ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2011/149
Karar Sayısı : 2012/187
Karar Günü : 22.11.2012
R.G. Tarih-Sayı :04.12.2013-28841
İPTAL DAVASINI AÇANLAR : Türkiye Büyük MilletMeclisi üyeleri Emine Ülker TARHAN ve Muharrem İNCE ile birlikte 117milletvekili
İPTAL DAVASININ KONUSU : 26.9.2011 günlü,655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin;
A- İlk ve esas incelemelerinde, 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 59. ve 60.maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ'ın reddine,
B- Tümünün ve ayrı ayrı tüm maddeleri ile eki (1) ve(2)sayılı cetveller ile (1) ve (2) sayılı listelerin,
C- 1- 17. maddesinin (2) numaralı fıkrasının,
2- 29. maddesinin (13) numaralı fıkrasının,
3- 37. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendinin,
4- 42. maddesinin;
a- (1) numaralı fıkrasının ''Tahsisle ilgili imar planları veher türlü projeler Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tasdik edilir ve inşaatruhsatları bu Bakanlık tarafından verilir.' biçimindeki soncümlesinin,
b- (2) numaralı fıkrasının,
5- Geçici 2.maddesinin (2), (3), (4), (6), (7), (8) ve (12) numaralıfıkralarının,
Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7., 8., 10., 11., 36., 87.,91., 123., 125., 127., 128. ve 163. maddelerine aykırılığı ileri sürülerekiptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi istemidir.
II- YASA METİNLERİ
A- İptali İstenen Kanun Hükmünde Kararname Kuralları
655 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin iptali istenenkuralları şöyledir:
MADDE 1- (1) Bu Kanun HükmündeKararnamenin amacı; Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının kuruluş,görev, yetki ve sorumluluklarını düzenlemektir.
MADDE 2- (1) Ulaştırma, Denizcilik veHaberleşme Bakanlığının görevleri şunlardır:
a) Ulaştırma, denizcilik, haberleşme ve posta iş ve hizmetleriningeliştirilmesi, kurulması, kurdurulması, işletilmesi ve işlettirilmesihususlarında, ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içerisinde, millipolitika, strateji ve hedefleri belirlemek ve uygulamak, gerektiğindegüncellemek.
b) Havacılık sanayi ve uzay teknolojilerinin geliştirilmesi,kurulması, kurdurulması, işletilmesi ve işlettirilmesi, havacılık sanayi veuzay biliminin geliştirilmesi ile uzaya yönelik yeteneklerin kazanılmasıhususlarında, ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içerisinde, millihavacılık sanayi ve uzay teknolojileri ile uzay politika, strateji vehedeflerini belirlemek ve uygulamak, gerektiğinde güncellemek.
c) Uzaya ilişkin ulusal egemenlik kapsamındaki haklarınkullanımına karar vermek, bu hakların yönetimi ve kullandırılmasına yönelikusul ve esasları belirlemek ve bu haklarla ilgili ulusal yükümlülükleringereklerini yerine getirmek.
ç) Ulaştırma ve denizcilik iş ve hizmetleriyle ilgili altyapı,şebeke, sistem ve hizmetleri ticari, ekonomik ve sosyal ihtiyaçlara, teknikgelişmelere uygun olarak planlamak, kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek vegeliştirmek.
d) Ulaştırma, denizcilik, haberleşme ve posta iş ve hizmetlerininekonomik, seri, elverişli, güvenli, kaliteli, çevreye kötü etkisi en az ve kamuyararını gözetecek tarzda serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamındasunulmasını sağlamak.
e) Evrensel hizmet politikalarını ilgili kanunların hükümleridahilinde ülkenin sosyal, kültürel, ekonomik ve teknolojik şartlarına görebelirlemek, evrensel hizmetin yürütülmesini sağlayacak esasları tespit etmek,uygulanmasını takip etmek ve net maliyetiyle ilgili hesapları onaylamak.
f) Bilgi toplumu politika, hedef ve stratejileri çerçevesinde;ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla gerekli işbirliği ve koordinasyonusağlayarak e-Devlet hizmetlerinin kapsamı ve yürütülmesine ilişkin usul veesasları belirlemek, bu hizmetlere ilişkin eylem planları yapmak, koordinasyonve izleme faaliyetlerini yürütmek, gerekli düzenlemeleri yapmak ve bu kapsamdailgili faaliyetleri koordine etmek.
g) Uydu ve hava araçları tasarım ve test merkezleri, uydu,fırlatma araç ve sistemleri, hava araçları, simülatörler, uzay platformlarıdahil havacılık sanayi, uzay teknolojileri ve uzayla ilgili her türlü ürün,teknoloji, sistem, araç ve gereçleri yapmak, yaptırmak, kurmak, kurdurmak,işletmek, işlettirmek, geliştirmek ile bunların yurtiçinde tasarımı, üretimi,entegrasyonu ve gerekli testlerinin yapılmasını sağlamak amacıyla plan, projeve çalışmalar yapmak, bu amacın gerçekleşmesini uygun teşviklerle desteklemek,bu teşviklere ilişkin usul ve esasları belirlemek, bu hususlarda ilgili ticari,sanayi ve eğitim kuruluşları ile kamu kurum ve kuruluşları arasında gerekliişbirliği ve koordinasyonu sağlamak.
ğ) Ulaştırma, denizcilik, haberleşme, posta, havacılık ve uzayteknolojileri iş ve hizmetlerinin gerektirdiği uluslararası ilişkileriyürütmek, anlaşmalar yapmak ve bu alanlarda uluslararası mevzuatın gerektirmesihalinde mevzuat uyumunu sağlamak.
h) Mevzuatla Bakanlığa verilen diğer görev ve hizmetleri yapmak.
MADDE 3- (1) Bakanlık merkez vetaşra teşkilatından oluşur. Merkez teşkilatı ekli (I) sayılı cetvelde, taşrateşkilatı ekli (II) sayılı cetvelde gösterilmiştir.
MADDE 4- (1) Bakanlığın en üstamiri olan Bakan, Bakanlık icraatından ve emri altındakilerin faaliyet veişlemlerinden Başbakana karşı sorumlu olup aşağıdaki görev, yetki vesorumluluklara sahiptir:
a) Bakanlığı, Anayasaya, kanunlara, hükümet programına ve BakanlarKurulunca belirlenen politika ve stratejilere uygun olarak yönetmek.
b) Bakanlığın görev alanına giren konularda politika vestratejiler geliştirmek, bunlara uygun olarak yıllık amaç ve hedefleroluşturmak, performans ölçütleri belirlemek, Bakanlık bütçesini hazırlamak,gerekli kanuni ve idari düzenleme çalışmalarını yapmak, belirlenen stratejiler,amaçlar ve performans ölçütleri doğrultusunda uygulamayı koordine etmek,izlemek ve değerlendirmek.
c) Bakanlık faaliyetlerini ve işlemlerini denetlemek, yönetimsistemlerini gözden geçirmek, teşkilat yapısı ve yönetim süreçlerininetkinliğini gözetmek ve yönetimin geliştirilmesini sağlamak.
ç) Faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklar ile kamukurum ve kuruluşları arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlamak.
MADDE 5- (1) Müsteşar, Bakandan sonra gelen enüst düzey kamu görevlisi olup Bakanlık hizmetlerini, Bakan adına ve onun emirve yönlendirmesi doğrultusunda, mevzuat hükümlerine, Bakanlığın amaç vepolitikaları ile stratejik planına uygun olarak düzenler ve yürütür. Bu amaçla,Bakanlık birimlerine gereken emirleri verir, bunların uygulanmasını gözetir vesağlar. Müsteşar, bu hizmetlerin yürütülmesinden Bakana karşı sorumludur.
(2) Müsteşara yardımcı olmak üzere beş Müsteşar Yardımcısıgörevlendirilebilir.
MADDE 6- (1) Bakanlığın hizmet birimlerişunlardır:
a) Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü.
b) Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü.
c) Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürlüğü.
ç) Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğü.
d) Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü.
e) Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü.
f) Haberleşme Genel Müdürlüğü.
g) Havacılık ve Uzay Teknolojileri Genel Müdürlüğü.
ğ) Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü.
h) Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü.
ı) Denetim Hizmetleri Başkanlığı.
i) Strateji Geliştirme Başkanlığı.
j) Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları MerkeziBaşkanlığı.
k) Hukuk Müşavirliği.
l) Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığı.
m) Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığı.
n) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı.
o) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı.
ö) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.
p) Özel Kalem Müdürlüğü.
MADDE 7- (1) Karayolu DüzenlemeGenel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Karayolu ulaştırması faaliyetlerinin ticari, ekonomik, sosyalihtiyaçlara ve teknik gelişmelere bağlı olarak ekonomik, seri, elverişli,güvenli, kaliteli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzdaserbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında yapılmasını ve bufaaliyetlerin diğer ulaştırma türleriyle birlikte ve birbirlerini tamamlayıcıolarak hizmet vermesini sağlamak.
b) Karayolu taşımacılığı alanında taşımacı, organizatör, acente,komisyoncu,lojistik işletmecisi, terminal işletmecisi ve benzeri faaliyette bulunanlarınhizmet esasları, mali yeterlik ve mesleki saygınlık şartlarını belirlemek,bunları yetkilendirmek ve denetlemek.
c) Karayolu taşımacılığı alanında hizmet üretenler ile hizmettenyararlananların hak, yükümlülük ve sorumluluklarını belirlemek.
ç) Karayolu taşımacılığı alanında kamu hizmeti yükümlülüğüneilişkin usul ve esasları belirlemek.
d) Karayolu taşımacılığı alanında taşımacı, organizatör, acente,komisyoncu,lojistik işletmecisi, terminal işletmecisi ve benzeri faaliyette bulunanlar ileşoförler başta olmak üzere bu işlerde çalışanların mesleki yeterlik şartlarınıbelirlemek, bununla ilgili eğitim vermek veya verdirmek, sınav yapmak veyayaptırmak ve bunları yetkilendirmek ve denetlemek.
e) Karayolu taşımacılık faaliyetlerinde kullanılan yük ve yolcuterminalleri ile benzeri yapıların asgari niteliklerini belirlemek ve bunlarıdenetlemek.
f) Karayolu taşımacılık faaliyetlerinde kullanılan her türlütaşıtın cins, kapasite, sahiplik, yaş ve benzeri yönden asgari niteliklerinibelirlemek.
g) Karayolu araçlarının dönemsel teknik muayenelerine ilişkin usulve esaslar ile dönemsel teknik muayene yapacakların asgari niteliklerinibelirlemek ve bunları yetkilendirmek ve denetlemek.
ğ) Karayolu ulaşımını geliştirmek ve serbest, adil, sürdürülebilirbir rekabet ortamı sağlamak amacıyla sınırlı olmak üzere; kullanımı ücrete tabiolan her çeşit karayolu, köprü ve tünel ücretleri, terminal kullanım ücretleriile taşımacılık faaliyetlerine ilişkin gerektiğinde taban ve tavan ücret tespitetmek ve uygulamasını denetlemek.
h) Ulaştırmanın çevreye olumsuz etkilerinin giderilmesindekoordinasyonu sağlamak.
ı) Karayolu ulaştırma hizmetlerinin gerektirdiği uluslararasıilişkileri yürütmek, anlaşma ve karma komisyon çalışmaları yapmak.
i) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 8- (1) Demiryolu DüzenlemeGenel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Demiryolu ulaştırması faaliyetlerinin ticari, ekonomik, sosyalihtiyaçlara ve teknik gelişmelere bağlı olarak ekonomik, seri, elverişli,güvenli, kaliteli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzdaserbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında yapılmasını ve bufaaliyetlerin diğer ulaştırma türleriyle birlikte ve birbirlerini tamamlayıcıolarak hizmet vermesini sağlamak.
b) Demiryolu altyapı işletmecisi ve demiryolu tren işletmecileriile demiryolu taşımacılığı alanında organizatör, acente,komisyoncu, gar veyaistasyon işletmecisi ve benzeri faaliyette bulunanların hizmet esasları, maliyeterlik ve mesleki saygınlık şartlarını belirlemek, bunları yetkilendirmek vedenetlemek.
c) Demiryolu ulaştırması alanında hizmet üretenler ile hizmettenyararlananların hak, yükümlülük ve sorumluluklarını belirlemek.
ç) Demiryolu taşımacılığı alanında kamu hizmeti yükümlülüğüneilişkin usul ve esasları belirlemek.
d) Demiryolu altyapı işletmecileri ve demiryolu tren işletmecileriile demiryolu taşımacılığı alanında organizatör, acente, komisyoncu, gar veyaistasyon işletmecisi ve benzeri faaliyette bulunanlar ile makinistler baştaolmak üzere bu işlerde çalışanların mesleki yeterlik şartlarını belirlemek,bununla ilgili eğitim vermek veya verdirmek, sınav yapmak veya yaptırmak vebunları yetkilendirmek ve denetlemek.
e) Her çeşit çeken ve çekilen demiryolu aracının tescilininyapılması ve sicilinin tutulmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek,bunların tescilini yapmak ve sicilini tutmak.
f) Demiryolu altyapısı ve çeken ve çekilen araçların kullanımıiçin asgari emniyet sınır ve şartlarını belirlemek ve bunları denetlemek.
g) Demiryolu altyapı işletmecileri ve demiryolu trenişletmecilerine ilgili emniyet belgelerini vermek veya verebilecekleriyetkilendirmek ve denetlemek.
ğ) Demiryolu altyapısı kullanımı, tahsisi, erişimi veücretlendirmeye ilişkin olarak demiryolu altyapı işletmecileriyle demiryolutren işletmecileri arasında oluşan ihtilafların çözümüne yönelik karar almak.
h) Demiryolu taşımacılık faaliyetlerinde kullanılan yük ve yolcugarları veya istasyonları ile benzeri yapıların asgari niteliklerini belirlemekve bunları denetlemek.
