekte ise de Anayasa’ya uygunluk denetiminin içerisine öncelikle kanunhükmünde kararnamenin yetki kanununa uygunluğunun denetimi de girer. ÇünküAnayasa’da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki kanununda belirtilen sınırlariçerisinde kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verilmesi öngörülmüştür.Yetkinin dışına çıkılması, kanun hükmünde kararnameyi Anayasa’ya aykırı durumagetirir.
Dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa’dan alanolağanüstü hal kanun hükmünde kararnamelerinden farklı olarak, olağandönemlerdeki kanun hükmünde kararnamelerin bir yetki kanununa dayanmasızorunludur. Bu nedenle, kanun hükmünde kararnameler ile dayandıkları yetkikanunu arasında çok sıkı bir bağ vardır. Kanun hükmünde kararnamenin yetkikanunu ile olan bağı, kanun hükmünde kararnameyi aynen ya da değiştirerek kabuleden kanun ile kesilir. Kanun hükmünde kararnamenin Anayasa’ya uygun bir yetkikanununa dayanması, geçerliliğinin ön koşuludur. Bir yetki kanununa dayanmadançıkartılan veya dayandığı yetki kanunu iptal edilen kanun hükmündekararnamelerin içeriği Anayasa’ya aykırılık oluşturmasa bile bunlarınAnayasa’ya uygunluğundan söz edilemez.
Kanun hükmünde kararnamelerin Anayasa’ya uygunlukdenetimi, kanunların denetiminden farklıdır. Anayasa’nın 11. maddesinde, “KanunlarAnayasaya aykırı olamaz.” denilmektedir. Bu nedenle kanunların denetiminde,onların yalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. Kanunhükmünde kararnameler ise konu, amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hemdayandıkları yetki kanununa hem de Anayasa’ya uygun olmak zorundadırlar.
Anayasa’da kimi konuların kanun hükmünde kararnamelerledüzenlenmesi yasaklanmaktadır. Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “Sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...”in kanun hükmünde kararnamelerledüzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kural gereğince, Türkiye Büyük MilletMeclisi, “Bakanlar Kurulu”na ancak kanun hükmünde kararnameyledüzenlenmesi yasaklanmış alana girmeyen konularda kanun hükmünde kararnameçıkarma yetkisi verebilir.
Anayasa’nın herhangi bir maddesinde kanunla düzenleneceğiöngörülen bir konunun, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkçayasakladığı hükümler ile ilgili olmadıkça ya da Anayasa’nın 163. maddesindeolduğu gibi kanun hükmünde kararname çıkarılamayacağı açıkça belirtilmedikçekanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi Anayasa’ya aykırılık oluşturmaz.
B- İptal Başvurusundan Sonra Yapılan Değişikliklerin İptalKonusu Kurallara Etkisi
KHK’nin 8. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiyle, 3.6.2011günlü, 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin eki (II) Sayılı Cetvel’in dördüncüsırasına “Şehit Yakınları ve Gaziler Dairesi Başkanı,” ibaresinden sonragelmek üzere eklenen “Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı,Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanı,” ibaresi, 11.10.2011 günlü, 666 sayılıKanun Hükmünde Kararname’nin 1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından,
KHK’nin 13. maddesiyle değiştirilen, 29.6.2011 günlü, 644sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KanunHükmünde Kararname’nin 2. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde yer alan “dörtay” ibaresi, 16.5.2012 günlü, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki AlanlarınDönüştürülmesi Hakkında Kanun’un 19. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendiile değiştirildiğinden,
KHK’nin 30. maddesinin birinci fıkrasının;
a- (b) bendiyle değiştirilen, 10.11.2005 günlü, 5429 sayılıTürkiye İstatistik Kanunu’nun 25. maddesi, 13.6.2012 günlü, 6327 sayılıBireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 40. maddesi iledeğiştirildiğinden,
b- (c) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un;
aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 26. maddesi,
ab- Eklenen 26/A maddesi,
c- (ç) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un;
aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 28. maddesi,
ab- Eklenen 28/A maddesi,
d- (d) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un;
aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 29. maddesi,
ab- Eklenen 29/A maddesi,
6327 sayılı Kanun’un 40. maddesi ile yürürlüktenkaldırıldığından,
KHK’nin 34. maddesiyle değiştirilen, 5429 sayılı Kanun’un 45.maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Başkanın teklifi ve Başkanlığın bağlıolduğu Bakanın onayı ile” ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından,
KHK’nin 36. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiyledeğiştirilen 5429 sayılı Kanun’un eki (I) Sayılı Cetvel’in “Ana HizmetBirimleri” bölümü, 6327 sayılı Kanun’un 40. maddesi ile değiştirildiğinden,
KHK’nin 67. maddesiyle, 9.12.1994 günlü, 4059 sayılı HazineMüsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 7. maddesinin birincifıkrasının (e) bendine “1. Hukuk Müşaviri,” ibaresinden sonra gelmeküzere eklenen “Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı,” ibaresi, 666 sayılıKanun Hükmünde Kararname’nin 1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından,
KHK’nin 74. maddesiyle 3.10.1983 günlü, 91 sayılı MenkulKıymetler Borsaları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin birinci fıkrasının;
a- (a) bendiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 6. maddesi,
b- (b) bendiyle 9. maddesinin birinci fıkrasında yapılandeğişiklikler,
c- (c) bendiyle 23. maddesinden sonra gelmek üzere eklenenGeçici Madde 1,
91 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin tamamı, 6.12.2012 günlü,6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 140. maddesiyle yürürlüktenkaldırıldığından,
KHK’nin 92. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 375 sayılı KanunHükmünde Kararname’nin ek 3. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Elektrikİşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü,” ve ”Petrol İşleri Genel Müdürlüğü,”ibareleri, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1. maddesiyle yürürlüktenkaldırıldığından,
KHK’nin 93. maddesinin birinci fıkrasının;
a- (b) bendiyle, 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet MemurlarıKanunu’nun 152. maddesinin “II-Tazminatlar” kısmının “A-Özel HizmetTazminatı” bölümünün (i) bendine “Basın ve Enformasyon Uzmanları,”ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları,”ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesinin (ç) fıkrasının(4) numaralı,
b- (c) bendiyle 657 sayılı Kanun’un eki (I) sayılı Ek GöstergeCetvelinin “I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (h) bendine “Basınve Enformasyon Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “Enerjive Tabii Kaynaklar Uzmanları,” ibaresi, 666 sayılı Kanun HükmündeKararname’nin 5. maddesinin (ç) fıkrasının (5) numaralı,
alt bentleri ile yürürlükten kaldırıldığından,
konusu kalmayan bu madde, fıkra, bent, cümle ve ibarelereyönelik iptal istemleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermekgerekir.
C- Kanun Hükmünde Kararname’nin 18. ve 76. Maddeleri Hariç OlmakÜzere Ayrı Ayrı Tüm Maddeleri ile Ekindeki Cetvel ve Listelerin, 6223 SayılıYetki Kanunu Kapsamında Olup Olmadığının İncelenmesi
Dava dilekçesinde, KHK’nin 18. ve 76. maddeleri hariçolmak üzere ayrı ayrı tüm maddeleri ile eki cetvel ve listelerinin ivedi,zorunlu ve önemli konuları düzenlemediği ve 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamındaolmadığı belirtilerek Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 2., 7., 87. ve 91. maddelerineaykırı olduğu ileri sürülmüştür.
6223 sayılı Yetki Kanunu’nun amaç ve kapsamını düzenleyen 1.maddesinde Kanun’un amacı, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimlive ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlamak olarak belirlenmiş ve yetkininkapsamı iki başlık altında tespit edilmiştir. Yetkinin kapsamına ilk olarakkamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesigirmektedir. Bu çerçevede gerekli görülmesi halinde yeni bakanlıklar kurulması,var olan bakanlıkların birleştirilmesi, bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkilikuruluşlarının yeniden belirlenmesi için kanun hükmünde kararname çıkarmayetkisi verilmiştir. Bu amaçla;
1- Mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veya kaldırılmasına,yeni bakanlıklar kurulmasına, anılan bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkilikuruluşlarıyla hiyerarşik ilişkilerine,
2- Mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık veilgilerinin yeniden belirlenmesine veya bunların mevcut, birleştirilen veyayeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimi olarak yenidendüzenlenmesine,
3- Mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veya yeni kurulanbakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine, taşrada veyurt dışında teşkilatlanma esaslarına,
ilişkin kanun hükmünde kararname çıkarılabilecektir.
İkinci olarak, kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilenmemurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma,nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliyesevk edilme usul ve esaslarına ilişkin olarak değişiklikler ve yenidüzenlemeler yapılması için kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisiverilmiştir.
1- KHK’nin 6 Maddesiyle 633 Sayılı KHK’nin Geçici 9. MaddesininBir Numaralı Fıkrasında “belirlenecek esaslar çerçevesinde” İbaresindenSonra Gelmek Üzere Eklenen “bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiğitarihten itibaren üç yıl içinde” İbaresi ve Aynı Maddenin Dokuz NumaralıFıkrasında Yer Alan “Bir yıllık” İbaresinin “Üç yıllık” ŞeklindeDeğiştirilmesi
633 KHK’nin geçici 9. maddesinin (1) numaralı fıkrasında,kapatılan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünün taşrateşkilatında yer alan sosyal hizmet kuruluşları ile bu kuruluşlarınpersonelinin, borç ve alacaklarının, tüm varlıklarının, araç, gereç vetaşınırlarının il özel idarelerine devredileceği belirtilmiş; diğerfıkralarında da bu devire ilişkin ayrıntılar düzenlenmiştir. Dava konusu (9)numaralı fıkra ile il özel idarelerine geçiş ve devir işlemlerini gerçekleştirmekve gerekli tedbirleri almak üzere Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına yetkiverilmiş, birinci fıkradaki değişikliğe uygun olarak geçiş ve devir için üçyıllık süre öngörülmüştür.
Madde ile anılan kuruluşların, personelinin, borç vealacaklarının, tüm varlıklarının, araç, gereç ve taşınırlarının il özelidarelerine devredileceği öngörülmekle birlikte bu kuruluşların görev veyetkilerinin il özel idarelerine devredildiğine yönelik açık bir hükme yerverilmemiştir. Bununla beraber, geçici 9. maddenin (5) numaralı fıkrasındaki “ilözel idarelerine devredilen hizmetler” ibaresi ve (6) numaralı fıkrasındaki“il özel idaresinin hizmet alanının genişlemesi” ibaresi ile maddenindiğer hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kapatılan Sosyal Hizmetler veÇocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatında yer alan sosyalhizmet kuruluşlarının yürütmekte oldukları hizmetlerin de il özel idarelerinedevredildiği sonucuna ulaşılmaktadır. Dolayısıyla, dava konusu kurallarla il özelidaresinin görev alanına ilişkin konular düzenlenmektedir.
6223 sayılı Yetki Kanunuyla kamu hizmetlerinin bakanlıklararasındaki dağılımının yeniden belirlenmesi amacına yönelik olarak BakanlarKuruluna verilen kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi, Bakanlıklar ilebağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları kapsamakta olup Bakanlık veya bağlı,ilgili ve ilişkili kuruluş niteliğinde olamayan kamu kurum ve kuruluşlarıkapsamına almamaktadır. Bakanlar Kurulunun, 6223 sayılı Yetki Kanunu’nadayanarak bakanlık veya bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluş niteliğinde olamayankamu kurum ve kuruluşlarının görev, yetki, teşkilat ve kadrolarına ilişkindüzenleme yapması mümkün değildir.
İl özel idareleri, il halkının mahalli müşterek niteliktekiihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafındanseçilerek oluşturulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişileridir.Anayasa’nın 127. maddesi uyarınca il özel idareleri mahalli idare kuruluşu niteliğindedirler.Merkezî idare, mahalli idareler üzerinde vesayet yetkisine sahip ise de budurum, mahalli idareleri merkezî idarenin bağlı, ilgili veya ilişkili kuruluşuhâline getirmemektedir. Dolayısıyla, il özel idaresi, bakanlıkların merkez yada taşra teşkilatında yer almadığı gibi bağlı, ilgili veya ilişkili kuruluşudeğildir.
Diğer taraftan, kapatılan Sosyal Hizmetler ve Çocuk EsirgemeKurumu Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatının il özel idarelerine devrineilişkin kurallar kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar,işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma, nakil,görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevkedilme usul ve esaslarına ilişkin bir düzenleme olarak da nitelendirilemez.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar 6223 sayılı YetkiKanunu kapsamında değildir. İptalleri gerekir.
2- KHK’nin 9 Maddesiyle, 2022 Sayılı Kanun’un 1. MaddesininBirinci Fıkrasında Yer Alan “İl veya İlçe İdare Heyetlerinden”İbaresinin “İl veya İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarından”,8. Maddesinin Birinci ve İkinci Fıkralarında Yer Alan “İl veya İlçe İdareKurullarının” İbarelerinin “İl veya İlçe Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmaVakıflarının” Şeklinde Değiştirilmesi
2022 sayılı Kanun’un 1. maddesi, 65 yaşını doldurmuş ihtiyaçsahibi kimselere aylık bağlanması ve şartlarını, 8. maddesi ise aylıkbağlanacaklarla ilgili yapılacak araştırma, istenecek belgeler, aylıkbağlanması ve bağlandıktan sonra yapılacak işlemler ve aylık kesme usulü,uygulanacak ceza kuralları, sağlık raporu ile ilgili çıkarılacak yönetmelikkonularını düzenlemektedir. Dava konusu kurallarla “İl ve İlçe İdareKurulları” yerine “Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına”görev verilmektedir.
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları, 29.5.1986 günlü,3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu’nun 7. maddesiuyarınca, bu Kanun’un amacına uygun faaliyet ve çalışmalar yapmak ve ihtiyaçsahibi vatandaşlara nakdî ve aynî yardımda bulunmak amacıyla kanunla kurulmuş,22.11.2001 günlü, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’na göre tescile tabi olantüzel kişiliğe sahip vakıflardır. Kuruluşları ve tescilleri için özel hükümlergetirilmemiş olan bu vakıflar, mahallin en büyük mülki idare amirinin asliyehukuk mahkemesine yapacağı başvurunun ardından belirtilen mahkeme nezdindetutulan özel sicile vakıf senedinin tesciliyle tüzel kişilik kazanmaktadır.Bazı özellikleri itibarıyla kamu kurumuna bazı özellikleri itibarıyla özelhukuk tüzel kişisine benzeyen bu vakıfların kendine özgü bir yapılarıbulunmaktadır. Ancak, bu vakıflar bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkilikuruluşu olmadığı gibi bakanlıklar ile arasında hiyerarşik bir ilişkibulunmayıp, merkezi idare teşkilatı içerisinde de yer almamaktadır.
Dava konusu kurallar ile yapılan düzenlemelerin 6223 sayılıYetki Kanunu’nun kapsamına giren kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındakidağılımının yeniden belirlenmesi ile bir ilgisinin bulunmadığı açıktır. Ayrıca,kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler, sözleşmelipersonel ile diğer kamu görevlilerinin atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme,terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarınailişkin bir düzenleme olarak da nitelendirilemez.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar 6223 sayılı YetkiKanunu kapsamında değildir. İptalleri gerekir.
3- KHK’nin 63 Maddesinin Birinci Fıkrasının (a) Bendiyle 6085Sayılı Kanun’un 4. Maddesinin Birinci Fıkrasının Yürürlükten Kaldırılan (a)Bendinde Yer Alan “(% 50’den az olması halinde ortaklık hakları yönüyle)”İbaresi ile Aynı Fıkranın (b) Bendinde Yer Alan “(kamu payının yarıdan azolması halinde ortaklık hakları yönüyle)” İbaresi ve (b) Bendinin BaşınaEklenen “Kamu payı % 50’den az olmamak kaydıyla” İbaresi ile (b)Bendiyle 6085 Sayılı Kanun’un 20. Maddesine Eklenen (3) Numaralı Fıkra ve (c)Bendiyle 6085 Sayılı Kanun’un 75. Maddesine Eklenen (2) ve (3) NumaralıFıkralar
KHK’nin 63. maddesinin;
(a) bendiyle 6085 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birincifıkrasının yürürlükten kaldırılan (a) ve aynı fıkranın (b) bentlerinde yapılandeğişiklikler, kamu payı % 50’den az olmamak kaydıyla (a) bendinde sayılanidarelere bağlı veya bu idarelerin kurdukları veya doğrudan doğruya ya dadolaylı olarak ortak oldukları her çeşit idare, kuruluş, müessese, birlik, işletmeve şirketlerin denetimini,
(b) bendiyle 6085 sayılı Kanun’un 20. maddesine eklenen (3)numaralı fıkra, Denetim Geliştirme ve Eğitim Merkezinin Sayıştay Başkanı’nabağlı olarak görev yapacağını,
(c) bendiyle 6085 sayılı Kanun’un 75. maddesine eklenen (2)numaralı fıkra Denetim Geliştirme ve Eğitim Merkezinin görevlerini; (3)numaralı fıkra, Denetim Geliştirme ve Eğitim Merkezi Başkanlığına SayıştayBaşkanı tarafından görevlendirme yapılmasını ve burada görev yapacak başkan ilemeslek mensubu görevlilerin sicil ve diğer işlemlerinde hangi hükümlerinuygulanacağını; (4) numaralı fıkra ise kamu kurum ya da kuruluşlarındaçalışanlar ile üniversite öğretim üyelerinin kurumlarının muvafakati ileSayıştay’da geçici olarak görevlendirilmesi ile görevlendirilecek bu personelinözlük hakları, görevde geçirecekleri süre ve terfileri ile hâkim ve savcılarınhangi makam tarafından görevlendirileceğini,
düzenlemektedir.
Anayasa’nın “Cumhuriyetin Temel Organları” başlıklıüçüncü kısmının, “Yargı” başlığını taşıyan üçüncü bölümünde düzenlenenSayıştay, Anayasa’nın 160. maddesinin birinci fıkrası ile merkezî yönetimbütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütüngelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemekve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verileninceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlendirilmiştir.Anayasa Mahkemesinin 27.12.2012 günlü, E.2012/102, K.2012/207 ve 28.2.2013günlü, E.2011/21, K.2013/36 sayılı kararları da dikkate alındığındaSayıştay’ın, sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlama göreviyönünden yargısal bir faaliyet gerçekleştirdiği ve bu çerçevede verdiğikararların maddi anlamda kesin hüküm teşkil eden yargı kararı niteliğindeolup,bu kararlarına karşı yargı organları dâhil hiçbir makam ve merciyebaşvurma olanağı bulunmayan yargısal sonuçlu kararlar veren bir hesap mahkemesiolduğu görülmektedir. Bu yönüyle yürütme ve yasama organının dışında olanSayıştay, aynı zamanda Anayasal ve yasal teminatlarla korunan bağımsız statüsüolan yüksek denetim kurumudur. Temel görevi denetim olsa da bu durum Sayıştay’ıBaşbakanlık ya da Adalet Bakanlığının veya başka bir bakanlığın bağlı, ilgiliya da ilişkili kuruluşu hâline getirmemektedir.
Dava konusu kurallar ile yapılan düzenlemelerin 6223 sayılıYetki Kanunu’nun kapsamına giren kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındakidağılımının yeniden belirlenmesi ile bir ilgisinin bulunmadığı açıktır. Ayrıca,kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler, sözleşmelipersonel ile diğer kamu görevlilerinin atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme,terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarınailişkin bir düzenleme olarak da nitelendirilemezler.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar 6223 sayılı YetkiKanunu kapsamında değildir. İptalleri gerekir.
4- KHK’nin Diğer Kuralları
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda;KHK’nin, hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilenler ve 6223sayılı Yetki Kanunu kapsamında olmadığı gerekçesiyle iptal edilen kuralları ileAnayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca iptal edilen edilenlerdışında kalan diğer kuralları 6223 sayılı Yetki Kanunu’nun kapsamındakaldığından Anayasa’nın 91. maddesine aykırı değildir. İptal istemlerinin reddigerekir.
D- Kanun Hükmünde Kararname’nin 18. ve 76. Maddeleri Hariç OlmakÜzere Ayrı Ayrı Tüm Maddeleri ile Ekindeki Cetvel ve Listelerin Anayasa’nın 91.Maddesi Yönünden İncelenmesi
Dava dilekçesinde, KHK’nin 18. ve 76. maddeleri hariç olmaküzere ayrı ayrı tüm maddeleri ile ekindeki cetvel ve listelerin, Anayasa’nın91. maddesinin birinci fıkrasında kanun hükmünde kararnameyle düzenlenmesiyasaklanmış alanlara ilişkin düzenleme içerdiği, bu nedenle Anayasa’nınBaşlangıç’ı ile 2., 7., 87. ve 91. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
1- KHK’nin 16. Maddesiyle 4708 Sayılı Kanun’un 5. MaddesininAltıncı Fıkrasında Yer Alan “%1’i” İbarelerinin “%3’ü” OlarakDeğiştirilmesi
4708 sayılı Kanun’un 5. maddesi, yapı denetimi hizmetsözleşmelerinin yapılmasını ve uygulamasını, anılan maddenin altıncı fıkrasıise yapı denetimi hizmet bedellerinin emanet nitelikli hesaba yatırılmasını vebu hesaptan ruhsat veren idare ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bünyesindebulunan döner sermaye işletmesinin hesabına aktarılacak oranlarıdüzenlemektedir. Anılan 5. maddenin altıncı fıkrasında yapılan değişiklik ileyapı denetimi hizmet bedellerinden ruhsatı veren idare veya Bakanlık hesabınayapılan kesinti oranının %1’den %3’e çıkarılması öngörülmektedir.
