ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2011/140
Karar Sayısı:2012/185
Karar Günü:22.11.2012
R.G. Tarih-Sayı:31.12.2013-28868
İPTAL DAVASINI AÇAN : TürkiyeBüyük Millet Meclisi üyeleri Emine Ülker TARHAN ve Muharrem İNCE ile birlikte115 milletvekili
İPTAL DAVASININ KONUSU :
A- İptal davası ile ilgili, 30.3.2011 günlü, 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 59. ve 60.maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ'ın reddine,
B- 11.10.2011 günlü, 665 sayılı Çalışma ve SosyalGüvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile Bazı Kanun veKanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun HükmündeKararname'nin;
1- Tümünün ve ayrı ayrı tüm maddeleri ile eklilistelerinin,
2- 3. maddesiyle değiştirilen 3146 sayılı Kanun'un 15.maddesinin ikinci fıkrasının,
3- 7. maddesiyle 3146 sayılı Kanun'a eklenen GeçiciMadde 15'in '' Bakanlık Müşaviri kadrolarında bulunanlar, Bakanın uygungöreceği Bakanlığın merkez teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarındagörevlendirilirler.' bölümünün,
4- 16. maddesiyle 4904 sayılı Kanunun 3. maddesininbirinci fıkrasına eklenen (g) bendinin,
5- Geçici 2. maddesinin (1), (2) ve (9) numaralıfıkralarının,
Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 7., 36., 70., 87., 91., 123.,125. ve 128. maddelerine aykırı olmaları nedeniyle iptallerine ve iptal davasısonuçlanıncaya kadar yürürlüklerinin durdurulmasına,
karar verilmesi istemidir.
II- YASA METİNLERİ
A- İptali İstenen Kanun Hükmünde Kararname Kuralları
665 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin iptali istenen kurallarışöyledir:
MADDE 1- 9/1/1985 tarihli ve 3146sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
'Bakan bu yetkisini İş Müfettişleri, bağlı ve ilgilikuruluşların müfettişleri ve uygun göreceği diğer personel aracılığıylakullanabilir.'
MADDE 2- 3146 sayılı Kanunun 12/Amaddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'MADDE 12/A- Avrupa Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanlığınıngörevleri şunlardır:
a) Bakanlığın görev ve faaliyet alanına giren, Avrupa Birliğiile ilgili konularda; müzakerelere ilişkin hazırlıkları yapmak, toplantılarakatılmak, Avrupa Birliği-Türkiye ortaklık organlarında alınan kararlar ileilgili olarak uyum ve uygulama çalışmalarını yürütmek ve Bakanlık birimleriarasında koordinasyonu sağlamak.
b) Avrupa Birliği programları ve Avrupa Birliğinden sağlanandestekler çerçevesinde Bakanlığın faaliyet alanına giren konulardaki dışkaynaklı projelerin program, bütçe ve uygulanmasına ait işleri yürütmek.
c) Bakanlığın Avrupa Birliği, yabancı ülkeler ve uluslararasıkuruluşlarla insan kaynaklarının geliştirilmesi alanında yürüttüğü projelerinve programların hazırlanmasını, koordinasyonunu, yürütülmesini ve kontrolünüsağlamak.
d) İlgili mevzuat, Avrupa Birliği müktesebatı ve uluslararasıanlaşmalar çerçevesinde operasyonel programları hazırlamak, yürütmek vefonların uygulanmasını koordine etmek, yapısal fonların kullanımı için gereklihazırlıkları yapmak.
e) Desteklenecek proje ve faaliyetlere ilişkin olarak;projelerin seçimini yapmak, önceliklendirmek, ihale ve sözleşmelerini yapmak veyürütülmesini sağlamak, ödemelerini gerçekleştirmek ve muhasebeleştirmek, bunailişkin kontrol, izleme ve değerlendirmeleri yapmak.
f) Bakanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.'
MADDE 3- 3146 sayılı Kanunun 15 incimaddesinin birinci fıkrasına (g) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bentlereklenmiş, mevcut (h) bendi (j) bendi olarak teselsül ettirilmiş ve aynımaddenin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'h) 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile 4904 sayılıTürkiye İş Kurumu Kanunu uyarınca işyerlerinde inceleme yapmak, iş veişlemlerini teftiş etmek.
i) Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek, bu amaçla sektörelanalizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleriönermek.'
'İş Müfettişi Yardımcılarının giriş ve yeterlik sınavlarınınusul ve esasları, İş Müfettişliğine yükselmeleri, görev, yetki vesorumlulukları, Başkanlığın çalışma usul ve esasları ile diğer hususlaryönetmelikle belirlenir.'
MADDE 4- 3146 sayılı Kanunun 28 incimaddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
'Bakanlık, mevzuattan kaynaklanan ve taşrada yürütülmesi gerekengörevlerini Bakanlık bağlı ve ilgili kuruluşlarının taşra teşkilatlarıaracılığıyla yürütür. Bakanlık hizmet birimleri bu görevlerin yürütülmesi içinbağlı ve ilgili kuruluşlarının taşra teşkilatına doğrudan talimat verebilir. Bufıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.'
MADDE 5- 3146 sayılı Kanunun 29 uncumaddesinin üçüncü fıkrasına 'Bakanlık merkez teşkilâtında' ibaresinden sonragelmek üzere 've bağlı ve ilgili kuruluşlarında' ibaresi eklenmiştir.
MADDE 6- 3146 sayılı Kanunun 39 uncumaddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
'İşletmelerin faaliyet alanları, gelirleri, giderleri vedenetimi ile ilgili hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerineBakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir.'
MADDE 7- 3146 sayılı Kanunaaşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
'GEÇİCİ MADDE 15- Herhangi bir nedenle boşalmaları halindehiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilecek olan Bakanlık Müşavirikadrolarında bulunanlar, Bakanın uygun göreceği Bakanlığın merkez teşkilatı ilebağlı ve ilgili kuruluşlarında görevlendirilebilir.'
MADDE 8- 3146 sayılı Kanunun 6 ncımaddesinin birinci fıkrasında yer alan 'Bakanlık Teftiş Kurulu hariç' ibaresi,13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 14 üncü maddesi ve eki (1)sayılı cetvelin 'Danışma ve Denetim Birimleri' sütununda yer alan '1. TeftişKurulu Başkanlığı' ibaresi ile eki (2) sayılı cetvel yürürlüktenkaldırılmıştır.
MADDE 9- 16/5/2006 tarihli ve 5502sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununun 2 nci maddesinin (g) bendinde yer alan'Sosyal Sigortalar Genel Müdürü' ibaresi 'Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürü,Sigorta Primleri Genel Müdürü' şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 10- 5502 sayılı Kanunun 12 ncimaddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'Başkanlığın ana hizmet birimleri şunlardır:
a) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
b) Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü.
c) Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü.
ç) Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü.
d) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı.
e) Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı.'
MADDE 11- 5502 sayılı Kanunun 13 üncümaddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
MADDE 13- Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevlerişunlardır:
a) Sosyal güvenlik mevzuatında yer alan emeklilik işlemleriniyürütmek.
b) Sigortalı ve hak sahiplerine yönelik hizmetlerin ve her türlüiletişimin hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi için gerekli tedbirlerialmak.
c) 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı Kanun, 28/5/1986 tarihli ve3292 sayılı Kanun, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Kanun, 28/2/1982 tarihli ve2629 sayılı Kanun, 28/2/1985 tarihli ve 3160 sayılı Kanun, 12/4/1991 tarihli ve3713 sayılı Kanun, 24/6/2008 tarihli ve 5774 sayılı Kanun, 16/12/1960 tarihlive 168 sayılı Kanun hükümleri ile yılı bütçe kanunlarına ekli cetvellerde ve2330 sayılı Kanuna atıfta bulunan diğer kanun hükümlerine göre bedeli Hazinetarafından karşılanmak suretiyle bu Kanunla devredilen Türkiye CumhuriyetiEmekli Sandığı Genel Müdürlüğü tarafından yapılması gereken tazminat ve yardımişlemleri ile bu kanunlar kapsamında bulunan er, erbaş ve sivil görevlilereyönelik aylık ve diğer ödemeleri yapmak.
ç) Kısa vadeli sigorta kollarından sağlanan yardımlarla ilgiliişlemleri yapmak.
d) Yabancı ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik sözleşmelerineilişkin gerekli çalışmaları yürütmek.
e) Diğer kanunlarda yer alan ve görev alanına giren hususlarlailgili iş ve işlemleri yapmak.
f) Görev konusuyla ilgili uygulamaları izlemek ve geliştirmek.
g) Sigortalı ve hak sahiplerini sosyal güvenlik mevzuatındandoğan hakları ve ödevleri konusunda bilgilendirmek.
h) Başkan tarafından verilecek benzer nitelikteki diğergörevleri yapmak.'
MADDE 12- 5502 sayılı Kanuna 13 üncümaddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 13/A maddesi eklenmiştir.
'Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
MADDE 13/A- Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünün görevlerişunlardır:
a) Kurumun prim ve prime ilişkin diğer alacaklarının tahsilatınıyapmak, tahsil edilemeyen prim ve prime ilişkin diğer alacakları gecikme süresive miktarına göre sınıflandırarak takibine öncelik vermek, süresi içerisindetahsil edilemeyen prim ve prime ilişkin diğer alacaklar ile ilgili olarakborçlular hakkında gerekli idari ve icrai takibatı yapmak, bunlardankaynaklanan davaların kadrolu veya vekâlet akdine dayanılarak çalıştırılansözleşmeli avukatlarca yetkili mercilerde her derecede takip edilmesini,savunulmasını ve sonuçlandırılmasını sağlamak üzere Hukuk Müşavirliğineiletilmesini sağlamak.
b) 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı Kanun gereği tahsil edilmesigereken işsizlik sigortası primlerinin tahsil ve takip işlemlerini yapmak.
c) Yönetim Kurulunca gerekli görülen durumlarda, Kurumunsüresinde ödenmeyen prim ve prime ilişkin alacakları ile diğer kanunlarlatahsil ve takip yetkisi Kuruma verilen alacakların tahsilat işlemlerini,yapılan protokoller çerçevesinde kısmen veya tamamen kamu gelirlerinintoplanması ve takibinden sorumlu olan kamu idarelerinden hizmet almak suretiylegerçekleştirmek.
ç) Kapsamda olduğu halde tescili yapılmayan sigortalıların,genel sağlık sigortalılarının ve işyerlerinin işlemlerini re'sensonuçlandırmak, kayıtdışı çalışmanın önlenmesi amacıyla diğer kamu idareleri,bankalar, aracı kurumlar, oda, borsa, birlik ve meslek kuruluşları ve her türlügerçek ve tüzel kişilerle sigortalılık ve işyeri denetimi, veri paylaşımı vekontrolü konusunda işbirliği yapmak, projeler oluşturmak, geliştirmek veuygulamak.
d) İşverenleri sosyal güvenlik mevzuatından doğan hakları veödevleri konusunda bilgilendirmek.
e) Diğer kanunlarda yer alan ve görev alanına giren hususlarlailgili iş ve işlemleri yapmak.
f) Görev konusuyla ilgili uygulamaları izlemek ve geliştirmek.
g) Başkan tarafından verilecek benzer nitelikteki diğergörevleri yapmak.'
MADDE 13- 5502 sayılı Kanunun 20 ncimaddesinin ikinci fıkrasında yer alan '4' ibaresi '5' şeklinde değiştirilmiş ve21 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan 'prim ve primeilişkin davalar hariç;' ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 14- 5502 sayılı Kanunun 29 uncumaddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'Başkan, Başkan Yardımcısı, Genel Müdür, Rehberlik ve TeftişBaşkanı, Strateji Geliştirme Başkanı, Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanı veI. Hukuk Müşaviri kadrolarına müşterek kararname, diğer Daire Başkanı ileSosyal Güvenlik İl Müdürü kadrolarına Başkanın önerisi üzerine Bakan onayı,bunların dışında kalan Kurum kadrolarına ise Başkan onayı ile atama yapılır.'
MADDE 15- 5502 sayılı Kanunun eki (I)sayılı cetvelin 'Ana Hizmet Birimleri' sütununda yer alan 'Sosyal SigortalarGenel Müdürlüğü' ibaresi 'Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü' şeklindedeğiştirilmiş ve bu ibareden sonra gelmek üzere 'Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü'satırı eklenmiştir.
MADDE 16- 25/6/2003 tarihli ve 4904sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasınaaşağıdaki bent eklenmiştir.
'g) Bakanlığın mevzuattan kaynaklanan ve taşrada yürütülmesigereken görevlerini yapmak.'
MADDE 17- 4904 sayılı Kanunun 6 ncımaddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'MADDE 6- Yönetim Kurulu;
a) Genel Müdür,
b) Bakanlığı temsilen Bakanın teklifi üzerine müşterek kararnameile atanan bir üye,
c) Hazine Müsteşarlığını temsilen, Hazine Müsteşarlığının bağlıolduğu Bakanın teklifi üzerine müşterek kararname ile atanan bir üye,
d) En çok üyeye sahip işçi konfederasyonunca belirlenen bir üye,
e) En çok üyeye sahip işveren konfederasyonunca belirlenen birüye,
f) Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonunca belirlenenbir üye,
olmak üzere altı üyeden oluşur. Genel Müdür, Yönetim Kurulununda başkanıdır. Yönetim Kuruluna, Genel Müdürün bulunmadığı hallerde GenelMüdürlüğe vekâlet eden başkanlık eder.
Yönetim Kurulu, başkanın daveti üzerine en az haftada bir defaüye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Kararlar toplantıya katılanüyelerin çoğunluğu ile alınır. Oylarda eşitlik olması halinde, Başkanınbulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Gerekli görüldüğünde Başkanın veya üç üyenintalebi ile Yönetim Kurulu olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
Genel Müdür dışındaki Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi üçyıldır. Geçerli bir mazereti olmaksızın; arka arkaya üç toplantıya veya bir yıliçinde toplam altı toplantıya katılmayanlar, Yönetim Kurulu üyeliğine atanma yada görevlendirilme şartlarını yitirenler ile atandıktan veyagörevlendirildikten sonra bu şartları taşımadığı anlaşılanların üyeliklerikendiliğinden sona erer. Geçerli bir mazereti olmaksızın arka arkaya üçtoplantıya veya bir yıl içinde toplam altı toplantıya katılmayanların durumu,Yönetim Kurulu kararıyla tespit edilerek Bakanlığa bildirilir. Süreleri bitenüyeler yeni üyeler atanıncaya veya görevlendirilinceye kadar görevlerine devamederler. Atanan veya görevlendirilen üyelerden herhangi bir nedenle görevsüresinden önce Yönetim Kurulu üyeliği sona erenlerin yerlerine en geç bir ayiçinde kalan süreyi tamamlamak üzere aynı usulle yeni bir atama veyagörevlendirme yapılır.
Yönetim Kurulu üyeliğine atanacak veya görevlendirileceklerin657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4),(5), (6) ve (7) numaralı alt bentlerinde sayılan şartları taşımaları ve siyasiparti organlarında görevli bulunmamaları gerekir. Ancak görevlendirme ile gelenYönetim Kurulu üyeleri için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendindesayılan şartlar aranmaz.
657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (5) numaralıalt bendinde öngörülen suçlarla ilgili olarak haklarında ceza davası açılanüyelerden görevi başında kalması sakıncalı görülenler, Bakan tarafındantedbiren görevden uzaklaştırılabilir. Görevden uzaklaştırılan üyeler hakkında657 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uygulanır. Bu şekilde geçici olarak boşalanüyeliklere, görevden uzaklaştırılan üye göreve dönünceye ve söz konusu üyeninüyelik süresini geçmemek üzere, atama ile gelen üyelerin yerine atamaya yetkilimakam, görevlendirme ile gelen üyelerin yerine ise ilgili konfederasyontarafından görevlendirme yapılır.
Toplantılara iştirak eden Yönetim Kurulu Başkanı ve müşterekkararname ile atanan üyelerine 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin 34 üncü maddesine göre kamu iktisadi teşebbüsleri yönetim kurulubaşkan ve üyelerine ödenen miktarlarda ilave aylık ücret verilir. Diğer yönetimkurulu üyelerine ise kadrosunun karşılığı olan aylık ve diğer mali haklarödenir. Yolluklarında ise 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunuhükümleri uygulanır.
Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Fon kaynaklarını piyasa şartlarında değerlendirmek.
b) Fon gelir ve giderlerinin denetlettirilmesini ve denetimraporlarının kamuoyuna açıklanmasını sağlamak.
c) Fona ilişkin aktüeryal projeksiyonları yaptırmak.
d) Günlük fon hareketlerinin izlenmesini, kayıtlarınıntutulmasını ve genel kabul görmüş muhasebe standartlarına uygun olarakmuhasebeleştirilmesini temin etmek.
e) Kurumun bütçesini, bilançosunu, gelir-gider tablolarını,Kurum bütçesindeki bölümler içinde aktarmaları, bu bölümler arasındaki ek veolağanüstü ödenek tekliflerini karara bağlamak.
f) Kurumun performans hedef, gösterge ve programı ile hizmetkalite standartlarını karara bağlamak, Kurumun faaliyet raporlarını incelemekve onaylamak,
g) Her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerlemeoranında miktarı artırılmak üzere bedeli beşyüz bin Türk Lirası ve üzeri olansözleşmeler ve yapılacak işler hakkında karar vermek.
h) Genel Müdür ve Yönetim Kurulu üyelerinin başkaca önerileriniinceleyip karara bağlamak ve bu Kanunla verilen benzeri görevleri yapmak.
Yönetim Kurulunun çalışma usul ve esasları Bakanlıkça çıkarılanyönetmelikle düzenlenir.'
MADDE 18- 4904 sayılı Kanunun 7 ncimaddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'MADDE 7- Genel Müdürlük, merkez ve taşra teşkilatından oluşur.
Kurumun en üst amiri olan Genel Müdür, Genel Kurulun önerilerinide dikkate alarak Yönetim Kurulu kararları ile mevzuat doğrultusunda bütünişleri yürütür.
Genel Müdürün görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
a) Kurum hizmetlerini, mevzuat hükümlerine, Kurumun amaç vepolitikaları ile stratejik planına uygun olarak düzenlemek ve yürütmek.
b) Kurumun görev alanına giren hususlarda politika vestratejiler geliştirmek, bunlara uygun yıllık amaç ve hedefler oluşturmak,performans ölçütleri belirlemek, Kurumun bütçesini hazırlamak, gerekli yasal veidari düzenleme çalışmalarını yapmak, belirlenen stratejiler, amaçlar, hedeflerve performans ölçütleri doğrultusunda uygulamayı koordine etmek, izlemek vedeğerlendirmek; amaç, hedef ve performans ölçütlerine ulaşılmasını teminenizleme ve değerlendirme sonuçlarına göre gerekli tedbirleri almak.
c) Kurumun faaliyetlerini ve işlemlerini denetlemek, yönetimsistemlerini gözden geçirmek, kurumsal yapı ile yönetim süreçlerininetkililiğini gözetmek ve yönetimin geliştirilmesini sağlamak.
d) Yönetim Kurulu kararlarının uygulanmasını sağlamak.
e) Adli ve idari makamlara, gerçek ve tüzel kişilere karşıKurumu temsil etmek.
f) Kamu Görevlileri Etik Kurulunun belirlediği ilkelerçerçevesinde kurumsal etik kuralları belirleyerek, personele ve Kurumunilişkili olduğu taraflara duyurmak ve personelin bu kurallara uygun hareketetmesini sağlamak.
g) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yenidendeğerleme oranı kadar her yıl artırılmak üzere bedeli beşyüz bin Türk Lirasınakadar olan, kiraya verme, kiralama, satış, alım, devir, takas, inşaat,taşınmazların ferağı, yapım ve diğer işlere ilişkin sözleşmeler hakkında kararvermek, ihale komisyonu kararlarını onaylamak, beşyüz bin Türk Lirası veüzerinde olanlar için Yönetim Kuruluna öneride bulunmak ve kendi limitleridahilinde merkez ve taşra teşkilatının harcama sınırlarını belirlemek.
h) Kurumun faaliyet alanına giren konularda diğer kurum vekuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamak.
i) Özel kanunlarda yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla Kurumkadrolarına atamalar yapmak ve Kurum adına imza ve yetki devri yapılacakpersoneli belirlemek.