ı) Lojistik köy, merkez veya üslerin yer, kapasite ve benzeriniteliklerini belirleyerek planlamak, kurulmalarına ilişkin usul ve esaslarıbelirlemek ve izin vermek, gerekli arazi tahsisi ile altyapıların kurulmasıhususunda ilgili kuruluşları koordine etmek ve uygulamasını takip etmek vedenetlemek.
i) Demiryolu tren işletmecilerince kullanılan her türlü çeken veçekilen aracın cins, kapasite, sahiplik, yaş ve benzeri yönden asgarinitelikleri ile bunların dönemsel teknik muayenelerine ilişkin usul ve esaslarıbelirlemek.
j) Demiryolu tren işletmecilerince kullanılan her türlü çeken veçekilen aracın dönemsel teknik muayenesini yapacakların asgari niteliklerinibelirlemek ve bunları yetkilendirmek ve denetlemek.
k) Demiryolu ulaşımını geliştirmek ve serbest, adil,sürdürülebilir bir rekabet ortamı sağlamak amacıyla sınırlı olmak üzere;demiryolu altyapı kullanım ücretleri ile taşımacılık faaliyetlerine ilişkingerektiğinde taban ve tavan ücret tespit etmek ve uygulamasını denetlemek.
l) Demiryolu ulaştırma hizmetlerinin gerektirdiği uluslararasıilişkileri yürütmek, anlaşma ve karma komisyon çalışmaları yapmak.
m) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 9- (1) Deniz ve İçsularDüzenleme Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Deniz ve içsular ulaştırması faaliyetlerinin ticari, ekonomik,sosyal ihtiyaçlara ve teknik gelişmelere bağlı olarak ekonomik, seri,elverişli, güvenli, kaliteli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararınıgözetecek tarzda serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamındayapılmasını ve bu faaliyetlerin diğer ulaştırma türleriyle birlikte vebirbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini sağlamak.
b) Deniz ve içsular ulaştırması alanında liman, iskele veya kıyıyapısı işletmecisi ile gemi işletmecisi, organizatör, acente, komisyoncu vebenzeri faaliyette bulunanların hizmet esasları, mali yeterlik ve meslekisaygınlık şartlarını belirlemek, bunları yetkilendirmek ve denetlemek.
c) Deniz ve içsular ulaştırması alanında hizmet üretenler ilehizmetten yararlananların hak, yükümlülük ve sorumluluklarını belirlemek.
ç) Deniz ve içsular taşımacılığı alanında kamu hizmetiyükümlülüğüne ilişkin usul ve esasları belirlemek.
d) Deniz ve içsular ulaştırması alanında liman, iskele veya kıyıyapısı işletmecisi ile gemi işletmecisi, organizatör, acente, komisyoncu vebenzeri faaliyette bulunanlar ile gemi adamları başta olmak üzere bu işlerdeçalışanların mesleki yeterlik şartlarını belirlemek, bununla ilgili eğitimvermek veya verdirmek, sınav yapmak veya yaptırmak ve bunları yetkilendirmek vedenetlemek.
e) Her çeşit gemi ve benzeri deniz ve içsu aracının tescilininyapılması ve sicilinin tutulmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek,bunların tescilini yapmak ve sicilini tutmak.
f) Gemi adamlarının sicilinin tutulmasına ilişkin usul ve esaslarıbelirmek ve bunların sicilini tutmak.
g) Deniz ve içsular taşımacılığı alanında kullanılan her çeşitgemi ve benzeri deniz ve içsu araçlarının kullanımı için asgari emniyet sınırve şartlarını belirlemek ve bunları denetlemek.
ğ) Denizde hareket imkânı bulunan ve ticari bir gayeye tahsisedilmiş olan, ancak tahsis edildiği gaye denizde seyrüseferi gerektirmeyen gemive benzeri deniz araçlarının kullanımı için asgari emniyet sınır ve şartlarınıbelirlemek ve bunları denetlemek.
h) Deniz ve içsular taşımacılığı alanında kullanılan her çeşitgemi ve benzeri deniz ve içsu araçlarına ilgili emniyet belgelerini vermek veyaverebilecekleri yetkilendirmek ve denetlemek.
ı) Deniz ve içsular taşımacılık faaliyetlerinde kullanılan hertürlü gemi ve benzeri deniz ve içsu araçlarının cins, kapasite, sahiplik, yaşve benzeri yönden asgari nitelikleri ile bunların dönemsel teknik muayeneleriile denize ve yola elverişlilik izinlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek.
i) Deniz ve içsular taşımacılık faaliyetlerinde kullanılan hertürlü gemi ve benzeri deniz ve içsu aracının dönemsel teknik muayenesiniyapacaklar ile denize ve yola elverişlilik izin belgelerini vereceklerin asgariniteliklerini belirlemek ve bunları yetkilendirmek ve denetlemek.
j) Gemilerin ve diğer deniz araçlarının ulusal ve uluslararasısularda kendi aralarında veya kara tesisleriyle yaptıkları tehlike sinyalleridahil her türlü haberleşmelerin takibini yapmak üzere gerekli teknik altyapıyıkurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek ve denetimlerini yapmak, bu hizmeteilişkin usul ve esasları belirlemek.
k) Türk kıyılarında faaliyet gösteren liman, iskele ve benzerikıyı yapılarına yanaşacak gemiler ile Türk boğazlarını kullanacak gemilereverilecek kılavuzluk ve römorkaj hizmetlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek,bu hizmetleri vermek veya verebilecekleri yetkilendirmek ve denetlemek.
l) Türk kıyılarında meydana gelen ve her türlü gemi ve benzerideniz araçlarının karıştığı kazalarla ilgili tahlisiye, kurtarma ve yardım ileacil durum müdahalesi faaliyetlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek, buhizmetleri vermek veya verebilecekleri yetkilendirmek ve denetlemek.
m) Türk karasuları ve içsularında seyreden veya faaliyet gösterenher türlü gemi ve benzeri deniz araçlarından kaynaklanacak deniz kirlenmesininönlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek ve bunları denetlemek.
n) Deniz seyrüsefer faaliyetleri için gerekli her türlü harita,kitap ve benzeri neşriyat ile bildirim hizmetlerini yapmak veya yaptırmak.
o) Her türlü amatör denizcilik faaliyetine ilişkin usul veesasları belirlemek, bu faaliyetleri yapacakları yetkilendirmek ve denetlemek.
ö) Deniz ve içsular ulaşımını geliştirmek ve serbest, adil,sürdürülebilir bir rekabet ortamı sağlamak amacıyla sınırlı olmak üzere; liman,iskele ve kıyı yapılarının kullanım ücretleri ile taşımacılık faaliyetlerineilişkin gerektiğinde taban ve tavan ücret tespit etmek ve uygulamasınıdenetlemek.
p) Her türlü deniz ve içsu aracının deniz ve içsuları kirletmesiniönleyecek tedbirleri almak, buamaçla gerekli izlemeleri ve denetimleri yapmak,bu konuda diğer kuruluşlarla işbirliğini sağlamak.
r) Deniz ve içsular ulaştırma hizmetlerinin gerektirdiğiuluslararası ilişkileri yürütmek, anlaşma ve karma komisyon çalışmaları yapmak.
s) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 10- (1) TehlikeliMal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Karayolu, demiryolu, havayolu ve denizyoluyla yapılacaktehlikeli mal taşımacılığı faaliyetlerinin uluslararası sözleşmeler,standartlar ve mevzuata uygun olarak ekonomik, seri, elverişli, güvenli,kaliteli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest,adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında yapılmasını ve bu faaliyetlerindiğer taşımacılık faaliyetleriyle uyumlu olarak hizmet vermesini sağlamak.
b) Kombine taşımacılık faaliyetlerinin ticari, ekonomik, sosyalihtiyaçlara ve teknik gelişmelere bağlı olarak ekonomik, seri, elverişli,güvenli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest,adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında yapılmasını sağlamak.
c) Tehlikeli mal taşımacılığı alanında hizmet üretenler ilehizmetten yararlananların hak, yükümlülük ve sorumluluklarını belirlemek.
ç) Kombine taşımacılık alanında hizmet üretenler ile hizmettenyararlananların hak, yükümlülük ve sorumluluklarını belirlemek.
d) Tehlikeli mal taşımacılığı alanında faaliyette bulunanlar ileşoförler, makinistler, hava ve deniz araçlarının ilgili personeli başta olmaküzere bu işlerde çalışanların mesleki yeterlik şartlarını belirlemek, bununlailgili eğitim vermek veya verdirmek, sınav yapmak veya yaptırmak ve bunlarıyetkilendirmek ve denetlemek.
e) Tehlikeli mal taşımacılığı alanında kullanılan terminal,depolama tesisi ile benzeri yapıların asgari niteliklerini belirlemek vebunları denetlemek.
f) Tehlikeli mal taşımacılığı alanında kullanılan her türlükarayolu, demiryolu, havayolu ve denizyolu taşıtının cins, kapasite, sahiplik,yaş ve benzeri yönden asgari nitelikleri ile bunların dönemsel teknikmuayenelerine ilişkin usul ve esasları belirlemek.
g) Tehlikeli mal taşımacılığı alanında kullanılan her türlükarayolu, demiryolu, havayolu ve denizyolu taşıtının dönemsel teknikmuayenesini yapacakların asgari niteliklerini belirlemek ve bunlarıyetkilendirmek ve denetlemek.
ğ) Tehlikeli mal taşımacılığı ve kombine taşımacılıkfaaliyetlerinin gerektirdiği uluslararası ilişkileri yürütmek, anlaşma ve karmakomisyon çalışmaları yapmak.
h) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 11- (1) DenizTicareti Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Milli denizcilik ve deniz ticaretine ilişkin politika,strateji, hedef ve uygulama usul ve esaslarını hazırlamak.
b) Türk deniz ticaret ve turizm filosunun gelişmesi, yenilenmesi,pazar payının büyümesi ve milletlerarası rekabet gücü kazanması için gereklitedbirleri almak.
c) Dünyadaki deniz ve içsu taşımacılığı ile ticaret filosuhakkındaki istatistikleri takip etmek, gelişme eğilimlerini izleyerekraporlamak, bu çerçevede Türk deniz ticaret filosu için strateji ve kısa, ortave uzun vadeli plan hazırlamak ve uygulamak.
ç) Ülkenin deniz ve içsularındaki limanlar, iskeleler ve benzerikıyı yapıları ile Türk boğazlarındaki deniz trafiğinin istatistiklerini tutmak,değerlendirmek ve yayımlamak.
d) Yukarıdaki bentlerdeki hükümler çerçevesinde ülkenin ihtiyaçduyacağı yeni limanlar, iskeleler ve benzeri kıyı yapılarının yer, kapasite vediğer nitelikleri hakkında raporlar hazırlamak veya hazırlatmak.
e) Gemi kiralamalarında Türk ve yabancı bayrak çekilmesine ilişkintalepleri değerlendirmek ve ilgili mevzuatı uyarınca izin vermek.
f) Tarifeli deniz taşımacılığının usul ve esaslarını belirlemek,tarifeli deniz taşımacılığı yapanları yetkilendirmek ve denetlemek.
g) Deniz sigortacılığının gelişmesine ve etkin bir şekildeişlemesine yönelik tedbir almak, ilgili kurum ve kuruluşlarla gereklikoordinasyonu sağlamak.
ğ) Denizde hareket imkânı bulunan ve ticari bir gayeye tahsisedilmiş olan, ancak tahsis edildiği gaye denizde seyrüseferi gerektirmeyen gemive benzeri deniz araçlarının tescilinin yapılması ve sicilinin tutulmasınailişkin usul ve esaslarını belirlemek, bunların tescilini yapmak ve sicilinitutmak.
h) İhracat, ithalat, üçüncü ülke ve transit taşımalardan Türkdeniz ticaret filosunun ve limanlarının daha fazla pay almasını sağlamak içingerekli tedbirleri almak, ilgili kurum ve kuruluşları koordine etmek.
ı) Deniz taşımacılığı ve ticaretini olumsuz etkileyen insankaçakçılığı, korsanlık ve benzeri her türlü suç ve faaliyetlerin önlenmesineyönelik çalışma yapmak, tedbir almak, böyle bir olayın gerçekleşmesi halindeilgili kuruluşları koordine etmek.
i) Her türlü gemi ve benzeri deniz araçlarının alımı, satımı vekiralanmasıyla ilgili usul ve esasları belirlemek.
j) Deniz ticaretinin gerektirdiği her türlü gözetim hizmetlerineilişkin usul ve esasları belirlemek, bu hizmeti yapacakları yetkilendirmek vedenetlemek.
k) Taşımacılık türleri arasında geçişi kolaylaştırmak ve birdenfazla taşımacılık türünün bir arada kullanıldığı kombine taşımacılığıdesteklemek ve geliştirmek.
l) Deniz hukuku ve deniz ticaretinin gerektirdiği uluslararasıilişkileri yürütmek, anlaşma ve karma komisyon çalışmaları yapmak.
m) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 12- (1) Tersaneler ve KıyıYapıları Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Çevrenin, denizin ve kıyı şeridinin korunması ilkesini gözeterek;tersaneler ile gemi geri dönüşüm tesisleri ve liman, iskele ve benzeri kıyıyapıları, kıyı yapılarıyla irtibatlı boru, kablo, kanal ve benzeri yapılarınyer, kapasite ve benzeri niteliklerini belirleyerek planlamak, kurulmalarınailişkin usul ve esasları belirlemek ve izin vermek, gerekli arazi tahsisi ilealtyapıların kurulması hususunda ilgili kuruluşları koordine etmek,uygulamasını takip etmek ve denetlemek.
b) Tersaneler ile gemi geri dönüşüm tesisleri ve liman, iskele vebenzeri kıyı yapıları, kıyı yapılarıyla irtibatlı boru, kablo, kanal ve benzeriyapıların kapasitelerinin artırılmasına veya modernizasyonuna yönelik tevsiyatırımlarına izin vermek ve denetlemek.
c) Tersaneler ile gemi geri dönüşüm tesislerinin modern üretim,yönetim ve pazarlama yapmasını sağlayacak tedbirleri almak, uygulamasını takipetmek ve ilgili kuruluşlarla koordinasyonu sağlamak.
ç) Gemi ve diğer deniz araçlarının yapımı, bakımı, onarımı,donatımı, geri dönüşümü ve yan sanayinin gelişmesi için gerekli tedbirlerialmak.
d) Tersaneler ile gemi ve diğer deniz araçlarının projeleriniincelemek, incelettirmek, onaylamak, yapımına izin vermek, projelere uygunlukbakımından denetlemek ve belgelendirmek.
e) Tersane ve gemi geri dönüşüm tesislerinde çalışanların meslekiyeterlik şartlarını belirlemek.
f) Gemiler ile diğer deniz araçlarında kullanılan can kurtarma,emniyet, tahmil, tahliye ekipmanları ve benzeri teçhizat ve malzemenin asgariniteliklerini belirlemek ve uygulanmasını sağlamak.
g) Ulusal ve yabancı klas kuruluşlarıyla işbirliği yapmak,gerektiğinde bunları yetkilendirmek ve denetlemek.
ğ) Tersaneler ile gemi ve diğer deniz araçlarının yapım, bakım,onarım, donatım, geri dönüşüm tesislerinin çalışma usul ve esasları ile asgarigüvenlik şartlarını belirlemek ve denetlemek.
h) Gemi ve diğer deniz araçları sanayisinin gelişmesine veteşvikine yönelik tedbirler almak ve bu hususta ilgili kuruluşlarla gereklikoordinasyonu sağlamak.