4708 sayılı Kanun’un 1. maddesi, yapı denetim kuruluşunu,Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan,ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişi olaraktanımlamıştır. Kanun’un 10. maddesi uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığınındenetimi altında olan yapı denetim kuruluşlarının işlevi, yapının imarplanlarına, projeye, fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun yapılmasınısağlamaktır. Yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi arasında hizmet sözleşmesiyapılacak, bu sözleşme ile Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrası ilebelirlenen sınırlamalara uymak koşuluyla hizmet bedelini taraflar iradeleri ilebelirleyecektir. Belirlenen yapı denetim hizmet bedeli Kanun’un 5. maddesininaltıncı fıkrası uyarınca il muhasebe birimlerinde açılacak emanet niteliklihesaba yatırılacaktır. Dava konusu kuralla yapılan değişiklik uyarıncayatırılan bedelin % 3’ü ilgili idareye, % 3’ü ise Çevre ve ŞehircilikBakanlığının döner sermaye işletmesinin hesabına aktarılacaktır.
Anayasal denetimin yapılabilmesi için öncelikle dava konusukural ile oranı yükseltilen payın ismine bakılmaksızın içeriğinin ve hukuksalniteliğinin saptanması gerekmektedir.
Vergi; kamu giderlerini karşılamak amacıyla yasalarla gerçek vetüzelkişilere malî güçlerine göre getirilen bir yükümlülüktür. Belirli birhizmetten doğrudan yararlanma karşılığı olmayan vergi tüm kamu hizmetleri içinyapılan giderlere ortak katılma payıdır.
Harç; kimi kamu hizmetlerinden yararlanmanın karşılığı olaraktahsil edilen kamu gelirleridir. Ödenen vergiler bakımından, vergimükelleflerinin bireysel bir hizmet ya da karşılık talep etme haklarınınbulunmamasına karşın, harçlar belirli bir kamu hizmetinden yararlanmanın (tapu,pasaport gibi) karşılığıdır.
Resim; bir iş ya da faaliyetin yapılmasına yetkili kuruluşlartarafından izin verilmesi dolayısıyla yapılan bir ödeme şeklinde tanımlandığıgibi harca benzer biçimde kamu kuruluşlarında görülen hizmetin ve yapılangiderlerin karşılığı olarak yalnız o işle ilgili gerçek ve tüzelkişilerdensağlanan gelirler şeklinde de açıklanmaktadır.
Vergi, resim, harç benzeri malî yükümlülük ise; kişilerdenyapılan kamu hizmetleri karşılığında ya da bir hizmet karşılığı olmaksızın kamugücüne dayanılarak alınan paralardır. Benzeri malî yükümlülük kimi zaman vergi,harç ve resim'in özelliğini ayrı ayrı yansıtırken kimi zaman da verginin, harçve resim'in ortak öğelerini taşıyabilir.
Dava konusu kural ile oranı arttırılan pay, Devlet tarafındanyerine getirilmesi gereken yapı denetiminin özel hukuk tüzel kişiliği olan yapıdenetim kuruluşları aracılığıyla yapılmasına izin verilmesi karşılığıalınmaktadır. Denetim yetkisinin devri niteliğindeki bu iznin verilmemesidurumunda belirtilen kuruluşların denetim yapamayacakları açıktır. Çevre ve ŞehircilikBakanlığı tarafından verilen izne dayalı bir faaliyet olan yapı denetimihizmetlerinden elde edilen gelirin bir yüzdesinin idare payı olarak alınmasışeklindeki yükümlülük, vergi kavramı ile tam olarak örtüşmemektedir. Bir iznedayalı faaliyetten alınması nedeniyle resme, il muhasebe birimlerinde açılacakhesaba yatırılmasından sonra % 3’ünün ruhsat veren idareye, (valilik veyabelediye) % 3’ünün ise genel bütçeli idare olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığıbünyesinde bulunan döner sermaye işletmesine aktarılması nedeniyle vergiyebenzemektedir. Kamu gücüne dayalı olarak, tek taraflı bir iradeyle alınan sözkonusu pay, belirtilen özellikleriyle itibarıyla Anayasa’nın 73. maddesindebelirtilen “benzeri malî yükümlülük” kavramı içinde değerlendirilebilecekbir kamu geliri niteliği taşımaktadır.
Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “Sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...”in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiş ve kimi konuların kanun hükmündekararnamelerle düzenlenmesi yasaklanmıştır. Anayasa’nın 73. maddesinin üçüncüfıkrasında; vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin kanunlakonulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı kuralı yer almaktadır. “Vergininyasallığı” ilkesi olarak da nitelendirilen bu kural gereği, vergilendirmeyetkisi sadece yasama organına aittir. Kanun koyucunun herhangi bir şekildevergi, harç, resim ve “benzeri yükümlülüklerin” konusunu, miktar veoranını ve yükümlüsünü belirleme noktasında yürütmeyi yetkilendirmesi, açıkçayasama yetkisinin devri sonucunu doğuracaktır. Buna göre, Anayasa’nın 73.maddesinde düzenlenen ve “Siyasi Haklar ve Ödevler” başlıklı dördüncübölümünde yer alan vergi ödevine ilişkin olarak kanun hükmünde kararname iledüzenleme yapılması mümkün değildir.
KHK’nin 16. maddesiyle yapı denetimi hizmetinin izin verilenözel kuruluşlar tarafından yapılmasının karşılığı alınan payın oranınınyükseltilmesi ile vergi, resim, harç veya benzeri mali yükümlülüklerin oranınınbelirlenmiş olması karşısında vergi ödevine ilişkin düzenleme niteliğinden olankural, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir.
2- KHK’nin 25. Maddesi
KHK’nin 25. maddesiyle değişiklik yapılan 217 sayılı KHK’nin25. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, Devlet personel uzmanyardımcılığına atanabilmenin eğitime ilişkin koşullarını düzenlemiş, anılanfıkranın (d) bendi ile uzman yardımcısı olabilmek için sınavın yapıldığıtarihteki yaş sınırı öngörülmüştür.
Buna göre, Devlet personel uzman yardımcılığına atanabilmekiçin üniversitelerin en az dört yıllık eğitim veren ekonomi, maliye, hukuk,idare ve işletme dallarının birinden mezun olmak gerekir iken 25. maddeninbirinci fıkrasının (b) bendinde yapılan değişiklik sonucu en az dört yıllıklisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadî veidarî bilimler fakülteleri ile Başkanlıkça yönetmelikle belirlenen yükseköğretim kurumlarından veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafındankabul edilen yurt içindeki ya da yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarındanmezun olmak yeterli olacaktır. Devlet personel uzman yardımcılığına atanabilmekiçin sınavın yapıldığı tarihte 30 yaşını doldurmamış olmak gerekirken anılanfıkranın (d) bendinde yapılan değişiklik ile bu sınır 35’e yükseltilmiştir.
Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “Sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...”in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa’nın “Kamuhizmetlerine girme hakkı” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, herTürk’ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonraikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başkahiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa’nın 70.maddesinde düzenlenen ve “Siyasi Haklar ve Ödevler” başlıklı dördüncübölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanunhükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir.
KHK’nin 25. maddesiyle bir kamu hizmeti olan Devlet personeluzman yardımcılığına giriş koşullarının belirlenmiş olması, kamu hizmetinegirme hakkına ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan kural, Anayasa’nın91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir.
Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN farklı gerekçeyle bu görüşekatılmışlardır.
Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.
3- KHK’nin 35. Maddesiyle 5429 Sayılı Kanun’un 46. MaddesininBirinci Fıkrasının Değiştirilen (a) Bendi
KHK’nin 35. maddesiyle değişiklik yapılan 5429 sayılı Kanun’un46. maddesinin birinci fıkrası, Türkiye İstatistik Kurumu uzman yardımcılığınaatanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılangenel şartlara ek olarak aranacak koşulları düzenlemiş, anılan fıkranındeğiştirilen (a) bendi ile bu koşullardan eğitime ilişkin olanlarbelirtilmiştir.
Buna göre, Türkiye İstatistik Kurumu uzman yardımcılığınaatanabilmek için en az dört yıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarınınistatistik, matematik, fizik, sosyoloji, psikoloji bölümleri ile iktisat, işletme,iktisadi ve idarî bilimler, siyasal bilgiler, mühendislik, iletişim ve hukukfakültelerinden ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmişyurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak gerekirken 46. maddeninbirinci fıkrasının (a) bendinde yapılan değişiklik sonucu en az dört yıllıkeğitim veren yüksek öğretim kurumlarının hukuk, siyasal bilgiler, iktisat,işletme, iktisadî ve idarî bilimler, mühendislik ve iletişim fakülteleri ileistatistik, matematik, fizik, sosyoloji, psikoloji bölümleri ile Başkanlıkçayönetmelikle belirlenecek fakülte ve bölümlerden veya bunlara denkliğiYükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içindeki ya da yurt dışındakiyüksek öğretim kurumlarından mezun olmak gerekecektir.
Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “Sıkıyönetim veolağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...”in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa’nın “Kamuhizmetlerine girme hakkı” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, herTürk’ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonraikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başkahiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa’nın 70.maddesinde düzenlenen ve “Siyasi Haklar ve Ödevler” başlıklı dördüncübölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanunhükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir.
KHK’nin 35. maddesiyle bir kamu hizmeti olan Türkiye İstatistikKurumu uzman yardımcılığına giriş koşullarının belirlenmiş olması, kamu hizmetinegirme hakkına ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan kural, Anayasa’nın91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir.
Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN farklı gerekçeyle bu görüşekatılmışlardır.
Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.
4- KHK’nin 44. Maddesinin Birinci Fıkrasının (a) Bendiyle 6004Sayılı Kanun’un 10. Maddesinin Birinci Fıkrasının (b) Bendinde YapılanDeğişiklikler ve Ekleme
KHK’nin 44. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendiyledeğişiklik ve ekleme yapılan 6004 sayılı Kanun’un 10. maddesinin birincifıkrasının (b) bendi ile Dışişleri Bakanlığı meslek memuru olabilmek için 657sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılan genel şartlara ekolarak aranacak eğitim ve yaşa ilişkin koşullar düzenlenmektedir.
Dava konusu kural ile (b) bendinde yapılan değişiklikten öncebentte sayılan fakültelerin yanında “ağırlıklı olarak bu alanlara yönelikeğitim programlarına sahip bölümlerinden” ibaresi kullanır iken bu ibare “bubölümlerden herhangi birinin müfredatında yer alan derslerin en az % 80’inesahip olan diğer bölümlerden” olarak “açıldığı yılın Ocak ayının ilkgünü itibarıyla” ibaresi, “yapıldığı tarih itibarıyla”, “otuzyaşını” ibaresi “otuz beş yaşını”, “otuz iki yaşını” ibaresi“otuz yedi yaşını” şeklinde değiştirilmiş, aynı bentte yer alan “üniversitelerinsosyal bilimler alanında” ibaresinden sonra gelmek üzere “veyamühendislik fakültelerinde” ibaresi eklenmiştir.
Belirtilen değişiklikler ve ekleme uyarınca, yurtiçindekiüniversitelerin veya diploma denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafındanonaylanmış olmak kaydıyla yabancı üniversitelerin en az dört yıllık lisanseğitimi veren fakültelerinin uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamuyönetimi, tarih, sosyoloji, halkla ilişkiler ve tanıtım, psikoloji, iktisat,işletme, maliye ve finans bölümleri ile bu bölümlerden herhangi birininmüfredatında yer alan derslerin en az % 80’ine sahip olan diğer bölümlerdenveya hukuk fakültelerinden mezun olanlar ile üniversitelerin sosyal bilimleralanında veya mühendislik fakültelerinde en az dört yıllık lisans eğitimiyapmış olup uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamu yönetimi, hukuk veiktisat alanlarında lisansüstü eğitim yapmış olanlar, meslek memurluğusınavının yapıldığı tarih itibarıyla, lisans diplomasına sahip bulunanlar içinotuz beş yaşını, lisansüstü eğitim diplomasına sahip bulunanlar için otuz yediyaşını doldurmamış olmaları durumunda, meslek memuru olabileceklerdir.
Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “Sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...”in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa’nın “Kamuhizmetlerine girme hakkı” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, herTürk’ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonraikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başkahiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa’nın 70.maddesinde düzenlenen ve “Siyasi Haklar ve Ödevler” başlıklı dördüncübölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun hükmündekararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir.
KHK’nin 44. maddesiyle bir kamu hizmeti olan DışişleriBakanlığı meslek memurluğuna giriş koşullarının belirlenmiş olması, kamuhizmetine girme hakkına ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan davakonusu kural ile yapılan değişiklikler ve ekleme, Anayasa’nın 91. maddesininbirinci fıkrasına aykırıdır. İptalleri gerekir.
Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.
5- KHK’nin 53. Maddesiyle 6200 Sayılı Kanun’un 6. MaddesineEklenen Fıkrada Yer Alan “giriş ve” İbaresi
KHK’nin 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesineeklenen fıkra ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığıbünyesinde görev yapacak olan müfettiş yardımcılarının mesleğe giriş veyeterlik sınavlarının usul ve esaslarının, müfettişliğe yükselmelerinin, görev,yetki ve sorumluluklarının, Başkanlığın çalışma usul ve esasları ile diğerhususların yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır.
Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, “Sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...”in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa’nın “Kamuhizmetlerine girme hakkı” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, herTürk’ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonraikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başkahiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa’nın 70.maddesinde düzenlenen ve “Siyasi Haklar ve Ödevler” başlıklı dördüncübölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanunhükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir.
KHK’nin 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesineeklenen fıkrada yer alan “giriş ve” ibaresiyle, bir kamu hizmeti olanmüfettiş yardımcılığına giriş koşullarının belirlenmiş olması, kamu hizmetinegirme hakkına ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan kural, Anayasa’nın91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir.
Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN farklı gerekçeyle bu görüşekatılmışlardır.
Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.
6- KHK’nin 71. Maddesiyle 5411 Sayılı Kanun’un 92. Maddesinin BirinciFıkrasında Yapılan Değişiklik ve Bu Fıkraya Eklenen Cümleler
KHK’nin 71. maddesiyle değişiklik ve ekleme yapılan 5411 sayılıKanun’un 92. maddesi Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumununpersonelini,anılan maddenin birinci fıkrası ise Kurumda görev yapacakpersonelde aranacak koşulları düzenlemektedir.
Dava konusu kural ile 5411 sayılı Kanun’un 92. maddesininbirinci fıkrasında yapılan değişiklik uyarınca Kurumun her türlü personelininanılan Kanun’un 84. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerindeyer alan niteliklerin yanı sıra yönetmelikle belirlenen diğer şartlarıtaşımaları gerektiği belirtilmiş, bu fıkraya eklenen cümleler ile Kurumdabankacılık, hukuk, bilişim uzman yardımcılıkları ile bankalar yeminli murakıpyardımcılığına atanacakların, üniversite ve yüksekokulların en az dört yıllıkeğitim veren; hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat,işletme fakültelerine bağlı bölümler ile bankacılık, bankacılık ve finans,fizik, matematik, istatistik, istatistik ve bilgisayar, bilgisayarmühendisliği, elektrik mühendisliği, elektronik mühendisliği,elektrik-elektronik mühendisliği, elektronik ve haberleşme mühendisliği,endüstri mühendisliği, matematik mühendisliği bölümlerinden veya bunlaradenkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış yurt içindeki veya yurtdışındaki fakülte veya yüksekokullardan mezun veya belirtilen alanlardalisansüstü eğitim yapmış olmaları, yapılacak giriş sınavında başarılı olmalarıve yönetmelikte belirtilen diğer şartları taşımaları gerektiği ayrıcabelirtilen fakülte ve bölümleri, kadro unvanları ve/veya uzmanlık alanlarıitibarıyla ayrı ayrı belirlemeye Kurul’un yetkili olduğu öngörülmüştür.
Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, “Sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...”in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa’nın “Kamuhizmetlerine girme hakkı” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, herTürk’ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra ikincifıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbirayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa’nın 70.maddesinde düzenlenen ve “Siyasi Haklar ve Ödevler” başlıklı dördüncübölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanunhükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir.
KHK’nin 71. maddesiyle 5411 sayılı Kanun’un 92. maddesininbirinci fıkrasında yapılan değişiklik ve bu fıkraya eklenen cümlelerle, birkamu hizmeti olan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun personeli olmanınkoşullarının belirlenmiş olması, kamu hizmetine girme hakkına ilişkin birdüzenleme niteliğinde olduğundan yapılan değişiklik ve bu fıkraya eklenencümleler, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptallerigerekir.
Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN farklı gerekçeyle bu görüşekatılmışlardır.
Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.
7- KHK’nin 85. Maddesiyle 3154 Sayılı Kanun’un Başlığı ileBirlikte Değiştirilen 13. Maddesinin İkinci Fıkrasında Yer Alan “…gerçekve…gizli dahi olsa…” ibareleri
KHK’nin 85. maddesi ile değiştirilen 3154 sayılı Kanun’un 13.maddesinin birinci fıkrasında, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, DenetimHizmetleri Başkanlığının görevleri sayıldıktan sonra ikinci fıkrasının birincicümlesinde, denetime tâbi olan gerçek kişilerin gizli dahi olsa bütün belge,defter ve bilgileri talep edildiği takdirde ibraz etmek, para ve parahükmündeki evrakı ve ayniyatı ilk talep hâlinde göstermek, sayılmasına veincelenmesine yardımcı olmak zorunda olduğu kurala bağlanmıştır.
Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “Sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...”in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa’nın “Özelhayatın gizliliği” başlıklı 20. maddesinin birinci fıkrasında, herkesin,özel hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahip olduğu ve özel hayatıngizliliğine dokunulamayacağı; ikinci fıkrasında, millî güvenlik, kamu düzeni,suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veyabaşkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçınabağlı olarak, usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplerebağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmışmerciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin üstünün, özel kâğıtlarının veeşyasının aranamayacağı ve bunlara el konulamayacağı, yetkili merciin kararınınyirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulacağı hüküm altınaalınmıştır. Buna göre, Anayasa’nın 20. maddesinde düzenlenen ve “KişininHakları ve Ödevleri” başlıklı ikinci bölümünde yer alan özel hayatıngizliliği hakkına ilişkin olarak kanun hükmünde kararname ile düzenlemeyapılması mümkün değildir.
KHK’nin 85. maddesi ile değişiklik yapılan 3154 sayılı Kanun’unikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…gerçek ve…gizli dahi olsa…”ibareleriyle gerçek kişilerin özel hayatı kapsamında olan bilgi ve belgelerinkendilerinden alınma koşullarının belirlenmiş olması, özel hayatın gizliliğihakkına ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan ibareler, Anayasa’nın 91.maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptalleri gerekir.
8- KHK’nin 87. Maddesiyle 3154 Sayılı Kanun’a Eklenen 31/AMaddesinin İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Fıkraları
KHK’nin 87. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/Amaddesi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde görev yapacak olanEnerji ve Tabii Kaynaklar Uzman ve Uzman Yardımcıları ile Enerji ve TabiiKaynaklar Denetçi ve Denetçi Yardımcılarının istihdamını düzenlemektedir.Anılan maddenin ikinci fıkrasında, uzman ve denetçi yardımcılarında mesleğegiriş için 657 sayılı Kanun’un 48. maddesinde sayılan genel şartlara ilâveolarak aranacak eğitim ve yapılacak yarışma sınavında başarılı olma koşuluöngörülmektedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında, belirtilen yardımcılarınyeterlilik almaları ile kadroya atanma koşulları; dördüncü fıkrasında isemesleğe alınma, yetiştirilme, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavıile diğer hususların yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, “Sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...”in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa’nın “Kamuhizmetlerine girme hakkı” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, herTürk’ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonraikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başkahiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa’nın 70.maddesinde düzenlenen ve “Siyasi Haklar ve Ödevler” başlıklı dördüncübölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanunhükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir.
KHK’nin 87. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/Amaddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında, bir kamu hizmeti olanEnerji ve Tabii Kaynaklar Uzman Yardımcılığı ve Enerji ve Tabii KaynaklarDenetçi Yardımcılığına giriş koşullarının belirlenmiş olması, kamu hizmetinegirme hakkına ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan kurallar,Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptalleri gerekir.
Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN farklı gerekçeyle bu görüşekatılmışlardır.
Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.
9- KHK’nin Diğer Kuralları
KHK’nin 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında bulunmadıklarıgerekçesiyle ya da Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca iptaledilen maddeleri ile hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilenlerdışında kalan diğer kurallarında, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasıuyarınca kanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkinherhangi bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşıldığından bu kurallarAnayasa’nın 91. maddesine aykırı değildir. İptal istemlerinin reddi gerekir.
KHK’nin 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesineeklenen fıkranın “giriş ve” ibaresi dışında kalan bölümü yönünden MehmetERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT ile Zehra Ayla PERKTAŞ, KHK’nin 95. maddesiyle2547 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde 60 yönünden ise Mehmet ERTEN, OsmanAlifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Zühtü ARSLAN bu görüşe katılmışlardır.