Genel Müdür, temsil yetkisini gerektiğinde genel hükümlere görealt kademelere devredebilir. Kurum avukatının bulunmadığı yerlerde vezamanlarda bunlara ait görevlerin yerine getirilmesinde, icra ve yargımercileri nezdindeki temsil yetkisini uygun göreceği Kurum personelinedevredebilir.
Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı ve I. Hukuk Müşavirikadrolarına müşterek kararname, Daire Başkanı ve İl Müdürü kadrolarına GenelMüdürün teklifi üzerine Bakan onayı, bunların dışında kalan Kurum kadrolarınaise Genel Müdür onayı ile atama yapılır.
Görevlerin yürütülmesinde Genel Müdüre yardımcı olmak üzere dörtGenel Müdür Yardımcısı görevlendirilebilir. Genel Müdür Yardımcıları, GenelMüdüre karşı sorumludur.'
MADDE 19- 4904 sayılı Kanunun 8 incimaddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'MADDE 8- Kurumun merkez teşkilatı aşağıdaki hizmetbirimlerinden oluşur:
a) İstihdam Hizmetleri Dairesi Başkanlığı.
b) Aktif İşgücü Hizmetleri Dairesi Başkanlığı.
c) İş ve Meslek Danışmanlığı Dairesi Başkanlığı.
d) İşgücü Piyasası ve İstatistik Dairesi Başkanlığı.
e) Dış İlişkiler ve Projeler Dairesi Başkanlığı.
f) İşsizlik Sigortası Dairesi Başkanlığı.
g) Fon Yönetimi ve Aktüerya Dairesi Başkanlığı.
h) Hukuk Müşavirliği.
i) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı.
j) İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığı.
k) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı.
l) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı.'
MADDE 20- 4904 sayılı Kanunun 9 uncumaddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'Hizmet birimlerinin görevleri
MADDE 9- Hizmet birimlerinin görevleri şunlardır:
a) İstihdam Hizmetleri Dairesi Başkanlığının görevlerişunlardır:
1) Ulusal istihdam politikalarının oluşturulmasına yardımcıolmak amacıyla çalışmalar yapmak veya yaptırmak.
2) İşgücü talebi ve iş aramanın düzene bağlanması ile istihdamdaözel politika gerektiren grupların istihdamlarına yönelik çalışmalar yapmakveya yaptırmak.
3) İşgücünün yurtiçinde ve yurtdışında uygun oldukları işlereyerleştirilmesi ile işgücü talepleri için elverişli işçiler bulunmasına veyurtdışı hizmet akitlerinin yapılmasına aracılık etmek.
4) İşverenlere yönelik hizmetleri sunmak.
5) 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinegöre işyerinde haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak önemli ölçüdeazalmasının veya işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen geçici olarakdurdurulmasının tespitini yapmak veya yaptırmak.
6) Tarım aracıları ve özel istihdam bürolarına ilişkin görevleriyerine getirmek.
7) İşsizliğin yoğun olduğu dönemlerde veya yerlerde işsizleregeçici gelir desteği sağlanması amacıyla toplum yararına program ve projeleruygulamak.
8) Bakanlığın taşrada yürütülmesi gereken hizmetlerini koordineetmek.
9) Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
b) Aktif İşgücü Hizmetleri Dairesi Başkanlığının görevlerişunlardır:
1) Meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme kurslarıdüzenlemek.
2) İstihdamda özel politika gerektiren grupların istihdamınıkolaylaştırıcı mesleki eğitim ve mesleki rehabilitasyon hizmetleri vermek veyaverdirmek, diğer işgücü yetiştirme ve uyum programlarını uygulamak.
3) Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
c) İş ve Meslek Danışmanlığı Dairesi Başkanlığının görevlerişunlardır:
1) Kuruma kayıtlı iş arayanlara ve işverenlere iş ve meslekdanışmanlığı hizmetleri vermek.
2) Öğrencilere ve iş arayanlara mesleki rehberlik hizmetlerisunmak.
3) İş ve meslek danışmanlarına ilişkin iş ve işlemleri koordineetmek.
4) Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
d) İşgücü Piyasası ve İstatistik Dairesi Başkanlığının görevlerişunlardır:
1) İşgücü piyasası verilerini yerel ve ulusal bazda derlemek,analiz etmek, yorumlamak ve yayınlamak.
2) Yerel düzeyde yapılan işgücü piyasası araştırma veanalizlerini koordine etmek ve bu konuda standardizasyon sağlamak.
3) Kurum hizmetlerinin performans ölçümlerine ilişkin işlemleriyapmak.
4) Kurum istatistiklerini derlemek ve diğer hizmet birimlerininkullanımına sunmak.
5) İşgücü piyasası bilgi sistemini oluşturmak, İşgücü PiyasasıBilgi Danışma Kurulu çalışmalarını koordine etmek.
6) Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
e) Dış İlişkiler ve Projeler Dairesi Başkanlığının görevlerişunlardır:
1) Avrupa Birliği ve diğer uluslararası kuruluşlarda ve bunlarayönelik mevzuat ve uyum çalışmaları ile ekonomik ve teknik işbirliğine yönelikçalışmalarda Kurum hizmetlerinin süratli, düzenli, etkili ve verimli birşekilde yürütülmesi için gerekli irtibat ve eşgüdümü sağlamak.
2) Uluslararası alanda faaliyet gösteren kuruluşlarla Kurumungörev alanına giren konularda uluslararası sözleşmeler de dahil olmak üzereilişkileri düzenlemek, gerekli irtibat ve eşgüdümü sağlamak.
3) Kurumun görev alanı ile ilgili olarak Avrupa Birliği ve diğeruluslararası kuruluşların mevzuatı ve uygulamaları konusunda inceleme vearaştırmalar yapmak, yaptırmak ve ilgililere duyurmak, bunlarla işbirliğiiçinde gerçekleştirilecek projeleri hazırlamak ve yürütmek.
4) Kurum faaliyetleri çerçevesinde yurtdışından gelen heyetlerve Kurumdan yurtdışına gönderilecekler ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek.
5) Yurtdışı ilişkilerle ilgili protokol işlerini yürütmek.
6) Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
f) İşsizlik Sigortası Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
1) 4447 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde, işsizlik sigortasıödeneğine, kısa çalışma ödeneğine ve ücret garanti fonu kapsamında ücretalacaklarının ödemesine ilişkin çalışmaları yapmak.
2) 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunhükümlerine göre iş kaybı tazminatına ilişkin işlemleri yapmak.
3) Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
g) Fon Yönetimi ve Aktüerya Dairesi Başkanlığının görevlerişunlardır:
1) İşsizlik Sigortası Fonunun Yönetim Kurulu kararlarıçerçevesinde değerlendirilmesine ilişkin işlemleri yapmak.
2) Fon hareketlerini izlemek ve Fonun değerlendirilmesi ileilgili olarak finansal piyasaları takip etmek.
3) Fonun aktüeryal işlemlerini yürütmek.
4) Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
h) Hukuk Müşavirliğinin görevleri şunlardır:
1) Kurumun taraf olduğu adli ve idari davalarda, tahkimyargılamasında ve icra işlemlerinde Kurumu temsil etmek, dava ve icraişlemlerini takip etmek, anlaşmazlıkları önleyici hukuki tedbirleri zamanındaalmak.
2) Kurum hizmetleriyle ilgili olarak diğer kamu kurum vekuruluşları tarafından hazırlanan mevzuat taslaklarını, Kurum birimleritarafından düzenlenecek her türlü sözleşme ve şartname taslaklarını, Kurum ileüçüncü kişiler arasında çıkan her türlü uyuşmazlıklara ilişkin işleri ve Kurumbirimlerince sorulacak diğer işleri inceleyip hukuki mütalaasını bildirmek.
3) Kurum tarafından hizmet satın alma yoluyla temsil ettirilendava ve icra takiplerine ilişkin usul ve esasları belirlemek, bunları izlemek,koordine etmek ve denetlemek.
4) Kurumun amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, planve programa uygun çalışmalarını temin etmek amacıyla gerekli hukuki tekliflerihazırlayıp Genel Müdüre sunmak.
5) Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
i) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının görevlerişunlardır:
1) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 22/12/2005tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ve diğer mevzuatla stratejigeliştirme ve mali hizmetler birimlerine verilen görevleri yapmak.
2) Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
j) İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
1) Kurumun insan gücü planlaması ve personel politikası ileilgili çalışmaları yapmak, personel sisteminin geliştirilmesi için tekliflerdebulunmak.
2) Kurum personelinin atama, nakil, terfi, emeklilik ve benzeriözlük işlemlerini yürütmek.
3) Kurumun eğitim planını hazırlamak, uygulamak vedeğerlendirmek.
4) Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
k) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
1) 5018 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde, kiralama ve satınalma işlerini yürütmek, temizlik, güvenlik, aydınlatma, ısıtma, onarım, taşımave benzeri hizmetleri yapmak veya yaptırmak.
2) Kurumun taşınır ve taşınmazlarına ilişkin işlemleri ilgilimevzuat çerçevesinde yürütmek.
3) Genel evrak ve arşiv faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek.
4) Kurum sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlamak veyürütmek.
5) Seferberlik ve savaş halinde insangücü özel planlamasınayönelik araştırma ve diğer çalışmaları yapmak veya yaptırmak.
6) Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
l) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
1) Kurumun bilgi işlem hizmetlerini yürütmek.
2) Kurumun internet sayfaları, elektronik imza ve elektronikbelge uygulamaları ile ilgili teknik çalışmaları yapmak.
3) Kurum hizmetleriyle ilgili olarak diğer birimlerle işbirliğiiçinde veri tabanları oluşturmak ve bilgileri toplamak.
4) Kurumun mevcut bilişim altyapısının kurulumu, bakımı, ikmali,geliştirilmesi ve güncellenmesi ile ilgili işleri yürütmek, elektronikhaberleşme güvenliğini sağlamak ve bu konularda görev üstlenen personelin bilgiteknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak düzenli şekilde hizmet içi eğitimalmalarını sağlamak.
5) Teknolojik gelişmeleri takip etmek, bilgi güvenliği vegüvenilirliği konusunun gerektirdiği önlemleri almak, politikaları ve ilkeleribelirlemek, kamu bilişim standartlarına uygun çözümler üretmek.
6) Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapmak.'
MADDE 21- 4904 sayılı Kanunun 12 ncimaddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'MADDE 12- Kurumun taşra teşkilatı, illerde Çalışma ve İş Kurumuil müdürlükleri ile bunlara bağlı kurulacak hizmet merkezlerinden oluşur.
Nüfus, sigortalı ve işyeri sayısı, işlem yoğunluğu vebelirlenecek diğer kriterler doğrultusunda Genel Müdürün önerisi ve Bakan onayıile yeteri kadar hizmet merkezi kurulabilir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar DevletPersonel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Bakanlık tarafındançıkarılan yönetmelikle düzenlenir.'
MADDE 22- 4904 sayılı Kanunun 13 üncümaddesinin ikinci fıkrasının (ç) ve (d) bentleri aşağıdaki şekildedeğiştirilmiş, aynı fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiş ve onuncu fıkrasında yeralan 'Sanayi ve Ticaret ve' ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
'ç) İl Bilim, Sanayi ve Teknoloji Müdürü.'
'd) Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürü.'
'h) İl Gümrük ve Ticaret Müdürü.'
'i) Kalkınma Ajansı temsilcisi.'
MADDE 23- 4904 sayılı Kanunun 15 incimaddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve üçüncüfıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
'Kurum, her türlü dava, tahkim ve icra takip işleri için genelhükümlere göre vekâlet akdi ile lüzum görülecek sayıda avukat çalıştırabilirveya ihtiyaç duyulması halinde bu görevlerini Kurumca belirlenen usul veesaslar çerçevesinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinde öngörülen doğrudantemin usulü ile avukatlar veya avukatlık ortaklıkları ile yapılacak avukatlıksözleşmeleri yoluyla yürütebilir. Kurum lehine sonuçlanan dava ve icratakipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil edilen vekâletücretlerinin; Kurumda fiilen görev yapan hukuk müşavirlerine, avukatlara, davave icra takip memurları ile Hukuk Müşavirliğinde fiilen görev yapan diğerpersonele dağıtımı hakkında 26/9/2011 tarihli ve 659 sayılı Genel BütçeKapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk HizmetlerininYürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümleri kıyas yoluylauygulanır. Vekâlet ücretinin dağıtımına ilişkin usul ve esaslar yönetmeliklebelirlenir.
Kurumun merkez teşkilatında İstihdam Uzmanı ve İstihdam UzmanYardımcısı, taşra teşkilatında İl İstihdam Uzmanı ve İl İstihdam UzmanYardımcısı çalıştırılabilir.
İstihdam Uzman Yardımcılığı ve İl İstihdam Uzman Yardımcılığınaatanabilmek için, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesindesayılan genel şartlara ek olarak Kurumun görev alanına giren ve yönetmeliklebelirlenen en az dört yıllık eğitim veren yükseköğretim kurumlarından ya dabunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen yükseköğretimkurumlarından mezun olmak ve yapılacak özel yarışma sınavında başarılı olmakgerekir.
İstihdam Uzman Yardımcılığına atananlar, en az üç yıl fiilen çalışmakve istihdam edildikleri birimlerce belirlenecek konularda hazırlayacaklarıuzmanlık tezinin oluşturulacak komisyon tarafından kabul edilmesi kaydıyla,yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Süresi içinde tezlerinisunmayan veya tezleri kabul edilmeyenlere tezlerini sunmaları veya yeni bir tezhazırlamaları için altı ayı aşmamak üzere ilave süre verilir. Yeterliksınavında başarılı olanların İstihdam Uzmanı kadrolarına atanabilmeleri, KamuPersoneli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından asgari (C) düzeyindeveya dil yeterliği bakımından buna denkliği kabul edilen ve uluslararasıgeçerliliği bulunan başka bir belgeye yeterlik sınavından itibaren en geç ikiyıl içinde sahip olma şartına bağlıdır. Sınavda başarılı olamayanlar veya sınavagirmeye hak kazandığı halde geçerli mazereti olmaksızın sınav hakkınıkullanmayanlara, bir yıl içinde ikinci kez sınav hakkı verilir. Verilen ilavesüre içinde tezlerini sunmayan veya ikinci defa hazırladıkları tezleri kabuledilmeyenler, ikinci sınavda başarı gösteremeyen veya sınav hakkınıkullanmayanlar ile süresi içinde yabancı dil yeterliği şartını yerinegetirmeyenler İstihdam Uzman Yardımcısı unvanını kaybederler ve durumlarınauygun kadrolara atanırlar.
İl İstihdam Uzman Yardımcılığına atananlar, en az üç yıl fiilençalışmak kaydıyla açılacak yeterlik sınavına girme hakkını kazanırlar. Sınavdabaşarılı olamayanlar veya geçerli mazereti olmaksızın sınav hakkınıkullanmayanlara, bir yıl içinde ikinci kez sınav hakkı verilir. İkinci sınavdabaşarı gösteremeyen veya sınav hakkını kullanmayanlar İl İstihdam UzmanYardımcısı unvanını kaybederler ve durumlarına uygun kadrolara atanırlar.'
MADDE 24- 4904 sayılı Kanunun eki (1)sayılı liste ekli (1) sayılı listede yer aldığı şekilde değiştirilmiştir.
MADDE 25- 4904 sayılı Kanunaaşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
'Atıflar
GEÇİCİ MADDE 2- Diğer mevzuatta Çalışma ve Sosyal GüvenlikBakanlığı Bölge Müdürlüğüne yapılan atıflar Çalışma ve İş Kurumu ilmüdürlüğüne, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürüne yapılanatıflar Çalışma ve İş Kurumu il müdürüne, Türkiye İş Kurumu il müdürlüğüneyapılan atıflar Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğüne, Türkiye İş Kurumu ilmüdürüne yapılan atıflar Çalışma ve İş Kurumu il müdürüne yapılmış sayılır.'
MADDE 26- 4904 sayılı Kanunun 10 uncuve 11 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 27- 14/7/1965tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
a) 36 ncı maddesinin 'Ortak Hükümler' bölümünün (A) fıkrasının(11) numaralı bendinde yer alan 'İstihdam ve Meslek Uzman Yardımcıları' ibaresi'İstihdam Uzman Yardımcıları, İl İstihdam Uzman Yardımcıları', 'İstihdam veMeslek Uzmanlığına' ibaresi 'İstihdam Uzmanlığına, İl İstihdam Uzmanlığına',
b) 152 nci maddesinin 'II ' Tazminatlar'kısmının 'A) Özel Hizmet Tazminatı' bölümünün (i) bendinde yer alan 'İstihdamve Meslek Uzmanları' ibaresi 'İstihdam Uzmanları, İl İstihdam Uzmanları'şeklinde değiştirilmiştir.
c) Eki (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin 'I-Genel İdareHizmetleri Sınıfı' bölümünün (h) bendinde yer alan 'İstihdam ve MeslekUzmanları' ibaresi 'İstihdam Uzmanları' şeklinde değiştirilmiş ve aynı bende'Gelir Uzmanları' ibaresinden sonra gelmek üzere 'İl İstihdam Uzmanları,'ibaresi eklenmiştir.
MADDE 28- 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılıİş Kanununun 30 uncu maddesinin yedinci fıkrası aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
'Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca tahsiledilecek cezalar, özürlülerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları,özürlünün iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, özürlünün işeyerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerdekullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İşKurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ÇalışmaGenel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve SosyalPolitikalar Bakanlığı Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, AdaletBakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsileden üst kuruluşların ve en çok özürlüyü temsil eden üst kuruluşun birertemsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalışmausul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikledüzenlenir.'
MADDE 29- 31/5/2006 tarihli ve 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesininikinci fıkrasına aşağıdaki (g) bendi ve aynı fıkraya aşağıdaki cümleeklenmiştir.
'g) Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen Toplum YararınaÇalışma Programlarından yararlananlar,'
'Bu fıkranın (g) bendinde sayılanlar için Türkiye İş Kurumu primödeme yükümlüsü olmakla birlikte bu Kanun kapsamında işyeri ve işverensayılmaz.'
MADDE 30- 5510 sayılı Kanunun 5 incimaddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin sonuna aşağıdaki cümle eklenmiştir.
'Bunlar için Türkiye İş Kurumu prim ödeme yükümlüsü olmaklabirlikte bu Kanun kapsamında işyeri ve işveren sayılmaz.'
MADDE 31- 21/9/2006 tarihli ve 5544sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının(d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bentlereklenmiştir.