ı) Tersaneler ile gemi ve diğer deniz araçları yapımı, bakımı,onarımı, donatımı ve geri dönüşümü ve liman, iskele ve benzeri kıyı yapısıişletmecilik faaliyetlerinin gerektirdiği uluslararası ilişkileri yürütmek,anlaşma ve karma komisyon çalışmaları yapmak.
i) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 13- (1) HaberleşmeGenel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Haberleşme ve posta hizmetleri ve bunlarla ilgili evrenselhizmetler ile acil durum haberleşmesine yönelik politika, strateji ve hedefleribelirlemek ve uygulanmasını takip etmek.
b) Haberleşme ve posta hizmetleriyle ilgili evrensel hizmetler veacil durum haberleşmesine yönelik hizmet politikalarını ve yürütülme esaslarınıbelirlemek ve uygulanmasını takip etmek.
c) Haberleşme ve posta hizmetleriyle ilgili evrensel hizmetler veacil durum haberleşmesine yönelik altyapı ve hizmetleri planlamak, kurmak,kurdurmak, işletmek, işlettirmek, geliştirmek ve bu alandaki farklıseçeneklerin birbirini tamamlayıcı şekilde yürütülmesini sağlayacak esaslarıbelirlemek ve denetlemek.
ç) Bilgi toplumu politika, hedef ve stratejileri çerçevesinde;ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla gerekli işbirliği ve koordinasyonusağlayarak e-Devlet hizmetlerinin kapsamı ve yürütülmesine ilişkin usul veesaslar ile bu hizmetlere ilişkin eylem planlarını hazırlamak, koordinasyon veizleme faaliyetlerini yürütmek, gerekli düzenlemeleri hazırlamak ve bu kapsamdailgili faaliyetleri koordine etmek.
d) Haberleşme ve posta hizmetleriyle ilgili evrensel hizmetlerikarşılayacak evrensel hizmet yükümlüleri ile verilecek evrensel hizmetlerin netmaliyetini belirlemek ve gerektiğinde bu amaçla hizmet satın almak.
e) Verilen evrensel hizmetlerle ilgili net maliyetin gerçekleşipgerçekleşmediğine dair evrensel hizmet yükümlülerini denetlemek ve evrenselhizmet yükümlülerine gerçekleşen net maliyeti ödemek.
f) Evrensel hizmet kapsamında sosyal açıdan korunmaya muhtaçkimselerin özel ihtiyaçlarını karşılamak için bu kimselere verilecek hizmetlerile bunların yürütülmesini sağlayacak usul ve esasları belirlemek.
g) Haberleşme ve posta sektöründe belirlenmiş standartların ülkegenelinde kullanılmasını sağlamak.
ğ) Haberleşme ve posta hizmetlerini geliştirmek ve serbest, adil,sürdürülebilir bir rekabet ortamı sağlamak amacıyla sınırlı olmak üzere; buhizmetlere ilişkin gerektiğinde taban ve tavan ücret tespit etmek veuygulamasını denetlemek.
h) Sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerindekullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilmesiyleilgili geçiş hakkına ilişkin usul ve esaslar ile bunların taşınmazlardangeçirilmesi için uygulanacak ücret tarifelerini belirlemek ve denetlemek.
ı) Sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerindekullanılan her türlü baz istasyonu, anten, kule, dalga kılavuzu, konteynır vebenzeri araç, gereç ve tesisatın kurulması, bunların taşınmazlar üzerineyerleştirilmesine ilişkin usul ve esaslar ile bunların taşınmazlar üzerineyerleştirilmesi için uygulanacak ücret tarifelerini belirlemek ve denetlemek.
i) Haberleşme, posta ve bunlarla ilgili evrensel hizmetleringerektirdiği uluslararası ilişkileri yürütmek, anlaşma ve karma komisyonçalışmaları yapmak.
j) 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik HaberleşmeKanunuyla Bakanlığa verilen görevleri yerine getirmek.
k) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 14- (1) Havacılık ve UzayTeknolojileri Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Havacılık sanayi ve uzay teknolojilerinin geliştirilmesi,kurulması, kurdurulması, işletilmesi ve işlettirilmesi, havacılık sanayi veuzay biliminin geliştirilmesi ile uzaya yönelik yeteneklerin kazanılmasıhususlarında, ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içerisinde, millihavacılık ve uzay teknolojileri ile uzay politika, strateji ve hedeflerihakkında teklif hazırlamak.
b) Uzaya ilişkin ulusal egemenlik kapsamındaki hakların kullanımı,bu hakların yönetimi ve kullandırılmasına yönelik usul ve esasları hazırlamakve bu haklarla ilgili ulusal yükümlülüklerin gereklerinin yerine getirilmesineyönelik iş ve hizmetleri yapmak.
c) Belirlenen milli havacılık ve uzay teknolojileri ile uzaypolitika, strateji ve hedefleri doğrultusunda bir uygulama programıhazırlamak, bu programın gerçekleştirilmesi için gereklifaaliyetlerde bulunmak, bu amaçla ilgili kurum ve kuruluşlarla gerekliişbirliği ve koordinasyonu sağlamak.
ç) Uzay teknolojileri ve sistemleri ile havacılık sanayisineilişkin düzenlemeler yapmak, standartlar belirlemek, kontrol, onay,sertifikasyon ve yetkilendirme hizmetlerini yürütmek.
d) Uydu ve hava araçları tasarım ve test merkezleri, uydu,fırlatma araç ve sistemleri, hava araçları, simülatörler, uzay platformlarıdahil uzay ve havacılıkla ilgili her türlü ürün, teknoloji, sistem, tesis, araçve gereçleri yapmak, yaptırmak, kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek,geliştirmek ile bunların yurtiçinde tasarımı, üretimi, entegrasyonu ve gereklitestlerinin yapılmasını sağlamak amacıyla plan, proje ve çalışmalar yapmak veyayaptırmak, bu amacın gerçekleşmesini uygun teşviklerle desteklemek, buteşviklere ilişkin usul ve esasları hazırlamak, bu hususlarda ilgili ticari,sanayi ve eğitim kuruluşları ile kamu kurum ve kuruluşları arasında gerekliişbirliği ve koordinasyon çalışmalarını yapmak.
e) Uzay ortamından ve teknolojilerinden yararlanarak insansağlığının ve çevrenin korunmasına, doğal afetlerin önceden tespiti suretiylehasarlarının azaltılmasına, doğal kaynakların değerlendirilmesine ve ülkeninkalkınmasına yönelik çalışmalar yapmak veya yaptırmak.
f) Olağanüstü hal, sıkıyönetim, seferberlik ve savaş hallerindetüm uzay sistemlerinin ilgili kurum ve kuruluşlarla koordineli olarakkullanılmasını sağlamak.
g) Havacılık ve uzay bilim ve teknolojileri ve uygulamaları ilehavacılık ve uzay hukuku, bunlarla ilgili finans, yönetim, pazarlama ve benzerialanlarda çalışmalar yapmak veya yaptırmak.
ğ) Görev alanıyla ilgili hizmetlerin gerektirdiği uluslararasıilişkileri yürütmek, anlaşma ve karma komisyon çalışmaları yapmak.
h) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 15- (1) AltyapıYatırımları Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Devletçe yaptırılacak demiryolu altyapısı, limanlar,barınaklar, kıyı yapıları, hava meydanlarının plan ve projelerini hazırlamakveya hazırlatmak ve onaylamak.
b) (a) bendinde belirtilen ulaştırma altyapılarının inşaatınıyapmak veya yaptırmak, yapımı tamamlananları ilgili kuruluşlara devretmek.
c) Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, il özel idareleri,gerçek ve tüzel kişilerce yaptırılacak (a) bendinde yazılı ulaştırmaaltyapılarının proje ve şartnamelerini incelemek veya incelettirmek veonaylamak.
ç) Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, il özel idarelerininmetro ve şehir içi raylı ulaşım sistemi kurma taleplerini değerlendirmek veuygun olanlarını Bakanlar Kurulunun iznine sunmak.
d) Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve il özel idareleritarafından yaptırılacak metro ve şehir içi raylı ulaşım sistemlerinin proje veşartnamelerini incelemek veya incelettirmek ve onaylamak.
e) (a) bendinde yazılı ulaştırma altyapıları ile metro ve şehiriçi raylı ulaşım sistemlerinin standartlarını ve bunlarla ilgili birimfiyatları belirlemek.
f) Bakanlar Kurulunca yapımının üstlenilmesine karar verilen metrove şehir içi raylı ulaşım sistemleri ve bunlarla ilgili tesislerin ilgilikuruluşlarla işbirliği yaparak plan, proje ve programlarını hazırlamak,hazırlatmak, incelemek, incelettirmek ve bunları yapmak veya yaptırmak.
g) Deniz altından ulaşımı ve haberleşmeyi sağlayıcı altyapıprojelerini yapım ve işletim modelleri de geliştirerek planlamak, bualtyapılarla ilgili proje ve şartnameleri hazırlamak, hazırlatmak, incelemek,incelettirmek ve onaylamak, yapmak veya yaptırmak; yapımı tamamlananları ilgilikuruluşlara devretmek ve işletme esaslarını belirlemek.
ğ) Denizleri, gölleri, nehirleri birbirine bağlayarak suyoluişlevi görecek kanal ve benzeri altyapı projelerini yapım ve işletim modelleride geliştirerek planlamak, bu altyapılarla ilgili proje ve şartnamelerihazırlamak, hazırlatmak, incelemek, incelettirmek ve onaylamak, yapmak veyayaptırmak; yapımı tamamlananları ilgili kuruluşlara devretmek ve işletmeesaslarını belirlemek.
h) Denetim yapmak veya yaptırmak amacıyla gerekli her türlü fizikive teknik altyapı ve tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek vebunları denetlemek.
ı) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
(2) Birinci fıkranın (f) bendi kapsamındaki metro ve şehir içiraylı ulaşım sistemlerinin Bakanlıkça yapımının tamamlanmasından sonra,Bakanlık bağlı, ilgili veya ilişkili kuruluşları dışında bir kuruluşamülkiyetinin maliyet bedeli üzerinden devri Hazine Müsteşarlığının uygun görüşüalınarak düzenlenecek protokoller ile gerçekleştirilir. Devralan kuruluş,merkezi yönetim bütçesinden karşılanan proje maliyetlerinin ifa edildiği tarihekadar, devredilen projeden sağlanan tüm brüt gelirleri Hazine Müsteşarlığıncabelirlenen hesaba aktarır. Bu hasılatın protokolle tespit edilen oran esasalınarak belirlenen tutarı, hesabın bulunduğu banka tarafından HazineMüsteşarlığı hesaplarına aktarılır. Söz konusu oranı belirlemeye BakanlarKurulu yetkilidir. Devralan kuruluşun belediye bağlı idaresi, belediye bağlıidaresinin ve/veya belediyenin sermayesinin %50'sinden fazlasına sahip olduğuşirket olması halinde ve herhangi bir sebeple faaliyetlerinin sonlandırılmasıhalinde, bu fıkra kapsamında ilgili kuruluş tarafından yerine getirilmesigereken tüm yükümlülükler ilgili belediye tarafından üstlenilmiş sayılır.
MADDE 16- (1) Dışİlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Türkiye'nin ulaştırma, denizcilik, haberleşme, posta, havacılıkve uzay teknolojileriyle ilgili çok taraflı uluslararası anlaşmalara,sözleşmelere ve kuruluşlara katılmasına dair görüş hazırlamak.
b) Çevre, enerji, sera gazları ve iklim değişikliği konularındaulusal ve uluslararası kuruluş, platform, oluşum ve benzeri yapılarınçalışmalarını izlemek, değerlendirmek, gerektiğinde bu çalışmalara katılarakBakanlığı temsil etmek ve bu çalışmaların sonuçlarını Bakanlık ilgili hizmet birimlerive kuruluşlarına bildirmek ve gereğini takip etmek.
c) Bakanlık hizmet birimleri ve kuruluşlarının yabancı ülkeler veuluslararası kuruluşlarla ilgili olarak yapacağı çalışmalar, toplantılar,ziyaretler ve benzeri faaliyetlerin yürütülmesine yardım etmek, gereklikoordinasyonu sağlamak.
ç) Bakanlık makamının yabancı ülkeler, uluslararası kuruluşlarveya bunların mensubu olan kişilerle ilgili olarak yapacağı çalışmalar,toplantılar, ziyaretler ve benzeri faaliyetler için gerekli her türlü protokolişlerini ve programı hazırlamak, takip etmek ve yürütmek.
d) Bakanlık hizmet birimleri ve kuruluşlarının Avrupa Birliği veAvrupa Birliğine uyum çalışmalarıyla ilgili olarak yapacağı çalışmalar,toplantılar, ziyaretler ve benzeri faaliyetlerin yürütülmesine yardım etmek vegerekli koordinasyonu sağlamak.
e) Avrupa Birliği müktesebatı, uluslararası anlaşmalar ve ilgilidiğer mevzuat çerçevesinde; ulaştırma operasyonel programını hazırlamak,ulaştırma operasyonel programı çerçevesinde desteklenecek yatırım vefaaliyetlere ilişkin projelerin seçimini, ihalesini ve sözleşmesini yapmak,yürütmek, kontrol ve izlemelerini gerçekleştirmek, gerçekleşen projelerinödemelerini yapmak ve ilgili kurum ve kuruluşlara yürütülen proje vefaaliyetlerle ilgili bilgi, belge ve raporları vermek.
f) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 17- (1) DenetimHizmetleri Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bakanlığın görev, hizmet ve amaçlarını daha iyigerçekleştirmesi ile mevzuata, stratejik plan ve programlara uygun çalışmasınıtemin etmeye yönelik teklif hazırlamak.
b) Bakanlık ile Bakanlık kuruluşlarının her türlü faaliyet,iş ve işlemleriyle ilgili olarak inceleme ve soruşturma işlerini yürütmek.
c) Bakan tarafından belirlenen konularda araştırma ve incelemeleryapmak.
ç) Kanunlar ve Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
(2) Denetim Hizmetleri Başkanlığı ve Müfettişlerin çalışma usul veesasları ile Müfettiş Yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri,yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavları ile diğer hususlaryönetmelikle düzenlenir.
MADDE 18- (1) StratejiGeliştirme Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve KontrolKanunu, 22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ve diğermevzuatla strateji geliştirme ve mali hizmetler birimlerine verilen görevleriyapmak.
b) Bakanlık ile Bakanlık kuruluşlarının koordinasyonunu sağlamakve bu kuruluşların faaliyetlerini izlemek ve faaliyetlerinin stratejikplanlarına ve hedeflerine uygun olarak yürütülmesi için gerekli çalışmalarıyapmak.
c) Bakanlık hizmet birimleri ve kuruluşlarının görev alanlarıylailgili gerekli istatistikleri toplamak, değerlendirmek ve yayınlamak.