E- Kanun Hükmünde Kararname’nin İçerik Yönünden İncelenmesi
1- KHK’nin 7. Maddesiyle 633 Sayılı KHK’ye Eklenen Geçici Madde10’un (2) Numaralı Fıkrasında Yer Alan “…(bu tutar sabit bir değer olarakesas alınır)…” İbaresi
Dava dilekçesinde, başka bakanlık ve birimlere devredilenpersonelin dava konusu ibare nedeniyle kazanılmış mali haklarının korunmadığı, hakkaybına neden olunduğu, dolayısıyla hukuk devleti ilkesine aykırı davranıldığıbelirtilerek kuralın, Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 2. ve 7. maddelerine aykırıolduğu ileri sürülmüştür.
KHK’nin 7. maddesiyle 633 sayılı KHK’ye eklenen Geçici Madde10’un birinci fıkrası, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına ait Ankara 75. YılDinlenme ve Bakımevi, İstanbul Etiler Dinlenme ve Bakımevi, İzmir NarlıdereDinlenme ve Bakımevi ve Salihli Huzurevinin kadroları, taşınır ve taşınmazları,taşıt, araç, gereç ve malzemeleri, her türlü borç ve alacakları, hak veyükümlülükleri, yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıtları vedokümanları ile birlikte Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına devrinidüzenlemektedir.
Davaya konu ibarenin de yer aldığı Geçici Madde 10’un ikincifıkrası ile kadroları Bakanlığa devredilen personelin, yeni kadrolarınadevredildikleri tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son aydaaldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev vetemsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyenin bir aya isabet eden tutarı vesözleşme ücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazlamesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariçolmak üzere diğer mali hakları toplamının net tutarının sabit bir değer olarakesas alındıktan sonra, atandıkları veya atanmış sayıldıkları yeni kadrolarıiçin öngörülen aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görevve temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyenin bir aya isabet eden tutarı veücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücretiile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç olmak üzere diğermali hakları toplamının net tutarından fazla olması hâlinde aradaki farktutarının, bu farklılık giderilinceye kadar atandıkları veya atanmışsayıldıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir vergi ve kesintiye tabitutulmaksızın tazminat olarak ödenmesi ve atandıkları veya atanmış sayıldıklarıkadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendiistekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine sonverileceği hüküm altına alınmıştır.
Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, insanhaklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem veişlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunugeliştirerek sürdüren, hukuk güvenliğini sağlayan, Anayasa’ya aykırı durum vetutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa vekanunlarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Hukukdevleti ilkesinin temel gereklerinden biri kazanılmış haklara saygıgösterilmesidir. Kazanılmış haklara saygı, hukuk güvenliği ilkesinin birsonucudur. Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmiş vekendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş haktır.
Kamu personelinin kadrosuna veya pozisyonuna bağlanan malihaklar, o dereceye ulaşan kişi yönünden tahakkuk etmiş ve kesinleşmiş alacakniteliğine dönüştüğünden kazanılmış hak teşkil eder. Pozisyonuna veya kadrosunabağlanan mali haklar unvandan bağımsız olduğundan, unvan değişse bile bunlarınhukuken korunması gerekmektedir. Buna karşılık bir görevin fiilen yapılmasıkarşılığında ödenen mali haklar ise kazanılmış hak oluşturmaz. Bu gibi malihaklar, ilgilinin o görevi fiilen yerine getirdiği süreyle sınırlı olaraködenir.
Dava konusu kural ile kişilerin bulunduğu statülerden doğan,tahakkuk etmiş ve kendileri yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğinedönüşmüş haklara yönelik bir düzenleme öngörülmediğinden kazanılmış haklarıihlal eden bir müdahaleden de söz edilemez. Başka Bakanlığa devredilenpersonelin yeni atandıkları kadro ve pozisyondaki mali haklarının mevcut kadroveya pozisyonlarındakine göre daha düşük olması halinde yeni statülerindeki gelirlerineeşitleninceye kadar aradaki farkın ödenmesi öngörülmektedir. Bu şekilde malihak kaybının önüne geçildiğinden kazanılmış haklar korunmuş olmaktadır. Diğertaraftan ilgili personelin devir tarihinden itibaren önceki kadro ya dapozisyonu ile ilişkisi kesildiğinden, bu tarihten sonra eski kadro ya dapozisyonuna bağlanan malî haklardan yararlanması mümkün değildir. Dolayısıylaatama tarihinde elde edilen tüm parasal haklar toplamının sabit bir değerolarak kabul edilmesinin kazanılmış hakları ihlal ettiği söylenemez.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa’nın 2.maddesine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
Kuralın Anayasa’nın Başlangıç’ı ve 7. maddesiyle ilgisigörülmemiştir.
2- KHK’nin 15. Maddesiyle 2863 Sayılı Kanun’un Ek 4. Maddesininİkinci Fıkrasının Birinci Cümlesinde Yapılan Değişiklikler
Dava dilekçesinde, düzenleme ile Tabiat Varlıklarını KorumaMerkez ve Bölge Komisyonlarında yer alan arkeolog ve sanat tarihçilerinebilinçli olarak yer verilmemesi sonucu tabiat varlıkları ile doğal sitalanlarını Anayasa’nın 63. maddesinde belirtildiği şekilde koruma,değerlendirme ve gelecek kuşaklara aktarmanın gerçekleşmeyeceği, kuralsız birşekilde yerleşme ve yapılaşmaya neden olunacağından hukuk devleti ilkesiniihlal edeceği, kanun koyucunun kamu yararının dışında bir amaç gütmesininAnayasa’ya aykırılık oluşturduğu, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın KorunmasıSözleşmesi’ne uyulmadığı belirtilerek kuralların, Anayasa’nın Başlangıç’ı ile2., 6., 7., 63., 87. ve 90. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
2863 sayılı Kanun’un ek 4. maddesi, taşınır tabiat varlıklarıhariç tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma alanlarıile ilgili olarak anılan Kanun’da öngörülen iş, işlem ve kararlar bakımındangörevli ve yetkili bakanlığın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olduğunu, tabiatvarlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma alanları ile ilgilihususlarda karar almak ve bu Kanunda öngörülen diğer iş ve işlemlerde Çevre veŞehircilik Bakanlığına yardımcı olmak üzere kurulacak Tabiat Varlıkları KorumaMerkez ve Bölge Komisyonlarını, bu Komisyonlar tarafından alınacak kararlarınnasıl yürürlüğe gireceğini, Komisyon üyelerine ödenecek huzur hakkını, bukonuya yönelik iş ve işlemlerle ilgili usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceğiniöngörmektedir.
Dava konusu değişikliklerin de yer aldığı ek 4. maddenin ikincifıkrası ile tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin korumaalanları ile ilgili hususlarda karar almak ve 2863 sayılı Kanun’da öngörülendiğer iş ve işlemlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına yardımcı olmak üzereTabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu’nun ve Tabiat Varlıklarını KorumaBölge Komisyonlarının kurulması ve bu komisyonların oluşumları ile bukomisyonların iş, işlem ve kararları konusunda, 2863 sayılı Kanun’un KorumaYüksek Kurulu ve Koruma Bölge Kurulları ile ilgili hükümlerinin, Çevre veŞehircilik Bakanlığınca alınan ilke kararları çerçevesinde kıyasen uygulanacağıhüküm altına alınmıştır. Değiştirilen ibare ile Tabiat Varlıklarını KorumaGenel Müdürü, Merkez Komisyonu bünyesinden çıkarılmış, TabiatVarlıklarını Koruma Merkez ve Bölge Komisyonlarını oluşturacak meslek gruplarıfarklılaştırılmış, yürürlükten kaldırılan ibare ile de taşrada oluşacakkomisyonlara Çevre ve Şehircilik Bakanlığı temsilcisinin başkanlık etmesiuygulamasına son verilmiştir.
Anılan kural ile yapılan değişiklikler öncesi söz konusukomisyonlarda incelenecek konu ile ilgisi olsun ya da olmasın biolog, peyzajmimarı ile ziraat, çevre, orman ve su ürünleri mühendisleri zorunlu olarak yeralmakta iken davaya konu kural uyarınca tabiat varlıkları, doğal sit alanlarıve bunlara ilişkin koruma alanlarının özelliklerine göre mimar ya da şehirplancısından biri ile orman ya da çevre mühendisinden birinin bulunması zorunluhâle gelmiştir. Bunların yanında bir hukukçu üye ile Çevre ve ŞehircilikBakanlığınca uygun görülecek uzmanlar komisyonda mutlaka bulunacaktır. Bakanlıktarafından uygun görülecek uzman ise konuya ilgisi göz önüne alınarakbelirlenecektir.
Anayasa’nın 63. maddesinin birinci fıkrasına göre, Devlet,tarih, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunmasını sağlamak vebu amaçla destekleyici ve teşvik edici tedbirleri almakla yükümlüdür. Anılanmadde Devlete pozitif yükümlülük getirmekle birlikte, korumanın yöntemini,şeklini, kimin tarafından nasıl yerine getirileceğini ve kapsamınıbelirlememiştir. Kanun koyucunun gerekli korumayı sağlamak üzere amacaelverişli çeşitli tedbirler almaya, bu kapsamda da komisyonlarda görevyapacakların kimler ve hangi meslek mensuplarından oluşacağını belirlemekonusunda Anayasa’nın öngördüğü sınırlar içerisinde kullanılabilecek takdirhakkının olduğu açıktır.
Kanun koyucu, belirtilen takdir hakkına dayanarak Anayasa’nın63. maddesinin verdiği yükümlülüğe uygun olarak tabiat varlıklarını korumaküzere kurallar koymuş, idari birimler oluşturmuş, birimlerde görev yapacakmeslek mensuplarını ve bu birimlerin görevlerini belirlemiştir. Bu birimlerinyeterli olup olmayacağını, işlevini yerine getirip getirmeyeceğinideğerlendirmek, üye yapısının ideal olup olmadığını belirlemek anayasallıkdenetiminin kapsamı dışında kalmaktadır. Komisyonları oluşturan üyelerin veyamesleklerinin değiştirilmesi Anayasa’nın 63. maddesinde öngörülen Devletinkoruma yükümlülüğüne de engel teşkil etmemektedir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa’nın 2. ve 63.maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
Kuralın Anayasa’nın Başlangıç’ı, 6., 7., 87. ve 90. maddeleriyleilgisi görülmemiştir.
3- KHK’nin 53. Maddesiyle 6200 Sayılı Kanun’un 6. MaddesineEklenen Fıkranın “…giriş ve...” Sözcükleri Dışında Kalan Bölümü
Dava dilekçesinde, dava konusu kural ile eklenen fıkra uyarıncahiçbir ölçüt getirilmeden ve sınır çizilmeden müfettiş yardımcılarının mesleğegiriş ve yeterlik sınavlarının usul ve esasları, müfettişliğe yükselmeleri,görev, yetki ve sorumlulukları, Başkanlığın çalışma usul ve esasları ile diğerhususların düzenlenmesinin yürütme organına devredildiği belirtilerek kuralın,Anayasa’nın 7., 8. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
6200 sayılı Kanun’un 6. maddesi, Devlet Su İşleri GenelMüdürünün atanması usulünü, genel müdür yardımcısı, daire başkanı, teknik,hukuk, tarım ve iktisat müşavirleri ve bölge müdürlerinin tayin, nakil veterfilerini, muhasebe müdürü ve memurlarının atanması ile bunların dışındakalan aylıklı memurlarla bütün hizmetlilerin tayin, terfi ve nakillerininusulünü düzenlemektedir.
KHK’nin 53. maddesiyle eklenen dava konusu kural ile Devlet Suİşleri Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığı bünyesinde görev yapacak olanmüfettiş yardımcılarının mesleğe giriş ve yeterlik sınavlarının usul veesaslarının, müfettişliğe yükselmelerinin, görev, yetki ve sorumluluklarının,Başkanlığın çalışma usul ve esasları ile diğer hususların yönetmeliklebelirleneceği kurala bağlanmıştır.
Anayasa’nın 7. maddesinde, yasama yetkisinin Türk Milleti adınaTürkiye Büyük Millet Meclisine ait olduğu ve bu yetkinin devredilemeyeceğibelirtilmektedir. Buna göre, Anayasa’da kanunla düzenlenmesi öngörülenkonularda yürütme organına genel ve sınırları belirsiz bir düzenleme yetkisininverilmesi olanaklı değildir. Yürütmenin düzenleme yetkisi, sınırlı, tamamlayıcıve bağımlı bir yetkidir. Kanun ile yetkilendirme Anayasa’nın öngördüğü biçimdeKanun ile düzenleme anlamını taşımamaktadır. Temel ilkeleri belirlenmeksizin veçerçevesi çizilmeksizin, yürütme organına düzenleme yetkisi veren bir Kanunkuralı ile sınırsız, belirsiz, geniş bir alanın yürütmenin düzenlemesinebırakılması, Anayasa’nın belirtilen maddesine aykırılık oluşturur. Bu nedenle,Anayasa’da öngörülen ayrık durumlar dışında, kanunlarla düzenlenmemiş biralanda, kanun ile yürütmeye genel nitelikte kural koyma yetkisi verilemez.
Anayasa’nın 128. maddesinde de “Devletin, kamu iktisadîteşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göreyürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekligörevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların vediğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, haklarıve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunladüzenlenir. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunlaözel olarak düzenlenir.” denilmiştir.Buna göre, Anayasa’nın 128. maddesininbirinci fıkrası kapsamındaki görevleri yürüten bütün personelin nitelikleri,atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülüklerinin kanunladüzenlenmesi gerekir.
Belirtilen konuların kanunla düzenlenmesi gerekmekte ise de tümayrıntılarının sadece kanunla düzenlenmesi beklenemez ve yasama organının temelkuralları saptadıktan sonra, uzmanlık ve teknik konulara ilişkin hususlarıyürütmeye bırakması, yasama yetkisinin devri olarak yorumlanamaz.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Orman ve Su İşleriBakanlığının bağlı kuruluşudur. Bakanlık bağlı kuruluşlarının merkezteşkilatında ihtiyaca göre danışma ve denetim birimleri kurulmasını öngören3046 sayılı Kanun’un 12. maddesi uyarınca kurulan Devlet Su İşleri GenelMüdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığı, anılan Kanun’un 23. maddesinde sayılangörevleri yerine getirmektedir. Görevleri sırasında adına denetleme yaptıklarıen üst amirin denetlemeye ilişkin yetkilerini kullanabileceklerdir.Dolayısıyla, müfettiş ve müfettiş yardımcılarının görev ve yetkilerininsınırları kanunla belirlenmiştir.
Öte yandan, kamu görevlilerinin ödev ve yükümlülüklerineilişkin genel ilkelerin kanunla belirlenmesi zorunludur. Müfettişyardımcılarının yükümlülükleri gerek Anayasa’da gerekse 657 sayılı Kanun’dagenel olarak düzenlendiğinden kuralda ayrıntılı biçimde sayılmasına gerekbulunmamaktadır. Ayrıca, Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında kanunladüzenleme zorunluluğu getirilen hususlar arasında kamu görevlilerinin çalışmausul ve esasları bulunmamaktadır. Anayasa’nın açıkça kanunla düzenlenmesiniöngörmediği konularda ise kanunun çok genel ifadelerle düzenleme yaparak,ayrıntıyı yürütmeye bırakması mümkündür.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığıbünyesinde görev yapacak olan müfettiş yardımcılarının işe giriş ve yeterliliksınavlarının usul ve esasları ile müfettişliğe yükselmeleri, görev, yetki vesorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usul ve esaslarıyla ilgili idari veteknik ayrıntıların düzenlenmesi hususunda yürütmenin yetkisini yönetmelikdüzenleyerek kullanması, idari ve teknik bir mesele olup gelişen koşul vedurumlar dikkate alınarak süratli bir şekilde karar alınabilmesini sağlamakamacıyla bu konudaki yetkinin yürütmeye bırakılması yasama yetkisinin devrianlamına gelmez.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa’nın 7. ve 128.maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
Kuralın, Anayasa’nın 8. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.
Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT ile Zehra Ayla PERKTAŞ bugörüşe katılmamışlardır.
4- KHK’nin 56. Maddesiyle 6200 Sayılı Kanun’a Eklenen GeçiciMadde 9’un Birinci ve İkinci Fıkraları ile Geçici Madde 10’un Üçüncü veDördüncü Fıkraları
Dava dilekçesinde, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün merkezteşkilatında yer alan daire başkanlıklarının bazılarının isminindeğiştirildiği, bazılarının ikiye ayrıldığı ya da yeni başkanlıklar kurulduğu,daire başkanlarının kariyer ve liyakat ilkeleri ile kadro derecelerigözetilmeksizin kanunla görevlerine son verilerek “Müşavirlik” kadrosunaatandıkları, bu atamalarla hukuk devleti ilkesine aykırı olarak hak aramaözgürlüklerinin ve hukuki güvenliklerinin ihlal edildiği, Elektrik İşleri Etüdİdaresi Genel Müdürlüğünün bazı hizmet birimlerinin kapatılmaksızın Devlet Suİşleri Genel Müdürlüğüne devredildiği, bu birimlerde şube müdürü görevindebulunanların yükselme ve unvan değişikliği sınavına tabi kadrolar arasındasayılmalarına ve bu nedenle kazanılmış bir haklarının bulunmasına rağmen hukukigüvenlik ve kazanılmış hakların korunması ilkelerine aykırı olarak araştırmacıkadrolarına atandıkları, yürütmenin atama yetkisine yasama organı tarafındanyetkisiz olarak el atıldığı, yetkili merciler nezdinde hak aramaözgürlüklerinin kanun hükmünde kararname ile ellerinden alındığı, müşavirlikkadrosuna atanan daire başkanları ile araştırmacı kadrosuna atanan şubemüdürlerinin kazanılmış statü kaybının yanında kazanılmış mali hak kaybına uğradıklarıbelirtilerek kuralların, Anayasa’nın 2., 8. ve 36. maddelerine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un 43. maddesi uyarınca, ilgisi nedeniyle dava konusu kurallarAnayasa’nın 125. maddesi yönünden de incelenmiştir.
KHK’nin 56. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’a eklenen GeçiciMadde 9’un birinci fıkrası, maddenin yayımı tarihinde kadrosu iptal edilenleringörevinin hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona ermesini, bunların 6200 sayılıKanun’a eklenen (I) Sayılı Cetvel ile ihdas edilen müşavir kadrolarına atanmışsayılmalarını, atandıkları bu kadroların boşalması hâlinde kadroların hiçbirişleme gerek olmaksızın iptal edilmiş kabul edileceğini öngörmektedir. DevletSu İşleri Genel Müdürlüğünde yeniden yapılandırma nedeniyle bazı dairebaşkanlıkları kaldırılmış, bazıları da yeni kurulmuştur. Kaldırılan dairelerdebaşkanlık görevini yürütenler de ihdas edilen müşavir kadrolarına atanmışsayılmıştır.
Geçici Madde 9’un ikinci fıkrası ile kadroları Devlet Su İşleriGenel Müdürlüğüne devredilen personelin, yeni kadrolarına atandıkları ya daatanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en sonayda aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görevve temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyenin bir aya isabet eden tutarı vesözleşme ücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazlamesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariçolmak üzere diğer mali hakları toplamının net tutarının sabit bir değer olarakesas alındıktan sonra, atandıkları veya atanmış sayıldıkları yeni kadrolarıiçin öngörülen aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görevve temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyenin bir aya isabet eden tutarı veücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı fazla mesai ücretiile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç olmak üzere diğermali hakları toplamının net tutarından fazla olması hâlinde aradaki farktutarının, bu farklılık giderilinceye kadar atandıkları veya atanmışsayıldıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir vergi ve kesintiye tabitutulmaksızın tazminat olarak ödenmesi ve atandıkları veya atanmış sayıldıklarıkadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendiistekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine sonverileceği hüküm altına alınmıştır.
Geçici Madde 10’un üçüncü fıkrası ise Elektrik İşleri Etüdİdaresi Genel Müdürlüğünden Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne devredilmişsayılan personel arasında olan şube müdürlerinin görevlerinin hiçbir işlemegerek kalmaksızın maddenin yayımı tarihinde sona ermesini ve Devlet Su İşleriGenel Müdürlüğü adına ihdas edilen araştırmacı kadrolarına atanmış sayılmasını,belirtilen personelin genel müdür tarafından belirlenen birim ve görevlerdeçalıştırılabilmesini öngörmektedir.
Geçici Madde 10’un dördüncü fıkrası ile Geçici Madde 9’unikinci fıkrası benzer mahiyette olup, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünedevredilmiş sayılan şube müdürlerinin sözleşme ücreti, ek gösterge, ikramiyevb. tüm unsurlar eklendikten sonra eski kadrolarında aldıkları mali haklarıtoplamının net tutarı ile yeni kadrolarında alacakları mali hakları toplamınınnet tutarı arasındaki farkın, bu fark kapanıncaya, isteklerine bağlı olarakherhangi bir değişiklik yapılıncaya ya da başka kurumlara atanıncaya kadartazminat olarak ödenmesi hüküm altına almaktadır.
Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem veişlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyupgüçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirereksürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, Anayasa ve hukukunüstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.
Anayasa’nın 2. maddesindeki “hukuk devleti” ilkesigereğince, yasama işlemlerinin kişisel yararları değil kamu yararınıgerçekleştirmek amacıyla yapılması zorunludur. Bir kuralın Anayasa’ya aykırılıksorunu çözümlenirken “kamu yararı” konusunda Anayasa Mahkemesininyapacağı inceleme yalnızca kanunun kamu yararı amacıyla yapılıp yapılmadığı ilesınırlıdır. Kanun ile kamu yararının gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinidenetlemenin anayasa yargısıyla bağdaşmayacağı, bunun kanun koyucununtakdirinde olduğu açıktır.
Dava konusu kuralların gerekçesinde, Devlet Su İşleri GenelMüdürlüğünün yeniden yapılandırılmasından kaynaklanan; personele ve Elektrikİşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğünden Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünedevredilen birimlere ilişkin geçiş hükümlerinin düzenlenmesinin amaçlandığıifade edilmektedir. Kanun koyucunun amacının kamu yararını sağlamaya dönükolduğu anlaşılmaktadır. Somut düzenlemelerin bu amaçları etkin bir şekildegerçekleştirmeye elverişli olup olmadığı yönündeki bir değerlendirme anayasallıkdenetiminin kapsamı dışındadır.
Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinintemel gereklerinden biri kazanılmış haklara saygı gösterilmesidir. Kazanılmışhaklara saygı, hukuk güvenliği ilkesinin bir sonucudur. Hukuk güvenliği,normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devletegüven duyabilmesini, Devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunuzedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Ancak güvenin korunması,mevcut bir hukuki durumun dokunulmazlığı anlamında da değerlendirilmemelidir.Hukuki güvenliğin mevcut bir hukuki durum için dokunulmazlık şeklindealgılanması, dinamik toplum yapısının kurallarla statik, durağan hâlegetirilmesi sonucunu doğurur ki bu da toplumun çağın gerisinde kalmasına nedenolabilir. Bu nedenle Kanun koyucu Anayasa’da öngörülen koşullar çerçevesindediğer alanlarda olduğu gibi kamu görevlilerinin durumları ile ilgili olarak dakamu yararı amacıyla bazı değişiklikler yapabilir. Kazanılmış hak, kişininbulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmiş, kendisi yönünden kesinleşmiş kişiselalacak niteliğine dönüşmüş haktır. Dava konusu kuralda, kişilerin bulunduğustatülerden doğan, tahakkuk etmiş, kendileri yönünden kesinleşmiş ve kişiselalacak niteliğine dönüşmüş haklara yönelik bir düzenleme öngörülmediğindenkazanılmış hakları ihlal eden bir müdahale de söz konusu değildir. Öte yandan,belirtilen kişilerin yeni atandıkları kadrodaki mali haklarının mevcutkadrolarındakine göre daha düşük olması halinde yeni kadrolarındaki ücretlerimevcut ücretlerine eşitleninceye kadar aradaki farkın tazminat olarak ödenmesiöngörülmektedir. Bu şekilde mali olarak hak kaybına uğramaları engellenmiştir.Ayrıca, kamu görevlilerinin statülerine ilişkin konularda kazanılmış haklarınınolmayacağı açıktır. Bir kamu görevlisinin bir statüye atanmasıyla ömür boyu ostatüde çalışacağı yönünde kazanılmış hak elde ettiği söylenemez. Bu nedenledava konusu kuralların hukuk güvenliği ilkesine ve kazanılmış haklaramüdahalesi söz konusu değildir.
Diğer taraftan, teşkilat yapısı değiştirilen Devlet Su işleriGenel Müdürlüğü ve Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğünün bazıkadrolarında görev yapan kamu görevlilerinin görevlerinin sona erdirilerekmüşavir veya araştırmacı kadrolarına atanmış sayılmalarının öngörülmesi,yeniden teşkilatlanma sonucu ortaya çıkan hukuki ve fiili zorunluluklarnedeniyledir. Meydana gelebilecek bu değişiklik, daha önce kural tasarruflarındoğurmuş olduğu objektif ve genel hukuki durumlara da uygulanabilecektir. Soyutve genel hukuki durumların (statülerin) en önemli özelliği bunlarındeğişebilmesi ve bu değişikliğin de herkese karşı geçerli olmasıdır. Hukukalanında meydana gelen ve hukuki statüde değişiklik yapan bu düzenlemeler, eskidüzenleme uyarınca statü kazanmış ve statüsü devam eden bireyleri de kapsar.Dolayısıyla, nesnel hukuki durumların kazanılmış hak bahşetmesi mümkündeğildir. Kuralda belirtilen kadrolarda görev yapan kişilerin hukukidurumlarının düzenlemenin sonucundan etkilenmiş olması, bu sonucu değiştirmez.
Kuralın dolaylı şekilde hak arama özgürlüğüyle ilgili olmasınedeniyle Anayasa’nın 36. maddesi yönünden de incelemesi yapılmıştır.
Anayasa’nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36.maddesinin birinci fıkrasında, “Herkes meşrû vasıta ve yollardan faydalanmaksuretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ileadil yargılanma hakkına sahiptir.” denilerek yargı organlarına davacı vedavalı olarak başvurabilme ve bunun doğal sonucu olarak da iddia, savunma veadil yargılanma hakkı güvence altına alınmıştır. Anayasa’nın 125. maddesindeise “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır.”denilmektedir. Her iki maddeyle güvence altına alınan dava yoluyla hak aramaözgürlüğü, kendisi bir temel hak niteliği taşımasının ötesinde diğer temel hakve özgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasınısağlayan en etkili güvencelerden biridir. Kişilere yargı mercileri önünde davahakkı tanınması adil bir yargılamanın ön koşulunu oluşturur.
Dava konusu kurallarla, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve buGenel Müdürlüğe devredilen birimlerin kadrolarında yapılan değişiklikler,yukarıda nedenleri belirtilen zorunluluklardan kaynaklanmaktadır. Buna göre sözkonusu işlemin sebep unsuru, Genel Müdürlüğe devredilen yeni birimler ilemevcut bazı kadroların kaldırılması olup yürürlükte bulunan kanunlaradayanılarak ve kamu görevlisinin öznel durumu dikkate alınarak idarece tesisedilen naklen atama işlemlerinden farklıdır. Genel nitelikte olduğu sonucunaulaşılan yasal düzenlemeyle oluşturulan bu durumun, sebep unsuru yönündenhukuka uygun olup olmadığının tespitinin anayasal bir sorun olduğu ve buyöndeki denetimin Anayasa Mahkemesince yapılması gerektiği açıktır. Anılanatama işleminin doğrudan kanunla değil, idari işlemle yapılmasının öngörülmesidurumunda dahi kanunlara uygunluk denetimi yapmakla sınırlı bir yetkiyi hâizolan idari yargı yerlerinin, işlemin sebep unsuru olan kanunun Anayasa’yauygunluk denetimini yapması mümkün olmadığından bu işlemin doğrudan kanunhükmünde kararnameyle yapılmasının hak arama hürriyetini sınırladığısöylenemez.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa’nın 2., 36.ve 125. maddelerine aykırı değildir. İptal istemlerinin reddi gerekir.
Kuralların, Anayasa’nın 8. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.
5- KHK’nin 62. Maddesiyle 4848 Sayılı Kanun’a Eklenen GeçiciMadde 8’in Birinci Fıkrası
Başvuru kararında, bakanlık müşaviri kadrosuna idari makamlaryerine kanunla atama yapılmasının yasaların genelliği ve soyutluğu ilkelerininyanında ilgililerin dava açma haklarının engellenmiş olması nedeniyle hak aramaözgürlüğü ve hukuki güvenlik ilkelerini de ihlal ettiği belirtilerek kuralın,Anayasa’nın 2. ve 36. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca, ilgisi nedeniyledava konusu kural Anayasa’nın 125. maddesi yönünden de incelenmiştir.
KHK’nin 62. maddesiyle 4848 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde8’in dava konusu birinci fıkrası, kaldırılan Telif Hakları ve Sinema GenelMüdürlüğü bünyesinde genel müdür ve genel müdür yardımcılığı kadrolarında görevyapanların maddenin yayımı tarihi itibarıyla görevlerinin sona ermesini, bugörevde bulunanların 4848 sayılı Kanun’a eklenen (II) Sayılı Cetvel ile ihdasedilen bakanlık müşaviri kadrolarına hiçbir işleme gerek olmaksızın atanmışsayılmalarını öngörmektedir. Anılan maddenin ikinci fıkrası bu şekilde atanmışsayılan personelin mali haklarını, üçüncü fıkrası ise ihdas edilen BakanlıkMüşaviri kadrolarının herhangi bir sebeple boşalması hâlinde hiçbir işlemegerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılmasını düzenlemektedir.
Kültür Bakanlığının ana hizmet birimleri arasında yer alanTelif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğü kaldırılmış, yerine Telif Hakları GenelMüdürlüğü ve Sinema Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Belirtilen Genel Müdürlüğünkaldırılması sonucu genel müdür ve genel müdür yardımcılarının kadroları dakaldırılmıştır.
KHK’nin 56. maddesiyle 6200 Sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde9’un birinci ve Geçici Madde 10’un üçüncü fıkraları için açıklanan gerekçelerledava konusu kural, Anayasa’nın 2., 36. ve 125. maddelerine aykırı değildir.İptal isteminin reddi gerekir.
6- KHK’nin 68. Maddesiyle 4059 Sayılı Kanun’a Eklenen GeçiciMadde 14
Dava dilekçesinde, Hazine Müsteşarlığında Kamu İktisadiTeşebbüsleri Genel Müdürlüğü ile Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğününkapatılmadığı sadece adlarının Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler GenelMüdürlüğü ile Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürlüğü şeklindedeğiştirildiği, belirtilen genel müdürlüklerde bulunan genel müdür, genel müdüryardımcısı ve daire başkanı kadrolarında bulunanların, kariyer ve liyakatilkeleri dikkate alınmaksızın kanun hükmünde kararnameyle “Müşavirlik”kadrosuna atanmaları sonucu hak arama özgürlüklerinin ellerinden alındığı,hukuki güvenlik ilkesinin ihlal edildiği, kazanılmış haklarına saygıgösterilmediği, Anayasal hak arama özgürlüklerinin ortadan kaldırıldığı,yürütmenin/idarenin yetkisinde olan idari atama işleminin kanun hükmündekararnameyle yapılmasının bir “yetki saptırması” olduğu, hak aramaözgürlüğünün kanun hükmünde kararname ile engellenmesinin siyasi haklar veödevlerin kanun hükmünde kararname ile düzenlenemeyecek yasak alan içindebulunduğu, kazanılmış mali hak kaybı yaratıldığı belirtilerek kuralın,Anayasa’nın 2. ve 36. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca, ilgisi nedeniyledava konusu kural Anayasa’nın 125. maddesi yönünden de incelenmiştir.
KHK’nin 68. Maddesiyle 4059 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde14’ün birinci fıkrası, Hazine Müsteşarlığı Kamu İktisadi Teşebbüsleri GenelMüdürlüğü ile Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğünde genel müdür, genel müdüryardımcısı ve daire başkanı kadrolarında bulunanların görevlerinin maddeninyayımı tarihinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona ermesini ve belirtilenpersonelin 4059 sayılı Kanun’a ekli (I) Sayılı Liste ile ihdas edilen müsteşarlıkmüşavirliği kadrolarına hâlen bulundukları kadro dereceleriyle atanmışsayılmaları ile ihdas edilen müsteşarlık müşavirliği kadrolarının herhangi birsebeple boşalması hâlinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmişsayılmasını öngörmektedir.
Kuralın ikinci fıkrası, birinci fıkra uyarınca atanmış sayılanpersonelin yeni kadrolarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eskikadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları aylık, ek gösterge, her türlüzam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyeninbir aya isabet eden tutarı ve sözleşme ücretleri ile ilgili mevzuatı uyarıncafiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığıödenen ek ders ücreti hariç olmak üzere diğer mali hakları toplamının nettutarının sabit bir değer olarak esas alındıktan sonra, atandıkları veyaatanmış sayıldıkları yeni kadroları için öngörülen aylık, ek gösterge, hertürlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyeninbir aya isabet eden tutarı ve ücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca fiilîçalışmaya bağlı fazla mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ekders ücreti hariç olmak üzere diğer mali hakları toplamının net tutarındanfazla olması hâlinde aradaki fark tutarının, bu farklılık giderilinceye kadaratandıkları veya atanmış sayıldıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi birvergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenmesi ve atanmışsayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklikolanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatıödenmesine son verilmesi hüküm altına alınmıştır.
Hazine Müsteşarlığının teşkilat yapısı içerisinde yer alan Kamuİktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü kaldırılarak yerine Kamu SermayeliKuruluş ve İşletmeler Genel Müdürlüğü, Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğükaldırılarak yerine Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürlüğükurulmuştur.
KHK’nin 56. maddesiyle 6200 Sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde9’un birinci ve ikinci fıkraları ile Geçici Madde 10’un üçüncü ve dördüncüfıkraları için açıklanan gerekçelerle dava konusu kural, Anayasa’nın 2., 36. ve125. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
7- KHK’nin 90. Maddesiyle 3154 Sayılı Kanun’a Eklenen GeçiciMadde 11’in Üçüncü ve Dördüncü Fıkraları
Dava dilekçesinde, dava konusu kuralda sayılan birimlerde görevyapanların kariyer ve liyakat ilkeleri dikkate alınmaksızın kanun hükmündekararnameyle “Müşavir” ve “Araştırmacı” kadrolarına atanmalarıile hak arama özgürlüklerinin ellerinden alındığı, hukuk güvenliği ve şubemüdürlerinin sınav sonucunda elde ettikleri kadro görev unvanının kanunhükmünde kararnameyle ellerinden alınması sonucu kazanılmış hakların korunmasıilkesinin ihlal edildiği, atanmış sayılanların hak arama özgürlüklerini ortadankaldırmak için kanun hükmünde kararnameyle düzenleme yapıldığı, belirtilerekkuralın, Anayasa’nın 2., 8. ve 36. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca, ilgisi nedeniyledava konusu kural Anayasa’nın 125. maddesi yönünden de incelenmiştir.
KHK’nin 90. Maddesiyle 3154 Sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde11’in üçüncü fıkrası, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde yer alanTeftiş Kurulu Başkanı, Avrupa Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanı, Dışİlişkiler Dairesi Başkanı, Şube Müdürü ve kapatılan Elektrik İşleri Etüdİdaresi Genel Müdürlüğünde Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş KuruluBaşkanı, Enerji Kaynakları Etüd Dairesi Başkanı, Hidrolik Etüdler DairesiBaşkanı, Jeoloji ve Sondaj Dairesi Başkanı, Proje Dairesi Başkanı, Personel veEğitim Dairesi Başkanı, İdari İşler Dairesi Başkanı, Makina ve İkmal DairesiBaşkanı, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı, I.Hukuk Müşaviri, Şube Müdürü ilekapatılan Petrol İşleri Genel Müdürlüğünde Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı,Teftiş Kurulu Başkanı, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı, Arama ve ÜretimDairesi Başkanı, Rafineri ve Petro-Kimya Dairesi Başkanı, I. Hukuk Müşaviri,Şube Müdürü, Personel ve Eğitim Şubesi Müdürü, Müdür kadrolarında bulunanlarıngörevlerinin hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona ermesini, bunlardan Personelve Eğitim Şubesi Müdürü, Şube Müdürü ve Müdür kadrosunda bulunanlar 4059 sayılıKanun’a ekli (I) Sayılı Liste ile ihdas edilen “Araştırmacı”kadrolarına, diğerlerinin ise aynı Liste ile ihdas edilen “Bakanlık Müşaviri”kadrolarına hiçbir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılmalarını, bukadroların herhangi bir sebeple boşalması hâlinde hiçbir işleme gerekkalmaksızın iptal edilmiş sayılmasını öngörmektedir.
KHK’nin 90. Maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde11’in dördüncü fıkrası ile kuralın üçüncü fıkrası uyarınca bakanlık müşaviri vearaştırmacı kadrolarına atanmış sayılanların yeni kadrolarınaatanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en sonayda aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görevve temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyenin bir aya isabet eden tutarı vesözleşme ücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazlamesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariçolmak üzere diğer mali hakları toplamının net tutarının sabit bir değer olarakesas alındıktan sonra, atandıkları veya atanmış sayıldıkları yeni kadrolarıiçin öngörülen aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görevve temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyenin bir aya isabet eden tutarı veücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı fazla mesai ücretiile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç olmak üzere diğermali hakları toplamının net tutarından fazla olması hâlinde aradaki farktutarının, bu farklılık giderilinceye kadar atandıkları veya atanmışsayıldıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir vergi ve kesintiye tabitutulmaksızın tazminat olarak ödenmesi ve atanmış sayıldıkları kadrounvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendiistekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilmesihüküm altına alınmıştır.
662 sayılı KHK ile getirilen düzenlemelerle yenidenyapılandırılan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ana hizmet birimleriarasında yer alan (Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ve Elektrik İşleri Etüdİdaresi Genel Müdürlüğü gibi) bazı genel müdürlükler kaldırılmış, yerlerinefarklı yeni genel müdürlükler kurulmuş yine Bakanlığın danışma ve denetimbirimlerinde de değişiklikler yapılmıştır. Dolayısıyla, Bakanlığın yenidenyapılanma nedeniyle bazı genel müdürlüklerin kapatılması, kapatılan genelmüdürlüklerin bazı birimlerinin ve personelinin başka genel müdürlüklereaktarılması nedeniyle kadro yapısında değişiklikler olmuş, bazı kadrolarkaldırılmış, kurulan genel müdürlükler ve birimler içinse yeni kadrolar ihdasedilmiştir.
KHK’nin 56. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde9’un birinci ve ikinci fıkraları ile Geçici Madde 10’un üçüncü ve dördüncüfıkraları için açıklanan gerekçelerle dava konusu kurallar, Anayasa’nın 2., 36.ve 125. maddelerine aykırı değildir. İptal istemlerinin reddi gerekir.
Kuralın, Anayasa’nın 8. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.
8- KHK’nin 94. Maddesinin Birinci Fıkrasının (a) Bendiyle 497Sayılı KHK’nin 5. Maddesinde Yapılan Değişiklikler İle (c) Bendiyle 497 SayılıKHK’nin 11. Maddesinde Yapılan Değişiklik ve Eklemeler
Dava dilekçesinde, TÜBA’nın bilimsel ve yönetsel özerkliğineson verilerek hukuk devleti ilkesinin, bilim ve sanat özgürlüğünün, bilimselözerkliğin ihlal edildiği belirtilerek kuralların, Anayasa’nın Başlangıç’ı ile2., 7., 87. ve 135. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca, ilgisi nedeniyledava konusu kurallar Anayasa’nın 123. maddesi yönünden de incelenmiştir.
KHK’nin 94. maddesinin (a) bendiyle değişiklik yapılan 497sayılı KHK’nin 5. maddesi Türkiye Bilimler Akademisi üyelerinin seçiminidüzenlemektedir. Anılan 5. maddenin birinci fıkrası, Akademinin aslî ve asosyeüyelerinin, üçte birinin TÜBİTAK Bilim Kurulu, üçte birinin YükseköğretimKurulu ve üçte birinin ise aslî üyeler tarafından seçilmesini öngörmektedir.TÜBA’da aslî üye, asosye üye ve şeref üyesi olmak üzere üç tür üyebulunmaktadır. Aslî ve asosye üye sayısı, her birinden yüzelli olmak üzeretoplam üçyüzdür. Şeref üyeliği sayısında herhangi bir sayı sınırlamasıbulunmamaktadır. Akademinin aslî ve asosye üyelerinin üçte biri Bakanlar Kurulutarafından seçilirken 497 sayılı KHK’nin 5. maddesinin (a) bendiyle yapılandeğişiklik uyarınca bu seçim TÜBİTAK Bilim Kuruluna bırakılmıştır. Seçileceküyelerin nitelikleri ya da üye seçim şartları ile ilgili değişiklikbulunmamaktadır.
KHK’nin 94. maddesinin (c) bendiyle değişiklik yapılan 497sayılı KHK’nin 11. maddesi, Akademi Başkanı’nın atanması ve başkanlığınherhangi bir nedenle boşalması durumunda adayların belirlenmesi ile Başbakantarafından atanması usulünü düzenlemektedir. Akademi Başkanı, aslî üyelerarasından müşterek kararla atanırken 497 sayılı KHK’nin 11. maddesinde yapılandeğişiklik uyarınca yine aslî üyeler içinden Akademi Genel Kuruluncabelirlenecek üç aday arasından Başbakan tarafından üç yıl için atanacaktır.Dava konusu fıkraya eklenen cümle ise Akademi Başkanlığının herhangi birsebeple boşaldığı tarihten itibaren otuz gün içinde Genel Kurulca adaylarbelirlenmesini, Genel Kurulun belirtilen süre içinde toplanamaması veya GenelKurulca aynı süre içinde herhangi bir sebeple uygun nitelikte ve yeterli sayıdaüye seçiminin yapılmaması durumunda, Başbakanın aslî üyeler arasından resenatama yapmasını öngörmektedir.
Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti, bütün işlemve eylemleri hukuka uygun, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunugeliştirerek sürdürmekle kendini yükümlü sayan, hukuku tüm devlet organlarınaegemen kılan, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, insan haklarınadayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, yargı denetimine açık,yasaların üstünde yasa koyucunun da uymak zorunda olduğu Anayasa’nın ve temelhukuk ilkelerinin bulunduğu bilincinde olan devlettir.
“Hukuk devleti” ilkesi gereğince, yasama işlemlerininkişisel yararları değil kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla yapılmasızorunludur. Kamu yararı kavramı, genel bir ifadeyle, bireysel, özel çıkarlardanayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir. Bütün kamusalişlemler, nihai olarak kamu yararını gerçekleştirmek hedefine yönelmekdurumundadır. Bir kuralın Anayasa’ya aykırılık sorunu çözümlenirken “kamuyararı” konusunda Anayasa Mahkemesinin yapacağı inceleme yalnızca kanununkamu yararı amacıyla yapılıp yapılmadığı ile sınırlıdır. Kanun koyucunun kamuyararı amacıyla hareket edip etmediği ancak ilgili yasama belgeleri incelenerekve kuralın objektif anlamına bakılarak tespit edilebilir. Dolayısıyla, davakonusu kuralların kamu yararı amacı gözetilmeden çıkarılmış olduğu iddiasınıispatlamaya elverişli nitelikteki kanıtların varlığından söz edilemediğindenkanun koyucunun amacının kamu yararını sağlamaya dönük olduğu anlaşılmaktadır.Somut düzenlemelerin bu amaçları etkin bir şekilde gerçekleştirmeye elverişliolup olmadığı yönündeki bir değerlendirme ise anayasallık denetiminin kapsamıdışındadır.
Bunun yanında bilimsel özerklik, akademik özgürlük, bilimözgürlüğü kavramları birlikte değerlendirildiğinde; TÜBA, Anayasa’nın 130.,131. ve 132. maddelerinde belirtilen kurul, kurum, üniversite ya da yükseköğretim teşkilatı içerisinde bir kurum ya da bilimsel araştırma kurumudeğildir. Bu nedenle, TÜBA’nın Başkan ya da üyelerinin seçimine ilişkin usulübelirleyen dava konusu kural, belirtilen kavramları olumsuz yönde etkilemez.Ayrıca seçime ilişkin konular ile belirtilen kavramların doğrudan ilgisibulunmadığından dava konusu düzenlemeler hukuk devleti ilkesine de aykırılıkteşkil etmez.
Anayasa’nın 123. maddesinde, “İdare kuruluş ve görevleriylebir bütündür ve kanunla düzenlenir. İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezdenyönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır. Kamu tüzel kişiliği, ancakkanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur.”denilmektedir.
Anayasa’da “yerinden yönetim esasları”nın neler olduğugösterilmemiştir. Buna karşılık, öğretide “özerklik” ve “vesayetilişkisi” kavramlarının yerinden yönetim esasları arasında merkezi bir roloynadığı kabul edilmektedir. Bununla birlikte, özerkliğin sınırları ve vesayetyetkisinin kapsamı kanunlarda farklı şekillerde düzenlenebilmektedir. Bubağlamda özerkliğin derecelerinden söz edilmekte ve kimi kurumların göreceliolarak daha özerk, kimi kurumların ise oldukça sınırlı bir alanda özerkolduklarına vurgu yapılmaktadır.
Anayasa’nın 127. maddesinde, “Merkezi idare, mahalliidareler üzerinde, mahalli hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygunşekilde yürütülmesi, kamu görevlerinde birliğin sağlanması, toplum yararınınkorunması ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılaması amacıyla, kanundabelirtilen esas ve usuller dairesinde idari vesayet yetkisine sahiptir.”denilerek idari vesayete cevaz verilmiştir. Hizmet yönünden yerinden yönetimkuruluşları üzerinde merkezi idarenin vesayet yetkisine sahip olduğu hususubelirtilmemiş; ancak, mahalli idareler üzerinde bu yetki var ise hizmetyönünden yerinden yönetim kuruluşlarında da var olduğunu kabul etmekgerekmektedir. Ayrıca, Anayasa’nın 123. maddesinde yer alan idarenin bütünlüğüilkesi de bu hususu destekler niteliktedir.
497 sayılı KHK’nin 1. maddesi uyarınca, Türkiye’de tüm bilimalanlarındaki araştırmaları, bilimci kişiliğini ve araştırıcılığı özendirmek,bu alanlarda emeği geçenleri onurlandırmak, gençleri bilim ve araştırma alanınayöneltmek, Türkiye’deki bilimcilerin ve araştırıcıların toplumsal statülerininyükseltilmesi ve korunmasına çalışmak, bilim ve araştırma standardlarınınuluslararası düzeye çıkarılmasına yardım etmek amacıyla kurulan TÜBA, tüzelkişiliğe, bilimsel, idari ve mali özerkliğe sahip Bilim Sanayi ve TeknolojiBakanlığına bağlı hizmet yönünden yönetim kuruluşudur. Kısmi bir özerkliğesahip ise de bağımsız idari otoriteler arasında da kabul edilemez.
Kurumların özerkliğinin unsurlarının neler olduğu yönünde neAnayasa’nın 123. maddesinde ne de diğer bir maddede kanun koyucuyusınırlandıran Anayasal bir kural bulunmamaktadır. Bunun yanında, ilgilikanunlarda da her duruma uyan genel ve tek bir özerklik tanımlamasının olmadığıgörülmektedir. Gerçekten de, anılan metinlerde, özerk bir kurumun organlarınınnasıl oluşturulması gerektiği ve bu kurumun hangi yetkilere sahip olabileceğisorusuna cevap teşkil edecek şekilde genel, her kurum için uygulanabileceknitelikte bir özerklik tanımlaması bulunmamaktadır. Özerk kamu kurumlarınınstatüsü kanunlarda gösterilmektedir. Dolayısıyla, kamu kurumlarının kuruluş veişleyişlerinin düzenlenmesi ve gerektiğinde bu kurumların varlığına son verilmesihususunda kanun koyucunun yetki sahibi olduğu açıktır.
TÜBA’nın özerkliğinin hangi unsurları içereceği, TÜBAüyelerinin ve Başkanı’nın hangi yöntemle göreve getirileceği ve bu süreçlerdevesayet makamına hangi yetkilerin tanınacağı hususlarında da kanun koyucununtakdir yetkisinin bulunduğunun kabulü gerekir. Kanunla kurulmuş olan BilimSanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı olan Kurumun üyelerinin ve Başkanı’nınseçilmesi usulünün yine kanunla değiştirilmesi özerkliğe aykırılık teşkiletmez.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa’nın 2. ve123. maddelerine aykırı değildir. İptal istemlerinin reddi gerekir.
Kuralların, Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 7., 87. ve 135.maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
VI- İPTALİN DİĞER KURALLARA ETKİSİ
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrasında, kanunun belirlikurallarının iptali, diğer kurallarının veya tümünün uygulanmaması sonucunudoğuruyorsa, bunların da Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilebileceğiöngörülmektedir.
KHK’nin 63. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendiyle 6085sayılı Kanun’un 75. maddesine eklenen (2) ve (3) numaralı fıkralarının iptalinedeniyle uygulanma olanağı kalmayan (4) numaralı fıkranın da 6216 sayılıKanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince iptali gerekir.
VII- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ
11.10.2011 günlü, 662 sayılı Aile ve Sosyal PolitikalarBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile BazıKanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair KanunHükmünde Kararname’nin;
A- 1- 8. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiyle, 3.6.2011günlü, 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin eki (II) Sayılı Cetvel’in dördüncüsırasına “Şehit Yakınları ve Gaziler Dairesi Başkanı,” ibaresinden sonragelmek üzere eklenen “Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı,Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanı,” ibaresi,
2- 13. maddesiyle değiştirilen, 29.6.2011 günlü, 644 sayılıÇevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararname’nin 2. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde yer alan “dörtay” ibaresi,
3- 30. maddesinin birinci fıkrasının;
a- (b) bendiyle değiştirilen, 10.11.2005 günlü, 5429 sayılıTürkiye İstatistik Kanunu’nun 25. maddesi,
b- (c) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un;
aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 26. maddesi,
ab- Eklenen 26/A maddesi,
c- (ç) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un;
aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 28. maddesi,
ab- Eklenen 28/A maddesi,
d- (d) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un;
aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 29. maddesi,
ab- Eklenen 29/A maddesi,
4- 34. maddesiyle değiştirilen, 5429 sayılı Kanun’un 45.maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Başkanın teklifi ve Başkanlığın bağlıolduğu Bakanın onayı ile” ibaresi,
5- 36. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiyle değiştirilen5429 sayılı Kanun’un eki (I) Sayılı Cetvel,
6- 67. maddesiyle, 9.12.1994 günlü, 4059 sayılı HazineMüsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 7. maddesinin birincifıkrasının (e) bendine “1.Hukuk Müşaviri,” ibaresinden sonra gelmeküzere eklenen “Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı,” ibaresi,
7- 74. maddesiyle 3.10.1983 günlü, 91 sayılı Menkul KıymetlerBorsaları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin birinci fıkrasının;
a- (a) bendiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 6. maddesi,
b- (b) bendiyle 9. maddesinin birinci fıkrasında yapılandeğişiklikler,
c- ( c) bendiyle 23. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen GeçiciMadde 1,
8- 92. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 375 sayılı KanunHükmünde Kararname’nin ek 3. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Elektrikİşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü,” ve ”Petrol İşleri Genel Müdürlüğü,”ibareleri,
9- 93. maddesinin birinci fıkrasının;
a- (b) bendiyle, 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet MemurlarıKanunu’nun 152. maddesinin “II-Tazminatlar” kısmının “A-Özel HizmetTazminatı” bölümünün (i) bendine “Basın ve Enformasyon Uzmanları,”ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları,”ibaresi,
b- ( c) bendiyle 657 sayılı Kanun’un eki (I) sayılı Ek GöstergeCetvelinin “I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (h) bendine “Basınve Enformasyon Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “Enerjive Tabii Kaynaklar Uzmanları,” ibaresi,
hakkında, 3.4.2013 günlü, E.2011/142, K.2013/52 sayılı kararlakarar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden, bu maddelere, bölüme,ibarelere ve değişikliklere ilişkin yürürlüğün durdurulması istemleri hakkındaKARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
B- Kapsam ve Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası yönünden;
1- 1., 2., 3., 4., 5., 7. maddeleri, 8. maddesinin birincifıkrasının (a) bendi, 10., 11., 12. maddeleri, 13. maddesiyle 644 sayılı KanunHükmünde Kararname’nin 2. maddesine eklenen (2) numaralı fıkra, 14., 15.maddeleri, 16. maddesiyle, 29.6.2001 günlü, 4708 sayılı Yapı Denetimi HakkındaKanun’un 6. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “üç” ibaresinin “altı”olarak değiştirilmesi, 17., 19., 20., 21., 22., 23., 24., 26., 27., 28., 29.maddeleri, 30. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 31., 32., 33.maddeleri, 35. maddesiyle 5429 sayılı Kanun’un 46. maddesinin ikinci fıkrasındayer alan “en az (C) düzeyinde” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “veyabuna denk kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan” ibaresi, 36.maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 37., 38., 39., 40., 41., 42., 43.maddeleri, 44. maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (ç), (d) ve (e)bentleri, 45., 46., 47., 48., 49., 50., 51., 52. maddeleri, 53. maddesiyle,18.12.1953 günlü, 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat veVazifeleri Hakkında Kanun’un 6. maddesine eklenen fıkranın “giriş ve”ibaresi dışında kalan bölümü, 54., 55., 56., 57., 58., 59., 60., 61., 62., 64.,65., 66. maddeleri, 67. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 4059 sayılı Kanun’un7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan “uygun görüşü üzerineBaşbakan” ibaresi, 68., 69., 70. maddeleri, 71. maddesiyle, 19.10.2005günlü, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 92. maddesinin değiştirilen üçüncü vealtıncı fıkraları, 72., 73., 75., 77., 78., 79., 80., 81., 82., 83., 84.maddeleri, 85. maddesiyle, 19.2.1985 günlü, 3154 sayılı Enerji ve TabiiKaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un başlığı ilebirlikte değiştirilen 13. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “….gerçekve….gizli dahi olsa…” ibareleri dışında kalan bölümü, 86. maddesi, 87.maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/A maddesinin birinci fıkrası, 88.,89., 90., 91. maddeleri, 93. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, (b) bendiyle657 sayılı Kanun’un 152. maddesinin “II-Tazminatlar” kısmının “A-ÖzelHizmet Tazminatı” bölümünün (g) bendine “Millî Eğitim Denetçi ve DenetçiYardımcıları” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “, Enerji ve TabiiKaynaklar Denetçi ve Denetçi Yardımcıları” ibaresi, (c) bendiyle 657 sayılıKanun’un Eki (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I- Genel İdare HizmetleriSınıfı” bölümünün (g) bendine “Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanları”ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “, Enerji ve Tabii KaynaklarDenetçileri” ibaresi, (d) bendiyle 657 sayılı Kanun’un Eki (IV) sayılıMakam Tazminatı Cetvelinin 8. sırasının (a) bendine “Millî EğitimDenetçileri” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “, Enerji ve Tabii KaynaklarDenetçileri” ibaresi, 94., 95., 96., 97., 98. maddeleri ile eki (1) ve (2)sayılı listelere yönelik iptal istemleri, 3.4.2013 günlü, E.2011/142, K.2013/52sayılı kararla reddedildiğinden, bu maddelere, fıkralara, bentlere, bölümlere,ibarelere, değişikliğe ve listelere ilişkin yürürlüğün durdurulmasıistemlerinin REDDİNE,
C- Kapsam yönünden 6., 9. ve 63. maddelerine ilişkin iptalhükümlerinin yürürlüğe girmelerinin ertelenmeleri nedeniyle, bu maddelereilişkin yürürlüğün durdurulması istemlerinin REDDİNE,
D- Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası yönünden;
1- 16. maddesiyle 4708 sayılı Kanun’un 5. maddesinin altıncıfıkrasında yer alan “% 1’i” ibarelerinin “% 3’ü” olarakdeğiştirilmesine,
2- 25. maddesine,
3- 35. maddesiyle 5429 sayılı Kanun’un 46. maddesinin birincifıkrasının değiştirilen (a) bendine,
4- 44. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendiyle, 7.7.2010günlü, 6004 sayılı Dışişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanun’un 10. maddesinin birinci fıkrasının (b ) bendinde yapılan değişikliklereve eklemeye,
5- 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine eklenenfıkranın “giriş ve” ibaresine,
6- 71. maddesiyle 5411 sayılı Kanun’un 92. maddesinin birincifıkrasında yapılan değişikliğe ve bu fıkraya eklenen cümlelere,
7- 85. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’un başlığı ile birliktedeğiştirilen 13. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “….gerçek ve…gizlidahi olsa…” ibarelerine,
8- 87. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/A maddesinikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarına,
ilişkin iptal hükümlerinin yürürlüğe girmelerinin ertelenmelerinedeniyle, bu maddeye, fıkralara, bende, cümlelere, ibarelere, değişikliklereve eklemeye ilişkin yürürlüğün durdurulması istemlerinin REDDİNE,
E- İçerikleri itibariyle Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülen;
1- 7. maddesiyle 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenenGeçici Madde 10’un (2) numaralı fıkrasında yer alan “…(bu tutar sabit birdeğer olarak esas alınır)…” ibaresine,
2- 15. maddesiyle, 21.7.1983 günlü, 2863 sayılı Kültür veTabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun ek 4. maddesinin ikinci fıkrasınınbirinci cümlesinde yapılan değişikliklere,
3- 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine eklenenfıkranın “…giriş ve…” sözcükleri dışında kalan bölüme,
4- 56. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’a eklenen;
a- Geçici Madde 9’un birinci ve ikinci fıkralarına,
b- Geçici Madde 10’un üçüncü ve dördüncü fıkralarına,
5- 62. maddesiyle, 16.4.2003 günlü, 4848 sayılı Kültür veTurizm Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun’a eklenen Geçici Madde8’in birinci fıkrasına,
6- 68. maddesiyle 4059 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde14’e,
7- 90. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde11’in üçüncü ve dördüncü fıkralarına,
8- 94. maddesinin birinci fıkrasının;
a- (a) bendiyle, 13.8.1993 günlü, 497 sayılı Türkiye BilimlerAkademisinin Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesindeyapılan değişikliklere,
b- (c) bendiyle 497 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 11.maddesinde yapılan değişikliğe ve eklemelere,
yönelik iptal istemleri, 3.4.2013 günlü, E.2011/142, K.2013/52sayılı kararla reddedildiğinden, bu maddelere, fıkralara, bentlere, bölüme,ibareye, değişikliklere ve eklemeye ilişkin yürürlüğün durdurulması istemlerininREDDİNE,
3.4.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
VIII- İPTAL HÜKMÜNÜN YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU
Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında, “Kanun, kanunhükmünde kararname ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunlarınhükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlüktenkalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceğitarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığıgünden başlayarak bir yılı geçemez.” denilmekte, 6216 sayılı Kanun’un 66.maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmaktadır.
KHK’nin;
6 maddesiyle 633 sayılı KHK’nin geçici 9. maddesinin birincifıkrasına “belirlenecek esaslar çerçevesinde” ibaresinden sonra gelmeküzere eklenen “bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren üç yıl içinde” ibaresi ve aynı maddenin dokuzuncu fıkrasında yeralan “Bir yıllık” ibaresinin “Üç yıllık” şeklindedeğiştirilmesinin,
9 maddesiyle 2022 sayılı Kanun’un 1. maddesinin birincifıkrasında yer alan “İl veya İlçe İdare Heyetlerinden” ibaresinin “İlveya İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarından”, 8. maddesininbirinci ve ikinci fıkralarında yer alan “İl veya İlçe İdare Kurullarının”ibarelerinin “İl veya İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının”şeklinde değiştirilmelerinin,
16 maddesiyle 4708 sayılı Kanun’un 5. maddesinin altıncıfıkrasında yer alan “% 1’i” ibarelerinin “% 3’ü” olarakdeğiştirilmesinin,
25. maddesinin,
35. maddesiyle 5429 sayılı Kanun’un 46. maddesinin birincifıkrasının değiştirilen (a) bendinin,
44. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendiyle 6004 sayılıKanun’un 10. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yapılan değişiklikler veeklemenin,
53 maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine eklenen “DSİ’deistihdam edilecek Müfettiş Yardımcılarının giriş ve yeterlik sınavlarının usûlve esasları, Müfettişliğe yükselmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları ileTeftiş Kurulu Başkanlığının çalışma usûl ve esasları ve diğer hususlaryönetmelikle belirlenir.” biçimindeki fıkrada yer alan “giriş ve”ibaresinin,
63 maddesinin birinci fıkrasının (a) bendiyle 6085 sayılıKanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının, yürürlükten kaldırılan (a) bendindeyer alan “(% 50’den az olması halinde ortaklık hakları yönüyle)” ibaresiile aynı fıkranın (b) bendinde yer alan “(kamu payının yarıdan az olmasıhalinde ortaklık hakları yönüyle)” ibaresi ve (b) bendinin başına eklenen “Kamupayı % 50’den az olmamak kaydıyla” ibaresi, (b) bendiyle 6085 sayılıKanun’un 20. maddesine eklenen (3) numaralı fıkra, (c) bendiyle 6085 sayılıKanun’un 75. maddesine eklenen (2) ve (3) numaralı fıkralar, (c) bendiyle 6085sayılı Kanun’un 75. maddesine eklenen (2) ve (3) numaralı fıkraların iptallerinedeniyle uygulanma olanağı kalmayan (4) numaralı fıkranın,
71. maddesiyle 5411 sayılı Kanun’un 92. maddesinin birincifıkrasında yapılan değişikliğin ve bu fıkraya eklenen cümlelerin,
85. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’un başlığı ile birliktedeğiştirilen 13. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “….gerçek ve…gizlidahi olsa…” ibarelerinin,
87. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/A maddesininikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarının,
iptal edilmeleri nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamuyararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden, Anayasa’nın 153. maddesininüçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrasıgereğince bu kurallara ilişkin iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete’deyayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.