'd) Ulusal yeterlilik çerçevesi: Avrupa Yeterlilikler Çerçevesiile uyumlu olacak şekilde tasarlanan; ilk, orta ve yüksek öğretim dahil,meslekî, genel ve akademik eğitim ve öğretim programları ve diğer öğrenmeyolları ile kazanılan tüm yeterlilik esaslarını,'
'ğ) Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi: Ulusal yeterlilik sistemleriarasında kıyaslanabilirlik sağlayarak farklı ülke ve sistemlerde verilenyeterliliklerin anlaşılmasını kolaylaştıran, Avrupa Birliği tarafından kabuledilen referans çerçeveyi,
h) Yeterlilik: Bireyin sahip olduğu, yetkili otorite tarafındantanınmış bilgi, beceri ve yetkinliği,
ı) Meslekî Yeterlilik Belgesi: Meslekî Yeterlilik Kurumutarafından onaylanmış, bireyin bilgi, beceri ve yetkinliğini ifade edenbelgeleri,
i) Eğitim akreditasyon kurumu: Ulusal meslekî yeterlilikleralanındaki eğitim ve öğretim kurumlarını akredite etmek üzere MeslekîYeterlilik Kurumu tarafından yetkilendirilen kurum ve kuruluşları,'
MADDE 32- 5544 sayılı Kanunun 6 ncımaddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'(1) Genel Kurul, Kurumun en üst karar organı olup, aşağıdabelirtilen üyelerden oluşur:
a) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından iki üye.
b) Millî Eğitim Bakanlığından üç üye.
c) Avrupa Birliği Bakanlığından bir üye.
ç) Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından bir üye.
d) Çevre ve Şehircilik Bakanlığından bir üye.
e) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından bir üye.
f) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından bir üye.
g) Gümrük ve Ticaret Bakanlığından bir üye.
ğ) Kalkınma Bakanlığından bir üye.
h) Kültür ve Turizm Bakanlığından bir üye.
ı) Maliye Bakanlığından bir üye.
i) Sağlık Bakanlığından bir üye.
j) Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından bir üye.
k) Üniversitelerin çalışma ekonomisi, işletme ve meslekî eğitimile ilgili alanlarından Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek üç öğretimüyesi.
l) Türkiye İş Kurumundan bir üye.
m) Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresiBaşkanlığından bir üye.
n) Türk Standardları Enstitüsünden bir üye.
o) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden dört üye.
ö) Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonundan dört üye.
p) Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden iki üye.
r) Türkiye Seyahat Acenteleri Birliğinden bir üye.
s) Türkiye İhracatçılar Meclisinden bir üye.
ş) En çok üyeye sahip üç işçi sendikaları konfederasyonunun herbirinden en az bir üye olmak üzere sahip oldukları üye sayılarına oranla toplamyedi üye.
t) En çok üyeye sahip işveren sendikaları konfederasyonundan üçüye.'
MADDE 33- 5544 sayılı Kanunun 11 incimaddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
'c) Uluslararası İlişkiler ve Avrupa Birliği DairesiBaşkanlığı.'
MADDE 34- 5544 sayılı Kanunun 13 üncümaddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
'a) Ulusal Yeterlilik Çerçevesine ilişkin çalışmaları yürütmek.
b) Ulusal meslekî yeterlilikler alanındaki eğitim ve öğretimkurumlarının akreditasyonuna, bireylerin ölçme, değerlendirme vebelgelendirilmesine, yabancıların sahip oldukları meslekî yeterliliksertifikalarının doğrulanmasına ilişkin faaliyetleri gerçekleştirmek.
c) Ölçme, değerlendirme, belgelendirme ile eğitimakreditasyonunda belirlenmiş kurum ve kuruluşları izlemek ve raporlamak.'
MADDE 35- 5544 sayılı Kanuna 13 üncümaddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 13/A maddesi eklenmiştir.
'Uluslararası İlişkiler ve Avrupa Birliği Dairesi Başkanlığı
MADDE 13/A- (1) Uluslararası İlişkiler ve Avrupa Birliği DairesiBaşkanlığının görevleri şunlardır:
a) Kurumun görev, yetki, sorumluluk ve faaliyet alanına girenkonularda Avrupa Birliği, diğer ülkeler ve uluslararası kuruluşlarlailişkilerini yürütmek ve bu konuda koordinasyonu sağlamak.
b) Kurumun görev ve faaliyet alanına giren konularda AvrupaBirliği müktesebatına ve tavsiye kararlarına ilişkin faaliyetleri yürütmek.
c) Kurumun faaliyet alanına giren konularda Avrupa Birliği vediğer ülkeler ile uluslararası kuruluşlarla yapılan proje ve programlarınhazırlanması, yürütülmesi ve izlenmesini sağlamak.
ç) Görev alanıyla ilgili araştırma ve incelemeler yapmak veraporlamak, yayın hazırlamak.
d) Başkan tarafından verilen görevler ile mevzuatta öngörülenbenzeri görevleri yapmak.'
MADDE 36- 5544 sayılı Kanunun 20 ncimaddesinin birinci fıkrasına 'ulusal meslek standardı' ibaresinden sonra gelmeküzere ', yeterliliklerin de ulusal yeterlilik' ibaresi eklenmiştir.
MADDE 37- 5544 sayılı Kanuna 20 ncimaddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 20/A maddesi eklenmiştir.
'Hizmet satın alma ve geçici süreli çalıştırma
MADDE 20/A- (1) Kurum, ulusal meslek standartlarının veyeterliliklerinin hazırlanması, geliştirilmesi ve güncellenmesi, sektörkomitelerinin işletilmesi, ölçme, değerlendirme, belgelendirme ve bunlarailişkin denetim gibi Kurumun ana faaliyet alanlarında hizmet satın alabilirveya bu amaçla yetkinliğe sahip kişileri geçici süreli olarak çalıştırabilir.
(2) Bu kişilerin niteliklerine yönelik kriterler ve bunlaraödenecek ücret miktarı ile ücretin ödenme şekline ilişkin usul ve esaslarMaliye Bakanlığının görüşü üzerine Yönetim Kurulu kararı ile belirlenir.
(3) Bu şekilde çalışanların çalışma süreleri bir takvim yılıiçerisinde altmış günü geçemez.'
MADDE 38- 5544 sayılı Kanunun 21 incimaddesinin başlığı ve birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'Ulusal meslek standartlarının ve ulusal yeterliliklerinhazırlanması ve yürürlüğe konulması'
'(1) Kurum görevlendirdiği veya hizmet satın aldığı kurum vekuruluşlara veya oluşturduğu çalışma gruplarına meslek standartlarını veyeterlilikleri hazırlatır. Meslek standartları ve yeterlilikler ile ilgiliseviyeler Ulusal Yeterlilik Çerçevesi seviyelerine uygun olarak hazırlanır. Bustandartlar ve yeterlilikler sektör komitelerinde incelenir ve uygun bulunanlarYönetim Kurulunun onayına sunulur ve Yönetim Kurulu tarafından onaylananyeterlilikler ulusal yeterlilik olarak yürürlüğe girer.'
MADDE 39- 5544 sayılı Kanunun 22 ncimaddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'Sınav, ölçme, değerlendirme ve belgelendirme
MADDE 22- (1) Bireylerin meslekî yeterliliklerinin tespitineilişkin sınav, ölçme ve değerlendirme işlemleri Kurumun başvurusunu onayladığıyetkilendirilmiş kurumlar tarafından yapılır.
(2) Ulusal meslekî yeterliliklere göre yapılan sınav, ölçme vedeğerlendirme sonucunda başarılı olanlara Meslekî Yeterlilik Belgesi verilir.
(3) Sınav, ölçme, değerlendirme ve Meslekî Yeterlilik Belgesiile ilgili esas ve usuller Kurum tarafından çıkarılacak yönetmeliklebelirlenir.'
MADDE 40- 5544 sayılı Kanunun 23 üncümaddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'Eğitim ve öğretim kurumlarının akreditasyonu
MADDE 23- (1) Ulusal meslekî yeterlilikler alanındaki eğitim veöğretim kurumlarının ve programlarının akreditasyonu eğitim akreditasyonkurumlarınca gerçekleştirilir.
(2) Akredite olan eğitim ve öğretim kurumlarından mezun olanlarakazandıkları meslekî yeterliliklere uygun Meslekî Yeterlilik Belgesi verilir.
(3) Ulusal meslekî yeterlilikler alanındaki eğitim ve öğretimkurumlarının akreditasyonuna ve eğitim akreditasyon kurumlarınınbelirlenmesine, akredite eğitim kurumlarından mezun olanlarınbelgelendirilmesine ilişkin esas ve usuller Kurum tarafından çıkarılacakyönetmelikle düzenlenir.'
MADDE 41- 5544 sayılı Kanuna 23 üncümaddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 23/A maddesi eklenmiştir.
'Ulusal Yeterlilik Çerçevesi
MADDE 23/A- (1) Ulusal Yeterlilik Çerçevesinin oluşturulmasına,geliştirilmesine ve güncelliğinin korunmasına ilişkin işlemler Kurum tarafındanyürütülür.
(2) Kalite güvencesi sağlanmış tüm yeterlilikler UlusalYeterlilik Çerçevesine dahil edilir. Ulusal Yeterlilik Çerçevesinde yer alacakmeslekî ve teknik yeterliliklerin kalite güvencesi Kurum tarafından sağlanır.Ulusal Yeterlilik Çerçevesine dahil edilecek yeterliliklerin kalite güvenceölçütlerine, meslekî ve teknik yeterlilikler dışında kalan yeterliliklerinkalite güvencesini sağlayacak kurum ve kuruluşların belirlenmesine, farklıyeterlilikler arasındaki yatay ve dikey geçişler ile Ulusal YeterlilikÇerçevesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlar Kurulu kararı ileyürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.'
MADDE 42- 5544 sayılı Kanunun 24 üncümaddesinin beşinci fıkrasında yer alan 'meslekî teknik eğitim fakültelerinden'ibaresi 'eğitim fakültelerinden' şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 43- 5544 sayılı Kanunun 25 incimaddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
'(3) Uhdesinde kamu görevi bulunmayan sektör komitesi başkan veüyelerine, yılda altıdan fazla olmamak üzere her bir toplantı başına (2000)gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktardahuzur hakkı ödenir.'
MADDE 44- 5544 sayılı Kanunun 26 ncımaddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'MADDE 26- (1) Kurumun gelirleri şunlardır:
a) Bu Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilenkamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işçi ve işveren konfederasyonlarıile diğer kuruluşların Genel Kuruldaki her bir temsilcisi için, olağan GenelKurulun yapıldığı tarihte geçerli olan aylık brüt asgari ücretin yirmi katınıgeçmemek üzere, miktarı Genel Kurulca belirlenen aidatlar.
b) Kurumun Genel Kurula sunulan bütçesinden, bu maddenin (a)bendine göre belirlenen aidatlar düşüldükten sonra kalan kısım üzerinden 6 ncımaddenin birinci fıkrasında belirtilen her bir Bakanlık ile kamu kurum vekuruluşu için eşit miktarda belirlenen aidatlar.
c) Kurumun, sınav ve belgelendirme çalışmaları karşılığındamüracaatçılardan alınacak masraf karşılıkları.
ç) Meslek standardı, sınav ve belgelendirme alanında Kurumahizmet sunmak isteyen akredite olmuş kuruluşlardan alınan ve en yüksek Devletmemuru aylığının (ek gösterge dahil) otuz katını aşmamak üzere Yönetim Kurulutarafından belirlenen yıllık aidatlar.
d) Sınav, ölçme, değerlendirme, belgelendirme ve akreditasyonalanında Kuruma hizmet sunmak isteyen kurum ve kuruluşlardan alınan en yüksekDevlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) elli katını aşmamak üzere YönetimKurulu tarafından belirlenen yıllık aidatlar ile bu kurum ve kuruluşlardanalınan başvuru, inceleme, denetim ve masraf karşılıkları.
e) Yayın, telif hakları, marka ve lisanslardan alınacakücretler.
f) Kurum gelirlerinin değerlendirilmesinden elde edilengelirler.
g) Diğer gelir ve kazançlar ile bağışlar.'
MADDE 45- 5544 sayılı Kanunun eki'İhdas Edilen Pozisyonlar Cetveli' aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir
POZİSYON UNVANI
'İHDASEDİLENPOZİSYONLAR CETVELİ SAYISI
Kurum Başkanı
1
Başkan Yardımcısı
1
Meslek Standartları Dairesi Başkanı
1
Sınav ve Belgelendirme Dairesi Başkanı
1
Uluslararası İlişkiler ve Avrupa Birliği Dairesi Başkanı
1
Hukuk Müşaviri
1
İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı
1
Strateji Geliştirme Müdürü
1
Uzman
23
Uzman Yardımcısı
25
Uzman (Yabancı Uyruklu)
1
Mütercim/Tercüman
1
İstatistikçi
7
Bilgisayar Programcısı
3
Çözümleyici
3
Mali Hizmetler Uzmanı
1
Muhasebeci
1
Bilgisayar İşletmeni
2
Sekreter
5
Büro Görevlisi
10
TOPLAM
90
MADDE 46- Bu Kanun HükmündeKararnameye ekli (2) sayılı listede yer alan kadrolar iptal edilerek 190 sayılıKanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Çalışma ve Sosyal GüvenlikBakanlığına ait bölümünden çıkarılmış, ekli (3) sayılı listede yer alan kadrolarihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelinÇalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ait bölümüne eklenmiştir.
190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelinTürkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne ait bölümündeki kadrolar iptal edilmiş veekli (4) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğübölümüne eklenmiştir.
Ekli (5) sayılı listede yer alan kadro iptal edilerek 190 sayılıGenel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılıcetvelin Sosyal Güvenlik Kurumuna ait bölümünden çıkarılmış, ekli (6) sayılılistede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenineki (I) sayılı cetvelin Sosyal Güvenlik Kurumuna ait bölümüne eklenmiştir.
Hak ve alacakların devri
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Kanun HükmündeKararnamenin yayımı tarihinde; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Teftiş KuruluBaşkanlığı ve Türkiye İş Kurumu Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından kullanılantaşınır, taşıt, araç, gereç, malzeme, yazılı ve elektronik ortamdaki kayıtlarve diğer dokümanlar hiçbir işleme gerek kalmaksızın İş Teftiş KuruluBaşkanlığına devredilmiş sayılır.
(2) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının kapatılan BölgeMüdürlükleri ve Şube Müdürlüğüne ait her türlü taşınır, taşıt, araç, gereç vemalzeme, borç ve alacaklar, hak ve yükümlülükler, yazılı ve elektronikortamdaki her türlü kayıt ve dokümanlar, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımıtarihinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın Türkiye İş Kurumuna devredilmişsayılır. Mülkiyeti Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındakitaşınmazlardan Bölge Müdürlükleri ile Şube Müdürlüğüne tahsis edilmiş olanlarhiçbir işleme gerek kalmaksızın tahsis amacında kullanılmak üzere Türkiye İşKurumuna tahsis edilmiş sayılır.
(3) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının kapatılan BölgeMüdürlükleri ile Şube Müdürlüğünün Türkiye İş Kurumuna devri, bu Kanun HükmündeKararnamenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde tamamlanır. Devirişlemleri tamamlanıncaya kadar, bu Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılanÇalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlükleri ve Şube Müdürlüğüne aitgörevlerin mevcut personel tarafından ilgili mevzuatına göre yürütülmesinedevam olunur.
Personele dair geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu Kanun HükmündeKararnamenin yayımı tarihinde;
a) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanı,İş Teftiş Kurulu Başkanı ve Türkiye İş Kurumu Teftiş Kurulu Başkanı,
b) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürü ve BölgeMüdür Yardımcısı,
c) Sosyal Güvenlik Kurumu Sosyal Sigortalar Genel Müdürü,
ç) Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünde; İşgücü Piyasası BilgiHizmetleri Dairesi Başkanı, İşgücü Uyum Dairesi Başkanı, İstihdam DairesiBaşkanı, Dış İlişkiler Dairesi Başkanı, Personel ve Eğitim Dairesi Başkanı veİdarî ve Malî İşler Dairesi Başkanı ile İl Müdürü, kadrolarında bulunanlarıngörevi hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona erer.
(2) Birinci fıkrada sayılanlardan; Çalışma ve Sosyal GüvenlikBakanlığı Teftiş Kurulu Başkanı, İş Teftiş Kurulu Başkanı, Türkiye İş KurumuTeftiş Kurulu Başkanı, Sosyal Güvenlik Kurumu Sosyal Sigortalar Genel Müdürü veÇalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürü kadrosunda bulunanlar ekli(7) sayılı listeyle ihdas edilen Bakanlık Müşaviri kadrolarına; İşgücü PiyasasıBilgi Hizmetleri Dairesi Başkanı, İşgücü Uyum Dairesi Başkanı, İstihdam DairesiBaşkanı, Dış İlişkiler Dairesi Başkanı, Personel ve Eğitim Dairesi Başkanı veİdarî ve Malî İşler Dairesi Başkanı kadrosunda bulunanlar ekli (8) sayılılisteyle ihdas edilen Müşavir kadrolarına; İl Müdürü ve Bölge Müdür Yardımcısıkadrosunda bulunanlar ekli (8) sayılı listeyle ihdas edilen Araştırmacıkadrosuna hiçbir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılırlar. Bu şekilde ihdasedilen Bakanlık Müşaviri, Müşavir ve Araştırmacı kadroları boşalmaları halindehiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.
(3) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde Çalışma veSosyal Güvenlik Bakanlığı ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünde Başmüfettişkadrolarında bulunanlar İş Başmüfettişi kadrolarına; Müfettiş kadrolarındabulunanlar İş Müfettişi kadrolarına; Müfettiş Yardımcısı kadrolarındabulunanlar İş Müfettişi Yardımcısı kadrolarına halen bulundukları kadrodereceleriyle herhangi bir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılırlar. Bukadrolarda geçirilen süreler İş Başmüfettişi, İş Müfettişi ve İş MüfettişiYardımcılığında geçmiş sayılır.
(4) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden önceBakanlıkta ve Türkiye İş Kurumunda İş Müfettişi ve Müfettiş unvanını kazanmışolanlardan, bu unvanları kazandıktan sonra özel sektörde çalışmış olanlar hariçolmak üzere Bakanlık, bağlı ve ilgili kurum ve kuruluşları kadrolarındabulunanlar İş Müfettişi kadrolarına atanabilir.
(5) Mevzuatta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Teftiş KuruluBaşkanlığına ve Müfettişlerine, Türkiye İş Kurumu Teftiş Kurulu Başkanlığına veMüfettişlerine yapılmış olan atıflar İş Teftiş Kurulu Başkanlığına ve İşMüfettişlerine yapılmış sayılır.
(6) İş Müfettişliğine atananların bu Kanun Hükmünde Kararnameninyayımı tarihinden önce başlamış işleri devam ettirilerek ilgili mevzuatında yeralan hükümlere göre sonuçlandırılır.
(7) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde, Türkiye İşKurumu Genel Müdürlüğü ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğüve Şube Müdürlüğü kadrolarında bulunanlardan birinci fıkrada belirtilenlerdışında bulunanlardan kadro ve görev unvanı değişmeyenler Türkiye İş KurumuGenel Müdürlüğü için ihdas edilen aynı unvanlı kadrolara hiçbir işleme gerekkalmaksızın atanmış sayılır. Kadro ve görev unvanı değişenler durumlarına uygunkadrolara atanır.
(8) Mevzuatta İstihdam ve Meslek Uzmanlığı ile İstihdam veMeslek Uzman Yardımcılığına yapılan atıflar, İstihdam Uzmanlığı ve İstihdamUzman Yardımcılığına yapılmış sayılır. İstihdam ve Meslek Uzmanı ve İstihdam veMeslek Uzman Yardımcısı kadrosunda bulunanlar başka bir işleme gerekkalmaksızın İstihdam Uzmanı ve İstihdam Uzman Yardımcısı kadrosuna atanmışsayılır. İstihdam ve Meslek Uzmanı ile İstihdam ve Meslek Uzman Yardımcısıkadrosunda geçirilen süreler, İstihdam Uzmanlığı ile İstihdam Uzman Yardımcılığıkadrosunda geçirilmiş sayılır.