ç) Engellilerin ulaştırma ve haberleşme altyapılarını kolaykullanabilmeleri ve bu hizmetlerden yeterli seviyede yararlanabilmeleri içinBakanlık ilgili hizmet birimleri ve kuruluşlarıyla ortak çalışmalar yapmak vekoordinasyonu sağlamak.
d) Bakanlık kuruluşlarının ilgili mevzuat uyarınca onaylanmasıgereken hizmet ücret tarifelerine ilişkin iş ve işlemleri yapmak.
e) Bakanlık kuruluşlarının uyguladıkları ücret tarifeleriyleilgili istatistikleri toplamak, incelemek ve hizmetin niteliğine ve ülkeninekonomik şartlarına göre uyumlu ve tamamlayıcı bir ücret sisteminin kurulmasınayönelik olarak Bakanlık ilgili hizmet birimleri ve kuruluşlarıyla ortakçalışmalar yapmak.
f) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 19- (1) Ulaştırma,Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığının görevleri,Bakanlık ve Bakanlık kuruluşlarının görev ve hizmet alanlarıyla ilgili vesınırlı olmak üzere, şunlardır:
a) Bakanlık ilgili hizmet birimleri ve kuruluşlarıylaişbirliği içerisinde araştırma ve geliştirme faaliyeti yapmak ve bu amaçlaprogram hazırlamak ve uygulamak.
b) Bakanlık ilgili hizmet birimleri ve kuruluşlarıylaişbirliği içerisinde yerli, yabancı ve uluslararası araştırma ve geliştirmekuruluşlarına araştırma ve geliştirme faaliyeti yaptırmak ve bu amaçla programhazırlamak ve uygulamak.
c) Bakanlık ilgili hizmet birimleri ve kuruluşlarıylaişbirliği içerisinde yerli, yabancı ve uluslararası üniversitelere araştırma vegeliştirme faaliyeti yaptırmak ve bu amaçla program hazırlamak ve uygulamak.
ç) Yerli, yabancı ve uluslararası araştırma ve geliştirmekuruluşlarıyla uzman değişimini de içeren teknik ve bilimsel işbirliğiprotokolleri yapmak ve uygulamak.
d) Yerli, yabancı ve uluslararası eğitim ve düşüncekuruluşlarıyla uzman değişimini de içeren teknik ve bilimsel işbirliğiprotokolleri yapmak ve uygulamak.
e) Politika ve strateji belirlenmesine yönelik araştırmalaryapmak, yaptırmak ve veri tabanları oluşturmak.
f) Hizmet sunumunda yenilikçiliği esas alan projeler yapmak veyayaptırmak.
g) Gerektiğinde konuyla ilgili yerli ve yabancı kişi ve kuruluştemsilcilerinin katılımına açık olarak Bakanlık ve kuruluşları personelinemesleki, teknik ve bilimsel eğitim vermek veya verdirmek.
ğ) Gerektiğinde konuyla ilgili üçüncü kişilerin de katılımına açıkolarak yerli ve yabancı kişi ve kuruluşlardan Bakanlık ve kuruluşlarınınpersoneli için mesleki, teknik ve bilimsel eğitim hizmeti almak ve bu amaçlaprogram hazırlamak ve uygulamak.
h) Bakanlıkça yürürlüğe konulan düzenlemelerin ilgili sektör vepiyasa ile genel ekonomiye etkilerini ölçmeye yönelik araştırma yapmak veyayaptırmak.
ı) Ülkemiz tecrübelerinin başta komşu ülkeler olmak üzere, işbirliğiiçinde olunan gelişmekte olan ülkelere aktarılmasına yönelik program hazırlamakve uygulamak.
i) Komşu ve gelişmekte olan ülkelerin gelişme çabalarına yardımcıolmak amacıyla bu ülkelere yönelik eğitim, teknik yardım ve işbirliğiprogramları hazırlamak ve uygulamak.
j) Her türlü memnuniyet araştırması, kamuoyu araştırması yapmak,yaptırmak ve sonuçlarını ilgili birimlerle paylaşarak gereğini takip etmek.
k) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 20- (1) HukukMüşavirliğinin görevleri şunlardır:
a)Bakanlığın taraf olduğu adli ve idari davalarda, tahkimyargılamasında ve icra işlemlerinde Bakanlığı temsil etmek, dava ve icraişlemlerini takip etmek, anlaşmazlıkları önleyici hukuki tedbirleri zamanındaalmak.
b)Bakanlık hizmetleriyle ilgili olarak diğer kamu kurum vekuruluşları tarafından hazırlanan mevzuat taslaklarını, Bakanlık birimleritarafından düzenlenecek her türlü sözleşme ve şartname taslaklarını, Bakanlıkile üçüncü kişiler arasında çıkan her türlü uyuşmazlıklara ilişkin işleri veBakanlık birimlerince sorulacak diğer işleri inceleyip hukuki mütalaasınıbildirmek.
c)Bakanlıkça hizmet satın alma yoluyla temsil ettirilen dava veicra takiplerine ilişkin usul ve esasları belirlemek, bunları izlemek, koordineetmek ve denetlemek.
ç) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, planve programa uygun çalışmalarını temin etmek amacıyla gerekli hukuki tekliflerihazırlayıp Bakana sunmak.
d) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
(2)Birinci fıkrada belirtilen her türlü dava ve takip işleri ilediğer görevler Bakanlığın Hukuk Müşavirleri ve Avukatları aracılığıyla yerinegetirilir. Gerekli hallerde dava ve takip işleri Hazine Avukatları aracılığıylaveya ihtiyaç duyulması halinde Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslarçerçevesinde 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 ncimaddesinde öngörülen doğrudan temin usulüyle avukatlar veya avukatlıkortaklıklarıyla yapılacak avukatlık sözleşmeleri yoluyla yürütülür.
(3)Davalarda temsil yetkisi bulunan Hukuk Müşavirleri veAvukatların bir listesi Bakanlıkça ilgili Cumhuriyet başsavcılıklarına ve bölgeidare mahkemesi başkanlıklarına verilir. Bu listelerin birer nüshası,Cumhuriyet başsavcılığı tarafından adli yargı çevresinde, bölge idare mahkemesibaşkanlığınca idari yargı çevresinde bulunan mahkemelere gönderilir. Yüksekmahkemeler ve bölge adliye mahkemesindeki duruşmalarda temsil yetkisinikullanacakların isimleri, ilgili mahkemelerin başsavcılıklarına veya başkanlıklarınabildirilir. Listede isimleri yer alan Hukuk Müşavirleri ve Avukatlar, baroyakayıt ve vekâletname ibrazı gerekmeksizin temsil yetkilerini kullanırlar.Temsil yetkisi sona erenlerin isimleri yukarıda yazılı mercilere derhalbildirilir.
(4)Bakanlık lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniylehükme bağlanarak karşı taraftan tahsil edilen vekâlet ücretlerinin HukukMüşavirleri ve Avukatlara dağıtımı hakkında, 2/2/1929 tarihli ve 1389 sayılıDevlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti VekâletHakkında Kanun hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.
MADDE 21- (1) DönerSermaye İşletme Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Döner Sermaye İşletmesini idari ve mali yönden yönetmek.
b) Gerçek ve kamu kurum ve kuruluşları dahil tüzel kişilere;Bakanlıkça verilecek her türlü yetki belgesi, işletme ruhsatı, çalışma ruhsatı,lisans, imtiyaz hakkı belgesi, tahsis belgesi, tescil belgesi, izin belgesi,emniyet belgesi, taşıt belge ve kartları, geçiş belgeleri, yola elverişlilik sertifikası,denize elverişlilik sertifikası, gürültü sertifikası, her türlü meslekiyeterlik belgesi ve benzeri belgelerin basım işlerini yapmak veya yaptırmak,bunları ilgililere vermek üzere hizmet birimlerine dağıtmak ve ücretlerinitahsil etmek.
c) Bakanlık hizmet birimlerince ücretli olarak verilecek her türlüteknik test, kontrol, rapor ve benzeri hizmetler, araştırma ve geliştirmehizmetleri, denizdibi tarama hizmetleri, her türlü gemi sürvey ve denetimhizmetleri, müşavirlik hizmetleri ile mesleki ve teknik eğitim, kurs, seminerve benzeri hizmetlerin ücretlerini tahsil etmek.
ç) 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 33üncü maddesinde belirtilen görevleri yapmak.
d) Bakanlığın görev alanına giren hizmetlerin yerine getirilmesiiçin gerektiğinde kiralama yapmak, mal ve hizmet satın almak.
e) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
(2) Döner sermaye işletmesinin gelirleri;
a) Birinci fıkrada sayılan faaliyetlerden elde edilen gelirlerden,
b) Kılavuzluk ve römorkörcülük hizmeti vermekte olan kamu kurumuve özel kuruluşlarca elde edilen aylık gayrisafi hasılattan alınacak %6,5oranında payın %50'sinden,
c) Bağış, yardım ve diğer gelirlerden,
oluşur.
(3) Kılavuzluk ve römorkörcülük hizmeti vermekte olan kamu kurumuve özel kuruluşlarca elde edilen gayrisafi hasılattan yatırılacak pay, en geçtahsil edildiği ayı takip eden ayın sonuna kadar Bakanlık döner sermayeişletmesi muhasebe birimi hesaplarına yatırılır. Yatırılan miktarın %50'sitakip eden ayın yirmisine kadar genel bütçeyegelir kaydedilmek üzere Bakanlıkmerkez muhasebe birimine aktarılır. Kılavuzluk ve römorkörcülük hizmetivermekte olan kamu kurumu ve özel kuruluşlarca elde edilen aylık gayrisafihasılattan alınacak payın %10'a kadar artırılmasına veya %3'e kadarindirilmesine Bakanlar Kurulu yetkilidir.
(4) Döner Sermaye İşletmesinin sermayesi 10.000.000 TürkLirasıdır. Sermaye miktarını arttırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
(5) Döner Sermaye İşletmesinin diğer görevleri, gelirleri,giderleri, işleyişi, denetimi ile diğer hususlar Maliye Bakanlığının uygungörüşü üzerine Bakanlıkça yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.
MADDE 22- (1) Personelve Eğitim Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bakanlığın insan gücünü; uzmanlık alanı, kadro,unvan, yaş ve benzeri yönlerden gerekli tedbirleri zamanında alarak planlamakve geliştirmek.
b) Personelin başarısının ölçülmesine yönelik başarı ölçütlerininoluşturulması konusunda çalışmalar yapmak.
c) Personelin atama, nakil, terfi, emeklilik ve benzeri özlük işve işlemlerini yürütmek ve Bakanlık kuruluşlarının 23/4/1981 tarihli ve 2451sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanun kapsamınagiren personelinin atama işlemlerini sonuçlandırmak.
ç) İşçi ve işveren ilişkileri konusunda Bakanlık hizmet birimlerive kuruluşlarının çalışmalarını takip ve koordine etmek.
d) Hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim planlamasını yapmak vegerekli eğitimleri vermek veya verdirmek.
e) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 23- (1) Bilgiİşlem Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bilgi teknolojileri, bilişim, bilgi işlem ve bilgi güvenliğiyleilgili her türlü yatırım, iş, işlem ve hizmetleri yapmak veya yaptırmak vebunları Bakanlık merkez ve taşra teşkilatının kullanımına sunmak.
b) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 24- (1) DestekHizmetleri Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) 5018 sayılı Kanun çerçevesinde; kiralama ve satınalma işleriniyürütmek, temizlik, aydınlatma, ısıtma, bakım, onarım, taşıma ve benzerihizmetleri yapmak veya yaptırmak.
b) Genel evrak ve sosyal hizmetleri düzenlemek ve yürütmek.
c) Sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlamak veyürütmek.
ç) Sürekli ve geçici kurulların sekreterya hizmetlerini yapmak.
d) Hizmet birimlerinin talep etmesi halinde; bunların faaliyet veyürüttüğü projelerle ilgili olarak kamuoyu ve toplumu bilgilendirmeye yönelikyazılı ve görsel belge basmak veya bastırmak, yurtiçi tanıtım toplantıları,tören ve benzeri çalışmalar yapmak veya yaptırmak.
e) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 25- (1) Basın veHalkla İlişkiler Müşavirliğinin görevleri şunlardır:
a) Basın ve halkla ilişkilerle ilgili faaliyetlerihazırlamak, koordine etmek ve yürütmek.
b) 9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununagöre yapılacak bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru bir şekildesonuçlandırmak üzere gerekli tedbirleri almak.
c) Bakanlık makamının yurtiçindeki her türlü tören, konuşma,basın açıklaması, protokol ve benzeri işlerini düzenlemek ve yürütmek.
ç) Bakanlıkla ilgili medyada çıkan haberleri takip etmek.
d) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 26- (1) Özel KalemMüdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Bakanın resmi ve özel yazışmalarını yürütmek.
b) Bakanın kabul, davet, karşılama, ağırlama, uğurlama, milli vedini bayramlarla ilgili hizmetlerini düzenlemek, yürütmek ve ilgili hizmetbirimleri ve kuruluşlarla koordine etmek.
c) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
MADDE 27- (1)Bakanlıkta, özel önem ve öncelik taşıyan konularda Bakana yardımcı olmak üzereotuz Bakanlık Müşaviri atanabilir.
MADDE 28- (1) 7 ila 14 üncümaddelerde düzenlenen Bakanlık hizmet birimleri sorumluluk alanlarıyla ilgiliolarak aşağıdaki görevleri de yerine getirirler:
a) Yürütülen faaliyetlerin çevreye uyumlu olmasını ve gelişmesinisağlamak.
b) Uluslararası mevzuatı takip etmek ve bunların gerektirmesihalinde mevzuat uyumu çalışması yapmak.
c) Ticari, ekonomik, teknik gelişmeler ve sosyal ihtiyaçları takipetmek ve bunlara bağlı olarak gerektiğinde yeni politikalar ve yürütülmeesasları hakkında teklif hazırlamak.
ç) Verilecek yetki belgeleri ile diğer belge ve hizmetlerin ücret,süre, kapsam ve şekillerini belirlemek.
d) Gerekli idari düzenlemeleri hazırlamak.
e) Denetim yapmak veya yaptırmak amacıyla gerekli her türlü fizikive teknik altyapı ve tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek vebunları denetlemek.