IX- SONUÇ
11.10.2011 günlü, 662 sayılı Aile ve Sosyal PolitikalarBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile BazıKanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair KanunHükmünde Kararname’nin;
A- 1- 8. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiyle, 3.6.2011günlü, 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin eki (II) Sayılı Cetvel’in dördüncüsırasına “Şehit Yakınları ve Gaziler Dairesi Başkanı,” ibaresinden sonra gelmeküzere eklenen “Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı, Eğitim veYayın Dairesi Başkanı,” ibaresi, 11.10.2011 günlü, 666 sayılı KanunHükmünde Kararname’nin 1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından (II) SayılıCetvel’de yapılan değişikliklerin konusu kalmadığından, bu ibareye ilişkiniptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,
2- 13. maddesiyle değiştirilen, 29.6.2011 günlü, 644 sayılıÇevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararname’nin 2. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde yer alan “dörtay” ibaresi, 16.5.2012 günlü, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki AlanlarınDönüştürülmesi Hakkında Kanun’un 19. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendiile değiştirildiğinden, konusu kalmayan bu ibareye ilişkin iptal istemihakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,
3- 30. maddesinin birinci fıkrasının;
a- (b) bendiyle değiştirilen, 10.11.2005 günlü, 5429 sayılıTürkiye İstatistik Kanunu’nun 25. maddesi, 13.6.2012 günlü, 6327 sayılıBireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 40. maddesi iledeğiştirildiğinden, konusu kalmayan bu maddeye ilişkin iptal istemi hakkındaKARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,
b- (c) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un;
aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 26. maddesi,
ab- Eklenen 26/A maddesi,
c- (ç) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un;
aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 28. maddesi,
ab- Eklenen 28/A maddesi,
d- (d) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un;
aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 29. maddesi,
ab- Eklenen 29/A maddesi,
6327 sayılı Kanun’un 40. maddesi ile yürürlüktenkaldırıldığından, konusu kalmayan bu maddelere ilişkin iptal istemleri hakkındaKARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,
4- 34. maddesiyle değiştirilen, 5429 sayılı Kanun’un 45. maddesininikinci fıkrasında yer alan “Başkanın teklifi ve Başkanlığın bağlı olduğuBakanın onayı ile” ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1.maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu ibareye ilişkiniptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,
5- 36. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiyle değiştirilen5429 sayılı Kanun’un eki (I) Sayılı Cetvel’in “Ana Hizmet Birimleri”bölümü, 6327 sayılı Kanun’un 40. maddesi ile değiştirildiğinden, konusukalmayan bu cetvele ilişkin iptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YEROLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,
6- 67. maddesiyle, 9.12.1994 günlü, 4059 sayılı HazineMüsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 7. maddesinin birincifıkrasının (e) bendine “1.Hukuk Müşaviri,” ibaresinden sonra gelmek üzereeklenen “Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı,” ibaresi, 666 sayılı KanunHükmünde Kararname’nin 1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusukalmayan bu ibareye ilişkin iptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YEROLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,
7- 74. maddesiyle 3.10.1983 günlü, 91 sayılı Menkul KıymetlerBorsaları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin birinci fıkrasının;
a- (a) bendiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 6. maddesi,
b- (b) bendiyle 9. maddesinin birinci fıkrasında yapılandeğişiklikler,
c- (c) bendiyle 23. maddesinden sonra gelmek üzere eklenenGeçici Madde 1,
91 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin tamamı, 6.12.2012 günlü,6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 140. maddesiyle yürürlüktenkaldırıldığından, konusu kalmayan bu maddelere ve değişikliklere ilişkin iptalistemleri hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,
8- 92. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 375 sayılı KanunHükmünde Kararname’nin ek 3. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Elektrikİşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü,” ve “Petrol İşleri GenelMüdürlüğü,” ibareleri, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1.maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu ibarelere ilişkiniptal istemleri hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,
9- 93. maddesinin birinci fıkrasının;
a- (b) bendiyle, 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet MemurlarıKanunu’nun 152. maddesinin “II-Tazminatlar” kısmının “A-Özel Hizmet Tazminatı”bölümünün (i) bendine “Basın ve Enformasyon Uzmanları,” ibaresinden sonragelmek üzere eklenen “Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları,” ibaresi, 666sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesinin (ç) fıkrasının (4) numaralı,
b- ( c) bendiyle 657 sayılı Kanun’un eki (I) sayılı Ek GöstergeCetvelinin “I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (h) bendine “Basın veEnformasyon Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “Enerjive Tabii Kaynaklar Uzmanları,” ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin5. maddesinin (ç) fıkrasının (5) numaralı,
alt bentleri ile yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayanbu ibarelere ilişkin iptal istemleri hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,OYBİRLİĞİYLE,
B- 1- 1., 2., 3., 4., 5., 7. maddeleri, 8. maddesinin birincifıkrasının (a) bendi, 10., 11., 12. maddeleri, 13. maddesiyle 644 sayılı KanunHükmünde Kararname’nin 2. maddesine eklenen (2) numaralı fıkra, 14., 15.maddeleri, 16. maddesiyle, 29.6.2001 günlü, 4708 sayılı Yapı Denetimi HakkındaKanun’un 6. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “üç” ibaresinin “altı”olarak değiştirilmesi, 17., 19., 20., 21., 22., 23., 24., 26., 27., 28., 29.maddeleri, 30. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 31., 32., 33.maddeleri, 35. maddesiyle 5429 sayılı Kanun’un 46. maddesinin ikinci fıkrasındayer alan “en az (C ) düzeyinde” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “veyabuna denk kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan” ibaresi, 36.maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 37., 38., 39., 40., 41., 42., 43.maddeleri, 44. maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (ç), (d) ve (e)bentleri, 45., 46., 47., 48., 49., 50., 51., 52. maddeleri, 53. maddesiyle,18.12.1953 günlü, 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat veVazifeleri Hakkında Kanun’un 6. maddesine eklenen fıkranın “giriş ve” ibaresidışında kalan bölümü, 54., 55., 56., 57., 58., 59., 60., 61., 62., 64., 65.,66. maddeleri, 67. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 4059 sayılı Kanun’un 7.maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan “uygun görüşü üzerineBaşbakan” ibaresi, 68., 69., 70. maddeleri, 71. maddesiyle, 19.10.2005günlü, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 92. maddesinin değiştirilen üçüncü vealtıncı fıkraları, 72., 73., 75., 77., 78., 79., 80., 81., 82., 83., 84.maddeleri, 85. maddesiyle, 19.2.1985 günlü, 3154 sayılı Enerji ve TabiiKaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un başlığı ilebirlikte değiştirilen 13. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “….gerçek ve…gizlidahi olsa…” ibareleri dışında kalan bölümü, 86. maddesi, 87. maddesiyle3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/A maddesinin birinci fıkrası, 88., 89., 90., 91.maddeleri, 93. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, (b) bendiyle 657 sayılıKanun’un 152. maddesinin “II-Tazminatlar” kısmının “A-Özel Hizmet Tazminatı”bölümünün (g) bendine “Millî Eğitim Denetçi ve Denetçi Yardımcıları”ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “, Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçive Denetçi Yardımcıları” ibaresi, (c) bendiyle 657 sayılı Kanun’un Eki (I)sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (g)bendine “Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanları” ibaresinden sonra gelmek üzereeklenen “, Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçileri” ibaresi, (d) bendiyle657 sayılı Kanun’un Eki (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 8. sırasının (a)bendine “Millî Eğitim Denetçileri” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “,Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçileri” ibaresi, 94., 95., 96., 97., 98.maddeleri ile eki (1) ve (2) sayılı listelerin, 6.4.2011 günlü, 6223 sayılıKamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkin ve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini SağlamakÜzere Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile KamuGörevlilerine İlişkin Konularda Yetki Kanunu kapsamında olduğundan Anayasa’yaaykırı olmadıklarına ve bu maddelere, fıkralara, bentlere, bölümlere,ibarelere, değişikliğe ve listelere ilişkin iptal istemlerinin REDDİNE,OYBİRLİĞİYLE,
2- 6 maddesiyle 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici9. maddesinin birinci fıkrasına “belirlenecek esaslar çerçevesinde” ibaresindensonra gelmek üzere eklenen “bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiğitarihten itibaren üç yıl içinde” ibaresi ve aynı maddenin dokuzuncufıkrasında yer alan “Bir yıllık” ibaresinin “Üç yıllık” şeklindedeğiştirilmesi, 6223 sayılı Kanun kapsamında olmadığından, bu maddeninAnayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE; iptal hükmünün, Anayasa’nın 153.maddesinin üçüncü fıkrasıyla 30.3.2011 günlü, 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralıfıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AYSONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,
3- 9 maddesiyle, 1.7.1976 günlü, 2022 sayılı 65 YaşınıDoldurmuş, Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık BağlanmasıHakkında Kanun’un, 1. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “İl veya İlçeİdare Heyetlerinden” ibaresinin “İl veya İlçe Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakıflarından”, 8. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında yeralan “İl veya İlçe İdare Kurullarının” ibarelerinin “İl veya İlçe SosyalYardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının” şeklinde değiştirilmeleri, 6223sayılı Kanun kapsamında olmadığından, bu maddenin Anayasa’ya aykırı olduğuna veİPTALİNE; iptal hükmünün, Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, KARARIN RESMÎGAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE,OYBİRLİĞİYLE,
4- 63 maddesinin birinci fıkrasının,
a- aa- (a) bendiyle 3.12.2010 günlü, 6085 sayılı SayıştayKanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının, yürürlükten kaldırılan (a)bendinde yer alan “(% 50’den az olması halinde ortaklık hakları yönüyle)”ibaresi ile aynı fıkranın (b) bendinde yer alan “(kamu payının yarıdan azolması halinde ortaklık hakları yönüyle)” ibaresi ve (b) bendinin başınaeklenen “Kamu payı % 50’den az olmamak kaydıyla” ibaresi,
ab- (b) bendiyle 6085 sayılı Kanun’un 20. maddesine eklenen (3)numaralı fıkra,
6223 sayılı Kanun kapsamında olmadığından, bu bentlerinAnayasa’ya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE, OYBİRLİĞİYLE,
b- aa- (c) bendiyle 6085 sayılı Kanun’un 75. maddesine eklenen(2) ve (3) numaralı fıkralar, 6223 sayılı Kanun kapsamında olmadığından, bufıkraların Anayasa’ya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE, OYBİRLİĞİYLE,
ab- (c) bendiyle 6085 sayılı Kanun’un 75. maddesine eklenen (2)ve (3) numaralı fıkraların iptalleri nedeniyle uygulanma olanağı kalmayan (4)numaralı fıkranın da 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince İPTALİNE, OYBİRLİĞİYLE,
iptal hükümlerinin, Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncüfıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince,KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞEGİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,
C- 1- 1., 2., 3., 4., 5., 7. maddeleri, 8. maddesinin birincifıkrasının (a) bendi, 10., 11., 12. maddeleri, 13. maddesiyle 644 sayılı KanunHükmünde Kararname’nin 2. maddesine eklenen (2) numaralı fıkra, 14., 15., 17.,19., 20., 21., 22., 23., 24., 26., 27., 28., 29. maddeleri, 30. maddesininbirinci fıkrasının (a) bendi, 31., 32., 33. maddeleri, 36. maddesinin birincifıkrasının (a) bendi, 37., 38., 39., 40., 41., 42., 43., 45., 46., 47., 48.,49., 50., 51., 52., 54., 55., 56., 57., 58., 59., 60., 61., 62., 64., 65., 66.maddeleri, 67. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 4059 sayılı Kanun’un 7.maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan “uygun görüşü üzerineBaşbakan” ibaresi, 68., 69., 70., 72., 73., 75., 77., 78., 79., 80., 81.,82., 83., 84., 86., 88., 89., 90., 91. maddeleri, 93. maddesinin birincifıkrasının (a) bendi, (b) bendiyle 657 sayılı Kanun’un 152. maddesinin“II-Tazminatlar” kısmının “A-Özel Hizmet Tazminatı” bölümünün (g) bendine “Millî Eğitim Denetçi ve Denetçi Yardımcıları” ibaresinden sonra gelmek üzereeklenen “, Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi ve Denetçi Yardımcıları” ibaresi,(c) bendiyle 657 sayılı Kanun’un Eki (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I-Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (g) bendine “Türkiye İstatistik KurumuUzmanları” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “, Enerji ve TabiiKaynaklar Denetçileri” ibaresi, (d) bendiyle 657 sayılı Kanun’un Eki (IV)sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 8. sırasının (a) bendine “Millî EğitimDenetçileri” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “, Enerji ve TabiiKaynaklar Denetçileri” ibaresi, 94., 96., 97., 98. maddeleri ile eki (1) ve(2) sayılı listelerin, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarıncaAnayasa’ya aykırı olmadıklarına ve bu maddelere, fıkraya, bentlere, ibarelereve listelere ilişkin iptal istemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
2- 16 maddesiyle;
a- 4708 sayılı Kanun’un 5. maddesinin altıncı fıkrasında yeralan “% 1’i” ibarelerinin “% 3’ü” olarak değiştirilmesinin,Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olduğunave İPTALİNE; iptal hükmünün, Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, KARARIN RESMÎGAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE,OYBİRLİĞİYLE,
b- 4708 sayılı Kanun’un 6. maddesinin birinci fıkrasında yeralan “üç” ibaresinin “altı” olarak değiştirilmesinin, Anayasa’nın91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptalisteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
3- 25. maddesinin, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasıuyarınca Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN,Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile MuammerTOPAL’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA; iptal hükmünün, Anayasa’nın 153.maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralıfıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AYSONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,
4- 35. maddesiyle;
a- 5429 sayılı Kanun’un 46. maddesinin birinci fıkrasınındeğiştirilen (a) bendinin, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarıncaAnayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, EnginYILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile MuammerTOPAL’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA; iptal hükmünün, Anayasa’nın 153.maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralıfıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AYSONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,
b- 5429 sayılı Kanun’un 46. maddesinin ikinci fıkrasında yeralan “en az (C ) düzeyinde” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “veyabuna denk kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan” ibaresinin,Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırıolmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
5- 44. maddesinin birinci fıkrasının;
a- (a) bendiyle, 7.7.2010 günlü, 6004 sayılı DışişleriBakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un 10. maddesinin birincifıkrasının (b) bendinde yapılan değişiklikler ve eklemenin, Anayasa’nın 91.maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olduklarına veİPTALLERİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL’ın karşıoyları veOYÇOKLUĞUYLA; iptal hükümlerinin, Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, KARARINRESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE,OYBİRLİĞİYLE,
b- (b), (c), (ç), (d) ve (e ) bentlerinin, Anayasa’nın 91.maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve iptalistemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
6- 53 maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine eklenen “DSİ’deistihdam edilecek Müfettiş Yardımcılarının giriş ve yeterlik sınavlarının usûl ve esasları, Müfettişliğe yükselmeleri, görev,yetki ve sorumlulukları ile Teftiş Kurulu Başkanlığının çalışma usûl ve esasları ve diğer hususlar yönetmeliklebelirlenir.” biçimindeki fıkranın;
a- “giriş ve” ibaresinin, Anayasa’nın 91. maddesininbirinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Haşim KILIÇ,Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal MümtazAKINCI ile Muammer TOPAL’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA; iptal hükmünün, Anayasa’nın153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3)numaralı fıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAKDOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,
b- Kalan bölümünün Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasıuyarınca Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, Mehmet ERTEN,Osman Alifeyyaz PAKSÜT ile Zehra Ayla PERKTAŞ’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
7- 71. maddesiyle 5411 sayılı Kanun’un 92. maddesinin;
a- Birinci fıkrasında yapılan değişikliğin ve bu fıkrayaeklenen cümlelerin, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarıncaAnayasa’ya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN,Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile MuammerTOPAL’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA; iptal hükümlerinin, Anayasa’nın 153.maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralıfıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AYSONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,
b- Değiştirilen üçüncü ve altıncı fıkralarının, Anayasa’nın 91.maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve iptalistemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
8- 85. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’un başlığı ile birliktedeğiştirilen 13. maddesinin;
a- İkinci fıkrasında yer alan “….gerçek ve…gizli dahi olsa…”ibarelerinin, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarıncaAnayasa’ya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE; iptal hükümlerinin, Anayasa’nın153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3)numaralı fıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAKDOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,
b- Kalan bölümünün, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasıuyarınca Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
9- 87. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/A maddesinin;
a- Birinci fıkrasının, Anayasa’nın 91. maddesinin birincifıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE,OYBİRLİĞİYLE,
b- İkinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarının, Anayasa’nın 91.maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olduklarına veİPTALLERİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL’ın karşıoyları veOYÇOKLUĞUYLA; iptal hükümlerinin, Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, KARARINRESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE,OYBİRLİĞİYLE,
10- 95. maddesiyle, 4.11.1981 günlü, 2547 sayılı YükseköğretimKanunu’na eklenen Geçici Madde 60’ın, Anayasa’nın 91. maddesinin birincifıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE,Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Zühtü ARSLAN’ınkarşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
D- İçerikleri itibariyle Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülen;
1- 7. maddesiyle 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenenGeçici Madde 10’un (2) numaralı fıkrasında yer alan “…(bu tutar sabit birdeğer olarak esas alınır)…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olmadığına veiptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
2- 15. maddesiyle, 21.7.1983 günlü, 2863 sayılı Kültür veTabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun ek 4. maddesinin ikinci fıkrasınınbirinci cümlesinde yapılan değişikliklerin Anayasa’ya aykırı olmadığına veiptal istemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
3- 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine eklenenfıkranın “…giriş ve…” sözcükleri dışında kalan bölümünün Anayasa’yaaykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, Mehmet ERTEN, Osman AlifeyyazPAKSÜT ile Zehra Ayla PERKTAŞ’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
4- 56. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’a eklenen;
a- Geçici Madde 9’un birinci ve ikinci fıkralarının,
b- Geçici Madde 10’un üçüncü ve dördüncü fıkralarının,
Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve bu fıkralara ilişkin iptalistemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
5- 62. maddesiyle, 16.4.2003 günlü, 4848 sayılı Kültür veTurizm Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun’a eklenen Geçici Madde8’in birinci fıkrasının Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal istemininREDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
6- 68. maddesiyle 4059 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde14’ün Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
7- 90. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde11’in üçüncü ve dördüncü fıkralarının Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve bufıkralara ilişkin iptal istemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
8- 94. maddesinin birinci fıkrasının;
a- (a) bendiyle, 13.8.1993 günlü, 497 sayılı Türkiye BilimlerAkademisinin Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesindeyapılan değişikliklerin,
b- (c) bendiyle 497 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 11.maddesinde yapılan değişiklik ve eklemelerin,
Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve bu değişiklere ve eklemelereilişkin iptal istemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
3.4.2013 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
KARŞIOY YAZISI
11.10.2011 günlü, 662 sayılı Aile ve Sosyal PolitikalarBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile BazıKanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair KanunHükmünde Kararname’nin 25. maddesiyle değiştirilen 217 sayılı Kanun HükmündeKararname’nin 25. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile aynı fıkranın (d)bendinde yer alan “35” ibaresi, 35. maddesiyle 5429 sayılı Kanun’un 46.maddesinin birinci fıkrasının değiştirilen (a) bendi, 44. maddesinin birincifıkrasının (a) bendiyle 6004 sayılı Kanun’un 10. maddesinin birinci fıkrasının(b) bendinde yapılan değişiklikler ve ekleme, 53. maddesiyle 6200 sayılıKanun’un 6. maddesine eklenen fıkrada yer alan “…giriş ve…” ibaresi, 71.maddesiyle 5411 sayılı Kanun’un 92. maddesinin birinci fıkrasında yapılandeğişiklik ve bu fıkraya eklenen cümleler ile 87. maddesiyle 3154 sayılıKanun’a eklenen 31/A maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları çoğunlukkararıyla Anayasa’nın 91. maddesine aykırı bulunarak iptal edilmiştir.
662 sayılı KHK’nin 25. maddesiyle değişiklik yapılan 217 sayılıKHK’nin 25. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile Devlet personel uzmanyardımcılığına atanabilmenin eğitime ilişkin koşulları, anılan fıkranın (d) bendiile uzman yardımcısı olabilmenin yaşa ilişkin koşulu öngörülmüştür.
Devlet personel uzman yardımcılığına atanabilmek içinüniversitelerin en az dört yıllık eğitim ekonomi, maliye, hukuk, idare ve işletmedallarının birinden mezun olmak gerekir iken 25. maddenin birinci fıkrasının(b) bendinde yapılan değişiklik sonucu en az dört yıllık lisans eğitimi verenhukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimlerfakülteleri ile Başkanlıkça yönetmelikle belirlenen yüksek öğretimkurumlarından veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabuledilen yurt içindeki ya da yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezunolmak yeterli olacaktır. Devlet personel uzman yardımcılığına atanabilmek içinsınavın yapıldığı tarihte 30 yaşını doldurmamış olmak gerekirken anılanfıkranın (d) bendinde yapılan değişiklik ile bu sınır 35’e yükseltilmiştir.
KHK’nin 35. maddesiyle değişiklik yapılan 5429 sayılı Kanun’un46. maddesinin birinci fıkrası, Türkiye İstatistik Kurumu uzman yardımcılığınaatanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılangenel şartlara ek olarak aranacak koşulları düzenlemiş, anılan fıkranın (a)bendi ile bu koşullardan eğitime ilişkin olanlar öngörülmüştür.
KHK’nin 44. maddesiyle değişiklik ve ekleme yapılan 6004 sayılıKanun’un 10. maddesinin birinci fıkrası Dışişleri Bakanlığında görev yapanmeslek memurlarına ilişkin esasları, (b) bendi ise meslek memuru olabilmek için657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılan genel şartlarailâve olarak aranacak koşulları düzenlemektedir. Dava konusu kural ile yapılandeğişiklikler ve ekleme ise eğitim ve yaşa ilişkin koşulları öngörmektedir.
KHK’nin 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un6. maddesine eklenen fıkra ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Teftiş KuruluBaşkanlığı bünyesinde görev yapacak olan müfettiş yardımcılarının mesleğe girişve yeterlik sınavlarının usul ve esaslarının, müfettişliğe yükselmelerinin,görev, yetki ve sorumluluklarının, Başkanlığın çalışma usul ve esasları ilediğer hususların yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır.