(9) Bu madde uyarınca atanmış sayılanların yeni kadrolarınaatanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin en son aydaaldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları, makam, görev vetemsil tazminatları, ek ücret, ek ödeme, ikramiye ve benzeri adlarla yapılanher türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazlamesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esasalınır), atanmış sayıldıkları yeni kadrolara ilişkin olarak aylık, ek gösterge,her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ücret, eködeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarıncafiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazlaolması halinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tabitutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca fark tazminatı olarak ödenir.Atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi birdeğişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara farktazminatı ödenmesine son verilir.
(10) Bu Kanun Hükmünde Kararnameye göre yeniden düzenleme veatamalar yapılıncaya kadar değişen veya yeniden kurulan birimlere verilengörevler, daha önce bu görevleri yapmakta olan birimler ve personel tarafındanyapılmaya devam edilir.
Sorunların giderilmesi
GEÇİCİ MADDE 3- (1) Bu Kanun HükmündeKararname ile gerçekleştirilen kapatma, devir, personel geçişi ve nakli, diğergeçiş işlemleri ile kadro, demirbaş devri ve benzeri hususlara ilişkin ortayaçıkacak tereddütleri gidermeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yetkilidir.
Kadro değişiklikleri
GEÇİCİ MADDE 4- (1)Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl süreyle 190sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesinin son fıkrasında yer alansınırlama ile bağlı olmaksızın boş kadrolarda sınıf, unvan ve derece, dolukadrolarda derece değişikliği yapmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Düzenleyici işlemler
GEÇİCİ MADDE 5- (1) Bu Kanun HükmündeKararnamede öngörülen düzenlemeler, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımıtarihinden itibaren bir yıl içinde yürürlüğe konulur. Anılan düzenlemeleryürürlüğe girinceye kadar mevcut düzenlemelerin bu Kanun Hükmünde Kararnameyeaykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
MADDE 47- Bu Kanun Hükmünde Kararnameyayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 48- Bu Kanun Hükmünde Kararnamehükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(1) SAYILI LİSTE
TÜRKİYE İŞ KURUMU TEŞKİLATI
Genel Kurul Yönetim Kurulu Genel Müdürlük İlİstihdam ve Mesleki Eğitim Kurulları
GenelMüdür
GenelMüdürYardımcısı
Hizmet Birimleri
Genel Müdür
GenelMüdürYardımcısı
1)İstihdam Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
GenelMüdürYardımcısı
2)Aktif İşgücü Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
GenelMüdürYardımcısı
3)İş ve Meslek Danışmanlığı Dairesi Başkanlığı
GenelMüdürYardımcısı
4)İşgücü Piyasası ve İstatistik Dairesi Başkanlığı
5)Dış İlişkiler ve Projeler Dairesi Başkanlığı
6)İşsizlik Sigortası Dairesi Başkanlığı
7)Fon Yönetimi ve Aktüerya Dairesi Başkanlığı
8) Hukuk Müşavirliği
9)Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı
10)İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığı
11)Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
12) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
KURUMU : ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİKBAKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
(2) SAYILI LİSTE
İPTAL EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Teftiş Kurulu Başkanı
1
1
1
GİH
Başmüfettiş
1
12
12
GİH
Başmüfettiş
2
2
2
GİH
Müfettiş
3
3
3
GİH
Müfettiş
4
4
4
GİH
Müfettiş
5
3
3
GİH
Müfettiş
6
4
4
GİH
Müfettiş Yardımcısı
8
3
3
GİH
Müfettiş Yardımcısı
9
6
6
TOPLAM
38
38
KURUMU : ÇALIŞMAVE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI
TEŞKİLATI : TAŞRA
İPTAL EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Bölge Müdürü
1
22
22
GİH
Bölge Müdür Yardımcısı
1
27
27
GİH
Şube Müdürü
1
30
30
GİH
Uzman (Ö)
1-12
16
16
GİH
Araştırmacı (Ö)
1-13
36
36
GİH
Şef
3
102
102
GİH
Şef
4
7
7
GİH
Şef
5
6
6
GİH
Şef
6
2
2
GİH
Şef (Ö)
3-12
45
45
GİH
Memur
5
203
203
GİH
Memur
6
30
30
GİH
Memur
7
60
60
GİH
Memur
8
54
54
GİH
Memur
9
24
24
GİH
Memur
10
16
16
GİH
Memur
11
5
5
GİH
Memur
12
5
5
GİH
Koruma ve Güvenlik Görevlisi
5
4
4
GİH
Koruma ve Güvenlik Görevlisi
8
1
1
GİH
Santral Memuru
5
1
1
GİH
Daktilograf
5
3
3
GİH
Bilgisayar İşletmeni
3
22
22
GİH
Bilgisayar İşletmeni
4
3
3
GİH
Bilgisayar İşletmeni
5
5
5
GİH
Bilgisayar İşletmeni
6
1
1
GİH
Bilgisayar İşletmeni
8
1
1
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
3
176
176
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
4
43
43
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
5
47
47
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
6
17
17
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
7
7
7
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
8
2
2
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
9
5
5
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
10
3
3
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
11
1
1
GİH
Şoför
5
14
14
GİH
Şoför
6
3
3
GİH
Şoför
7
2
2
GİH
Şoför
8
1
1
GİH
Şoför
12
4
4
GİH
Şoför
13
2
2
TH
İstatistikçi
1
1
1
TH
İstatistikçi
6
11
11
TH
İstatistikçi
7
6
6
TH
Teknisyen
3
13
13
TH
Teknisyen
4
1
1
TH
Teknisyen
5
3
3
TH
Teknisyen
10
1
1
YH
Hizmetli
5
13
13
YH
Hizmetli
6
1
1
YH
Hizmetli
7
5
5
YH
Hizmetli
8
5
5
YH
Hizmetli
9
2
2
YH
Hizmetli
10
1
1
YH
Hizmetli
11
2
2
YH
Hizmetli
12
6
6
YH
Kaloriferci
5
3
3
YH
Kaloriferci
10
2
2
YH
Bekçi
5
3
3
YH
Bekçi
7
2
2
YH
Bekçi
12
1
1
YH
Dağıtıcı
5
17
17
YH
Dağıtıcı
7
4
4
YH
Dağıtıcı
10
1
1
YH
Dağıtıcı
12
3
3
YH
Dağıtıcı
13
2
2
TOPLAM
1167
1167
(3) SAYILI LİSTE
KURUMU : ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİKBAKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Daire Başkanı
1
3
3
GİH
İş Başmüfettişi
1
39
39
GİH
İş Başmüfettişi
2
2
2
GİH
İş Müfettişi
3
11
11
GİH
İş Müfettişi
4
6
6
GİH
İş Müfettişi
5
8
8
GİH
İş Müfettişi
6
4
4
GİH
İş Müfettişi Yardımcısı
7
7
7
GİH
İş Müfettişi Yardımcısı
8
11
11
GİH
İş Müfettişi Yardımcısı
9
6
6
GİH
Avrupa Birliği Uzmanı
3
5
5
GİH
Avrupa Birliği Uzmanı
5
5
5
GİH
Avrupa Birliği Uzmanı
6
29
29
GİH
Avrupa Birliği Uzman Yardımcısı
9
10
10
TOPLAM
146
146
(4) SAYILI LİSTE
KURUMU : TÜRKİYE İŞ KURUMU GENELMÜDÜRLÜĞÜ
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Genel Müdür
1
1
1
GİH
Genel Müdür Yardımcısı
1
4
4
GİH
Yönetim Kurulu Üyesi
1
6
6
GİH
I. Hukuk Müşaviri
1
1
1
GİH
Hukuk Müşaviri
1
2
2
GİH
Hukuk Müşaviri
2
2
2
GİH
İstihdam Hizmetleri Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Aktif İşgücü Hizmetleri Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
İş ve Meslek Danışmanlığı Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
İşgücü Piyasası ve İstatistik Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Dış İlişkiler ve Projeler Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
İşsizlik Sigortası Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Fon Yönetimi ve Aktüerya Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
İnsan Kaynakları Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Bilgi İşlem Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
İç Denetçi
1
3
3
GİH
İç Denetçi
3
1
1
GİH
İç Denetçi
4
1
1
GİH
Şube Müdürü
1
40
40
GİH
Müşavir (Ö)
1-9
10
10
GİH
Uzman
1
10
10
GİH
Uzman (Ö)
1-12
56
56
GİH
İstihdam Uzmanı
1
15
15
GİH
İstihdam Uzmanı
3
20
20
GİH
İstihdam Uzmanı
4
30
30
GİH
İstihdam Uzmanı
5
70
70
GİH
İstihdam Uzmanı
6
70
70
GİH
İstihdam Uzman Yardımcısı
6
40
40
GİH
İstihdam Uzman Yardımcısı
7
50
50
GİH
İstihdam Uzman Yardımcısı
8
60
60
GİH
İstihdam Uzman Yardımcısı
9
5
5
GİH
Eğitim Uzmanı
1
38
38
GİH
Eğitim Uzmanı
3
1
1
GİH
Eğitim Uzmanı
6
5
5
GİH
Savunma Uzmanı
1
1
1
GİH
Sivil Savunma Uzmanı
1
2
2
GİH
Aktüer
6
10
10
GİH
Aktüer
9
10
10
GİH
Araştırmacı (Ö)
1-13
67
67
GİH
Muhasebeci
1
6
6
GİH
Mütercim
5
2
2
GİH
Mütercim
6
8
8
GİH
Fotoğrafçı
3
1
1
GİH
Programcı
3
2
2
GİH
Programcı
4
3
3
GİH
Programcı
5
3
3
GİH
Programcı
6
4
4
GİH
Çözümleyici
1
2
2
GİH
Çözümleyici
2
1
1
GİH
Çözümleyici
5
6
6
GİH
Şef
3
67
67
GİH
Şef
4
5
5
GİH
Şef
5
4
4
GİH
Şef (Ö)
3-12
27
27
GİH
Ayniyat Saymanı
1
1
1
GİH
Memur
5
4
4
GİH
Memur
7
5
5
GİH
Memur
8
2
2
GİH
Memur
9
1
1
GİH
Dava Takip Memuru
7
5
5
GİH
Veznedar
4
1
1
GİH
Bilgisayar İşletmeni
3
12
12
GİH
Bilgisayar İşletmeni
4
1
1
GİH
Bilgisayar İşletmeni
5
3
3
GİH
Bilgisayar İşletmeni
6
8
8
GİH
Bilgisayar İşletmeni
7
1
1
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
3
50
50
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
4
18
18
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
5
45
45
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
6
19
19
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
7
7
7
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
8
9
9
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
9
1
1
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
10
2
2
GİH
Şoför
5
1
1
SH
Sosyal Çalışmacı
1
2
2
SH
Daire Tabibi
1
1
1
SH
Psikolog
1
2
2
SH
Psikolog
3
1
1
SH
Psikolog
6
1
1
SH
Diyetisyen
4
1
1
SH
Çocuk Gelişimcisi
1
1
1
SH
Hemşire
1
1
1
TH
Mühendis (Ö)
1-8
3
3
TH
Mühendis
1
3
3
TH
Mühendis
4
1
1
TH
Mühendis
5
1
1
TH
Matematikçi
1
1
1
TH
İstatistikçi
1
3
3
TH
İstatistikçi
4
2
2
TH
İstatistikçi
5
3
3
TH
İstatistikçi
6
20
20
TH
Tekniker (Ö)
1-9
2
2
TH
Tekniker
3
2
2
TH
Tekniker
4
1
1
TH
Teknisyen
3
6
6
TH
Teknisyen (Ö)
3-12
5
5
AH
Avukat
1
10
10
AH
Avukat
4
7
7
AH
Avukat
6
7
7
YH
Hizmetli
5
10
10
YH
Hizmetli
6
1
1
YH
Aşçı
5
4
4
YH
Aşçı
8
1
1
YH
Kaloriferci
5
2
2
YH
Bekçi
5
4
4
TOPLAM
1088
1088
KURUMU : TÜRKİYEİŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
TEŞKİLATI : TAŞRA
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
İl Müdürü
1
81
81
GİH
İl Müdür Yardımcısı
1
108
108
GİH
İl Müdür Yardımcısı
2
2
2
GİH
İl İstihdam Uzmanı
5
200
200
GİH
İl İstihdam Uzman Yardımcısı
6
200
200
GİH
Şube Müdürü
1
412
412
GİH
Uzman (Ö)
1-12
35
35
GİH
Eğitim Uzmanı
1
70
70
GİH
Eğitim Uzmanı
2
30
30
GİH
Eğitim Uzmanı
3
30
30
GİH
Eğitim Uzmanı
4
40
40
GİH
Eğitim Uzmanı
5
10
10
GİH
Eğitim Uzmanı
6
20
20
GİH
Araştırmacı (Ö)
1-13
69
69
GİH
Muhasebeci
1
33
33
GİH
Muhasebeci
2
5
5
GİH
Muhasebeci
3
11
11
GİH
Muhasebeci
4
5
5
GİH
Muhasebeci
5
17
17
GİH
Muhasebeci
7
3
3
GİH
Muhasebeci
8
7
7
GİH
Mütercim
3
1
1
GİH
Mütercim
5
1
1
GİH
Şef
3
420
420
GİH
Şef
4
45
45
GİH
Şef
5
45
45
GİH
Şef
6
10
10
GİH
Şef (Ö)
3-12
118
118
GİH
Memur
5
180
180
GİH
Memur
6
75
75
GİH
Memur
7
100
100
GİH
Memur
8
90
90
GİH
Memur
9
230
230
GİH
Memur
10
340
340
GİH
Memur
11
5
5
GİH
Memur
12
5
5
GİH
Dava Takip Memuru
7
15
15
GİH
Koruma ve Güvenlik Görevlisi
5
4
4
GİH
Koruma ve Güvenlik Görevlisi
8
1
1
GİH
Santral Memuru
5
2
2
GİH
Santral Memuru
10
1
1
GİH
Daktilograf
5
3
3
GİH
Veznedar
4
16
16
GİH
Veznedar
5
2
2
GİH
Bilgisayar İşletmeni
3
33
33
GİH
Bilgisayar İşletmeni
4
15
15
GİH
Bilgisayar İşletmeni
5
25
25
GİH
Bilgisayar İşletmeni
6
13
13
GİH
Bilgisayar İşletmeni
7
4
4
GİH
Bilgisayar İşletmeni
8
1
1
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
3
560
560
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
4
200
200
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
5
300
300
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
6
250
250
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
7
200
200
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
8
100
100
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
9
50
50
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
10
10
10
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
11
1
1
GİH
Şoför
5
28
28
GİH
Şoför
6
9
9
GİH
Şoför
7
3
3
GİH
Şoför
8
1
1
GİH
Şoför
10
3
3
SH
Daire Tabibi
5
1
1
SH
Psikolog
6
1
1
SH
Psikolog
8
6
6
SH
Hemşire
2
1
1
TH
Mühendis
1
5
5
TH
İstatistikçi
1
2
2
TH
İstatistikçi
3
1
1
TH
İstatistikçi
4
2
2
TH
İstatistikçi
5
14
14
TH
İstatistikçi
6
24
24
TH
İstatistikçi
7
6
6
TH
Teknisyen
3
28
28
TH
Teknisyen
4
3
3
TH
Teknisyen
5
5
5
TH
Teknisyen
10
1
1
AH
Avukat
1
4
4
AH
Avukat
2
1
1
AH
Avukat
4
2
2
AH
Avukat
5
2
2
AH
Avukat
6
16
16
AH
Avukat
7
5
5
YH
Hizmetli
5
58
58
YH
Hizmetli
6
8
8
YH
Hizmetli
7
6
6
YH
Hizmetli
8
5
5
YH
Hizmetli
9
3
3
YH
Hizmetli
10
1
1
YH
Hizmetli
11
2
2
YH
Hizmetli
12
1
1
YH
Aşçı
5
8
8
YH
Aşçı
6
1
1
YH
Kaloriferci
5
8
8
YH
Bekçi
5
26
26
YH
Bekçi
6
1
1
YH
Bekçi
7
2
2
YH
Bekçi
12
1
1
YH
Dağıtıcı
5
15
15
YH
Dağıtıcı
7
2
2
TOPLAM
5181
5181
(5) SAYILI LİSTE
KURUMU : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU
TEŞKİLATI : MERKEZ
İPTAL EDİLEN KADRONUN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Sosyal Sigortalar Genel Müdürü
1
1
1
TOPLAM
1
1
(6) SAYILI LİSTE
KURUMU : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Sigorta Primleri Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Daire Başkanı
1
9
9
GİH
Şube Müdürü
1
50
50
TOPLAM
61
61
(7) SAYILI LİSTE
KURUMU : ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİKBAKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Bakanlık Müşaviri
1
23
23
TOPLAM
23
23
(8) SAYILI LİSTE
KURUMU : TÜRKİYE İŞ KURUMU GENELMÜDÜRLÜĞÜ
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Müşavir
1
6
6
TOPLAM
6
6
KURUMU : TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
TEŞKİLATI : TAŞRA
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Araştırmacı
1
96
96
TOPLAM
96
96
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Dava dilekçesinde, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 7.,36., 70., 87., 91., 123., 125. ve 128. maddelerine dayanılmıştır.
III- İLK İNCELEME
A- Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğinceSerruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, SerdarÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI veErdal TERCAN'ın katılımlarıyla yapılan ilk inceleme toplantılarında öncelikleAnayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ hakkındaki reddi hâkim talebigörüşülmüştür.
Dava dilekçesinde, Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ'ın,kamuoyunda Wikileaks belgeleri olarak bilinen ve bir internet sitesinde yeralan bilgilere göre, 2003 yılında ABD Büyükelçisine Cumhuriyet Halk Partisialeyhinde bir takım beyanlarda bulunduğu, 25.4.2011 tarihinde AnayasaMahkemesinin 49. Kuruluş Yıldönümü'nde yaptığı açılış konuşmasında 'Ümitediyorum ki bu gayret, Anayasa Mahkemesine dava açmak suretiyle sorun çözmekolaycılığını da ortadan kaldıracaktır.' ifadelerine yer verdiği, ayrıca6223 sayılı Yetki Kanunu'nun iptali istemiyle açılan davada verilen karardaaçıklanan görüşünün daha önceki kararlarda yer alan görüşlerinden farklıolduğu, bu nedenlerle Cumhuriyet Halk Partisinin tarafı olduğu davalardatarafsız olarak karar veremeyeceği ileri sürülerek 6216 sayılı Kanun'un 59.maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile 60. maddesinin (1) numaralı fıkrasıuyarınca reddi talep edilmiştir.
Hâkimin reddi kurumu, hâkimin tarafsız kalamayacağı şüphesibulunan bir davaya bakmamasını sağlamaya yönelik olup temel bir hak olan adilyargılanma hakkıyla ilişkilidir. Nitekim adil yargılanma hakkı tarafsız birmahkeme önünde yargılanma hakkını da içerir. Bu nedenle hukukumuzda, hâkimintarafsız kalamayacağı varsayılan veya tarafsızlığından kuşku duyulabilecekdurumlarda ya davaya bakması yasaklanmış ya da taraflarca reddedilebileceğikabul edilmiştir.