(2) 7 ila 12 nci maddelerde düzenlenen Bakanlık hizmet birimlerisorumluluk alanlarıyla ilgili olarak hazırladıkları ve Resmi Gazetedeyayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulan Bakanlık idari düzenlemelerinde, budüzenlemeleri ihlal edecek hizmet üretenler ile hizmetten yararlananlar için;
a) Hangi hallerde uygulanacağını açıkça belirtmek şartıyla;uyarma, geçici faaliyet durdurma ve yetki iptali şeklinde idari müeyyideleröngörmek ve ihlal edenlere belirlenen idari müeyyideleri uygulamakla görevli veyetkilidirler.
b) Hangi hallerde uygulanacağını ve miktarını açıkça belirtmekşartıyla; 7 nci maddede yer alan hizmet birimi beşbin Türk Lirasına kadar, 8inci ve 11 inci maddelerde yer alan hizmet birimleri ikiyüzellibin TürkLirasına kadar, 12 nci maddede yer alan hizmet birimi beşyüzbin Türk Lirasınakadar, 9 uncu ve 10 uncu maddelerde yer alan hizmet birimleri ise beş milyonTürk Lirasına kadar idari para cezası uygulaması öngörmek ve ihlal edenlerebelirlenen miktarda idari para cezası karar tutanağı düzenlemek veya düzenletmeklegörevli ve yetkilidirler.
c) Hangi konularda ve ne şekilde yapılacağı ile sınırlarını açıkçabelirtmek şartıyla; Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Gümrükve Ticaret Bakanlığının sınır kapılarındaki birimleri, belediyelerin denetimbirimlerini de denetimle yetkilendirebilir ve bunlara mensup kamu personelieliyle denetim yaptırabilir ve ihlal veya idari para cezası karar tutanağıdüzenlettirebilirler.
MADDE 29- (1) Bakanlık,görev alanına giren konularla ilgili olarak çalışmalarda bulunmak, araştırma,inceleme ve değerlendirme yapmak üzere bakanlık, kurum ve kuruluş, sivil toplumkuruluşları temsilcileri ve konuyla ilgili uzmanların katılımıyla aşağıdakisürekli kurulları oluşturur.
a) Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu.
b) Demiryolu Koordinasyon Kurulu.
c) Araştırma Merkezi İzleme ve Yönlendirme Kurulu.
ç) Şûra Düzenleme Kurulu.
d) İnternet Geliştirme Kurulu.
(2) Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Ulaştırma alanında meydana gelen ciddi kazalarla ilgiliaraştırma, inceleme yapmak ve gerektiğinde bu araştırma ve incelemelere bağlıolarak ulaştırma altyapıları ve taşımacılık faaliyetlerinin emniyetininiyileştirilmesi için teklif hazırlamak ve Bakana sunmak.
b) Bir ulaştırma türünde meydana gelen ve ulaştırma emniyetdüzenlemeleri ve emniyet yönetimi bakımından belirgin bir etkiye sahip kaza veolayları özel olarak araştırmak, incelemek ve bütün ulaştırma türlerinikapsayan emniyete ilişkin teklif hazırlamak ve Bakana sunmak.
c) Araştırma ve incelemesi yapılan kaza ve olayları raporlamak veBakana sunmak, gerektiğinde taraflara ve ilgili ulusal ve uluslararası kurum vekuruluşlara göndermek.
ç) Araştırma ve incelemesi yapılan kaza ve olaylar hakkında yıllıkistatistikler yayınlamak.
d) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
(3) Demiryolu Koordinasyon Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Demiryolu altyapı işletmecileri, tren işletmecileri veDemiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü arasında uyum ve işbirliğini sağlamak,bunun için gerekli kararları almak.
b) Demiryolu politikaları geliştirmek ve Bakana sunmak.
c) Demiryolu sektörünü izleyerek sürdürülebilir bir yapı kazanmasıiçin teklif hazırlamak ve Bakana sunmak.
ç) Demiryolu sektörü yatırım ihtiyacıyla ilgili çalışmalar yapmakve Bakana sunmak.
d) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
(4) Araştırma Merkezi İzleme ve Yönlendirme Kurulunun görevleri,Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığınınfaaliyetleriyle ilgili ve sınırlı olmak üzere, şunlardır:
a) Merkezin yürüteceği faaliyetleri değerlendirmek veyönlendirmek.
b) Merkezin hazırlamış olduğu programları ve protokollerideğerlendirmek, yönlendirmek ve onaylamak.
c) Onaylanan program ve protokolleri izlemek ve sonuçlarınıdeğerlendirmek ve Bakana sunmak.
ç) Merkezin gerçekleşen faaliyetlerinin sonuçlarını değerlendirmekve Bakana sunmak.
d) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
(5) Şûra Düzenleme Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Ulaştırma, Denizcilik, Haberleşme, Havacılık ve Uzay TeknolojileriŞûrasını düzenlemek ve Şûranın amaç, kapsam ve programını belirlemek.
b) Şûrayla ilgili çalışma grupları oluşturmak, bunlarınçalışmalarını izlemek ve sonuçlandırmak.
c) Şûrayı gerçekleştirmek.
ç) Şûrayla ilgili raporları hazırlamak veya hazırlatmak.
d) Bakanın Şûrayla ilgili verdiği diğer görevleri yapmak.
(6) İnternet Geliştirme Kurulunun görevleri şunlardır:
a) İnternet ortamının ekonomik, ticari ve sosyal hayat ile bilim,eğitim ve kültür alanında etkin, yaygın, kolay erişilebilir olarak kullanımınıteşvik edecek politika ve strateji önerileri hazırlamak ve Bakana sunmak.
b) Türk Kültürü, Türk Tarihi ve Türk Dünyasıyla ilgili bilgilerininternet ortamında daha fazla yer alması ve bunların tanıtılması hususundaçalışmalar yapmak, yaptırmak ve öneriler hazırlamak ve Bakana sunmak.
c) İnternet ortamının güvenli, serbest, özgür ve faydalı kullanımıile katma değer üretmesine yönelik öneriler hazırlamak ve Bakana sunmak.
ç) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.
(7) Bakanlıkça teknik ve ekonomik gelişmelerin ortaya çıkardığıyeni ulaştırma, denizcilik, haberleşme, posta, evrensel hizmet, havacılık veuzay teknolojileri iş, hizmet ve sistemleriyle ilgili olarak oluşturulacakpolitika ve stratejilerin tespitiyle ilgili çalışmalarda bulunmak, araştırma,inceleme ve değerlendirme yapmak üzere Bakanlık dışından bu alanlarda uzmankişiler ile faaliyet gösteren kuruluş temsilcilerinin katılımıyla görev süresibir yılı geçmemek üzere geçici kurullar da oluşturabilir. Geçici kurullarıngörev süresi ihtiyaç halinde en fazla bir yıl ve bir kez uzatılabilir. Aynıanda en fazla iki adet geçici kurul çalıştırılabilir. Geçici kurullar, Bakanındoğrudan kendisinin belirlediği konularda verdiği görevleri yerine getirirler.
(8) Sürekli ve geçici kurulların üye sayısı yediyi geçemez.
(9) Sürekli ve geçici kurulların Bakanlık ve Bakanlık kuruluşlarıdışındaki kamu personeli olan üyelerine, 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı KanunHükmünde Kararname hükümleri çerçevesinde kamu iktisadi teşebbüsleri yönetimkurulu üyelerine ödenen aylık ücretin %25'i, diğer üyelerine ise %50'siBakanlıkça ödenir. Bir kişinin birden fazla sürekli veya geçici kurulda üyeliğibulunması halinde, bu kişiye sadece bir kurul üyeliği için bu ödeme yapılır.
(10) Sürekli ve geçici kurul üyelerinin kurul çalışmalarıylailgili olarak uçak, otobüs ve trenle yaptıkları seyahatlerin yol giderlerisunacakları bilet karşılığı kendilerine ayrıca ödenir.
(11) Sürekli ve geçici kurullar, çalışmalarıyla ilgili konulardaihtiyaç oluşması halinde araştırma, inceleme ve danışmanlık hizmetleriylesınırlı olmak üzere Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi vasıtasıyla hizmet alımıyapabilirler.
(12) Sürekli ve geçici kurullar tarafından yapılacak harcamalarile kurul üyelerinin ücretleri bu amaçla Bakanlık Döner Sermaye İşletmesibütçesine konulan ödenekten karşılanır.
(13) Sürekli ve geçici kurul üyelerinin hangi hizmet birimi,kuruluş, kurum, üniversite, sivil toplum örgütü temsilcileri veya alanındauzman ve yetkin kişilerden oluşacağı, sahip olmaları gereken özellikler ilekurulların çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.
MADDE 30- (1) Bakanlık, görevalanına giren konularla ilgili olarak çalışmalarda bulunmak üzere diğerbakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, meslek odaları, sivil toplumkuruluşları, özel sektör temsilcileri ve konuyla ilgili uzmanların katılımıylaçalışma grupları oluşturabilir.
(2) Hizmet birim amirleri, personel arasından rehberlik gruplarıoluşturabilir. Rehberlik grupları, hizmet birimi amiri tarafından belirlenecekpersonelin koordinasyonunda faaliyet gösterir.
MADDE 31- (1) Bakanlığın herkademedeki yöneticileri; görevlerini mevzuata, stratejik plan ve programlara,başarı ölçütlerine ve hizmet kalite standartlarına uygun olarak yürütmekten üstkademelere karşı sorumludur.
MADDE 32- (1) Bakan, Müsteşar ve herkademedeki Bakanlık yöneticileri sınırlarını açıkça belirtmek ve yazılı olmakşartıyla, yetkilerinden bir kısmını alt kademelere devredebilirler. Yetkidevri, uygun araçlarla ilgililere duyurulur.
MADDE 33- (1) Bakanlık, görev vehizmetleriyle ilgili konularda diğer bakanlıkların, kamu kurum vekuruluşlarının uyacakları esasları; kaynak israfını önleyecek ve koordinasyonusağlayacak tedbirleri içerecek şekilde ve mevzuata uygun olarak belirlemeklegörevli ve yetkilidir.
(2) Bakanlık, diğer bakanlıkların görev ve hizmet alanına girenkonulara ilişkin faaliyetlerinde ilgili bakanlıklara danışmakla ve gerekliişbirliği ve koordinasyonu sağlamakla sorumludur.
MADDE 34- (1) Bakanlık;görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve kanunla belirlenmiş konularda idaridüzenlemeler yapabilir.
MADDE 35- (1) 2451sayılı Kanunun eki cetvellerde sayılanlar dışında kalan memurların atamalarıBakan tarafından yapılır. Bakan bu yetkisini alt kademelere devredebilir.
MADDE 36- (1) Kadrolarıntespiti, ihdası, kullanımı ve iptali ile kadrolara ilişkin diğer hususlar13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun HükmündeKararname hükümlerine göre düzenlenir.
MADDE 37- (1) Bakanlıkgörev alanına giren konularda çalıştırılmak üzere merkez teşkilatında Ulaştırmave Haberleşme Uzmanı, Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uzmanı, Ulaştırma veHaberleşme Uzman Yardımcısı, Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uzman Yardımcısı;merkez ve taşra teşkilatında ise Denizcilik Uzmanı ve Denizcilik UzmanYardımcısı istihdam eder.
(2) Ulaştırma ve Haberleşme Uzman Yardımcılığı, Havacılık ve UzayTeknolojileri Uzman Yardımcılığı ile Denizcilik Uzman Yardımcılığınaatanabilmek için 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48inci maddesinde sayılan genel şartlara ek olarak aşağıdaki şartlar aranır:
a) En az dört yıllık eğitim veren yükseköğretim kurumlarınınyönetmelikle belirlenen bölümlerinden ya da bunlara denkliği YükseköğretimKurulunca kabul edilen yurtiçi ve yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarındanmezun olmak.
b) Başarı seviyesi ve ölçüm tekniği yönetmelikle belirlenenyabancı dillerden en az birinde başarılı olmak.
c) Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak.
ç) Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk günü itibarıyla otuzbeşyaşını doldurmamış olmak.
(3) Ulaştırma ve Haberleşme Uzman Yardımcılığı, Havacılık ve UzayTeknolojileri Uzman Yardımcılığı ile Denizcilik Uzman Yardımcılığına atananlar,en az üç yıl fiilen çalışmak ve istihdam edildikleri birimlerce belirlenenkonularda hazırlayacakları uzmanlık tezinin tez jürisi tarafından kabuledilmesi kaydıyla yapılacak yeterlik sınavına girme hakkını kazanırlar.Yeterlik sınavlarında başarılı olanlar Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanı,Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uzmanı ile Denizcilik Uzmanı kadrolarınaatanırlar.
(4) Hazırladıkları uzmanlık tezi kabul edilmeyenler, yeterliksınavında başarısız olanlar veya yeterlik sınavına girmeye hak kazandığı haldegeçerli mazereti olmaksızın sınav hakkını kullanmayanlar Ulaştırma veHaberleşme Uzman Yardımcılığı, Havacılık ve Uzay Teknolojileri UzmanYardımcılığı ile Denizcilik Uzman Yardımcılığı unvanlarını kaybederler vedurumlarına uygun diğer kadrolara atanırlar.
(5) Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanları, Havacılık ve UzayTeknolojileri Uzmanları, Denizcilik Uzmanları ile Ulaştırma ve Haberleşme UzmanYardımcıları, Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uzman Yardımcıları, DenizcilikUzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tezhazırlama ve yeterlik sınavı ile diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.
MADDE 38- (1) Bakanlıkpersoneli, mesleki bilgi ve tecrübelerini geliştirmek ve ihtisas yapmak üzeregenel hükümlere göre yurtdışına gönderilebilir.
MADDE 39- (1) Bakanlıktave Karayolları Genel Müdürlüğünde 657 sayılı Kanuna ve anılan Kanunun 4 üncümaddesinin (B) fıkrasına tabi merkez ve taşra teşkilatlarında çalışanpersonele, Bakanlık döner sermaye işletmesi gelirlerinden, en yüksek Devletmemuru aylığının (ek gösterge dahil) %200'ünü geçmemek üzere personelin hizmetsınıfı, kadro unvanı, görevin sorumluluğu ve güçlüğü ve çalışma şartlarıdikkate alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlıkça tespitedilen miktarlarda aylık ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemelerde 657 sayılıKanunun aylıklara ilişkin hükümleri uygulanır ve bu ödemelerden damga vergisihariç herhangi bir vergi veya diğer kesinti yapılmaz. Bu ödemeden yararlananpersonele 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncümaddesine göre ödeme yapılmaz.
(2) Birinci fıkrada belirtilen ödemeler için döner sermayeişletmesi gelirlerinin yetmemesi halinde noksan kalan miktar merkezi yönetimbütçesinden karşılanır.