KHK’nin 71. maddesiyle değişiklik ve ekleme yapılan 5411 sayılıKanun’un 92. maddesi Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumununpersonelini,anılan kuralın birinci fıkrası ise kurumda görev yapacak personeldearanacak koşulları düzenlemektedir.
KHK’nin 87. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/Amaddesi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde görev yapacak olanEnerji ve Tabii Kaynaklar Uzman ve Uzman Yardımcıları ile Enerji ve TabiiKaynaklar Denetçi ve Denetçi Yardımcılarının istihdamını düzenlemektedir.Anılan kuralın ikinci fıkrasında uzman ve denetçi yardımcılarının mesleğe girişiçin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılan genelşartlara ilâve olarak aranacak koşulları öngörülmektedir. Aynı maddenin üçüncüfıkrasında belirtilen yardımcıların yeterlilik almaları ile kadroya atanmakoşullarının, dördüncü fıkrasında ise mesleğe alınma, yetiştirilme, yarışmasınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğer hususların yönetmelikle düzenleneceğikurala bağlanmıştır.
Çoğunluk kararıyla söz konusu düzenlemeler kamu hizmetine girmehakkına ilişkin düzenleme niteliğinde ve Anayasa’nın 91. maddesinin birincifıkrasına aykırı görülerek iptal edilmiştir.
6223 sayılı Yetki Kanunu’nun 1. maddesinin birinci fıkrasının(a-3) bendinde, Kanunun amaçlarından birinin kamu hizmetlerinin Bakanlıklararasındaki dağılımının yeniden belirlenerek, mevcut Bakanlıklar ilebirleştirilen veya yeni kurulan Bakanlıkların görev, yetki, teşkilat vekadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarınailişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere Bakanlar Kuruluna kanunhükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek olduğu belirtilmiş ve aynı Kanun’unikinci fıkrasında da ilgili kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklikyapılabileceği belirtilmiştir.
662 sayılı KHK’nin iptali istenen kurallarıyla Devlet personeluzman yardımcılığına atanabilmenin eğitime ve yaşa ilişkin koşulları, Türkiyeİstatistik Kurumu uzman yardımcılığına atanabilmek için 657 sayılı DevletMemurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılan genel şartlara ek olarak aranacakkoşullar, Dışişleri Bakanlığında görev yapan meslek memurlarına ilişkin eğitimeve yaşa ilişkin koşullar, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Teftiş KuruluBaşkanlığı bünyesinde görev yapacak olan müfettiş yardımcılarının mesleğe girişve yeterlik sınavlarının usul ve esaslarının, müfettişliğe yükselmelerinin,görev, yetki ve sorumluluklarının, Başkanlığın çalışma usul ve esasları ilediğer hususların yönetmelikle belirleneceği, Bankacılık Düzenleme ve DenetlemeKurumunun personelini,anılan kuralın birinci fıkrası ise kurumda görev yapacakpersonelde aranacak koşullar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesindegörev yapacak olan Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman ve Uzman Yardımcıları ileEnerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi ve Denetçi Yardımcılarının mesleğe giriş için657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılan genel şartlarailâve olarak aranacak koşulları ile yardımcıların yeterlilik almaları ilekadroya atanma koşullarının, dördüncü fıkrasında ise mesleğe alınma,yetiştirilme, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğerhususların yönetmelikle düzenleneceği hususların düzenlenmesi teşkilat vekadroların belirlenmesine ilişkin bir husus olduğundan Yetki Kanunu’naaykırılık bulunmamaktadır.
Kamu görevlilerininkadrolarının ve bu kadrolara atanacak kişilerde bulunması gereken niteliklerinde kanunla düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak, kamu görevlisi olarak atanacakkişilerle ilgili tüm ayrıntıların sadece yasayla düzenlenmesi gerektiği ve bukonuda idarî düzenlemeler yapılmasının Anayasa’nın 128. maddesinin ikincifıkrasına aykırı düşeceği iddiası yerinde değildir. Anayasa’nın bir maddesininyasayla düzenleneceğini öngördüğü bir konunun, Anayasa’nın 91. maddesininbirinci fıkrasının açıkça yasakladığı hükümler ile doğrudan ilgili olmadıkça,ya da KHK ile düzenlenemeyeceği Anayasa’da özel olarak belirtilmedikçe KHK iledüzenlenmesi Anayasa’ya aykırı değildir.
Anayasa’nın 70. maddesinegöre, “her Türk kamu hizmetine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmadagörevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez”. MaddedeTürkiye Cumhuriyeti Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkesin görevingerektirdiği nitelikler dışında, dil, din, mezhep, renk, siyasi düşünce,cinsiyet ve benzeri ayırım gözetilmeksizin kamu hizmetlerine girme hakkınasahip bulundukları belirtilmiştir. Böylece “kamu hizmetlerine girme hakkı”siyasi hak ve ödevler kapsamında, vatandaşlık bağına bağlı olarakkullanılabilecek bir hak olarak düzenlenmiştir. Düzenlemenin temel hakkailişkin niteliği bundan ibarettir. Yoksa, bunun dışında kamu görevlerine giriş,atanma, görev değişikliğine ilişkin tüm düzenleme ve uygulamaların temel hakkındüzenlenmesi ve 91. madde anlamında yasak alan kapsamında görülmesi yerindedeğildir.
Anayasa’nın 91. maddesininbirinci fıkrasında, Anayasa’nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerindeyer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alansiyasî haklar ve ödevlerin kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceğibelirtilmiştir. Anayasanın belirtilen bölümlerinde birçok temel hak ve özgürlükdüzenlenmiş bulunmaktadır. Sözkonusu temel hak ve özgürlüklerin kapsamaalanları ve ilgili oldukları hususlar geniş bir biçimde yorumlandığındaKHK’lerle yapılacak tüm düzenlemelerin bu hak ve özgürlüklerle bağlantılarınınbulunduğu ileri sürülebilecektir. Böyle bir yorumdan hareket edilmesi halinde yasakalan kapsamı oldukça genişleyecek ve KHK ile düzenlenebilecek alankalmayacaktır. Nitekim Anayasa Mahkemesinin, 6.1.1987 günlü, E:1986/15 veK:1987/1 sayılı kararında, dolaylı biçimde kişi hak ve özgürlükleriniilgilendirmeyecek bir düzenleme düşünmenin oldukça güç olduğu, bu nedenle dedolaylı bir ilginin varlığına dayanılarak sonuca gitmenin isabetlisayılamayacağı belirtilmiştir. Buna göre, yasak alanın kapsamının, temel hak veözgürlüklerle doğrudan ilgili düzenlemeleri kapsayacak, dolaylı olarak ilgilidüzenlemeleri ise kapsam dışında bırakacak şekilde belirlenmesi gerekir.
Anayasa Mahkemesi, 16.5.1989 günlü, E:1989/4ve K:1989/24 sayılı kararında, 3.11.1988 günlü, 347 sayılı “233 Sayılı Kamuİktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bir MaddesindeDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname”ninGenel Müdür olarakatanabilmek için, “yükseköğrenim görmüş olmak, dört yılı kamuda, altı yılıözel sektörde geçmek şartıyla en az on yıl hizmeti bulunmak, kamu hizmeti bulunmayanlardaise özel sektörde asgari onbeş yıl çalışmış olmak, Genel müdürlük göreviniyerine getirebilecek yetenek, bilgi ve tecrübeye sahip olmak” şartlarınıgetiren 1. maddesine yönelik iptal istemini reddetmiştir.
Anayasa’nın 91. maddesikapsamına giren alanlarda düzenleme yapılmış olmasından söz edilebilmesi için91. maddede belirtilen hak ve alanlarla ilgili doğrudan bir düzenleme yapılmışolması gerekir.
Yetki Kanunu kapsamında KHK’nin iptali istenen kurallarıylabelirtilen kurumlara bağlı olarak görev yapacak olan farklı statüdekigörevlilerin mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterlik sınavları, görev,yetki ve sorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usul ve esaslarınınbelirlenmesinin öngörülmesi ve uzman yardımcılarının uzman kadrolarınaatanabilme koşullarının düzenlenmesi kadrolara girişin koşullarını düzenleyenkurallar olup doğrudan memuriyete girişe ilişkin kurallar değildirler. Bu nedenleanılan kuralların Anayasa’nın 91. maddesinde belirtilen yasak alana ilişkindüzenlemeler içerdiğinden söz etmek mümkün değildir.
Belirtilen nedenlerle, itiraz konusu kurallara yönelik iptalisteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle kuralın iptalineyönelik çoğunluk görüşüne katılmadık.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
KARŞIOY
(Reddi Hakim)
Mahkememize 2011/142 Esas sayısı ile T.B.M.M. üyesi 116milletvekili tarafından açılan 11.10.2011 tarih ve 662 sayılı Kanun HükmündeKararname’nin iptali davasın da Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ’ın redditalebi yer almış ise de, dosyanın 12.1.2012 tarihli ilk incelemesinde hakiminreddi talebi esastan reddedilmiş, talebin kötü niyetle yapıldığı oyçokluğu ilekabul edilmiş ise de, bu gibi hallerde uygulanacak para cezasının taleptebulunanlar dışında cezanın SOYUT bir niteleme ile sadece davacıya verilmesiyönündeki çoğunluk görüşüne aşağıdaki nedenler ile katılınmamıştır.
Reddi hakim talebinin kötü niyetle yapıldığının kabulü halinde,bu kasta yaptırım uygulanması hukuk düzenince makul kabul görmeyen bir fiilincezalandırılması isteminin gereğidir. Nitekim hukukun temel ilkelerindenbakıldığında HMK’nun 42. maddesi hukuksuz eyleme meşruiyet kazandırmamak içinceza öngörüsünde bulunmuş ve başvuruda bulunanlara bunlar arasında nasıl birhukuksal ilişki olduğuna bakmaksızın talepte bululanlar yönünden her birinincezalandırılması gerektiğini ifade etmiştir.
Nitekim genel usul hukuku hükümleri yanında özel niteliktaşıyan 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında Anayasa Mahkemesindeyapılacak hakimin reddi taleplerinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılmasıhalinde BAŞVURUCULARIN HER BİRİNE disiplin para cezası verileceği hükmü çokaçıktır.
Davacılar; Anayasanın 150. maddesince siyasi parti kimliklerinebakılmaksızın kendilerine iptal davası açma hakkı tanınan meclis üyetamsayısının 1/5 oranındaki asgari 110 milletvekilidir. Açılan davaların kabulgörebilmesi için alt sınır 110 olup beklenmeyip üstünde olması haline ilişkinbir sınırlama bulunmamaktadır. Nitekim Türkiye Büyük Milet Meclisi tarafındanimzalanarak tasdik edilen belge ile görülen bu davayı açanların Meclis üyelerioldukları teyit edilmiş ve görülen bu davayı da asgari 116 kişinin bir arayagelerek açtığı anlaşılmıştır.
Bir an için dava açma için bir araya gelen iradenin zorunlu birbirliktelik içinde oldukları kabul edilse bile bu beraberlik açılmış davanınmahkemece kabulünün ön şartıdır. Örneğin değişik siyasi gruplardan 140 kişininbir araya gelmesi ile açılan bir davada dava açan belgeye imza atanlardan 40kişinin diğer talepler yanında reddi hakim talebinde bulunmamış veya bilahareferagat olmaları halinde görülen davada dava, kalan 100 kişi davacı yönünden110 kişilik dava açma şartını oluşturmadığı için açılmamış mı sayılacaktır?veya dava tüm diğer talepler yönünden düşmüş mü olacaktır?
Dava açanların iradesi açılmış davanın kabul şartından bağımsıznitelikte olup dava açanlar arasında ki hukuksal ilişkiden kaynaklı birzorunluluk değildir. Reddi hakim talebinden çekilenler yönünden kötü niyetaraştırması yapılamayacak ve para cezası verilemeyecek olması – talepte bulunanve bulunmayanlar arasında nasıl bir hukuki tespit yapmayı gerektiriyorsa dadava açıp hakimin reddi talebinde bulunanların bu yöndeki iradesi dava açmaiçin bir araya gelme zorunluluğunda bağımsız bir fikir – bir irade tezahürüdür.
Dava açanlar, açma yönünden gerekli biçimsel bir zorunluluk,dava konusu talepler yönünden ise ihtiyari bir birliktelik içindedirler.Davacılar arasında şekli bakımından mecburi dava arkadaşlığı vardır.
Mecburi dava arkadaşlığında; dava konusu hukuki ilişkide farklıdavranmalarını önleyecek çok sıkı, iştirak halinde bir ortaklık olup, davaarkadaşları aynı şekilde ve birlikte hareket etmek zorundadırlar. İştirakhalinde mülkiyet, adi ortaklık, miras şirketi gibi veya ilgililer hakkında tekbir karar verilmesi zorunluluğunu doğuran davalarda davacılar şekli bakımındanmecbur dava arkadaşı durumundadırlar ve dava konusu hak ile aralarında zorunluilişki vardır.
Özel yasasına tabii olan Anayasa Mahkemesine iptal davası açmaşeklinde izah edildiği anlamda dava açan asgari 110 kişinin hukuk usulünitelemesi ile mecburi dava arkadaşı oldukları söylenemeyecektir. Aralarındaşekli bakımından olan bu zorunlu birliktelik nedeniyle dava açma şartı yerinegetirildikten sonra dava açanlar yönünden dava açmada asgari sayısal zorunlulukşartının altına düşmedikçe talep konusu haklar yönünden bağımsız ihtiyaridavranmalarının önüne geçecek kısıtlayıcı bir hüküm mevzuatta yoktur.
Kaldı ki, davanın konusu, dava açanlar arası şahsa bağlı sıkıbir medeni hukuk ilişkisinden değil Kamu hukukundan doğan ve toplumun tümünüilgilendiren bir yasa uygulamasının, demokratik toplum öznelerinden Anayasaldenetim talebine ilişkin olup bu yönüyle de mecburi dava arkadaşlığınitelemesinden ayrıldığı düşünülmektedir.
Aktif süje olan davanın konusu, toplumun tümünü ilgilendireniçerik taşıdığından, pasif süje olan dava açanlar olup, dava açmada birliktelikzorunluluğu içinde iseler de hak, yetki ve taleplerini hukuka uygun sorumlulukbilinci dahilinde kullanmak zorundadırlar, Aksine davranışıncezalandırılacağının öngörüldüğü hallerde ceza vermenin sınırını adaletleşekillendirilmiş toplumsal yarar düşüncesi oluşturur, ve cezaların önlemeiyileştirme amaçları da göz önüne alınarak adaletli bir ölçü içinde biçimlenir.Hedef, cezanın yaratacağı korkutuculuk ve caydırıcılıktan toplum adına yararlanmailkesidir.
Ceza önlemi kimi suçlardan, niteliği, işleme biçimi, Devletiçin zarar alanı, SUÇTAN ZARAR GÖRENİN KİMLİĞİ vb nedenler ile farklıdüzenlemeler içerebilir.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
KARŞIOY GEREKÇESİ
(Reddi Hakim)
6216 sayılı Kanun’un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında rettalebinin “kötü niyetle yapıldığının anlaşılması” ve “esasyönünden kabul edilmemesi” hâlinde, “disiplin para cezası”verileceği öngörülmekte, (6) numaralı fıkrasında da ret talebinin “açıkça”kötüye kullanıldığının tespiti aranmaktadır.
Söz konusu kurallar uyarınca disiplin para cezasınahükmedilebilmesi için, ret talebinin kötü niyetle yapılması ve ret talebiolarak gösterilen sebeplerin esastan kabul edilmemesi şartlarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir.
Bu şartlardan birinin gerçekleşmesi disiplin para cezasıverilebilmesi için yeterli olamayacağı gibi ret talebinin açıkça kötüyekullanıldığının da tespit edilmesi gerekmektedir.
Davacı ret sebeplerini,
- Kamuoyunda “WikiLeaks Belgeleri” olarak bilinenbelgelere göre, 2003 yılında ABD Büyükelçisine Cumhuriyet Halk Partisialeyhinde bir takım beyanlarda bulunduğu iddiası,
- “Ümit ediyorum ki bu gayret, Anayasa Mahkemesine davaaçmak suretiyle sorun çözme kolaycılığını da ortadan kaldıracaktır” biçimindeki25 Nisan 2011 tarihli konuşma metninden yapılan alıntı,
ve bunları pekiştiren
- 6223 sayılı Yetki Kanunu’nun iptali başvurusunda istikrarkazanmış görüşünden vazgeçerek iptal isteminin reddi yönünde kullandığı oy,
olarak gösterdikten sonra, bu sebeplerin Cumhuriyet HalkPartisi’nin tarafı olduğu davalarda, reddedilenin tarafsız davranamayacağınailişkin kuşkulara neden olduğunu ileri sürmüştür.
İleri sürülen bu iddia, 6216 sayılı Kanun’un 60. maddesinin (1)numaralı fıkrası çerçevesinde incelenerek, söz konusu sebeplerin tarafsızhareket edemeyeceği kanısını haklı kılan hâl kapsamında olmadığı düşüncesiyleDavacının ret talebi esastan reddedilmiştir.
Ret talebinin esastan reddedilmiş olması, talebin kötü niyetleyapıldığı anlamını taşımayacağı gibi salt reddedilme nedeniyle disiplin paracezası verilemeyeceği de açıktır. Disiplin para cezası verilebilmesi içinkanunun tanıdığı bu hakkın açıkça kötüye kullanıldığının (kötü niyetleyapıldığının) tespit edilmesi gerekmektedir.
Ret talebinin, kimi internet sitelerinden elde edilebilmesimümkün olan ret sebeplerine dayanması, belirtilen ret sebeplerinin içerikleri,ret talebinin sunuluş biçimi, anlatım düzeni ve yargılama sürecindeki ilerisürülüş zamanı, Davacı tarafından açılan ve ret taleplerini de içeren diğeriptal davalarının konuları arasındaki benzerlik ve bu iptal başvurularındakiret taleplerinin başvuru yönteminin ve ret sebeplerinin ayırımsız aynı olmasıdikkatle incelendiğinde, ret talebi başvurusunun, kanunun tanıdığı birhakkın kanuni sınırlar içinde kullanıldığını ve yargılamanın düzenli biçimdeişleyişini önlemek ve kamu düzenini bozmak gibi bir amaç taşımadığını,dolayısıyla da bu hakkın açıkça kötüye kullanılmadığını göstermektedir.
Açıklanan nedenle Davacıya disiplin para cezası verilmesiyönündeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Üye
Mehmet ERTEN
KARŞIOY GEREKÇESİ
6223 sayılı Yetki Yasası’na dayanılarak kararlaştırılan 662sayılı (KHK) Kanun Hükmündeki Kararname’nin:
53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine eklenen veiptali istenilen fıkrada, DSİ’de istihdam edilecek Müfettiş Yardımcılarınınmesleğe giriş ve yeterlilik sınavlarının usul ve esaslarının, Müfettişliğeyükselmelerinin, görev, yetki ve sorumlulukları ile Teftiş Kurulu Başkanlığınınçalışma usul ve esaslarının ve diğer hususların yönetmelikle belirleneceğineilişkin;
95. maddesiyle de 2547 sayılı Kanun’a eklenen ve iptaliistenilen GEÇİCİ 60. maddesinde, bir derse ikiden fazla kayıt yaptırılması,ilave ders alınması veya 44/c fıkrasındaki süreler içinde öğrenimintamamlanamaması gibi hallerde öğrenciden alınacak ya da iade edilecek öğrencikatkı payı veya öğrenim ücretine ilişkin;
Hususların düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Anayasa’nın 91. maddesinde, olağan dönemde çıkarılacak kanunhükmünde kararnameler ile Anayasa’nın ikinci kısmının birinci ve ikincibölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncübölümde yer alan siyasi haklar ve ödevlerin düzenlenemeyeceği öngörülmüştür.
Anayasa’nın “Hizmete girme” başlıklı 70. maddesinde “HerTürk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevingerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez.” denilmekte vesöz konusu kural, Anayasa’nın dördüncü bölümündeki siyasi haklar ve ödevler ileilgi düzenlemeler içinde yer almaktadır.
.
662 sayılı KHK’nin 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6.maddesine eklenen fıkrada, DSİ’de istihdam edilecek Müfettiş Yardımcılarınınmesleğe giriş ve yeterlilik sınavlarının usul ve esaslarının yönetmelikledüzenleneceği ifade edilmektedir. Söz konusu düzenlemenin, Anayasa’nın 70. maddesindebelirtilen kamu hizmetine girme hakkına ilişkin olması nedeniyle kuralda yeralan “mesleğe giriş ve” ibareleri, KHK ile düzenleme yapılmasıyasaklanan alanı düzenlediği için oybirliği ile iptal edilmişse de bu ibarelerdışında kalan kısmın da iptal edilen ibarelerle bütünlük oluşturmak suretiylekuralı anlamlandırdığı ve ondan ayrı bir değerlendirme yapılmasının mümkünolmadığı, gözetildiğinde kalan kısmın da kamu hizmetine girme hakkına ilişkinbir düzenleme olduğu ve Anayasa’nın dördüncü bölümündeki siyasi haklar veödevler ile ilgi yasaklanan alan içinde yer aldığı konusunda duraksamabulunmamaktadır. Buna göre, 662 sayılı KHK’nin 53. maddesiyle 6200 sayılıKanun’un 6. maddesine eklenen “DSİ’de istihdam edilecek MüfettişYardımcılarının……….yeterlilik sınavlarının usul ve esaslarının,” biçimindekalan kısmının da Anayasa’nın 91. maddesine aykırı olması nedeniyleiptali gerekmektedir.