6216 sayılı Kanun'un 59. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d)bendinde, Anayasa Mahkemesi Başkanı ve üyelerinin, istişarî görüş vedüşüncelerini ifade etmiş olduğu dava ve işlere bakamayacakları; 60. maddesinin(1) numaralı fıkrasında, Anayasa Mahkemesi Başkanı ve üyelerinin tarafsızhareket edemeyecekleri kanısını haklı kılan hâllerin olduğu iddiası ilereddolunabileceği; (2) numaralı fıkrasında, bu takdirde, Genel Kurul ya da bölümlerdeilgili üye katılmaksızın ret konusu hakkında kesin karar verileceği; (5)numaralı fıkrasında ise ret talebinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılması veesas yönünden kabul edilmemesi hâlinde, talepte bulunanların her birineMahkemece beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin paracezası verileceği kurala bağlanmıştır.
Dava dilekçesinde hâkimin reddi talebi yönünden dayanılanhususlardan biri Wikileaks belgeleri olarak bilinen belgelerde yer aldığı ilerisürülen bilgilerdir. Ancak, bu belgelerin gerçekte var olup olmadığıkanıtlanamadığı gibi içerdiği bilgilerin doğru olup olmadığı da ortayakonulabilmiş değildir. Aksine, belgelerde ismi geçen birçok kişi gibi AnayasaMahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ tarafından da kamuoyunun bilgisine sunulduklarıilk andan itibaren anılan belgelerde var olduğu ileri sürülen bilgiler açıkçayalanlanmıştır. Ret talebi yönünden dayanılan hususlardan biri olan açılışkonuşmasındaki sözler, Anayasa değişikliği ile ilgili çalışmaları yapılır iken,azınlık ve çoğunluğun birbirlerinin haklırına saygı göstermesini, siyasetkurumlarının çözüm odaklı hareket etmeleri gerektiğine yönelik genel ve kişiselnitelikte bir eleştiri olup somut bir davaya ilişkin herhangi bir görüş veyadüşünce içermemektedir. Ret talebine dayanak yapılan hususlardan sonuncusu olanAnayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ'ın geçmişte kimi dava dosyalarındakullandığı oylar, tamamen hâkimin yargısal görevine ilişkindir. Hâkimingeçmişte verdiği kararlar ve kullandığı oyların ret sebebi olarak kabuledilemeyeceği açıktır. Dolayısıyla, dava dilekçesinde hâkimin reddi nedeniolarak ileri sürülen hususlar, 6216 sayılı Kanun'da düzenlenen davaya bakılmasıyasak bir hâl veya ret sebebi olarak kabul edilemez
Öte yandan, her hak gibi hâkimin reddini talep etme hakkının daamacına uygun olarak kullanılması gerekir. Aksi hâlde hakkın kötüyekullanılması söz konusu olur. Somut dava dosyasında, varlığı ve içerdiğibilgilerin doğruluğu kanıtlanmamış aksine yalanlanmış olan hukuken delil değeribulunmadığı açık bir takım bilgi ve belgelere, yine ret sebebi olmadığı açıkolan hâkimin önceki dava dosyalarında kullandığı oylara dayanılarak rettalebinde bulunulmuş olması, hâkimin reddini talep etme hakkının iyi niyetle veamacına uygun olarak kullanılmadığını ortaya koymaktadır. Bu nedenle 6216sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrası gereğince ret talebindebulunanlara takdiren 500 Türk Lirası disiplin para cezası uygulanmasına kararverilmesi gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle:
1- Hâkimin reddi talebinin esastan REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
2- Talebin kötü niyetle yapıldığının KABULÜNE ve 6216 sayılıKanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrası gereğince DİSİPLİN PARA CEZASIUYGULANMASINA, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT ileZehra Ayla PERKTAŞ'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
3- Disiplin para cezasının talepte bulunan davacıya verilmesine,Serruh KALELİ, Burhan ÜSTÜN ile Nuri NECİPOĞLU'nun 'Para cezasının taleptebulunanların her birine verilmesi gerektiği' yolundaki karşıoyları veOYÇOKLUĞUYLA,
4- Para cezası miktarının 500 Türk Lirası olarak esasalınmasına, OYBİRLİĞİYLE,
12.1.2012 gününde karar verilmiştir.
B- Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca 12.1.2012 günündeyapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işinesasının incelenmesine, yürürlüğü durdurma isteminin esas inceleme aşamasındakarara bağlanmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
IV- ESASIN İNCELENMESİ
Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Melek ACU tarafındanhazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu kanun hükmünde kararnamekuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A- Kanun Hükmünde Kararnamelerin Yargısal Denetimi HakkındaGenel Açıklama
Anayasa'nın 91. maddesinde düzenlenen kanun hükmündekararnameler, işlevsel yönden yasama işlemi niteliğinde olduğundan yargısaldenetimlerinin yapılması görev ve yetkisi Anayasa'nın 148. maddesi ile AnayasaMahkemesine verilmiştir. Yargısal denetimde kanun hükmünde kararnamenin,öncelikle yetki kanununa sonra da Anayasa'ya uygunluğu sorunlarınınçözümlenmesi gerekir. Her ne kadar, Anayasa'nın 148. maddesinde kanun hükmündekararnamelerin yetki kanunlarına uygunluğunun denetlenmesinden değil, yalnızcaAnayasa'ya biçim ve esas bakımlarından uygunluğunun denetlenmesinden sözedilmekte ise de Anayasa'ya uygunluk denetiminin içerisine öncelikle kanunhükmünde kararnamenin yetki kanununa uygunluğunun denetimi de girer. Çünkü,Anayasa'da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki kanununda belirtilen sınırlariçerisinde kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verilmesi öngörülmüştür.Yetkinin dışına çıkılması, kanun hükmünde kararnameyi Anayasa'ya aykırı durumagetirir.
Dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan alan olağanüstü halkanun hükmünde kararnamelerinden farklı olarak, olağan dönemlerdeki kanunhükmünde kararnamelerin bir yetki kanununa dayanması zorunludur. Bu nedenle,kanun hükmünde kararnameler ile dayandıkları yetki kanunu arasında çok sıkı birbağ vardır. Kanun hükmünde kararnamenin yetki kanunu ile olan bağı, kanunhükmünde kararnameyi aynen ya da değiştirerek kabul eden kanun ile kesilir.Kanun hükmünde kararnamenin Anayasa'ya uygun bir yetki kanununa dayanması,geçerliliğinin ön koşuludur. Bir yetki kanununa dayanmadan çıkartılan veyadayandığı yetki kanunu iptal edilen kanun hükmünde kararnamelerin içeriğiAnayasa'ya aykırılık oluşturmasa bile bunların Anayasa'ya uygunluğundan sözedilemez.
Kanun hükmünde kararnamelerin Anayasa'ya uygunluk denetimi,kanunların denetiminden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde, 'KanunlarAnayasaya aykırı olamaz.' denilmektedir. Bu nedenle kanunların denetiminde,onların yalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. Kanunhükmünde kararnameler ise konu, amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hemdayandıkları yetki kanununa hem de Anayasa'ya uygun olmak zorundadırlar.
Anayasa'da kimi konuların kanun hükmünde kararnamelerledüzenlenmesi yasaklanmaktadır. Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında 'Sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...'in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kural gereğince, TürkiyeBüyük Millet Meclisi, 'Bakanlar Kurulu' na ancak kanun hükmündekararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alana girmeyen konularda kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi verebilir.
Anayasa'nın herhangi bir maddesinde kanunla düzenleneceğiöngörülen bir konunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkçayasakladığı hükümler ile ilgili olmadıkça ya da Anayasa'nın 163. maddesindeolduğu gibi kanun hükmünde kararname çıkarılamayacağı açıkça belirtilmedikçekanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırılık oluşturmaz.
B- Kanun Hükmünde Kararname'nin Tümünün Anayasa'ya Aykırılığıİddiasının İncelenmesi
Dava dilekçesinde, KHK'nin dayanağı olan 6.4.2011 günlü, 6223sayılı Yetki Kanunu'nun Anayasa'ya aykırı olduğu ve iptali gerekeceği, iptaledilmesi hâlinde ise KHK'nin dayanaktan yoksun kalacağı belirtilerek KHK'nintümünün Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 7., 87. ve 91. maddelerine aykırıolduğu ileri sürülmüştür.
Anayasa Mahkemesinin 27.10.2011 günlü, E.2011/60, K.2011/147sayılı kararı ile 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun Anayasa'ya aykırılığı iddiasınadayalı iptal isteminin reddine karar verildiğinden KHK'nin tümüne yönelikAnayasa'ya aykırılık iddiası dayanaksız kalmıştır. İptal isteminin reddigerekir.
C- Kanun Hükmünde Kararname'nin Ayrı Ayrı Tüm Maddeleri İle Eki(1), (2), (3), (4), (5), (6), (7) ve (8) Sayılı Listelerinin 6223 Sayılı YetkiKanunu Kapsamında Olup Olmadığının İncelenmesi
Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddeleri ile eki (1),(2), (3), (4), (5), (6), (7) ve (8) sayılı listelerinin, 6223 sayılı YetkiKanunu'nun kapsamında olmadığı, amacına ve ilkelerine aykırılık taşıdığı, bunedenle Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 7., 87. ve 91. maddelerine aykırıolduğu ileri sürülmüştür.
1- KHK'nin 44. Maddesiyle Değiştirilen 5544 Sayılı Kanun'un Değiştirilen26. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasının (ç) Bendi
KHK'nin 44. maddesiyle değiştirilen 21.9.2006 günlü, 5544sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu Kanunu'nun 26. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (ç) bendi, 17.1.2012 günlü, 6270 sayılı Türkiye Cumhuriyeti EmekliSandığı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 18.maddesiyle değiştirildiğinden, konusu kalmayan bu bende ilişkin iptal istemihakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir.
2- KHK'nin 43. Maddesiyle 5544 Sayılı Kanun'un 25. MaddesineEklenen (3) Numaralı Fıkra
KHK'nin 43. maddesiyle 21.9.2006 günlü, 5544 sayılı Kanun'un25. maddesine eklenen (3) numaralı fıkra ile uhdesinde kamu görevi bulunmayanMesleki Yeterlilik Kurumunun sektör komitesi başkan ve üyelerine, yılda altıdanfazla olmamak üzere her bir toplantı başına (2000) gösterge rakamının memuraylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda huzur hakkı adındaödeme yapılacağına ilişkin düzenleme getirilmiştir. İptali istenen kural, kamupersoneli niteliğini taşımayan personelin mali haklarını düzenlemektedir.
Anayasa'nın 91. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, yetkikanununda çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, amacının, kapsamının,ilkelerinin, kullanma süresinin ve süresi içinde birden fazla kanun hükmündekararnamenin çıkarılıp çıkarılamayacağının gösterilmesi gerekir. Buna göre birkanun hükmünde kararnamenin Anayasa'ya uygun olduğunun kabulü öncelikle konu,amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden dayandığı yetki kanununa uygun olmasınabağlıdır. Bu bağlamda, Anayasa'nın İkinci Kısmı'nın 'Sosyal ve EkonomikHaklar ve Ödevler' başlıklı Üçüncü Bölümünde düzenlenen haklar içinde kalanve Anayasa'nın 91. maddesinde belirtilen kanun hükmünde kararnameyledüzenlemeyecek yasak alan içinde bulunmayan kamu görevlilerinin mali ve sosyalhaklarının 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun kapsamında kalması durumunda, kanunhükmünde kararnameyle düzenlenmesinde Anayasa'ya aykırı bir durumun olmayacağıaçıktır.
6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamını düzenleyen 1.maddesinde Kanun'un amacı, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimlive ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlamak olarak belirlenmiş ve yetkininkapsamı iki başlık altında tespit edilmiştir. Yetkinin kapsamına ilk olarakkamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesigirmektedir. Bu çerçevede gerekli görülmesi halinde yeni bakanlıklar kurulması,var olan bakanlıkların birleştirilmesi, bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkilikuruluşlarının yeniden belirlenmesi için kanun hükmünde kararname çıkarmayetkisi verilmiştir. Bu amaçla;
1- Mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veya kaldırılmasına,yeni bakanlıklar kurulmasına, anılan bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkilikuruluşlarıyla hiyerarşik ilişkilerine,
2- Mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık veilgilerinin yeniden belirlenmesine veya bunların mevcut, birleştirilen veyayeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimi olarak yenidendüzenlenmesine,
3- Mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veya yeni kurulanbakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine, taşrada veyurt dışında teşkilatlanma esaslarına, ilişkin kanun hükmünde kararnameçıkarılabilecektir.
İkinci olarak, kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilenmemurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma,nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliyesevk edilme usul ve esaslarına ilişkin olarak değişiklikler ve yenidüzenlemeler yapılması için kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisiverilmiştir.
6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amacını düzenleyen 1. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (b) bendinde, kapsamına ilişkin düzenlemelerin yeraldığı aynı maddenin (2) numaralı fıkrasının (b) bendi ile bu bendin (7)numaralı alt bendinde ve son olarak ilkeler ve yetki süresine ilişkinhükümlerin yer aldığı 2. maddenin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde, kamupersonelinin 'atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme,görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esasları'ndan söz edilmiş,ancak mali haklara ilişkin bir ibareye yer verilmemiştir. Bununla birlikte,6223 sayılı Yetki Kanunu'nda öngörüldüğü üzere;
- Mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veya kaldırılmasına,yeni bakanlıklar kurulmasına,
- Mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların mevcut,birleştirilen veya yeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimi olarakyeniden düzenlenmesine,
- Mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veya yeni kurulanbakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine, taşrada veyurt dışında teşkilatlanma esaslarına,
ilişkin düzenlemeler söz konusu olduğunda, mali haklara ilişkindüzenlemelerin de yapılması mümkündür. Mevcut veya yeni ihdas edilen ya da birbaşka bakanlıkla birleştirilen bakanlıkların görev, yetki, teşkilat vekadroların düzenlenmesiyle ilgili olmayan durumlarda, kanun hükmündekararnameyle doğrudan mali haklarda bir düzenleme yapılamaz. Bir başkaifadeyle, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç, kapsam ve ilkeleri bakımından kamupersonelinin mali ve sosyal haklarına ilişkin olarak Bakanlar Kuruluna doğrudanbir düzenleme yapma yetkisini vermediği, ancak mali ve sosyal haklarla ilgilihükümlerin 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amacı ve kapsamına giren konulardayapılan düzenlemelerin doğal sonucu olması durumunda mümkün olabileceği, 6223sayılı Yetki Kanunu'nda öngörülen amaç, kapsam ve ilkeleriyle bağlantılıolmaksızın sırf mali konularda bir düzenleme yapılamayacağı açıktır.
İptali istenen kuralda Mesleki Yeterlilik Kurumu dışında başkabir kamu görevi bulunmayan Sektör Komitesi Başkan ve üyelerinin mali haklarıdüzenlenmektedir. İptali istenen kuralda düzenlenen mali hakların mevcut veyayeni ihdas edilen ya da bir başka bakanlıkla birleştirilen bakanlıkların görev,yetki, teşkilat ve kadroların düzenlenmesiyle ilgili olmadığı açıktır.Açıklanan nedenlerle, Mesleki Yeterlilik Kurumunda kamu görevi bulunmayanSektör Komitesi Başkan ve üyelerine huzur hakkı ödenmesine ilişkin düzenlemeiçeren dava konusu kural, 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında değildir. İptaligerekir.
3- KHK'nin Diğer Kuralları
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda;KHK'nin, hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilen kuralı ve 6223sayılı Yetki Kanunu kapsamında olmadığı gerekçesiyle iptal edilen kuralı ileAnayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca iptal edilenler dışındakalan diğer kurallar 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun kapsamında kaldığıanlaşıldığından Anayasa'nın 91. maddesine aykırı değildir. İptal istemininreddi gerekir.
D- Kanun Hükmünde Kararname'nin Tüm Maddelerinin Anayasa'nın 91.Maddesi Yönünden İncelenmesi
Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddeleri ile eki (1),(2), (3), (4), (5), (6), (7) ve (8) sayılı listelerinin, Anayasa'nın 91.maddesinde kanun hükmünde kararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alanlarailişkin düzenleme içerdiği, bu nedenle Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 7., 87.,91., maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
1- KHK'nin 3. Maddesiyle 3146 sayılı Kanun'un 15. MaddesininDeğiştirilen İkinci Fıkrasında Yer Alan ''giriş ve'' İbaresi
KHK'nin 3. maddesinin birinci fıkrasında, İş Teftiş KuruluBaşkanlığının görevleri sayıldıktan sonra ikinci fıkrasında ise müfettişyardımcılarının giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve esaslarının,Müfettişliğe yükselmelerinin, görev, yetki ve sorumluluklarının, Başkanlığınçalışma usul ve esasları ile diğer hususların yönetmelikle belirleneceği kuralabağlanmıştır.
Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, 'Sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...'in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa'nın 'Kamuhizmetlerine girme hakkı' başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, herTürk'ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonraikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başkahiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa'nın 70.maddesinde düzenlenen ve 'Siyasi Haklar ve Ödevler' başlıklı dördüncübölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanunhükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir.
KHK'nin 3. maddesiyle 3146 sayılı Kanun'un 15. maddesinindeğiştirilen ikinci fıkrasında yer alan ''giriş ve'' ibaresiyle, birkamu hizmeti olan müfettiş yardımcılığına giriş koşullarının belirlenmişolması, kamu hizmetine girme hakkına ilişkin bir düzenleme niteliğindeolduğundan kural, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır.İptali gerekir.
Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN farklı gerekçeyle bu görüşekatılmışlardır.
Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.
2- KHK'nin 23. Maddesiyle 4904 Sayılı Kanun'un 15. MaddesineEklenen Dördüncü, Beşinci ve Altıncı Fıkralar
KHK'nin 23. maddesinin üçüncü fıkrasıyla, Türkiye İş Kurumubünyesinde merkez teşkilatında İstihdam Uzmanı ve İstihdam Uzman Yardımcısı,taşra teşkilatında İl İstihdam Uzmanı ve İl İstihdam Uzman Yardımcısı kadrolarıihdas edilmiş; dördüncü fıkrasında, İstihdam Uzman Yardımcılığı ve İl İstihdamUzman Yardımcılığı kadrosuna atanabilmek için 657 sayılı Devlet MemurlarıKanunu'nun 48. maddesinde sayılan genel şartlara ek olarak Türkiye İş Kurumungörev alanına giren ve yönetmelikle belirlenen en az dört yıllık eğitim verenyükseköğretim kurumlarından ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kuruluncakabul edilen yükseköğretim kurumlarından mezun olmak ve yapılacak özel yarışmasınavında başarılı olmak gerektiği düzenlenmiş; beşinci fıkrasında, İstihdamUzman Yardımcılığı döneminde yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama veyeterlik sınavı gibi İstihdam Uzmanlığına geçiş koşulları belirlenmiş; altıncıfıkrasında ise İl İstihdam Uzman Yardımcılığından İl İstihdam Uzmanlığına geçişkoşulları öngörülmüştür.
Türkiye İş Kurumu İstihdam Uzman Yardımcılığı ve İstihdamUzmanlığı kadrolarına giriş koşullarının belirlenmesi, yukarıda açıklanannedenlerle Anayasa'nın 70. maddesine göre kamu hizmetine girme hakkına ilişkinbir düzenleme olduğundan KHK'nin 23. maddesiyle 4904 sayılı Kanun'un 15.maddesine eklenen dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları, Anayasa'nın91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptalleri gerekir.
Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN değişik gerekçeyle bu görüşekatılmışlardır.
Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.
3- KHK'nin Diğer Kuralları
KHK'nin 3. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ''giriş ve''ibaresinin, 23. maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralarının, 6223sayılı Yetki Kanunu kapsamında bulunmadıkları gerekçesiyle iptal edilen, ayrıcahakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilen dışında kalan diğerkurallarında Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca kanun hükmündekararname ile düzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin herhangi birdüzenlemeye yer verilmediği anlaşıldığından bu maddelere, fıkralara, bentlere,bölümlere ve listelere ilişkin iptal isteminin reddi gerekir.