MADDE 40- (1) BilgiTeknolojileri ve İletişim Kurumu, her üç ayda bir giderlerinin karşılanmasındansonra kalan miktarın %20'sini, 5018 sayılı Kanun gereğince genel bütçeyeyapılacak ödemeden önce takip eden ayın onbeşine kadar, 5809 sayılı Kanunun 6ncı maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi uyarınca araştırma ve geliştirmegelirleri olarak genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Bakanlığın merkezmuhasebe birimi hesabına aktarır ve Bakanlığa bildirir. Aktarılan tutarlarkarşılığında araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi amacıylailgili tertiplere ödenek kaydetmeye ve bu ödeneklerden yılı içerisindeharcanmayan tutarları ertesi yıl bütçesine devren ödenek kaydetmeye Bakanyetkilidir. Ödeneklerin kullanımına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafındanbelirlenir. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, elektronik haberleşmesektöründe öncelikli olarak desteklenmesini öngördüğü alanlara ilişkingörüşünü, her yıl 1 Eylül tarihine kadar bir rapor halinde Bakanlığa bildirir.Bakanlık, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi kapsamında, gerekligördüğü bilgileri her türlü kamu kurum ve kuruluşlarından istemeye yetkilidir.Kendilerinden bilgi istenen kurumlar bu bilgileri mümkün olan en kısa zamandavermekle yükümlüdürler.
(2) Birinci fıkrada belirtilen araştırma ve geliştirme destekleri içinayrılan ödenekten havacılık ve uzay teknolojilerine ilişkin araştırma vegeliştirme destekleri de verilebilir.
(3) Destek verilecek araştırma ve geliştirme projelerinindeğerlendirilmesi ve izlenmesinde görevlendirilecekuzmanların vasıfları ile bunlarayapılacak ödemelere ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının görüşü alınarakBakanlıkça hazırlanan yönetmelikle belirlenir.
(4) Bakan, genel bütçeye gelir kaydedilen tutarın %50'sinigeçmemek kaydıyla, kaydedilen ödeneklerden harcanmayan tutarları 16/6/2005tarihli ve 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu kapsamındaki hizmetlerdekullanmaya yetkilidir.
(5) Yanıltıcı belge vermek veya başka bir surette kendilerinehaksız ödeme yapıldığı tespit edilenlere yapılan ödemeler, Bakanlığın bildirimiüzerine, ilgili vergi dairelerince 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca tahsil edilir.
MADDE 41- (1) Türkboğazlar bölgesinde ve diğer kıyılarımızda; gemiler, tankerler ve her türlüdeniz aracı ile tersaneler ve kıyı tesislerinde meydana gelen yangın ve kazahalleri ile doğal afetlerde denizde seyir güvenliğini sağlamak ve çevrekirliliğini önlemek, bu hallerin karada sebep olabileceği yıkım ve zararlarıengellemek amacıyla deniz ulaştırması, liman ve tersane hizmetlerininplanlanmasına yönelik faaliyet gösteren tüm kamu kurum ve kuruluşları ile özelkuruluşların faaliyetlerinin düzenlenmesi, koordinasyonu, sevk ve idaresi,krize neden olan olayların başlangıcından neticelerinin ortadan kalktığının Bakanlıkçabelirlenmesine kadar geçecek süre içerisinde, Bakanlığın görev veyetkisindedir.
(2) Bakanlık, birinci fıkrada belirtilen görev ve yetkidoğrultusunda, krizi yaratan olayların önlenmesi, ortadan kaldırılması veyakamu yararı ve milli menfaatlere uygun olarak sona erdirilmesi amacıyla;29/5/2009 tarihli ve 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi BaşkanlığınınTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun hükümleri uyarınca acil durum yönetiminegeçildiği hallerde, 5018 sayılı Kanun ve 4734 sayılı Kanun hükümlerine tabiolmaksızın eleman, malzeme ve her türlü kara, deniz ve hava aracını temin ederveya ettirir, alınacak mal ve hizmetlerin bedelini belirler, ödemeleri yaparveya yaptırır.
MADDE 42- (1) Türk boğazlarbölgesinde, can ve mal kaybı ile deniz ve çevre kirliliği yaratacak, kültür vetabiat varlıklarına zarar verebilecek doğal afetlere ve deniz kazalarına karşıtedbir alınması, boğazlarda güvenli geçişin sağlanması için tesisler kurmakamacıyla, Bakanlar Kurulunca belirlenen yerlerdeki mülkiyeti Hazineye ait veyaDevletin hüküm ve tasarruf altındaki taşınmazlar Maliye Bakanlığınca,Bakanlığın kullanımına tahsis edilir. Tahsisle ilgili imar planları ve hertürlü projeler Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tasdik edilir ve inşaatruhsatları bu Bakanlık tarafından verilir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen tesis ve inşaatlarınprojelendirilmesi ve yapımında 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu,18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu, 12/3/1982 tarihli ve 2634sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve 17/2/2000 tarihli ve 4533 sayılı GeliboluYarımadası Tarihi Milli Parkı Kanunu hükümleri uygulanmaz.
(3) Bu madde kapsamındaki tahsis ve imar planlarının tasdikindenönce Kültür ve Turizm Bakanlığının uygun görüşü alınır.
MADDE 43- (1) TürkUluslararası Gemi Siciline tescilli olanlar ve Milli Gemi Siciline tescilizorunlu olanlar dışındaki ticari veya özel kullanıma mahsus gemi, deniz ve içsuaraçlarının malikleri veya işletenleri; söz konusu gemi, deniz ve içsuaraçlarını bağlama kütüğüne kaydettirmek zorundadırlar.
(2) Bağlama kütüğüne kayda ilişkin usul ve esaslar ile yapılacakiş ve işlemlerin nasıl ve kimler tarafından yürütüleceği yönetmeliklebelirlenir.
MADDE 44-(1) 9/4/1987 tarihli ve3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile10/8/1993 tarihli ve 491 sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve GörevleriHakkında Kanun Hükmünde Kararname yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü HakkındaKanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Ulaştırma Bakanlığı ileDenizcilik Müsteşarlığına ait bölümleri çıkarılmış ve ekli (1) sayılı listedeyer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I)sayılı cetvele Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı bölümü olarakeklenmiştir.
(3) 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunun eki cetvelde yer alan'21. Ulaştırma Bakanlığı' ibaresi '21. Ulaştırma, Denizcilik ve HaberleşmeBakanlığı' şeklinde değiştirilmiştir.
(4) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi veKontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvelin 17 nci sırası 'Ulaştırma, Denizcilikve Haberleşme Bakanlığı' şeklinde değiştirilmiş ve aynı cetvelin '41)Denizcilik Müsteşarlığı' sırası yürürlükten kaldırılmıştır.
(5) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
a) 36 ncı maddesinin 'Ortak Hükümler' bölümünün (A) fıkrasının(11) numaralı bendine 'Ulaştırma ve Haberleşme Uzman Yardımcıları,' ibaresindensonra gelmek üzere 'Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uzman Yardımcıları,' ve'Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanlığına,' ibaresinden sonra gelmek üzere'Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uzmanlığına,' ibareleri eklenmiştir.
b) 152 nci maddesinin 'II-Tazminatlar' kısmının 'A-Özel HizmetTazminatı' bölümünün (i) bendinde yer alan 'Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanları,'ve 'Denizcilik Uzmanları,' ibareleri yürürlükten kaldırılmış ve anılan bölümün(h) bendine 'Sosyal Güvenlik Uzmanları,' ibaresinden sonra gelmek üzere'Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanları,', 'Havacılık ve Uzay TeknolojileriUzmanları,' ve 'Denizcilik Uzmanları,' ibareleri eklenmiştir.
c) Eki (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin 'I-Genel İdare HizmetleriSınıfı' bölümünün;
1) (d) bendine 'Kalkınma Araştırmaları Merkezi Başkanı,'ibaresinden sonra gelmek üzere 'Ulaştırma, Denizcilik ve HaberleşmeAraştırmaları Merkezi Başkanı,' ibaresi eklenmiştir.
2) (h) bendinde yer alan 'Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanları,' ve'Denizcilik Uzmanları,' ibareleri yürürlükten kaldırılmış ve anılan bölümün (g)bendine 'Sosyal Güvenlik Uzmanları,' ibaresinden sonra gelmek üzere 'Ulaştırmave Haberleşme Uzmanları,', 'Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uzmanları,' ve'Denizcilik Uzmanları,' ibareleri eklenmiştir.
(6) Mevzuatta;
a) 9/4/1987 tarihli ve 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun ile 10/8/1993 tarihli ve 491 sayılı DenizcilikMüsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameyeyapılan atıflar bu Kanun Hükmünde Kararnameye,
b) Ulaştırma Bakanlığına ve Denizcilik Müsteşarlığına yapılanatıflar Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına,
c) Ulaştırma Bakanına veya Denizcilik Müsteşarlığının bağlı olduğuBakana yapılan atıflar Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanına,
ç) Ulaştırma Bakanlığı Müsteşarı ile Denizcilik Müsteşarınayapılan atıflar Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Müsteşarına,
yapılmış sayılır.
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu KanunHükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde Ulaştırma Bakanlığı ile DenizcilikMüsteşarlığının merkez ve taşra teşkilatına ait her türlü varlık, taşınır,araç, gereç, malzeme, demirbaş ve taşıtlar, borç ve alacaklar, yazılı veelektronik ortamdaki kayıtlar ve diğer dokümanlar ile kadro ve pozisyonlardabulunan personel, hiçbir işleme gerek kalmaksızın Ulaştırma, Denizcilik veHaberleşme Bakanlığına devredilmiş sayılır. Mülkiyeti Hazineye ait veyaDevletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan Maliye BakanlığıncaUlaştırma Bakanlığı ile Denizcilik Müsteşarlığına tahsis edilmiş taşınmazlarhiçbir işleme gerek kalmaksızın tahsis amacında kullanılmak üzere Ulaştırma,Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına tahsis edilmiş sayılır.
(2) Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının 2011 maliyılı harcamaları, 6091 sayılı 2011 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununaistinaden Maliye Bakanlığınca yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar, UlaştırmaBakanlığı ve Denizcilik Müsteşarlığının 2011 yılı bütçesinde yer alan bütçeödeneklerinden karşılanır.
(3) Ulaştırma Bakanlığı ile Denizcilik Müsteşarlığınınbünyelerinde bulunan ve işletilen Döner Sermaye İşletmelerine ait her türlüvarlık, taşınır ve taşınmaz, araç, gereç, malzeme, demirbaş ve taşıtlar, borçve alacaklar, yazılı ve elektronik ortamdaki kayıtlar ve diğer dokümanlar ilekadro ve pozisyonlarda bulunan personel, mevcut kadro ve unvanlarıyla başkacabir işleme gerek kalmaksızın bu Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan Ulaştırma,Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesine devredilir veUlaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi olarakfaaliyetlerine devam eder.
(4) Bakanlığın teşkilatlanması sebebiyle teşkilat, görev,personel, kadro, demirbaş devri ve benzeri hususlarda ortaya çıkabileceksorunları gidermeye Bakan yetkilidir.
GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu KanunHükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde Denizcilik Müsteşarlığında; Gemi SörveyKurulu Uzmanı olarak görev yapan personel Bakanlık için ihdas edilmiş olan GemiSürvey Uzmanı kadrolarına, denetleme şefi ve denetleme memuru olarak görevyapan personel ise Bakanlık için ihdas edilmiş olan sırasıyla şef ve memurkadrolarına halen bulundukları kadro dereceleriyle başka bir işleme gerekkalmaksızın atanmış sayılırlar.
(2) Ulaştırma Bakanlığı merkez teşkilatında; Müsteşar, MüsteşarYardımcısı, Kara Ulaştırması Genel Müdürü, Haberleşme Genel Müdürü, TeftişKurulu Başkanı, I. Hukuk Müşaviri, Avrupa Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanı,Dış İlişkiler Dairesi Başkanı, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı, PersonelDairesi Başkanı, Eğitim Dairesi Başkanı, Tarife ve Ticaret Dairesi Başkanı,Bağlı ve İlgili Kuruluşlar Dairesi Başkanı, Genel Müdür Yardımcısı, Basın veHalkla İlişkiler Müşaviri, Daire Başkanı unvanlı kadrolarda bulunanlar iletaşra teşkilatında Bölge Müdürü unvanlı kadrolarda bulunanların görevleri buKanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde sona erer. Bu fıkra uyarıncagörevleri sona erenler ekli (2) sayılı liste ile merkez teşkilatı için ihdasedilen Bakanlık Müşaviri kadrolarına halen bulundukları kadro dereceleriyleatanmış sayılırlar.
(3) Denizcilik Müsteşarlığı merkez teşkilatında; Müsteşar,Müsteşar Yardımcısı, Deniz Ulaştırması Genel Müdürü, Deniz Ticareti GenelMüdürü, Gemi İnşa ve Tersaneler Genel Müdürü, Teftiş Kurulu Başkanı, Denizİşleri Başkanı, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı, Dış İlişkiler DairesiBaşkanı, Personel ve Eğitim Dairesi Başkanı, İdari ve Mali İşler DairesiBaşkanı, Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanı, Genel Müdür Yardımcısı,Müsteşarlık Müşaviri, Daire Başkanı unvanlı kadrolarda bulunanlar ile taşrateşkilatında Bölge Müdürü ve Gemi Sörvey Kurulu Başkanı unvanlı kadrolardabulunanların görevleri bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde sonaerer. Bu fıkra uyarınca görevleri sona erenler ekli (2) sayılı liste ile merkezteşkilatı için ihdas edilen Bakanlık Müşaviri kadrolarına halen bulunduklarıkadro dereceleriyle atanmış sayılırlar.
(4) İkinci ve üçüncü fıkralar uyarınca ihdas edilen BakanlıkMüşaviri kadroları, herhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir işleme gerekkalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Bu şekilde atanan Bakanlık Müşavirleri,Bakanın uygun göreceği merkez veya taşra teşkilatına ait birimlerdeçalıştırılabilir.
(5) Ulaştırma Bakanlığı merkez teşkilatında; APK Uzmanı ve SavunmaSekreteri unvanlı kadrolarda bulunanların görevleri bu Kanun HükmündeKararnamenin yayımı tarihinde sona erer. Bu fıkra uyarınca görevleri sonaerenler ekli (2) sayılı liste ile merkez teşkilatı için ihdas edilen Araştırmacıkadrolarına halen bulundukları kadro dereceleriyle atanmış sayılırlar.
(6) Ulaştırma Bakanlığı taşra teşkilatında; Bölge Müdür Yardımcısıunvanlı kadroda bulunanların görevleri bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımıtarihinde sona erer. Bu fıkra uyarınca görevleri sona erenler ekli (2) sayılıliste ile taşra teşkilatı için ihdas edilen Araştırmacı kadrolarına halenbulundukları kadro dereceleriyle atanmış sayılırlar.
(7) Denizcilik Müsteşarlığı taşra teşkilatında; Bölge MüdürYardımcısı, Liman Başkanı unvanlı kadrolarda bulunanların görevleri bu KanunHükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde sona erer. Bu fıkra uyarınca görevlerisona erenler ekli (2) sayılı liste ile taşra teşkilatı için ihdas edilenAraştırmacı kadrolarına halen bulundukları kadro dereceleriyle atanmışsayılırlar.