Ayrıca Anayasa’nın 128. maddesinde, “Memurların ve diğerkamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları veyükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.”denilmektedir.
İptali istenilen kural, DSİ’de istihdam edilecek MüfettişYardımcılarının mesleğe giriş ve yeterlilik sınavlarının usul ve esaslarının,Müfettişliğe yükselmelerinin, görev, yetki ve sorumluluklarının ve diğerhususların düzenlemesinin doğrudan yönetmelik ile yapılacağını öngörmektedir.Kuralda yer alan Müfettiş yardımcıları ve Müfettişlerin Anayasa’nın 128.maddesinde tanımlanan memur ve kamu görevlileri kapsamında oldukları, bunlarlailgili mesleğe giriş ve yeterlilik sınavlarının usul ve esaslarının,Müfettişliğe yükselmelerinin, görev, yetki ve sorumluluklarının ve özlükhakları kapsamında diğer hususların kanunla yapılmasının Anayasal birzorunluluk olduğu açıktır. Buna göre, kural Anayasa’nın 128. maddesineaykırıdır ve bu yönden de iptali gerekir.
Anayasa’nın “Vergi ödevi” başlıklı 73. maddesinde “Vergi,resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veyakaldırılır.” denilmekte ve söz konusu kural, Anayasa’nın dördüncübölümündeki siyasi haklar ve ödevler ile ilgi düzenlemeler içinde yeralmaktadır.
662 sayılı KHK’nin 95. maddesiyle 2547 sayılı Kanun’a eklenengeçici 60. maddesinde, öğrenciden alınacak öğrenci katkı payı veya öğrenimücretinin, Anayasa’nın 73. maddesinde belirtilen vergi, resim, harç ve benzerimalî yükümlülük kapsamında bir düzenleme olduğu ve Anayasa’nın dördüncübölümündeki siyasi haklar ve ödevler ile ilgi yasaklanan alan içinde yer aldığıkonusu duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıktır. Buna göre, 662 sayılıKHK’nin 95. maddesiyle 2547 sayılı Kanun’a eklenen geçici 60. maddeninAnayasa’nın 91. maddesine aykırı olması nedeniyle iptal edilmesi gerekir.
Açıklanan nedenle kuralların iptali gerektiğinden, reddeilişkin çoğunluk görüşüne katılmadım.
Üye
Mehmet ERTEN
DEĞİŞİK GEREKÇE
6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu’nun 1. maddenin (b)bendi “Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçilersözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin çalışmalarında etkinliğiarttırmak üzere, bunların atanma, nakil, görevlendirme, seçilme, terfi,yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul esaslarına” ilişkinkonularda düzenlemelerde bulunmak üzere, Bakanlar Kuruluna Kanun HükmündeKararname çıkarma yetkisi vermektedir. 662 sayılı KHK’nin 25., 35., 53., 71. ve87. maddeleri memuriyet statüsüne alınmaya ilişkin düzenlemeler niteliğindedir.Oysa yukarıda ifade edildiği üzere, 6223 sayılı Yetki Kanunu’nun belirtilenhükmü salt “istihdam edilen” kamu görevlileri bakımından bir düzenlemeyapılabilmesi konusunda yetki vermektedir. Diğer bir deyişle söz konusukurallar Yetki Kanunu kapsamı dışında kalmakta ve bu mahiyeti itibariyle veAnayasa’nın 91. maddesine aykırı düşmektedir.
Açıklanan nedenle, anılan kuralın iptaline bu gerekçeylekatılıyoruz.
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Burhan ÜSTÜN
KARŞIOY YAZISI
1- Reddi hakim talebinin kötü niyetle yapıldığı gerekçesiyleDİSİPLİN PARA CEZASI UYGULANMASINA yer olmadığına dair KARŞIOY:
İptal davasını açan Parti tarafından Başkan Haşim KILIÇ’ınreddi talebinin kötü niyetle yapıldığına ve 6216 sayılı Kanun’un 60. maddesinin(5) numaralı fıkrası gereğince disiplin para cezası uygulanmasına ilişkinçoğunluk kararına aşağıdaki nedenlerle katılmıyorum:
6216 sayılı Kanun’un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında “Rettalebinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılması ve esas yönünden kabuledilmemesi halinde, talepte bulunanların her birine Mahkemece beşyüz TürkLirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası verilir” denilmiş;(6) numaralı fıkrasında “Bu Kanun anlamında disiplin para cezasından maksat,bireysel başvuru hakkını veya ret talebini açıkça kötüye kullandığı tespitedilen başvurucular aleyhine verilen … para cezası” olduğu belirtilmiştir.Buna göre para cezası verilebilmesi için öncelikle talebin esastan reddedilmesigerekli olmakla birlikte yeterli değildir. Talepte kötü niyet olup olmadığıtalebin yerinde olup olmadığı hususundan bağımsız olarak ayrıca incelenecek,varlığı açıkça saptanmışsa kötü niyete ilişkin para cezasına hükmedilebilecektir.
Reddi hakim talep etme hakkı Anayasa’nın 36. maddesinde yeralan hak arama hürriyetinin ve adil yargılanma hakkının gereğincekullanılmasını güvence altına alan bir hukuk müessesesidir. Temel haklarınkötüye kullanılması gerekçesi, çoğu kez hakkın özüne dokunacak niteliktekısıtlayıcı düşüncelere yönelebildiğinden, ihtiyatla kullanılmalı ve ancakaçık, nesnel koşulların oluşması halinde başvurulmalıdır. Bu nedenle reddihakim talepleri yönünden de kötü niyetin varlığı açık, somut ve nesneldelillere dayanmalıdır. Talebin gerekçelerinin yetersiz olması, davacının dahaönce de benzeri nitelikte, kabul edilmeyen taleplerde bulunması, davacınınmahkemeye ve hakime karşı itimatsızlığının bilinmesi, tek başına kötü niyetin kanıtlarınıoluşturamazlar.
Olayda davacının reddi hakim talebinde bulunmasının kendiaçısından hassasiyet yaratan bazı beyan ve olgulara dayandığı, bu bağlamda:
- Başkan Haşim KILIÇ’ın aleni bir konuşmada kullandığı ifadelersiyaset alanına giren eleştirilerdir. İyi işleyen demokrasilerde yüksek yargıbaşkanlarının siyaset alanına yönelik, ifade özgürlüğü kapsamında da olsa,yorum veya değerlendirme yapmaları olağan değildir. Öte yandan, Anayasa’nın150. maddesine göre iptal davası açma hakkı Cumhurbaşkanına, iktidar ve anamuhalefet partisi Meclis gruplarına ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biritutarındaki üyelere ait olup, bunlardan Cumhurbaşkanının dava açmasıuygulamasına uzun süredir rastlanmadığı, iktidar partisinin dava açtığının isehiç görülmediği bilinmektedir. Bu durumda eleştirinin hedefinin ana muhalefetolduğu açıktır.
-WIKILEAKS belgeleri her ne kadar hukuki bir işleme veya kararaesas alınabilecek nitelikte değillerse de bunlarda geçen anlatımların davalıpartide menfi yönde sübjektif kanaat veya kuşku uyandırmaya elverişli oldukları
anlaşılmaktadır.
Başkan Haşim KILIÇ’ın derdest olan davada tarafsız hareketedemeyeceği yönünde somut bir ret nedeni bulunmamakla birlikte Sayın Başkan’dankaynaklanan nedenlerle davacıda bir hassasiyet doğmuş olduğu, dosyadakievraktan anlaşılmaktadır. Bu nedenle olayda açıkça kötü niyet bulunduğusöylenemez. Para cezasına hükmedilmemesi gerekir.
2- KHK Kurallarına İlişkin Karşıoy Gerekçeleri:
A) KHK’nin 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesineeklenen fıkra:
Fıkra ile “DSİ’de istihdam edilecek Müfettiş Yardımcılarınıngiriş ve yeterlik sınavlarının usul ve esasları, Müfettişliğe yükselmeleri,görev, yetki ve sorumlulukları ile Teftiş Kurulu Başkanlığının çalışma usul veesasları ve diğer hususlar yönetmelikle belirlenir” hükmü getirilmiştir.
Kuralda, 6223 sayılı Yetki Kanunu’nda öngörülmeyen müfettişyardımcılığı kariyerinin giriş ve yeterlik, yükselme, görev, yetki vesorumlulukları ve teftiş kurulunun çalışma usul ve esasları ile ilgilidüzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemeler yetki kanununun kapsamı dışındakaldığından kural, Anayasa’nın 91. maddesine aykırıdır.
Anayasanın 128. maddesinde “…memurların ve diğer kamugörevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları veyükümlülükleri…”nin kanunla belirleneceği belirtilmektedir. Kuralla, hiçbirölçüt getirilmeden ve sınır çizilmeden, müfettiş yardımcılarının görev, yetkive sorumlulukları ile çalışma esaslarının yönetmelikle belirleneceğiöngörülmüştür. Kuralın, Anayasa’da öngörülen anlamda yasa ile düzenlemeanlamına gelmediği açıktır. Bu nedenle, Anayasa’nın 128. maddesine deaykırıdır.
B) KHK’nin 95. maddesiyle, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’naEklenen Geçici Madde 60:
Kuralda, öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretinin artırımlıolarak uygulanacağı hallerin belirtildiği ve bu uygulamanın ne zamanbaşlayacağının düzenlendiği anlaşılmaktadır. 6223 sayılı Yetki Kanunuyükseköğrenimle ilgili bir düzenlemeye yetki vermediği gibi, Anayasa’nın İkinciKısmının siyasi haklar ve ödevler başlıklı dördüncü bölümünde yer almasınedeniyle kanun hükmünde kararname ile düzenlenemeyecek olan harç ve benzerimali yükümlülüklerle ilgili kuralın, Anayasa’nın 91. maddesine aykırı olmasınedeniyle iptali gerekir.
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
KARŞIOY GEREKÇESİ
(Reddi Hakim)
6216 sayılı Kanun’un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında redtalebinin “kötü niyetle yapıldığının anlaşılması” ve “esas yönünden kabuledilmemesi” halinde talepte bulunanların her birine beşyüz Türk Lirasındanbeşbin Türk Lirasına kadar “disiplin para cezası” verileceği düzenlenmiştir.Aynı maddenin (6) numaralı fıkrasında ise, bu Kanun anlamında disiplin paracezasının bireysel başvuru hakkını veya red talebini “açıkça kötüye kullandığı”tesbit edilen başvurucular aleyhine verilen para cezası olduğu belirtilmiştir.
Görüldüğü gibi disiplin para cezasına hükmedilebilmesi içinred talebinin kötü niyetle yapılması (açıkça kötüye kullanılması) ve talebinesastan kabul edilmemesi koşullarının birlikte bulunması gerekmektedir.
Bu durumda her somut olayda olayın özelliğine göre “hakiminreddi talebinin kötü niyetle yapıldığı” hususu mahkemece takdir edilecektir.
Davada, davacının hakimin reddi talebinin reddedildiği açıktır.Ancak dosyanın incelenmesinden bu talebin kötü niyetle yapıldığı konusundaherhangi bir belge ve bilgi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenle kararın “hakimin reddi talebinin kötüniyetle yapıldığının kabulü ile talepte bulunanlar hakkında disiplin paracezası uygulanması” yolundaki kısmına katılmıyorum.
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
KARŞIOY GEREKÇESİ
11.10.2011 günlü, 662 sayılı Aile ve Sosyal PolitikalarBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile BazıKanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair KanunHükmünde Kararname’nin;
1) 53. maddesi ile 6200 sayılı Kanun’un6. maddesine eklenen fıkranın incelenmesi;
Fıkrada “DSİ’de istihdam edilecek Müfettiş Yardımcılarınıngiriş ve yeterlik sınavlarının usul ve esasları, Müfettişliğe yükselmeleri,görev, yetki ve sorumlulukları ile Teftiş Kurulu Başkanlığının çalışma usul veesasları ve diğer hususlar yönetmelikle belirlenir.” denilmektedir.
Kararda “giriş ve” ibaresi Anayasa’nın 91. maddesindedüzenlenen Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlenmesi mümkün olmayan yasak alaniçinde görülerek sadece ibare yönünden iptal edilmiştir.
Anayasa’nın 7. maddesinde, “Yasama Yetkisi Türk Milleti adınaTürkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.” hükmü yer almıştır.Anayasa’nın 87. maddesinde ise , “Bakanlar Kuruluna belli konularda kanunhükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek” Türkiye Büyük Millet Meclisiningörev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
Anayasa’nın 91. maddesinde “Türkiye Büyük Millet Meclisi,Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancaksıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasa’nın ikincikısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları veödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler kanunhükmünde kararnamelerle düzenlenemez.” denilmektedir.
Yukarıya aynen alınan madde hükümlerinden yasama yetkisiningenel ve asli bir yetki olup devredilemeyeceği, kanun hükmünde kararnameçıkarma yetkisinin ise kendine özgü istisnai bir yetki olduğu ve Anayasa’nın91. maddesinde belirtilen sınırlar içinde kullanılabileceği anlaşılmaktadır.
Anayasa’nın “siyasi haklar ve ödevler” başlıklı DördüncüBölümünde yer alan 70. madde de ise “ Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkınasahiptir. Hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka bir ayırımgözetilemez.” hükmü yer almıştır. Madde hükmü ile kamu hizmetlerine girme hakkıdüzenlenirken, hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka birayırım gözetilemeyeceği de belirtilmek suretiyle bu hakkın güvence altınaalındığı açıktır.
Bu durumda, Devlet Su İşlerinde istihdam edilecek müfettişyardımcıları ile ilgili düzenleme, Anayasa’nın Dördüncü Bölümünde yer alan 70.maddede hüküm altına alınan “kamu hizmetine girme hakkına” ilişkin olup,Anayasa’nın 91. maddesine göre kanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi mümkünolmayan, yasak alan içindedir ve iptali gerekmektedir,
2) 95. maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenengeçici 60. maddenin incelenmesi;
Madde de “Bir derse ikiden fazla kayıt yaptırılması, ilave dersalınması veya 44 üncü maddenin (c) fıkrasındaki süreler içinde öğrenimintamamlanamaması hallerinde, 46 ncı maddenin (ç), (d), (e) ve (f) fıkralarıuyarınca her bir ders için kredi başına ödenecek öğrenci katkı payı veyaöğrenim ücretinin artırımlı olarak uygulanmasını öngören hükümler, 2014-2015eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlanır. Söz konusueğitim-öğretim yılına kadar durumu anılan fıkraların kapsamına giren öğrencilerden,ders tekrarı olup olmadığı ve öğrenimin süresi içinde tamamlanıptamamlanmadığına bakılmaksızın, ilk defa kayıt yaptıran öğrencilerden alınacaktutarda öğrenci katkı payı veya öğrenim ücreti alınır. Bu maddenin yürürlüğegirdiği tarih itibariyle 2011-2012 eğitim-öğretim yılı için öğrencilerdenalınmış öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretlerinin artırımlı kısmı, talepedilip edilmediğine bakılmaksızın ilgililere red ve iadeler gelir kalemindeniade edilir.” denilmektedir.
Madde hükmü öğrenci katkı payı ve öğrenim ücreti ile ilgiliolup, Anayasa’nın Dördüncü Bölümünde yer alan “siyasi haklar ve ödevler”kapsamında mali yükümlülüğe ilişkin düzenlemeler içermektedir.
Bu durumda Anayasa’nın 91. maddesi karşısında Kanun HükmündeKararnamelerle düzenlenemeyecek yasak alanda yapılan bu düzenlemenin Anayasa’yaaykırılık oluşturduğu açıktır.
Açıklanan nedenlerle 662 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin53. ve 95. maddeleri ile eklenen fıkra ve geçici maddenin iptali gerektiğidüşüncesi ile çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
KARŞIOY GEREKÇESİ
662 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin iptali istenen 95.maddesiyle 2547 sayılı Kanun’a eklenen geçici 60. maddede, bazı durumlardaöğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinin artırımlı olarak uygulanmasınıöngören hükümlerin 2014-2015 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmayabaşlanacağı, söz konusu eğitim-öğretim yılına kadar durumu bu kapsama girenöğrencilerden ilk defa kayıt yaptıran öğrencilerden alınacak tutarda öğrencikatkı payı veya öğrenim ücreti alınacağı, maddenin yürürlüğe girdiği tarihitibariyle 2011-2012 eğitim-öğretim yılı için öğrencilerden alınmış öğrencikatkı payı ve öğrenim ücretlerinin artırımlı kısmının, talep edilipedilmediğine bakılmaksızın ilgililere iade edileceği belirtilmektedir.
Anayasa’nın 91. maddesi uyarınca, “sıkıyönetim ve olağanüstühaller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikincibölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncübölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerledüzenlenemez.” Esasen bu hüküm, temel hak ve hürriyetlerinsınırlandırılması konusunda Anayasa’nın 13. maddesiyle getirilen kanunilikşartına paraleldir. Olağan dönemlerde, sosyal ve ekonomik haklar dışında kalantemel hak ve hürriyetlerin, kanuna göre istisnai bir tasarruf olan kanunhükmünde kararnameyle düzenlenemeyeceğinin belirtilmesi, bu hak ve hürriyetleridaha fazla güvence altına almaya yöneliktir.
Diğer yandan, Anayasa’nın 91. maddesindeki kanun hükmündekararname ile düzenleme yasağını sadece “sınırlama” olarak anlamamak gerekir.Anayasa koyucunun, “sınırlama”yı da kapsayan çok daha geniş bir kavram olan“düzenleme”yi seçmesi bilinçli bir tercihi yansıtmaktadır. Aksi yorum, temel hakve hürriyetlere yönelik hangi düzenlemenin sınırlama, hangisinin genişletmeolduğu konusunda belirsiz bir alanın doğmasına ve gereksiz tartışmalara yolaçabilir. Bu nedenle, Anayasa’nın 91. maddesinde belirtilen hak ve hürriyetler,sınırlama ya da genişletme amacıyla, hiç bir şekilde kanun hükmündekararnamelerle düzenlenememelidir.
Anayasa’nın ikinci kısmının dördüncü bölümünde yer alan haklarve ödevler kapsamında olan “vergi ödevi”, kanun hükmünde kararnameyledüzenlenmesi yasaklanan alanlardan biridir. Anayasa’nın 73. maddesine göre, “Vergi,resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veyakaldırılır.” İptali istenen kural da “harç ve benzeri mali yükümlülük”kapsamında değerlendirilebilecek bir kamu gelirine ilişkin olduğundan, 91.madde gereğince, KHK ile düzenlenemez.
Nitekim Mahkememiz, 662 sayılı KHK’nın iptal davasına konu 16.maddesiyle 4708 sayılı Kanun’un 5. maddesinin altıncı fıkrasında yapılandeğişiklik sonucu yapı denetimi hizmet bedellerinden, ruhsatı veren idare veyaBakanlık hesabına yapılan kesinti oranının % 1’den % 3’e çıkarılmasına dairdüzenlemeyi, Anayasa’nın 73. maddesinde yer alan “benzeri mali yükümlülük”kapsamında değerlendirerek, böyle bir düzenlemenin KHK ile yapılamayacağıgerekçesiyle iptal etmiştir. İptal gerekçesinde belirtildiği üzere, “öncelikledava konusu kural ile oranı yükseltilen payın ismine bakılmaksızın içeriğininve hukuksal niteliğinin saptanması gerekmektedir.” Mahkeme, daha önceolduğu gibi, bu kararında da Anayasa’nın 73. maddesinde geçen “harç” kavramını“bazı kamu kurum ve kuruluşlarının sundukları (pasaport, adliye, tapu, öğrenimhizmetleri vb.) hizmetin bedeli olarak bu hizmetten yararlanan fertlerdentahsil edilen kamu geliri” olarak tanımlamıştır.
Bu tanım karşısında, devlet üniversitelerinde öğrencilerinödemekle yükümlü oldukları katkı payı ve öğrenim ücretlerinin, kamu kurumlarıolan üniversitelerin verdikleri öğrenim hizmeti karşılığında bu hizmettenyararlananlardan alınan bir kamu geliri olduğu, bu haliyle “harç” olaraknitelendirilebileceği açıktır. Nitekim, 2547 sayılı Kanun’un ilk halinde sözkonusu katkı payı ve öğrenim ücretleri “harç” olarak ifade edilmiştir. Terimdeğişikliğine rağmen, 2547 sayılı Kanun’un, 47., 55., 65. ve 67. maddeleri gibibir çok hükmünde öğrenim harcı ya da üniversite harcı anlamında “harç” ibaresikullanılmaya devam etmektedir.
Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kapsamındakibir kamu gelirine ilişkin hususların KHK ile düzenlenmesi, Anayasa’nın 91.maddesiyle bağdaşmayacağından, çoğunluğun red yönündeki kararına katılmıyorum.
Üye
Zühtü ARSLAN