F- Kanun Hükmünde Kararname'nin İçerik Yönünden İncelenmesi
1- KHK'nin 3. Maddesiyle Değiştirilen 3146 sayılı Kanun'un 15.Maddesinin İkinci Fıkrası
Dava dilekçesinde, müfettişlik mesleğinin ilk adımı olanmüfettiş yardımcılığına giriş için hiçbir ölçüt getirilmemesinin, giriş veyeterlik sınavlarının usul ve esasları ile müfettişliğe yükselmeleri, görev,yetki ve sorumlulukları ve çalışma usul ve esaslarının belirlenmesi yetkisininBakanlığa bırakılmasının, Anayasa'nın 7. ve 128. maddelerine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
KHK'nin 3. maddesiyle, 3146 sayılı Kanun'un 15. maddesininbirinci fıkrasına (g) bendinden sonra gelmek üzere (h) ve (i) bentler eklenmiş,mevcut (h) bendi (j) bendi olarak teselsül ettirilmiş ve aynı maddenin ikincifıkrasında değişiklik yapılmıştır. 3146 sayılı Kanun'un 15. maddesi, Çalışma veSosyal Güvenlik Bakanlığı kuruluşundaki danışma ve denetim birimlerinden olanİş Teftiş Kurulu Başkanlığının görevlerini düzenlemektedir. Anılan maddenindava konusu ikinci fıkrasında yer alan düzenleme uyarınca müfettiş yardımcılarınınyeterlik sınavlarının usul ve esaslarının, iş müfettişliğine yükselmelerinin,görev, yetki ve sorumluluklarının, İş Teftiş Kurulu Başkanlığının çalışma usulve esasları ile diğer hususların yönetmelikle belirleneceği kuralabağlanmıştır.
Anayasa'nın 7. maddesinde, yasama yetkisinin Türk Milleti adınaTürkiye Büyük Millet Meclisinin olduğu ve bu yetkinin devredilemeyeceğibelirtilmektedir. Buna göre, Anayasa'da kanunla düzenlenmesi öngörülen konulardayürütme organına genel ve sınırları belirsiz bir düzenleme yetkisinin verilmesiolanaklı değildir. Yürütmenin düzenleme yetkisi, sınırlı, tamamlayıcı vebağımlı bir yetkidir. Bu nedenle, Anayasa'da öngörülen ayrık durumlar dışında,kanunlarla düzenlenmemiş bir alanda, kanun ile yürütmeye genel nitelikte kuralkoyma yetkisi verilemez.
Farklı koşul ve durumlara göre sık sık değişik önlemler alma,bunları kaldırma ve süratli biçimde hareket etme zorunluluğunun bulunduğu alanlarda,yasama organının temel kuralları saptadıktan sonra, uzmanlık ve teknik konularailişkin hususları yürütmeye bırakması, yasama yetkisinin devri olarakyorumlanamaz.
İş Teftiş Kurulu Başkanlığı, Çalışma ve Sosyal GüvenlikBakanlığının danışma ve denetim birimleri başlığı altında düzenlenmiştir. İşTeftiş Kurulu Başkanlığının görevleri; Bakan adına çalışma hayatı ile ilgilimevzuat çerçevesinde programlı veya program dışı teftiş, inceleme, soruşturmayapma, gerekli önlemleri alma veya aldırma, uluslar arası sözleşmelerçerçevesinde iş yerlerinde uygulamaları inceleme ve izleme, çalışma hayatı ileilgili mevzuatın uygulanmasını izleme, teftiş ve denetimler yaparak mevzuatınuygulanmasında aksayan yönleri belirlemek için Genel Değerlendirme Raporuhazırlama, denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutma, özel kanunlar ileverilen diğer görevleri yapma, müfettişlerin iş teftişi ile ilgili işlemleriniteftiş etme, inceleme gibi ayrıntılı bir şekilde düzenleme yapılmak suretiylekonunun sınırları çizilmiştir. Bu görevleri yapacak olan iş müfettişyardımcılarının görev, yetki ve sorumlulukları ile iş müfettişliğineyükselmeleri, İş Teftiş Kurulu Başkanlığının çalışma usul ve esaslarıkonularıyla ilgili idari ve teknik ayrıntıların düzenlenmesi hususundaBakanlığın yetkisini yönetmelik düzenleyerek kullanması, idari ve teknik birmesele olup gelişen koşul ve durumlar dikkate alınarak süratli bir şekildekarar alınabilmesini sağlamak amacıyla bu konudaki yetkinin Çalışma ve SosyalGüvenlik Bakanlığına bırakılması yasama yetkisinin devri anlamına gelmez.
Anayasa'nın 128. maddesinde de 'Devletin, kamu iktisadîteşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göreyürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekligörevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların vediğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, haklarıve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunladüzenlenir. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunlaözel olarak düzenlenir.' denilmiştir. Buna göre, Anayasa'nın 128.maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki görevleri yürüten bütün personelinnitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülüklerininkanunla düzenlenmesi gerekir.
Kamu görevlilerinin kadrolarının ve bu kadrolara atanacakkişilerde bulunması gereken niteliklerin de kanunla düzenlenmesi gerekmektedir.Ancak, kamu görevlisi olarak atanacak kişilerle ilgili tüm ayrıntıların sadecekanunla düzenlenmesi gerekmediği gibi, bu konuda idari düzenlemeler yapılmasıda Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasına aykırılık oluşturmaz.Anayasa'nın bir maddesinin kanunla düzenleneceğini öngördüğü bir konunun,Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkça yasakladığı hükümler iledoğrudan ilgili olmadıkça ya da kanun hükmünde kararname ile düzenlenemeyeceğiAnayasa'da özel olarak belirtilmedikçe kanun hükmünde kararname iledüzenlenmesi Anayasa'ya aykırı değildir. 3146 sayılı Kanun'un 15. maddesinde,iş müfettişlerinin görevleri ayrıntılı şekilde düzenlendiğinden, KHK ilekadroları ihdas edilen iş müfettiş yardımcılarının 'yeterlik sınavları','görev ve yetkileri' ile 'çalışma usul ve esasları' na ilişkinkonuların zaman ve uygulama ile ortaya çıkan koşullara uygun ayrıntılarınındüzenlenmesi hususu yönetmeliğe bırakılabilir. Dolayısıyla, dava konusu kuralın,Anayasa'nın 128. maddesine aykırı bir yönü bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 7. ve 128.maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.
2- KHK'nin 7. Maddesiyle 3146 sayılı Kanun'a Eklenen GeçiciMadde 15'in ''Bakanlık Müşaviri kadrolarında bulunanlar, Bakanın uygungöreceği Bakanlığın merkez teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarındagörevlendirilebilir.' Bölümü
Dava dilekçesinde, bakan müşavirlerinin kurum içinde ihtiyaçduyulan hizmetlerde görevlendirilmelerine olanak tanıyan düzenlemenin,kazanılmış hakların ihlali sonucunu doğurduğu belirtilerek kuralın, Anayasa'nın2., 70. ve 91. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
KHK'nin 7. maddesinde, bakanlık müşavirlerinin Bakanlıkta özelönem ve öncelik taşıyan konularda Bakana yardımcı olmak üzereçalıştırılacakları; 3146 sayılı Kanun'un 18. maddesinde ise bakanlıkmüşavirlerinin Bakanlıkta, özel önem ve öncelik taşıyan konularda bakanlıkmakamına yardımcı olmak üzere çalıştırılacakları hükme bağlanmıştır. Söz konusudüzenlemelere göre bakanlık müşavirlerinin görevlerinin, özel önem ve önceliktaşıyan konularda Bakana yardımcı olmak olduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu kuralla, bakanlık müşaviri kadrosunda görev yapankamu görevlilerinin, özel önem ve öncelik taşıyan konularda Bakana yardımcıolmak dışında da, Bakan tarafından uygun görülen merkez ve taşra teşkilatınaait birimlerde çalıştırılmaları olanaklı kılınmıştır.
Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinintemel gereklerinden birisi kazanılmış haklara saygı gösterilmesidir. Kazanılmışhaklara saygı, hukuk güvenliği ilkesinin bir sonucudur. Kazanılmış hak, kişininbulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş vekişisel alacak niteliğine dönüşmüş haktır.
Çerçevesi kanunla belirlenmek kaydıyla kamu görevlilerininçalışma koşullarının ve görevlerinin değiştirilmesi her zaman mümkündür. Bunedenle bir memuriyet kadrosuna bağlanan görevlerde değişiklik yapılması, okadroda görev yapan memurların kazanılmış haklarının ihlali olarak değerlendirilemez.Diğer bir ifadeyle, kamu görevlileri, atandıkları tarih itibarıyla mevzuattaöngörülen görevlerle sınırlı olarak çalıştırılabilecekleri yolunda birkazanılmış hakka sahip değillerdir. Dava konusu kuralla, Sosyal Çalışma veGüvenlik Bakanlığı müşavirlerinin çalışma koşullarında ve görevlerindedeğişiklik yapılmış olup bu kişilerin bulundukları statülerden doğan, tahakkuketmiş ve kendileri yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüşhaklara yönelik bir düzenleme öngörülmediğinden kazanılmış hakların ihlalindensöz edilemez.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 2.maddesine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
Kuralın, Anayasa'nın 70. ve 91. maddeleriyle ilgisigörülmemiştir.
Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.
3- KHK'nin 16. Maddesiyle 4904 Sayılı Kanun'un 3. MaddesininBirinci Fıkrasına Eklenen 'g' Bendi
Dava dilekçesinde, Türkiye İş Kurumunun ayrı kuruluş kanunu,ayrı bütçesi, ayrı tüzel kişiliği, idari ve mali özerkliğinin olduğu, KurumunÇalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile arasında vesayet ilişkisinin bulunduğuancak, Bakanlığın mevzuattan kaynaklanan ve taşrada yürütülmesi gerekengörevlerini yapma görevinin Türkiye İş Kurumuna verilmesinin ayrı tüzelkişilik, idari ve mali özerklik ile bağdaşmayan ve vesayet ilişkisinihiyerarşik ilişkiye dönüştüren bir nitelik taşıdığı, hukuk devleti ilkesininvatandaşların hukuk güvenliğinin sağlanması olduğu, hukuk güvenliğininkurallarda 'belirlilik' gerektirdiği, Bakanlığın kamu hukukuna tabifaaliyetlerinin, özel hukuk hükümlerine tabi Türkiye İş Kurumunun yürütecekolmasının, hukuki belirsizlik oluşturduğu belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 2.ve 123. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
Dava konusu kuralla, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınınmevzuattan kaynaklanan ve taşrada yürütülmesi gereken sayılan görevlerinin,Türkiye İş Kurumunca yapılacağı düzenlenmektedir.
Anayasa'nın 2. maddesi 'Türkiye Cumhuriyeti, toplumunhuzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı,Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan,demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir.' biçimindedir. Belirtilenhukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hakve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurupbunu geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan,hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olandevlettir.
Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temelilkelerinden birisi de 'belirlilik'tir. Bu ilkeye göre, yasaldüzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya vekuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasıgerekir. Belirlilik ilkesi, bireylerin hukuksal güvenliğinin sağlanmasıbakımından da önem arz etmektedir.
3146 sayılı Kanun'un 2. maddesinde Çalışma ve Sosyal GüvenlikBakanlığının görevleri açıkça belirlenmiştir Bakanlıkların taşrateşkilatlarının, bakanlıkların kuruluş amaçlarını ve yürütmekte olduklarıhizmetleri sunmakla görevli oldukları dikkate alındığında, iptali istenenkuralla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 3146 sayılı Kanun'un 2.maddesinde belirtilen taşrada yürütmesi gereken görevlerin, Bakanlığın ilgilikuruluşu olan Türkiye İş Kurumu tarafından yapılması hususunda Bakanlığa yetkiverilmesinin 'belirlilik ilkesi'ne aykırılık oluşturmayacağı açıktır.
Dava dilekçesinde ayrıca Bakanlığın mevzuattan kaynaklanan vetaşrada yürütülmesi gereken görevlerini yapma görevinin Türkiye İş Kurumunaverilmesinin Kurumun özerkliğini ihlal ettiği ileri sürülmüştür.
Anayasa'nın 123. maddesinde, 'İdare kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarınadayanır.' denilmiştir. Öğretide 'özerklik' ve 'vesayet ilişkisi'kavramlarının yerinden yönetim esasları arasında merkezî bir rol oynadığı kabuledilmektedir. Kurumların özerkliğinin unsurlarının neler olduğu yönündenAnayasa'da açık bir kural bulunmadığı gibi ilgili kanunlarda da her duruma uyangenel ve tek bir özerklik tanımlamasının olmadığı görülmektedir. Özerk kamukurumlarının statüsü kanunlarda gösterilmektedir. Dolayısıyla, kamukurumlarının kuruluş ve işleyişleri ile görevlerinin düzenlenmesi hususundakanun koyucunun yetki sahibi olduğu açıktır.
Türkiye İş Kurumu, kanunla kurulmuş, özel hukuk hükümlerinetâbi, tüzel kişiliği haiz, idari ve mali bakımdan özerk, Çalışma ve SosyalGüvenlik Bakanlığının ilgili kuruluşu statüsünde bulunan; istihdamınkorunmasına, geliştirilmesine, yaygınlaştırılmasına ve işsizliğin önlenmesifaaliyetlerine yardımcı olmak ve işsizlik sigortası hizmetlerini yürütmek üzerekurulan bir 'hizmet yerinden yönetim kuruluşu'dur. Türkiye İş Kurumununstatüsü Anayasa'da değil, 4904 sayılı Kanun'da düzenlenmiştir.
Türkiye İş Kurumunun görevlerinin düzenlenmesi bağlamında kanunkoyucuyu sınırlandıran anayasal bir kural bulunmamaktadır. Bu itibarla, Türkiyeİş Kurumunun özerkliğinin hangi unsurları içereceği ve bu kurumun hangigörevleri yerine getireceği gibi hususların belirlenmesi kanun koyucunun takdiryetkisi kapsamındadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili kuruluşuolan Türkiye İş Kurumunun Bakanlığın mevzuattan kaynaklanan taşrada yürütülmesigereken görevleri yapması Kurumun idari, mali özerkliğini etkileyen bir durumoluşturmadığı açıktır.
Öte yandan, Anayasa'nın 123. maddesinde öngörülen egemenliğintekliği ve üniter devlet yapısının da bir gereği olan 'idarenin bütünlüğü'ilkesi, merkezi idare kuruluşları ile yerinden yönetim kuruluşlarınınbirbirinden bağımsız parçalı yapılar olmasını değil, toplumsal ve kamusalyararı sağlayacak bir etkinliğe dönük işbirliği içinde bulunmalarını, görev veyetki paylaşılmasını gerekli kılabilir. İptali istenen kuralla getirilen, Bakanlığınmevzuattan kaynaklanan ve taşrada yürütülmesi gereken görevlerini yapmagörevinin Türkiye İş Kurumuna verilmesi de görev ve yetki paylaşılmasının somutbir örneğidir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 2. ve 123.maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.
4- KHK'nin Geçici 2. Maddesinin (1), (2) ve (9) NumaralıFıkraları
Dava dilekçesinde, bu madde ile görevlerinden alınarak 'BakanlıkMüşaviri', 'Müşavir' ve 'Araştırmacı' olarak atananların, 657sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun kariyer ve liyakat ilkeleri çerçevesindeyükseldiği, dolayısıyla bu görevlerin kendileri yönünden hukuken kesinleşerekkişisel alacak niteliğine dönüştüğü, pasif görevlere atandıkları, kazanılmışhakların ortadan kaldırıldığı, ayrıca idari işlemle yapılması gereken naklenatama işleminin yasayla gerçekleştirilmek suretiyle atama işlemine karşıyargısal başvuru olanaklarının ortadan kaldırıldığı belirtilerek, kurallarınAnayasa'nın 2., 36. ve 125. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
KHK'nin Geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, Çalışmave Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde Teftiş Kurulu Başkanlığında yer alanbaşkanlıkların, Bölge Müdür ve Yardımcısının, Daire Başkanlarının ve İlMüdürünün görevlerinin sona erdiği; (2) numaralı fıkrasında (1) numaralıfıkrada görevi sona erenlerin 'Bakanlık Müşaviri', 'Müşavir' ve 'Araştırmacı'kadrolarına atandığı; (9) numaralı fıkrada ise bu madde ile görevi değişenlerinatanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin en son malihakların ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücretihariç tamamının ödenmesi düzenlenmiştir.
KHK'nin genel gerekçesinde, Çalışma ve Sosyal GüvenlikBakanlığı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarında ayrı ayrı yürütülen denetimsistemi koordinasyon güçlüğü ve uygulama farklılığı oluşturduğu için, yeni birdenetim modeline geçilmesi zorunluluğuna vurgu yapılmıştır. Genel gerekçede, BakanlıkTeftiş Kurulu ile Türkiye İş Kurumu Teftiş Kurulunun, Bakanlıkta İş TeftişKurulu çatısı altında toplanması durumunda bu sorunların çözümünde daha iyisonuçlara ulaşılacağı değerlendirilerek, düzenlemenin yapıldığıanlaşılmaktadır. Kanun koyucunun amacının kamu yararını sağlamaya dönükolmadığı söylenemez. Bunun ötesinde yapılan somut düzenlemenin bu amaçlarıetkin bir şekilde gerçekleştirmeye elverişli olup olmadığı yönündeki birdeğerlendirme anayasallık denetiminin kapsamı dışındadır.
Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin temelgereklerinden birisi kazanılmış haklara saygı gösterilmesidir. Kazanılmışhaklara saygı, hukuk güvenliği ilkesinin bir sonucudur. Kazanılmış hak, kişininbulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş vekişisel alacak niteliğine dönüşmüş haktır. Dava konusu kuralda kişilerinbulunduğu statülerden doğan, tahakkuk etmiş ve kendileri yönünden kesinleşmişve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş haklara yönelik bir düzenlemeöngörülmediğinden kazanılmış hakları ihlal eden bir müdahale söz konusudeğildir. Bu kişilerin yeni atandıkları kadrodaki mali haklarının (ücret veözel hizmet tazminatı toplamının), mevcut kadrolarındakine göre daha düşük olmasıhalinde yeni kadrolarındaki gelirlerine eşitleninceye kadar aradaki farkınödenmesi öngörülmektedir. Bu nedenle maddede sayılan görevlerde bulunanlarıngörevlerine son verilerek aynı dereceli bakanlık müşavirliği, müşavir vearaştırmacı unvanlı kadrolara atanmalarını öngören kuralın kazanılmış haklarıihlal ettiği söylenemez.
Diğer taraftan, söz konusu düzenleme, anılan kadrolarınkaldırılması sonucu ortaya çıkan hukuki ve fiilî zorunluluklar nedeniyledir. Hukuk aleminde meydana gelebilecek bu değişiklik,daha önce kural tasarrufların doğurmuş olduğu objektif ve genel hukukidurumlara da uygulanabilecektir. Soyut ve genel hukuki durumların (statülerin)en önemli özelliği bunların daima değişebilmesi ve bu değişikliğin de herkesekarşı geçerli olmasıdır. Hukuk alanında meydana gelen ve hukuki statüdedeğişiklik yapan bu düzenlemeler, eski düzenleme uyarınca statü kazanmış vestatüsü devam eden bireyleri de kapsar. Dolayısıyla, nesnel hukuki durumların(statülerin) kazanılmış hak bahşetmesi mümkün değildir. Kuraldabelirtilen kadrolarda görev yapan kişilerin hukuki durumlarının düzenlemeninsonucundan etkilenmiş olması, bu sonucu değiştirmez.