(8) Beşinci, altıncı ve yedinci fıkralar uyarınca ihdas edilenAraştırmacı kadroları, herhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir işlemegerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Bu şekilde atanan Araştırmacılar,Bakanın uygun göreceği merkez veya taşra teşkilatına ait birimlerdeçalıştırılabilir.
(9) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde UlaştırmaBakanlığı ile Denizcilik Müsteşarlığı kadrolarında bulunanlardan birinci,ikinci, üçüncü, beşinci, altıncı ve yedinci fıkralarda belirtilenler dışındakalanlar, Bakanlık için ihdas edilen aynı unvanlı kadrolara halen bulunduklarıkadro dereceleriyle başkaca bir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılırlar.
(10) Yukarıdaki fıkralarda sayılanlar hariç olmak üzere kadrounvanları değişenler veya kaldırılanlar ise altı ay içerisinde Bakanlıkta kazanılmışhak aylık derecelerine uygun başka bir kadroya atanırlar. Bunlar, atama işlemiyapılıncaya kadar Bakanlıkça ihtiyaç duyulan işlerde görevlendirilir ve yenibir kadroya atanıncaya kadar eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge, her türlüzam ve tazminatları ile diğer mali haklarını almaya devam ederler.
(11) Ulaştırma Bakanlığı ve Denizcilik Müsteşarlığında 657 sayılıKanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilen sözleşmelipersonel ile 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa göre istihdam edilensürekli işçi kadrolarında bulunan personel pozisyon ve kadrolarıyla birlikteBakanlığa devredilmiştir. Ulaştırma Bakanlığı ve Denizcilik Müsteşarlığı adınavizeli boş sözleşmeli personel ile sürekli işçi kadroları başka bir işlemegerek kalmaksızın Bakanlık adına vize edilmiş sayılır.
(12) Bu madde uyarınca atanan veya atanmış sayılan personelin yenikadrolarına atandıkları veya atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eskikadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları sözleşme ücreti, aylık, ekgösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam vetazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, eködeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarıncafiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutarsabit bir değer olarak esas alınır); yeni atandıkları kadrolara ilişkin olarakyapılan sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden nettutarı), her türlü zam ve tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı,görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlüödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücretihariç) toplam net tutarından fazla olması halinde aradaki fark tutarı, herhangibir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıcatazminat olarak ödenir. Atandıkları veya atanmış sayıldıkları kadrounvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla kendiistekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir.
(13) Personelin, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiğitarihe kadar, Ulaştırma Bakanlığı ile Denizcilik Müsteşarlığında geçenhizmetleri Bakanlıkta geçmiş sayılır.
(14)Maliye Bakanlığı uhdesinde Hazine Avukatları tarafındanUlaştırma Bakanlığı ile Denizcilik Müsteşarlığını temsilen takip edilmekte olandava ve icra takiplerine ilişkin dosyalar, Maliye Bakanlığı ve Bakanlıkçamüştereken belirlenecek esaslara göre bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımıtarihinden itibaren bir yıl içerisinde Bakanlığa devredilir. Bu şekildedevredilen dava ve icra takipleriyle ilgili olarak devir tarihine kadaryapılmış her türlü işlem Bakanlık adına yapılmış sayılır.
(15) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibarenaltı ay içerisinde; Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatına tahsis edilenkadroların ilk dağıtımını yapmaya Bakan yetkilidir. Bakan tarafından yapılanilk dağıtım bir ay içerisinde ilgili Bakanlık ve kuruluşlara bildirilir. Bakantarafından yapılan ilk dağıtım sonrası kadro tahsis ve tenkisine ilişkinhususlar ilgili mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilir.
GEÇİCİ MADDE 3- (1) Bu Kanun HükmündeKararname ile kurulan Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığıteşkilatlanıncaya kadar, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında değişen veyayeni kurulan birimlere verilen görevler ve hizmetler, Ulaştırma Bakanlığı ileDenizcilik Müsteşarlığının mevcut personeli eliyle yürütülmeye devam olunur.Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı teşkilat ve kadrolarını en geçaltı ay içinde bu Kanun Hükmünde Kararnameye uygun hale getirir.
GEÇİCİ MADDE 4- (1) Bu Kanun HükmündeKararnamenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl süreyle 190 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesindeki sınırlamalara bağlı olmaksızın boşkadrolarda sınıf, unvan ve derece, dolu kadrolarda derece değişikliği yapmayaBakanlar Kurulu yetkilidir.
GEÇİCİ MADDE 5- (1) Büyükşehirbelediyelerinin 13/7/2010 tarihi itibarıyla yapımı devam etmekte olan şehir içiraylı ulaşım sistemleri ve metro projeleri, Bakanlıkça devralınabilir.
(2) Bakanlar Kurulunca devralınabileceğine karar verilen her birproje bakımından ayrı ayrı geçerli olmak üzere, yüklenicilerin belediyelerleakdedilmiş bulunan sözleşmeleri ile aynı şartlarda işi yürütmeye yazılı olarakmuvafakat etmeleri kaydı ile Bakanlık; söz konusu projelerin mevcutsözleşmeleri ile devralınmasına da karar verebilir.
(3) Devir alım ve yapımı tamamlanmış olanlarının devir işlemleri,bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendive ikinci fıkrasında belirtilen hükümler çerçevesinde düzenlenecek protokollerile gerçekleştirilir.
(4) Devir konusunda belediyelerle yapılacak protokoller ilebelediyelerin yüklenicilerle yapmış bulundukları sözleşmelerin Bakanlıkçadevralınması amacı ile Bakanlık ile yükleniciler arasında yapılacak sözleşmelerve bu devirlerle ilgili yapılacak diğer işlemler damga vergisi ve harçlardanmüstesnadır.
GEÇİCİ MADDE 6- (1) Bu KanunHükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde 40 ıncı madde kapsamında BilgiTeknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından Bakanlık merkez muhasebe birimineaktarılmış tutarları, aynı madde kapsamında Bakanlık bütçesine ödenekkaydetmeye Bakan yetkilidir.
GEÇİCİ MADDE 7- (1) Bakanlıkçakarayolu taşımacılık faaliyetleriyle ilgili olarak verilmiş yetki belgelerinin31/12/2013 tarihine kadar yenilenmesi halinde, yenilenme ücretleri güncel tamücretin %5'i olarak uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 8- (1) Bu KanunHükmünde Kararname uyarınca yürürlüğe konulması gereken idari düzenlemeleryürürlüğe girinceye kadar, mevcut tüzük, yönetmelik, tebliğ ve benzeri idaridüzenlemelerin bu Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı olmayan hükümlerininuygulanmasına devam edilir.
(2) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci, 10 uncu ve 14 üncümaddelerinde yer alan hizmet birimlerinin görevleriyle ilgili ilk defayürürlüğe konulacak idari düzenlemeler onsekiz ay, diğer hizmet birimleriningörevleriyle ilgili ilk defa yürürlüğe konulacak idari düzenlemeler ise bir yıliçinde yürürlüğe konulur.
(3) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesinde yer alanDemiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün demiryolu sektörünün serbestleşmesiyleilişkili görevleriyle ilgili hükümler, demiryolu sektörünün tekel niteliğininkaldırılmasına yönelik düzenlemelerin yürürlüğe girmesini müteakip uygulanır.
MADDE 45- (1) Bu KanunHükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 46- (1) Bu KanunHükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(I) SAYILI CETVEL
BAKANLIK MERKEZ TEŞKİLATI
Müsteşar
Müsteşar Yardımcısı
Hizmet Birimleri
Müsteşar
Müsteşar Yardımcısı
1) Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü
Müsteşar Yardımcısı
2) Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü
Müsteşar Yardımcısı
3) Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürlüğü
Müsteşar Yardımcısı
4) Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğü
Müsteşar Yardımcısı
5) Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü
6) Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü
7) Haberleşme Genel Müdürlüğü
8) Havacılık ve Uzay Teknolojileri Genel Müdürlüğü
9) Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü
10) Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü
11) Denetim Hizmetleri Başkanlığı
12) Strateji Geliştirme Başkanlığı
13) Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığı
14) Hukuk Müşavirliği
15) Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığı
16) Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığı
17) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
18) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
19) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
20) Özel Kalem Müdürlüğü
(2) SAYILI CETVEL
BAKANLIK TAŞRA TEŞKİLATI
BÖLGE MÜDÜRLÜKLERİ
Adı
Bölge Merkezi
Bağlı İller
I. Bölge Müdürlüğü
İstanbul
Edirne, Kırklareli, Kocaeli, Tekirdağ
II. Bölge Müdürlüğü
Ankara
Aksaray, Çankırı, Eskişehir, Kayseri,Kırıkkale, Kırşehir, Konya, Nevşehir
III. Bölge Müdürlüğü
İzmir
Aydın, Denizli, Manisa, Muğla, Uşak
IV. Bölge Müdürlüğü
Bursa
Balıkesir, Bilecik, Çanakkale, Kütahya, Yalova
V. Bölge Müdürlüğü
Adana
Hatay, Karaman, Mersin, Niğde
VI. Bölge Müdürlüğü
Antalya
Afyon, Burdur, Isparta
VII. Bölge Müdürlüğü
Gaziantep
Adıyaman, Kahramanmaraş, Kilis, Osmaniye, Şanlıurfa
VIII. Bölge Müdürlüğü
Diyarbakır
Batman, Bitlis, Elazığ, Hakkari, Mardin, Siirt, Şırnak, Van
IX. Bölge Müdürlüğü
Samsun
Amasya, Çorum, Ordu, Sinop
X. Bölge Müdürlüğü
Erzurum
Ağrı, Ardahan, Bayburt, Bingöl, Erzincan, Iğdır, Kars, Muş, Tunceli
XI. Bölge Müdürlüğü
Trabzon
Artvin, Giresun, Gümüşhane, Rize
XII. Bölge Müdürlüğü
Sivas
Malatya, Tokat, Yozgat
XIII. Bölge Müdürlüğü
Bolu
Bartın, Düzce, Karabük, Kastamonu, Sakarya, Zonguldak
DENİZDİBİ TARAMA BAŞMÜHENDİSLİKLERİ
Sırası
Merkezi
Adı
1
İstanbul
İstanbul Denizdibi Tarama Başmühendisliği
2
İzmir
İzmir Denizdibi Tarama Başmühendisliği
3
Samsun
Samsun Denizdibi Tarama Başmühendisliği
LİMAN BAŞKANLIKLARI
Sırası
Merkezi
Adı
1
İstanbul
İstanbul Liman Başkanlığı
2
İzmit
İzmit Liman Başkanlığı
3
Tekirdağ
Tekirdağ Liman Başkanlığı
4
Zonguldak
Zonguldak Liman Başkanlığı
5
Kdz. Ereğli
Kdz.Ereğli Liman Başkanlığı
6
Silivri
Silivri Liman Başkanlığı
7
Enez
Enez Liman Başkanlığı
8
Ambarlı
Ambarlı Liman Başkanlığı
9
İğneada
İğneada Liman Başkanlığı
10
Yalova
Yalova Liman Başkanlığı
11
Karasu
Karasu Liman Başkanlığı
12
Kefken
Kefken Liman Başkanlığı
13
Şile
Şile Liman Başkanlığı
14
Tuzla
Tuzla Liman Başkanlığı
15
Çanakkale
Çanakkale Liman Başkanlığı
16
Ayvalık
Ayvalık Liman Başkanlığı
17
Bandırma
Bandırma Liman Başkanlığı
18
Bozcaada
Bozcaada Liman Başkanlığı
19
Edremit
Edremit Liman Başkanlığı
20
Erdek
Erdek Liman Başkanlığı
21
Gelibolu
Gelibolu Liman Başkanlığı
22
Gemlik
Gemlik Liman Başkanlığı
23
Gökçeada
Gökçeada Liman Başkanlığı
24
Karabiga
Karabiga Liman Başkanlığı
25
Mudanya
Mudanya Liman Başkanlığı
26
Marmara Adası
Marmara Adası Liman Başkanlığı
27
İzmir
İzmir Liman Başkanlığı
28
Aliağa
Aliağa Liman Başkanlığı
29
Bodrum
Bodrum Liman Başkanlığı
30
Çeşme
Çeşme Liman Başkanlığı
31
Dikili
Dikili Liman Başkanlığı
32
Foça
Foça Liman Başkanlığı
33
Marmaris
Marmaris Liman Başkanlığı
34
Göcek
Göcek Liman Başkanlığı
35
Fethiye
Fethiye Liman Başkanlığı
36
Güllük
Güllük Liman Başkanlığı
37
Datça
Datça Liman Başkanlığı
38
Kuşadası
Kuşadası Liman Başkanlığı
39
Antalya
Antalya Liman Başkalığı
40
Alanya
Alanya Liman Başkanlığı
41
Kemer
Kemer Liman Başkanlığı
42
Finike
Finike Liman Başkanlığı
43
Kaş
Kaş Liman Başkanlığı
44
Samsun
Samsun Liman Başkanlığı
45
Ordu
Ordu Liman Başkanlığı
46
Fatsa
Fatsa Liman Başkanlığı
47
Ünye
Ünye Liman Başkanlığı
48
Sinop
Sinop Liman Başkanlığı
49
Ayancık
Ayancık Liman Başkanlığı
50
İnebolu
İnebolu Liman Başkanlığı
51
Cide
Cide Liman Başkanlığı
52
Amasra
Amasra Liman Başkanlığı
53
Bartın
Bartın Liman Başkanlığı
54
Gerze
Gerze Liman Başkanlığı
55
Mersin
Mersin Liman Başkanlığı
56
İskenderun
İskenderun Liman Başkanlığı
57
Ceyhan
Botaş Liman Başkanlığı
58
Taşucu
Taşucu Liman Başkanlığı
59
Anamur
Anamur Liman Başkanlığı
60
Trabzon
Trabzon Liman Başkanlığı
61
Vakfıkebir
Vakfıkebir Liman Başkanlığı
62
Sürmene
Sürmene Liman Başkanlığı
63
Rize
Rize Liman Başkanlığı
64
Giresun
Giresun Liman Başkanlığı
65
Tirebolu
Tirebolu Liman Başkanlığı
66
Görele
Görele Liman Başkanlığı
67
Pazar
Pazar Liman Başkanlığı.