Kuralın dolaylı şekilde hak arama özgürlüğüyle ilgili olmasınedeniyle Anayasa'nın 36. maddesi yönünden de incelemesi yapılmıştır.
Anayasa'nın 'Hak arama hürriyeti' başlıklı 36.maddesinin birinci fıkrasında, 'Herkes meşrû vasıta ve yollardan faydalanmaksuretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ileadil yargılanma hakkına sahiptir.' denilerek yargı organlarına davacı vedavalı olarak başvurabilme ve bunun doğal sonucu olarak da iddia, savunma veadil yargılanma hakkı güvence altına alınmıştır. Anayasa'nın 125. maddesindeise 'İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır.'denilmektedir. Her iki maddeyle güvence altına alınan dava yoluyla hak aramaözgürlüğü, kendisi bir temel hak niteliği taşımasının ötesinde diğer temel hakve özgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasınısağlayan en etkili güvencelerden biridir. Kişilere yargı mercileri önünde davahakkı tanınması adil bir yargılamanın ön koşulunu oluşturur.
Dava konusu kurallarla, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınınanılan kadrolarında yapılan değişiklikler, söz konusu unvanların kaldırılmasısonucu ortaya çıkan hukukî ve fiilî zorunluluklar nedeniyledir. Buna göre sözkonusu işlemin sebep unsuru, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığındaki bazıkadroların kaldırılması olup yürürlükte bulunan kanunlara dayanılarak ve kamugörevlisinin öznel durumu dikkate alınarak idarece tesis edilen naklen atamaişlemlerinden farklıdır. Genel nitelikte olduğu sonucuna ulaşılan yasaldüzenlemeyle oluşturulan bu durumun, sebep unsuru yönünden hukuka uygun olupolmadığının tespitinin anayasal bir sorun olduğu ve bu yöndeki denetiminAnayasa Mahkemesince yapılması gerektiği açıktır. Anılan atama işleminindoğrudan kanunla değil, idarî işlemle yapılmasının öngörülmesi durumunda dahikanunlara uygunluk denetimi yapmakla sınırlı bir yetkiye haiz olan idari yargıyerlerinin, işlemin sebep unsurunun Anayasa'ya uygun olup olmadığını tartışmasıve bu yönde bir denetim yapması mümkün olmadığından bu işlemin doğrudan kanunhükmünde kararnameyle yapılmasının hak arama hürriyetini sınırladığısöylenemez.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 2., 36. ve125. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.
V- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ
11.10.2011 günlü, 665 sayılı Çalışma ve SosyalGüvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile Bazı Kanun veKanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun HükmündeKararname'nin:
A) 1- 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli,Etkin ve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum veKuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkinKonularda Yetki Kanunu'nun iptal edilmesi halinde dayanaksız hale geleceğiyönünden ileri sürülen iptal istemi, 22.11.2012 günlü, E.2011/140, K.2012/185sayılı kararla reddedildiğinden, Kararname'nin tümünün yürürlüğünündurdurulması isteminin REDDİNE,
2- 44. maddesiyle, 21.9.2006 günlü, 5544 sayılı MeslekîYeterlilik Kurumu Kanunu'nun değiştirilen 26. maddesinin bir numaralıfıkrasının (ç) bendi hakkında, 22.11.2012 günlü, E.2011/140, K.2012/185 sayılıkararla karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden, bu bende ilişkinyürürlüğün durdurulması istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
B) Kapsam yönünden;
1- 1., 2. maddeleri, 3. maddesiyle, 9.1.1985 günlü, 3146 sayılıÇalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un15. maddesinin, değiştirilen ikinci fıkrasının ''giriş ve'' ibaresidışında kalan bölümü, birinci fıkrasına eklenen (h) ve (i) bentleri ile mevcut(h) bendinin (j) bendi olarak teselsül ettirilmesi, 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10.11., 12., 13., 14., 15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22. maddeleri, 23.maddesiyle, 25.6.2003 günlü, 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu'nun 15.maddesinin değiştirilen ikinci ve üçüncü fıkraları, 24., 25., 26., 27., 28.,29., 30., 31., 32., 33., 34., 35., 36., 37., 38., 39., 40., 41., 42. maddeleri,44. maddesiyle 5544 sayılı Kanun'un değiştirilen 26. maddesinin bir numaralıfıkrasının (ç) bendi dışında kalan bölümü, 45., 46. maddeleri, geçici (1).,geçici (2)., geçici (3)., geçici (4)., geçici (5)., 47., 48. maddeleri ile eki (1),(2), (3), (4), (5), (6), (7) ve (8) sayılı listelere yönelik iptal istemleri,22.11.2012 günlü, E.2011/140, K.2012/185 sayılı kararla reddedildiğinden, bumaddelere, fıkralara, bentlere, bölümlere, listelere ve teselsüle ilişkinyürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE,
2- 43. maddesiyle 5544 sayılı Kanun'un 25. maddesine eklenen(3) numaralı fıkranın yürürlüğünün durdurulmasına ilişkin iptal hükmününyürürlüğe girmesinin ertelenmesi nedeniyle, bu fıkranın YÜRÜRLÜĞÜNÜNDURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE,
C) Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası yönünden;
1- 1., 2. maddeleri, 3. maddesiyle 3146 sayılı Kanun'un 15.maddesinin, değiştirilen ikinci fıkrasının ''giriş ve'' ibaresi dışındakalan bölümü, birinci fıkrasına eklenen (h) ve (i) bentleri ile mevcut (h)bendinin (j) bendi olarak teselsül ettirilmesi, 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10.11., 12., 13., 14., 15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22. maddeleri, 23. maddesiyle4904 sayılı Kanun'un 15. maddesinin değiştirilen ikinci ve üçüncü fıkraları,24., 25., 26., 27., 28., 29., 30., 31., 32., 33., 34., 35., 36., 37., 38., 39.,40., 41., 42. maddeleri, 44. maddesiyle 5544 sayılı Kanun'un değiştirilen 26.maddesinin bir numaralı fıkrasının (ç) bendi dışında kalan bölümü, 45., 46.maddeleri, geçici (1)., geçici (2)., geçici (3)., geçici (4)., geçici (5).,47., 48. maddeleri ile eki (1), (2), (3), (4), (5), (6), (7) ve (8) sayılılistelere yönelik iptal istemleri, 22.11.2012 günlü, E. 2011/140, K. 2012/185sayılı kararla reddedildiğinden, bu maddelere, fıkralara, bentlere, bölümlere,listelere ve teselsüle ilişkin yürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE,
2- a- 3. maddesiyle 3146 sayılı Kanun'un 15. maddesinindeğiştirilen ikinci fıkrasında yer alan ''giriş ve'' ibaresine,
b- 23. maddesiyle 4904 sayılı Kanun'un 15. maddesine eklenendördüncü, beşinci ve altıncı fıkralarına,
ilişkin iptal hükmünün yürürlüğe girmesinin ertelenmesinedeniyle, bu fıkraların ve ibarenin YÜRÜRLÜĞÜNÜN DURDURULMASI İSTEMİNİNREDDİNE,
D) İçeriği itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen;
1- 3. maddesiyle değiştirilen, 3146 sayılı Kanun'un 15.maddesinin ikinci fıkrasına,
2- 7. maddesiyle 3146 sayılı Kanun'a eklenen Geçici Madde 15'in''Bakanlık Müşaviri kadrolarında bulunanlar, Bakanın uygun göreceğiBakanlığın merkez teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarındagörevlendirilebilir.' bölümüne,
3- 16. maddesiyle 4904 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birincifıkrasına eklenen (g) bendine,
4- Geçici 2. maddesinin (1), (2) ve (9) numaralı fıkralarına,
yönelik iptal istemleri, 22.11.2012 günlü, E.2011/140, K.2012/185sayılı kararla reddedildiğinden, bu fıkralara, bölüme ve bende ilişkinyürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE,
22.11.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
VI- İPTAL HÜKMÜNÜN YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU
Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında, 'Kanun, kanunhükmünde kararname ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunlarınhükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlüktenkalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceğitarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığıgünden başlayarak bir yılı geçemez.' denilmekte, 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 66. maddesinin(3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmaktadır.
11.10.2011 günlü, 665 sayılı Çalışma ve Sosyal GüvenlikBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun HükmündeKararname'nin 3. maddesiyle 3146 sayılı Kanun'un 15. maddesinin değiştirilenikinci fıkrasında yer alan '...giriş ve...' ibaresinin, 23. maddesiyle4904 sayılı Kanun'un 15. maddesine eklenen dördüncü, beşinci ve altıncıfıkralarının, 43. maddesiyle 5544 sayılı Kanun'un 25. maddesine eklenen (3)numaralı fıkranın iptal edilmeleri nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamuyararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden, Anayasa'nın 153. maddesininüçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrasıgereğince bu kurallara ilişkin iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete'deyayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.
VII- SONUÇ
11.10.2011 günlü, 665 sayılı Çalışma ve SosyalGüvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile Bazı Kanun veKanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun HükmündeKararname'nin:
A) 1- 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli,Etkin ve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum veKuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkinKonularda Yetki Kanunu'nun Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle tümünün ve ayrı ayrıtüm maddeleri ile eki listelerin iptali isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
2- 44. maddesiyle 21.9.2006 günlü, 5544 sayılı MeslekîYeterlilik Kurumu Kanunu'nun değiştirilen 26. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (ç) bendi, 17.1.2012 günlü, 6270 sayılı Türkiye Cumhuriyeti EmekliSandığı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 18.maddesiyle değiştirildiğinden, konusu kalmayan bu bende ilişkin iptal istemihakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,
B) 1- 1., 2. maddeleri, 3. maddesiyle, 9.1.1985 günlü, 3146sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun'un 15. maddesinin, değiştirilen ikinci fıkrasının ''giriş ve'' ibaresidışında kalan bölümü, birinci fıkrasına eklenen (h) ve (i) bentleri ile mevcut(h) bendinin (j) bendi olarak teselsül ettirilmesi, 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10.11., 12., 13., 14., 15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22. maddeleri, 23.maddesiyle, 25.6.2003 günlü, 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu'nun 15.maddesinin değiştirilen ikinci ve üçüncü fıkraları, 24., 25., 26., 27., 28., 29.,30., 31., 32., 33., 34., 35., 36., 37., 38., 39., 40., 41., 42. maddeleri, 44.maddesiyle 5544 sayılı Kanun'un değiştirilen 26. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (ç) bendi dışında kalan bölümü, 45., 46. maddeleri, geçici (1).,geçici (2)., geçici (3)., geçici (4)., geçici (5)., 47., 48. maddeleri ile eki (1),(2), (3), (4), (5), (6), (7) ve (8) sayılı listeleri, 6223 sayılı Yetki Kanunukapsamında olduğundan Anayasa'ya aykırı olmadığına ve bu maddelere, fıkralara,bentlere, bölümlere ve listelere ilişkin iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
2- 43. maddesiyle 5544 sayılı Kanun'un 25. maddesine eklenen(3) numaralı fıkra, 6223 sayılı Kanun kapsamında olmadığından bu fıkranınAnayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, OYBİRLİĞİYLE,
3- 43. maddesiyle 5544 sayılı Kanun'un 25. maddesine eklenen(3) numaralı fıkranın iptal edilmesi nedeniyle, Anayasa'nın 153. maddesininüçüncü fıkrasıyla, 30.3.2011 günlü, 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3)numaralı fıkrası gereğince bu fıkraya ilişkin İPTAL HÜKMÜNÜN, KARARIN RESMÎGAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE,OYBİRLİĞİYLE,
C- 1- 1., 2. maddeleri, 3. maddesiyle 3146 sayılı Kanun'un 15.maddesinin, değiştirilen ikinci fıkrasının ''giriş ve'' ibaresi dışındakalan bölümü, birinci fıkrasına eklenen (h) ve (i) bentleri ile mevcut (h)bendinin (j) bendi olarak teselsül ettirilmesi, 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10.11., 12., 13., 14., 15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22. maddeleri, 23.maddesiyle 4904 sayılı Kanun'un 15. maddesinin değiştirilen ikinci ve üçüncüfıkraları, 24., 25., 26., 27., 28., 29., 30., 31., 32., 33., 34., 35., 36.,37., 38., 39., 40., 41., 42. maddeleri, 44. maddesiyle 5544 sayılı Kanun'undeğiştirilen 26. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendi dışında kalanbölümü, 45., 46. maddeleri, geçici (1)., geçici (2)., geçici (3)., geçici (4).,geçici (5)., 47., 48. maddeleri ile eki (1), (2), (3), (4), (5), (6), (7) ve(8) sayılı listelerin Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarıncaAnayasa'ya aykırı olmadığına ve bu maddelere, fıkralara, bentlere, bölümlere velistelere ilişkin iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
2- a- 3. maddesiyle 3146 sayılı Kanun'un 15. maddesinindeğiştirilen ikinci fıkrasında yer alan ''giriş ve'' ibaresinin,
b- 23. maddesiyle 4904 sayılı Kanun'un 15. maddesine eklenendördüncü, beşinci ve altıncı fıkraların,
Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'yaaykırı olduğuna ve İPTALİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, NuriNECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL'ın karşıoylarıve OYÇOKLUĞUYLA,
3- a- 3. maddesiyle 3146 sayılı Kanun'un 15. maddesinindeğiştirilen ikinci fıkrasında yer alan ''giriş ve'' ibaresinin,
b- 23. maddesiyle 4904 sayılı Kanun'un 15. maddesine eklenendördüncü, beşinci ve altıncı fıkraların,
iptal edilmesi nedeniyle, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncüfıkrasıyla 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğincebu fıkralara ve ibareye ilişkin İPTAL HÜKMÜNÜN, KARARIN RESMÎ GAZETE'DEYAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,
D) İçerikleri itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen;
1- 3. maddesiyle değiştirilen, 3146 sayılı Kanun'un 15.maddesinin ikinci fıkrasının,
2- 7. maddesiyle 3146 sayılı Kanun'a eklenen Geçici Madde 15'in''Bakanlık Müşaviri kadrolarında bulunanlar, Bakanın uygun göreceğiBakanlığın merkez teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarındagörevlendirilebilir.' bölümünün,
3- 16. maddesiyle 4904 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birincifıkrasına eklenen (g) bendinin,
4- Geçici 2. maddesinin (1), (2) ve (9) numaralı fıkralarının,
Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, FulyaKANTARCIOĞLU'nun karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,
22.11.2012 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
KARŞIOY YAZISI
11.10.2011 günlü, 665 sayılı Çalışma ve Sosyal GüvenlikBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun HükmündeKararname'nin 3. maddesiyle 3146 sayılı Kanun'un 15. maddesinin değiştirilenikinci fıkrasında yer alan ''giriş ve'' ibaresiyle, 23. maddesiyle 4904sayılı Kanun'un 15. maddesine eklenen dördüncü, beşinci ve altıncıfıkraları çoğunluk kararıyla Anayasa'nın 91. maddesine aykırı bulunarak iptaledilmiştir.
665 sayılı KHK'nin 3. maddesinin birinci fıkrasında, İş TeftişKurulu Başkanlığının görevleri sayıldıktan sonra ikinci fıkrasında ise müfettişyardımcılarının giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve esaslarının,müfettişliğe yükselmelerinin, görev, yetki ve sorumluluklarının, Başkanlığınçalışma usul ve esasları ile diğer hususların yönetmelikle belirleneceği kuralabağlanmıştır.
KHK'nin 23. maddesinin üçüncü fıkrasıyla, Türkiye İş Kurumu bünyesindemerkez teşkilatında istihdam uzmanı ve istihdam uzman yardımcısı, taşrateşkilatında il istihdam uzmanı ve il istihdam uzman yardımcısı kadroları ihdasedilmiş; dördüncü fıkrasında, istihdam uzman yardımcılığı ve il istihdam uzmanyardımcılığı kadrosuna atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun48. maddesinde sayılan genel şartlara ek olarak Türkiye İş Kurumun görevalanına giren ve yönetmelikle belirlenen en az dört yıllık eğitim verenyükseköğretim kurumlarından ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kuruluncakabul edilen yükseköğretim kurumlarından mezun olmak ve yapılacak özel yarışmasınavında başarılı olmak gerektiği düzenlenmiş; beşinci fıkrasında, istihdamuzman yardımcılığı döneminde yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama veyeterlik sınavı gibi istihdam uzmanlığına geçiş koşulları belirlenmiş; altıncıfıkrasında ise il istihdam uzman yardımcılığından il istihdam uzmanlığına geçişkoşullarına yer verilmiştir.
6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasının(a-3) bendinde, Kanun'un amaçlarından birinin kamu hizmetlerinin Bakanlıklararasındaki dağılımının yeniden belirlenerek, mevcut Bakanlıklar ilebirleştirilen veya yeni kurulan Bakanlıkların görev, yetki, teşkilat vekadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarınailişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere Bakanlar Kuruluna kanunhükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek olduğu belirtilmiş ve aynı Kanun'unikinci fıkrasında da ilgili kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklikyapılabileceği belirtilmiştir.
665 sayılı KHK'nin iptali istenen kurallarıyla Çalışmave Sosyal Güvenlik Bakanlığında iş müfettişi yardımcılarının ve Türkiye İşKurumunun merkez teşkilatında istihdam uzmanı ve istihdam uzman yardımcısı,taşra teşkilatında il istihdam uzmanı ve il istihdam uzman yardımcısı atanmakoşullarının düzenlenmesi teşkilat ve kadroların belirlenmesine ilişkin birhusus olduğundan Yetki Kanunu'na aykırılık bulunmamaktadır.
Kamu görevlilerinin kadrolarının ve bu kadrolara atanacakkişilerde bulunması gereken niteliklerin de kanunla düzenlenmesi gerekmektedir.Ancak, kamu görevlisi olarak atanacak kişilerle ilgili tüm ayrıntıların sadeceyasayla düzenlenmesi gerektiği ve bu konuda idarî düzenlemeler yapılmasınınAnayasa'nın 128, maddesinin ikinci fıkrasına aykırı düşeceği iddiası yerindedeğildir. Anayasa'nın bir maddesinin yasayla düzenleneceğini öngördüğü birkonunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkça yasakladığıhükümler ile doğrudan ilgili olmadıkça, ya da KHK ile düzenlenemeyeceğiAnayasa'da özel olarak belirtilmedikçe KHK ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırıdeğildir.
Anayasa'nın 70. maddesine göre, 'her Türk kamu hizmetinegirme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerdenbaşka hiçbir ayırım gözetilemez'. Maddede Türkiye Cumhuriyeti Devletinevatandaşlık bağı ile bağlı olan herkesin görevin gerektirdiği niteliklerdışında, dil, din, mezhep, renk, siyasi düşünce, cinsiyet ve benzeri ayırımgözetilmeksizin kamu hizmetlerine girme hakkına sahip bulundukları belirtilmiştir.Böylece 'kamu hizmetlerine girme hakkı' siyasi hak ve ödevlerkapsamında, vatandaşlık bağına bağlı olarak kullanılabilecek bir hak olarakdüzenlenmiştir. Düzenlemenin temel hakka ilişkin niteliği bundan ibarettir.Yoksa, bunun dışında kamu görevlerine giriş, atanma, görev değişikliğineilişkin tüm düzenleme ve uygulamaların temel hakkın düzenlenmesi ve 91. maddeanlamında yasak alan kapsamında görülmesi yerinde değildir.
Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, Anayasa'nınikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişihakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevlerinkanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Anayasa'nınbelirtilen bölümlerinde birçok temel hak ve özgürlük düzenlenmiş bulunmaktadır.Sözkonusu temel hak ve özgürlüklerin kapsama alanları ve ilgili olduklarıhususlar geniş bir biçimde yorumlandığında KHK'lerle yapılacak tümdüzenlemelerin bu hak ve özgürlüklerle bağlantılarının bulunduğu ilerisürülebilecektir. Böyle bir yorumdan hareket edilmesi halinde yasak alankapsamı oldukça genişleyecek ve KHK ile düzenlenebilecek alan kalmayacaktır.Nitekim Anayasa Mahkemesinin, 6.1.1987 günlü, E:1986/15 ve K:1987/1 sayılıkararında, dolaylı biçimde kişi hak ve özgürlüklerini ilgilendirmeyecek birdüzenleme düşünmenin oldukça güç olduğu, bu nedenle de dolaylı bir ilgininvarlığına dayanılarak sonuca gitmenin isabetli sayılamayacağı belirtilmiştir.Buna göre, yasak alanın kapsamının, temel hak ve özgürlüklerle doğrudan ilgilidüzenlemeleri kapsayacak, dolaylı olarak ilgili düzenlemeleri ise kapsamdışında bırakacak şekilde belirlenmesi gerekir.
Anayasa Mahkemesi, 16.5.1989 günlü, E:1989/4 ve K:1989/24sayılı kararında, 3.11.1988 günlü, 347 sayılı '233 Sayılı Kamu İktisadiTeşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bir Maddesinde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin Genel Müdür olarakatanabilmek için, 'yükseköğrenim görmüş olmak, dört yılı kamuda, altı yılıözel sektörde geçmek şartıyla en az on yıl hizmeti bulunmak, kamu hizmetibulunmayanlarda ise özel sektörde asgari onbeş yıl çalışmış olmak, Genelmüdürlük görevini yerine getirebilecek yetenek, bilgi ve tecrübeye sahip olmak'şartlarını getiren 1. maddesine yönelik iptal istemini reddetmiştir.
Anayasa'nın 91. maddesi kapsamına giren alanlarda düzenlemeyapılmış olmasından söz edilebilmesi için 91. maddede belirtilen hak vealanlarla ilgili doğrudan bir düzenleme yapılmış olması gerekir.
İptaline karar verilen kurallarda Yetki Kanunu kapsamındaÇalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında iş müfettişi yardımcılığı ve Türkiye İşKurumunun merkez teşkilatında istihdam uzmanlığı ve istihdam uzmanyardımcılığı, taşra teşkilatında il istihdam uzmanlığı ve il istihdam uzmanyardımcılığı kadroları oluşturulduğundan, zorunlu olarak bu kadrolara girişinkoşulları da düzenlenmiştir. Bu nedenle anılan kuralların Anayasa'nın 91.maddesinde belirtilen yasak alana ilişkin düzenlemeler içerdiğinden söz etmekmümkün değildir.
Belirtilen nedenlerle, itiraz konusu kurallara yönelik iptalisteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle kuralın iptalineyönelik çoğunluk görüşüne katılmadık.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
KARŞIOY
(Reddi Hakim)
Mahkememize 2011/140 Esas sayısı ile T.B.M.M. üyesi 115milletvekili tarafından açılan 11.10.2011 tarih ve 665 sayılı Kanun HükmündeKararname'nin iptali davasın da Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ'ın redditalebi yer almış ise de, dosyanın 12.1.2012 tarihli ilk incelemesinde hakiminreddi talebi esastan reddedilmiş, talebin kötü niyetle yapıldığı oyçokluğu ilekabul edilmiş ise de, bu gibi hallerde uygulanacak para cezasının taleptebulunanlar dışında cezanın SOYUT bir niteleme ile sadece davacıya verilmesiyönündeki çoğunluk görüşüne aşağıdaki nedenler ile katılınmamıştır.
Reddi hakim talebinin kötü niyetle yapıldığının kabulü halinde,bu kasta yaptırım uygulanması hukuk düzenince makul kabul görmeyen bir fiilincezalandırılması isteminin gereğidir. Nitekim hukukun temel ilkelerindenbakıldığında HMK'nun 42. maddesi hukuksuz eyleme meşruiyet kazandırmamak içinceza öngörüsünde bulunmuş ve başvuruda bulunanlara bunlar arasında nasıl birhukuksal ilişki olduğuna bakmaksızın talepte bululanlar yönünden her birinincezalandırılması gerektiğini ifade etmiştir.
Nitekim genel usul hukuku hükümleri yanında özel niteliktaşıyan 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında Anayasa Mahkemesindeyapılacak hakimin reddi taleplerinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılmasıhalinde BAŞVURUCULARIN HER BİRİNE disiplin para cezası verileceği hükmü çokaçıktır.
Davacılar; Anayasanın 150. maddesince siyasi parti kimliklerinebakılmaksızın kendilerine iptal davası açma hakkı tanınan meclis üyetamsayısının 1/5 oranındaki asgari 110 milletvekilidir. Açılan davaların kabulgörebilmesi için alt sınır 110 olup beklenmeyip üstünde olması haline ilişkinbir sınırlama bulunmamaktadır. Nitekim Türkiye Büyük Milet Meclisi tarafındanimzalanarak tasdik edilen belge ile görülen bu davayı açanların Meclis üyelerioldukları teyit edilmiş ve görülen bu davayı da asgari 115 kişinin bir arayagelerek açtığı anlaşılmıştır.
Bir an için dava açma için bir araya gelen iradenin zorunlu birbirliktelik içinde oldukları kabul edilse bile bu beraberlik açılmış davanınmahkemece kabulünün ön şartıdır. Örneğin değişik siyasi gruplardan 140 kişininbir araya gelmesi ile açılan bir davada dava açan belgeye imza atanlardan 40kişinin diğer talepler yanında reddi hakim talebinde bulunmamış veya bilahareferagat olmaları halinde görülen davada dava, kalan 100 kişi davacı yönünden110 kişilik dava açma şartını oluşturmadığı için açılmamış mı sayılacaktır'veya dava tüm diğer talepler yönünden düşmüş mü olacaktır'
Dava açanların iradesi açılmış davanın kabul şartından bağımsıznitelikte olup dava açanlar arasında ki hukuksal ilişkiden kaynaklı birzorunluluk değildir. Reddi hakim talebinden çekilenler yönünden kötü niyetaraştırması yapılamayacak ve para cezası verilemeyecek olması ' talepte bulunanve bulunmayanlar arasında nasıl bir hukuki tespit yapmayı gerektiriyorsa dadava açıp hakimin reddi talebinde bulunanların bu yöndeki iradesi dava açmaiçin bir araya gelme zorunluluğunda bağımsız bir fikir 'bir irade tezahürüdür.
Dava açanlar, açma yönünden gerekli biçimsel bir zorunluluk,dava konusu talepler yönünden ise ihtiyari bir birliktelik içindedirler.Davacılar arasında şekli bakımından mecburi dava arkadaşlığı vardır.
Mecburi dava arkadaşlığında; dava konusu hukuki ilişkide farklıdavranmalarını önleyecek çok sıkı, iştirak halinde bir ortaklık olup, davaarkadaşları aynı şekilde ve birlikte hareket etmek zorundadırlar. İştirakhalinde mülkiyet, adi ortaklık, miras şirketi gibi veya ilgililer hakkında tekbir karar verilmesi zorunluluğunu doğuran davalarda davacılar şekli bakımındanmecbur dava arkadaşı durumundadırlar ve dava konusu hak ile aralarında zorunluilişki vardır.
Özel yasasına tabii olan Anayasa Mahkemesine iptal davası açmaşeklinde izah edildiği anlamda dava açan asgari 110 kişinin hukuk usulünitelemesi ile mecburi dava arkadaşı oldukları söylenemeyecektir. Aralarındaşekli bakımından olan bu zorunlu birliktelik nedeniyle dava açma şartı yerinegetirildikten sonra dava açanlar yönünden dava açmada asgari sayısal zorunlulukşartının altına düşmedikçe talep konusu haklar yönünden bağımsız ihtiyaridavranmalarının önüne geçecek kısıtlayıcı bir hüküm mevzuatta yoktur.
Kaldı ki, davanın konusu, dava açanlar arası şahsa bağlı sıkıbir medeni hukuk ilişkisinden değil Kamu hukukundan doğan ve toplumun tümünüilgilendiren bir yasa uygulamasının, demokratik toplum öznelerinden Anayasaldenetim talebine ilişkin olup bu yönüyle de mecburi dava arkadaşlığınitelemesinden ayrıldığı düşünülmektedir.
Aktif süje olan davanın konusu, toplumun tümünü ilgilendireniçerik taşıdığından, pasif süje olan dava açanlar olup, dava açmada birliktelikzorunluluğu içinde iseler de hak, yetki ve taleplerini hukuka uygun sorumlulukbilinci dahilinde kullanmak zorundadırlar, Aksine davranışıncezalandırılacağının öngörüldüğü hallerde ceza vermenin sınırını adaletleşekillendirilmiş toplumsal yarar düşüncesi oluşturur, ve cezaların önlemeiyileştirme amaçları da göz önüne alınarak adaletli bir ölçü içinde biçimlenir.Hedef cezanın yaratacağı korkutuculuk ve caydırıcılıktan toplum adınayararlanma ilkesidir.
Ceza önlemi kimi suçlardan, niteliği, işleme biçimi, Devletiçin zarar alanı, SUÇTAN ZARAR GÖRENİN KİMLİĞİ vb nedenler ile farklıdüzenlemeler içerebilir.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
KARŞIOY GEREKÇESİ
11.10.2011 günlü, 665 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK)nin,iptal isteminin reddine karar verilen kurallarının, Bakanlar Kurulu'nun KHK'lerkonusundaki yetkisinin sınırlı olup, yasama yetkisinin devredilmezliğiilkesiyle bağdaşmayacak biçimde geniş kullanılamayacağına ilişkin E: 2011/113:K: 2012/108 sayılı karardaki karşıoy gerekçesi doğrultusunda iptali gerektiğidüşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
KARŞIOY GEREKÇESİ
(Reddi Hakim)
6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında rettalebinin 'kötü niyetle yapıldığının anlaşılması' ve 'esasyönünden kabul edilmemesi' hâlinde, 'disiplin para cezası'verileceği öngörülmekte, (6) numaralı fıkrasında da ret talebinin 'açıkça'kötüye kullanıldığının tespiti aranmaktadır.
Söz konusu kurallar uyarınca disiplin para cezasınahükmedilebilmesi için, ret talebinin kötü niyetle yapılması ve ret talebiolarak gösterilen sebeplerin esastan kabul edilmemesi şartlarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir.
Bu şartlardan birinin gerçekleşmesi disiplin para cezasıverilebilmesi için yeterli olamayacağı gibi ret talebinin açıkça kötüyekullanıldığının da tespit edilmesi gerekmektedir.
Davacı ret sebeplerini,
- Kamuoyunda 'WikiLeaks Belgeleri' olarak bilinenbelgelere göre, 2003 yılında ABD Büyükelçisine Cumhuriyet Halk Partisialeyhinde bir takım beyanlarda bulunduğu iddiası,
- 'Ümit ediyorum ki bu gayret, Anayasa Mahkemesine davaaçmak suretiyle sorun çözme kolaycılığını da ortadan kaldıracaktır' biçimindeki25 Nisan 2011 tarihli konuşma metninden yapılan alıntı,
ve bunları pekiştiren
- 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun iptali başvurusunda istikrarkazanmış görüşünden vazgeçerek iptal isteminin reddi yönünde kullandığı oy,
olarak gösterdikten sonra, bu sebeplerin Cumhuriyet HalkPartisi'nin tarafı olduğu davalarda, reddedilenin tarafsız davranamayacağınailişkin kuşkulara neden olduğunu ileri sürmüştür.
İleri sürülen bu iddia, 6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (1)numaralı fıkrası çerçevesinde incelenerek, söz konusu sebeplerin tarafsızhareket edemeyeceği kanısını haklı kılan hâl kapsamında olmadığı düşüncesiyleDavacının ret talebi esastan reddedilmiştir.
Ret talebinin esastan reddedilmiş olması, talebin kötü niyetleyapıldığı anlamını taşımayacağı gibi salt reddedilme nedeniyle disiplin paracezası verilemeyeceği de açıktır. Disiplin para cezası verilebilmesi içinkanunun tanıdığı bu hakkın açıkça kötüye kullanıldığının (kötü niyetleyapıldığının) tespit edilmesi gerekmektedir.
Ret talebinin, kimi internet sitelerinden elde edilebilmesimümkün olan ret sebeplerine dayanması, belirtilen ret sebeplerinin içerikleri,ret talebinin sunuluş biçimi, anlatım düzeni ve yargılama sürecindeki ilerisürülüş zamanı, Davacı tarafından açılan ve ret taleplerini de içeren diğeriptal davalarının konuları arasındaki benzerlik ve bu iptal başvurularındakiret taleplerinin başvuru yönteminin ve ret sebeplerinin ayırımsız aynı olmasıdikkatle incelendiğinde, ret talebi başvurusunun, kanunun tanıdığı birhakkın kanuni sınırlar içinde kullanıldığını ve yargılamanın düzenli biçimdeişleyişini önlemek ve kamu düzenini bozmak gibi bir amaç taşımadığını,dolayısıyla da bu hakkın açıkça kötüye kullanılmadığını göstermektedir.
Açıklanan nedenle Davacıya disiplin para cezası verilmesiyönündeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Üye
Mehmet ERTEN
DEĞİŞİK GEREKÇE
6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendi 'kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilenmemurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerininçalışmalarında etkinliği arttırmak üzere, buların atanma, nakil, görevlendirme,seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul veesaslarına' ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere, Bakanlar Kurulu'naKanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermektedir.
665 sayılı KHK'nin 3. ve 27. maddeleri memuriyet statüsünealınmaya ilişkin bir düzenleme niteliğindedir. Oysa yukarıda ifade edildiğiüzere 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun belirtilen hükmü salt 'istihdam edilen' kamugörevlileri bakımından bir düzenleme yapılabilmesi konusunda yetki vermektedir.Diğer bir deyişle, söz konusu kurallar Yetki Kanunu kapsamı dışında kalmakta vebu mahiyeti itibariyle de Anayasa'nın 91. maddesine aykırı düşmektedir.
Açıklanan nedenle, anılan kuralların iptaline bu gerekçeylekatılıyoruz.
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Burhan ÜSTÜN
KARŞIOY YAZISI
(Reddi Hakim)
İptal davasını açan Parti tarafından Başkan Haşim KILIÇ'ınreddi talebinin kötü niyetle yapıldığına ve 6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin(5) numaralı fıkrası gereğince disiplin para cezası uygulanmasına ilişkinçoğunluk kararına aşağıdaki nedenlerle katılmıyorum:
6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında 'Rettalebinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılması ve esas yönünden kabuledilmemesi halinde, talepte bulunanların her birine Mahkemece beşyüz TürkLirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası verilir' denilmiş;(6) numaralı fıkrasında 'Bu Kanun anlamında disiplin para cezasından maksat,bireysel başvuru hakkını veya ret talebini açıkça kötüye kullandığı tespitedilen başvurucular aleyhine verilen ' para cezası' olduğu belirtilmiştir.Buna göre para cezası verilebilmesi için öncelikle talebin esastan reddedilmesigerekli olmakla birlikte yeterli değildir. Talepte kötü niyet olup olmadığıtalebin yerinde olup olmadığı hususundan bağımsız olarak ayrıca incelenecek,varlığı açıkça saptanmışsa kötü niyete ilişkin para cezasınahükmedilebilecektir.
Reddi hakim talep etme hakkı Anayasa'nın 36. maddesinde yeralan hak arama hürriyetinin ve adil yargılanma hakkının gereğincekullanılmasını güvence altına alan bir hukuk müessesesidir. Temel haklarınkötüye kullanılması gerekçesi, çoğu kez hakkın özüne dokunacak niteliktekısıtlayıcı düşüncelere yönelebildiğinden, ihtiyatla kullanılmalı ve ancakaçık, nesnel koşulların oluşması halinde başvurulmalıdır. Bu nedenle reddihakim talepleri yönünden de kötü niyetin varlığı açık, somut ve nesneldelillere dayanmalıdır. Talebin gerekçelerinin yetersiz olması, davacının dahaönce de benzeri nitelikte, kabul edilmeyen taleplerde bulunması, davacınınmahkemeye ve hakime karşı itimatsızlığının bilinmesi, tek başına kötü niyetinkanıtlarını oluşturamazlar.
Olayda davacının reddi hakim talebinde bulunmasının kendiaçısından hassasiyet yaratan bazı beyan ve olgulara dayandığı, bu bağlamda:
- Başkan Haşim KILIÇ'ın aleni bir konuşmada kullandığı ifadelersiyaset alanına giren eleştirilerdir. İyi işleyen demokrasilerde yüksek yargıbaşkanlarının siyaset alanına yönelik, ifade özgürlüğü kapsamında da olsa,yorum veya değerlendirme yapmaları olağan değildir. Öte yandan, Anayasa'nın150. maddesine göre iptal davası açma hakkı Cumhurbaşkanına, iktidar ve anamuhalefet partisi Meclis gruplarına ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biritutarındaki üyelere ait olup, bunlardan Cumhurbaşkanının dava açmasıuygulamasına uzun süredir rastlanmadığı, iktidar partisinin dava açtığının isehiç görülmediği bilinmektedir. Bu durumda eleştirinin hedefinin ana muhalefetpartisi olduğu açıktır.
- WIKILEAKS belgeleri her ne kadar hukuki bir işleme veyakarara esas alınabilecek nitelikte değillerse de bunlarda geçen anlatımlarındavalı partide menfi yönde sübjektif kanaat veya kuşku uyandırmaya elverişlioldukları anlaşılmaktadır.
Başkan Haşim KILIÇ'ın derdest olan davada tarafsız hareketedemeyeceği yönünde somut bir ret nedeni bulunmamakla birlikte Sayın Başkan'dankaynaklanan nedenlerle davacıda bir hassasiyet doğmuş olduğu, dosyadakievraktan anlaşılmaktadır. Bu nedenle olayda açıkça kötü niyet bulunduğusöylenemez. Para cezasına hükmedilmemesi gerekir.
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
KARŞIOY GEREKÇESİ
(Reddi Hakim)
6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında redtalebinin 'kötü niyetle yapıldığının anlaşılması' ve 'esas yönünden kabuledilmemesi' halinde talepte bulunanların her birine beşyüz Türk Lirasındanbeşbin Türk Lirasına kadar 'disiplin para cezası' verileceği düzenlenmiştir.Aynı maddenin (6) numaralı fıkrasında ise, bu Kanun anlamında disiplin paracezasının bireysel başvuru hakkını veya red talebini 'açıkça kötüye kullandığı'tesbit edilen başvurucular aleyhine verilen para cezası olduğu belirtilmiştir.
Görüldüğü gibi disiplin para cezasına hükmedilebilmesi için redtalebinin kötü niyetle yapılması (açıkça kötüye kullanılması) ve talebinesastan kabul edilmemesi koşullarının birlikte bulunması gerekmektedir.
Bu durumda her somut olayda olayın özelliğine göre 'hakiminreddi talebinin kötü niyetle yapıldığı' hususu mahkemece takdir edilecektir.
Davada, davacının hakimin reddi talebinin reddedildiği açıktır.Ancak dosyanın incelenmesinden bu talebin kötü niyetle yapıldığı konusundaherhangi bir belge ve bilgi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenle kararın 'hakimin reddi talebinin kötü niyetleyapıldığının kabulü ile talepte bulunanlar hakkında disiplin para cezasıuygulanması' yolundaki kısmına katılmıyorum.
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