68
Hopa
Hopa Liman Başkanlığı
69
Tatvan
Tatvan Liman Başkanlığı
70
Fırat
Fırat Liman Başkanlığı
(1) SAYILI LİSTE
KURUMU: ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VEHABERLEŞME BAKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest kadro adedi
Toplam
GİH
Bakan Yardımcısı
1
1
1
GİH
Müsteşar
1
1
1
GİH
Müsteşar Yardımcısı
1
5
5
GİH
Bakanlık Müşaviri
1
30
30
GİH
Karayolu Düzenleme Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Demiryolu Düzenleme Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Deniz Ticareti Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Haberleşme Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Havacılık ve Uzay Teknolojileri Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Altyapı Yatırımları Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürü
1
1
1
GİH
Denetim Hizmetleri Başkanı
1
1
1
GİH
Strateji Geliştirme Başkanı
1
1
1
GİH
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanı
1
1
1
GİH
Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Personel ve Eğitim Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Bilgi İşlem Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
1. Hukuk Müşaviri
1
1
1
GİH
Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri
1
1
1
GİH
Özel Kalem Müdürü
1
1
1
GİH
Genel Müdür Yardımcısı
1
21
21
GİH
Daire Başkanı
1
68
68
GİH
Şube Müdürü
1
141
141
GİH
Şef
3
68
68
GİH
Şef
5
67
67
GİH
Şef
6
1
1
GİH
Koruma ve Güvenlik Şefi
5
3
3
GİH
Şef (Ö)
3-5
12
12
GİH
Başmüfettiş
1
5
5
GİH
Müfettiş
1
6
6
GİH
Müfettiş
2
2
2
GİH
Müfettiş
3
2
2
GİH
Müfettiş (Ö)
1-8
9
9
GİH
Müfettiş Yardımcısı
8
11
11
GİH
İç Denetçi
1
7
7
GİH
İç Denetçi
3
3
3
GİH
İç Denetçi
5
3
3
GİH
Hukuk Müşaviri
1
6
6
GİH
Hukuk Müşaviri
2
5
5
GİH
Hukuk Müşaviri
3
4
4
AH
Avukat
1
1
1
AH
Avukat
4
2
2
AH
Avukat
5
2
2
AH
Avukat
6
3
3
GİH
Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanı
5
88
88
GİH
Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uzmanı
5
37
37
GİH
Denizcilik Uzmanı
5
38
38
GİH
Ulaştırma ve Haberleşme Uzman Yardımcısı
8
88
88
GİH
Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uzman Yardımcısı
8
37
37
GİH
Denizcilik Uzman Yardımcısı
8
38
38
GİH
Avrupa Birliği Uzmanı
1
2
2
GİH
Avrupa Birliği Uzmanı
2
3
3
GİH
Avrupa Birliği Uzmanı
3
2
2
GİH
Avrupa Birliği Uzmanı
4
2
2
GİH
Avrupa Birliği Uzmanı
5
16
16
GİH
Avrupa Birliği Uzmanı
6
5
5
GİH
Avrupa Birliği Uzman Yardımcısı
7
11
11
GİH
Avrupa Birliği Uzman Yardımcısı
8
14
14
GİH
Avrupa Birliği Uzman Yardımcısı
9
5
5
GİH
Uzman
4
15
15
GİH
Uzman (Ö)
1-8
10
10
GİH
Müdür (Ö)
1-3
5
5
GİH
Müdür Yardımcısı (Ö)
1-5
5
5
GİH
Araştırmacı
8
10
10
GİH
Araştırmacı (Ö)
1-8
30
30
GİH
Mali Hizmetler Uzmanı
3
4
4
GİH
Mali Hizmetler Uzmanı
4
4
4
GİH
Mali Hizmetler Uzman Yardımcısı
8
4
4
GİH
Sivil Savunma Uzmanı
1
3
3
GİH
Sivil Savunma Uzmanı
9
1
1
GİH
Mütercim
2
9
9
GİH
Mütercim
6
9
9
GİH
Programcı
5
7
7
GİH
Programcı
7
7
7
GİH
Programcı
9
3
3
GİH
Çözümleyici
1
2
2
GİH
Çözümleyici
5
2
2
GİH
Çözümleyici
7
2
2
GİH
Raportör
5
1
1
TH
Gemi Sürvey Uzmanı
2
10
10
TH
Gemi Sürvey Uzmanı
4
10
10
TH
Gemi Sürvey Uzmanı
6
10
10
TH
Mühendis
1
72
72
TH
Mühendis
2
24
24
TH
Mühendis
3
33
33
TH
Mühendis
4
29
29
TH
Mühendis
5
98
98
TH
Mühendis
6
31
31
TH
Mühendis
7
28
28
TH
Mühendis
8
24
24
TH
Mühendis (Ö)
1-8
20
20
TH
Mimar
1
5
5
TH
Mimar
2
2
2
TH
Mimar
5
5
5
TH
Mimar
6
1
1
TH
Şehir Plancısı
1
1
1
TH
Şehir Plancısı
5
1
1
TH
Şehir Plancısı
8
3
3
TH
Jeolog
8
5
5
TH
Jeofizikçi
8
5
5
TH
Kimyager
1
1
1
TH
Kimyager
8
4
4
TH
Fizikçi
5
1
1
TH
Matematikçi
1
2
2
TH
Matematikçi
3
2
2
TH
Ekonomist
1
1
1
TH
İstatistikçi
1
1
1
TH
İstatistikçi
5
3
3
TH
İstatistikçi
6
1
1
TH
İstatistikçi
8
16
16
TH
Tekniker
1
20
20
TH
Tekniker
2
2
2
TH
Tekniker
3
5
5
TH
Tekniker
5
1
1
TH
Tekniker
6
7
7
TH
Tekniker
7
16
16
TH
Tekniker
9
10
10
TH
Tekniker (Ö)
1-9
20
20
TH
Teknisyen
3
28
28
TH
Teknisyen
4
7
7
TH
Teknisyen
5
7
7
TH
Teknisyen
6
4
4
TH
Teknisyen
7
4
4
TH
Teknisyen
8
3
3
TH
Teknisyen
9
3
3
TH
Teknisyen (Ö)
3-12
10
10
TH
Teknik Ressam
3
2
2
TH
Teknik Ressam
12
2
2
GİH
Ayniyat Saymanı
3
2
2
GİH
Memur
5
62
62
GİH
Memur
6
25
25
GİH
Memur
7
35
35
GİH
Memur
8
65
65
GİH
Memur
9
35
35
GİH
Memur
10
31
31
GİH
Bilgisayar İşletmeni
3
4
4
GİH
Bilgisayar İşletmeni
4
4
4
GİH
Bilgisayar İşletmeni
5
10
10
GİH
Bilgisayar İşletmeni
6
11
11
GİH
Bilgisayar İşletmeni
7
11
11
GİH
Bilgisayar İşletmeni
8
16
16
GİH
Bilgisayar İşletmeni
9
11
11
GİH
Bilgisayar İşletmeni
10
8
8
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
3
16
16
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
4
9
9
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
5
18
18
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
6
16
16
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
7
12
12
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
8
15
15
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
9
12
12
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
10
14
14
GİH
Koruma ve Güvenlik Görevlisi
5
1
1
GİH
Koruma ve Güvenlik Görevlisi
8
2
2
GİH
Koruma ve Güvenlik Görevlisi
10
10
10
GİH
Şoför
7
3
3
SH
Daire Tabibi
5
2
2
SH
Diyetisyen
8
1
1
SH
Biyolog
5
3
3
SH
Hemşire
1
1
1
SH
Hemşire
2
1
1
SH
Hemşire
3
2
2
YH
Teknisyen Yardımcısı
5
2
2
YH
Hizmetli
5
3
3
YH
Hizmetli
7
1
1
YH
Hizmetli
9
1
1
YH
Kaloriferci
7
1
1
YH
Dağıtıcı
5
1
1
TOPLAM
2105
2105
KURUMU: ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VEHABERLEŞME BAKANLIĞI
TEŞKİLATI: TAŞRA
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest kadro adedi
Toplam
GİH
Bölge Müdürü
1
14
14
GİH
Bölge Müdür Yardımcısı
1
36
36
GİH
Şube Müdürü
1
36
36
GİH
Şube Müdürü
3
36
36
GİH
Liman Başkanı
1
35
35
GİH
Liman Başkanı
2
35
35
GİH
Liman Başkan Yardımcısı
1
35
35
GİH
Liman Başkan Yardımcısı
2
35
35
GİH
Gemi Sürvey Kurulu Başkanı
1
7
7
GİH
Gemi Adamı
3
3
3
GİH
Denizcilik Uzmanı
5
65
65
GİH
Denizcilik Uzman Yardımcısı
8
60
60
GİH
Şef
3
72
72
GİH
Şef
5
72
72
GİH
Müdür (Ö)
1
1
1
GİH
Araştırmacı (Ö)
1
25
25
GİH
Uzman
5
5
5
GİH
Uzman (Ö)
1-8
8
8
GİH
Sivil Savunma Uzmanı
3
1
1
GİH
Şef (Ö)
3-5
14
14
AH
Avukat
8
28
28
GİH
Mütercim
8
4
4
TH
Kaptan
1
5
5
TH
Gemi Sürvey Uzmanı
1
110
110
TH
Gemi Sürvey Uzmanı
2
110
110
TH
Başmühendis
1
30
30
TH
Mühendis
1
86
86
TH
Mühendis
2
16
16
TH
Mühendis
3
18
18
TH
Mühendis
4
19
19
TH
Mühendis
5
41
41
TH
Mühendis
6
35
35
TH
Mühendis
7
35
35
TH
Mühendis
8
29
29
TH
Mühendis (Ö)
1-8
11
11
TH
Mimar
1
3
3
TH
Mimar
4
3
3
TH
Mimar
5
5
5
TH
Mimar
8
4
4
TH
Şehir Plancısı
5
1
1
TH
Şehir Plancısı
8
12
12
TH
Matematikçi
5
1
1
TH
Tekniker
1
34
34
TH
Tekniker
2
11
11
TH
Tekniker
3
6
6
TH
Tekniker
6
4
4
TH
Tekniker
7
25
25
TH
Tekniker
8
16
16
TH
Tekniker (Ö)
1-9
6
6
TH
Teknisyen
3
16
16
TH
Teknisyen
4
8
8
TH
Teknisyen
5
10
10
TH
Teknisyen
10
16
16
TH
Teknisyen (Ö)
3-12
7
7
TH
Teknik Ressam
5
1
1
TH
Sürveyan
5
2
2
GİH
Gemi Trafik Başkontrolörü
1
30
30
GİH
Gemi Trafik Kontrolörü
5
20
20
GİH
Gemi Trafik Kontrolörü
7
20
20
GİH
Gemi Trafik Kontrolörü
9
20
20
GİH
Memur
5
126
126
GİH
Memur
6
46
46
GİH
Memur
7
81
81
GİH
Memur
8
41
41
GİH
Memur
9
46
46
GİH
Memur
10
61
61
GİH
Memur
12
61
61
GİH
Bilgisayar İşletmeni
3
6
6
GİH
Bilgisayar İşletmeni
4
3
3
GİH
Bilgisayar İşletmeni
5
10
10
GİH
Bilgisayar İşletmeni
6
3
3
GİH
Bilgisayar İşletmeni
7
3
3
GİH
Bilgisayar İşletmeni
8
26
26
GİH
Bilgisayar İşletmeni
9
3
3
GİH
Bilgisayar İşletmeni
10
4
4
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
3
6
6
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
4
4
4
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
5
4
4
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
6
4
4
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
7
6
6
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
8
136
136
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
9
4
4
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
10
4
4
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
11
4
4
GİH
Koruma ve Güvenlik Görevlisi
9
6
6
GİH
Koruma ve Güvenlik Görevlisi
11
6
6
GİH
Şoför
5
7
7
SH
Daire Tabibi
1
2
2
YH
Teknisyen Yardımcısı
5
1
1
YH
Teknisyen Yardımcısı
8
1
1
YH
Hizmetli
5
8
8
YH
Hizmetli
7
4
4
YH
Kaloriferci
5
2
2
YH
Bekçi
5
6
6
TOPLAM
2188
2188
(2) SAYILI LİSTE
KURUMU: ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VEHABERLEŞME BAKANLIĞI
TEŞKİLATI: MERKEZ
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest kadro adedi
Toplam
GİH
Bakanlık Müşaviri
1
120
120
GİH
Araştırmacı
1
10
10
TOPLAM
130
130
KURUMU: ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VEHABERLEŞME BAKANLIĞI
TEŞKİLATI: TAŞRA
İHDAS EDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest kadro adedi
Toplam
GİH
Araştırmacı
1
120
120
TOPLAM
120
120
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Dava dilekçesinde, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7., 8.,10., 11., 36., 87., 91., 123., 125., 127., 128. ve 163.maddelerinedayanılmıştır.
III- İLK İNCELEME
A- Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince SerruhKALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR,Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, EnginYILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ve Erdal TERCAN'ınkatılımlarıyla 12.1.2012 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikleAnayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ hakkındaki reddi hâkim talebigörüşülmüştür.
Dava dilekçesinde, Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ'ın,kamuoyunda Wikileaks belgeleri olarak bilinen ve bir internet sitesinde yer alanbilgilere göre, 2003 yılında ABD Büyükelçisine Cumhuriyet Halk Partisialeyhinde bir takım beyanlarda bulunduğu, 25.4.2011 tarihinde AnayasaMahkemesinin 49. Kuruluş Yıldönümü'nde yaptığı açılış konuşmasında 'Ümitediyorum ki bu gayret, Anayasa Mahkemesine dava açmak suretiyle sorun çözmekolaycılığını da ortadan kaldıracaktır.' ifadelerine yer verdiği,ayrıca 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun iptali istemiyle açılan davada verilenkararda açıklanan görüşünün daha önceki kararlarda yer alan görüşlerinden farklıolduğu, bu nedenlerle Cumhuriyet Halk Partisinin tarafı olduğu davalardatarafsız olarak karar veremeyeceği ileri sürülerek 6216 sayılı Kanun'un 59.maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile 60. maddesinin (1) numaralı fıkrasıuyarınca reddi talep edilmiştir.
Hâkimin reddi kurumu, hâkimin tarafsız kalamayacağı şüphesibulunan bir davaya bakmamasını sağlamaya yönelik olup temel bir hak olan adilyargılanma hakkıyla ilişkilidir. Nitekim adil yargılanma hakkı tarafsız birmahkeme önünde yargılanma hakkını da içerir. Bu nedenle hukukumuzda, hâkimintarafsız kalamayacağı varsayılan veya tarafsızlığından kuşku duyulabilecekdurumlarda ya davaya bakması yasaklanmış ya da taraflarca reddedilebileceğikabul edilmiştir.
6216 sayılı Kanun'un 59. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d)bendinde, Anayasa Mahkemesi Başkanı ve üyelerinin, istişarî görüş vedüşüncelerini ifade etmiş olduğu dava ve işlere bakamayacakları; 60. maddesinin(1) numaralı fıkrasında, Anayasa Mahkemesi Başkanı ve üyelerinin tarafsızhareket edemeyecekleri kanısını haklı kılan hallerin olduğu iddiası ilereddolunabileceği; (2) numaralı fıkrasında, bu takdirde, Genel Kurul ya dabölümlerde ilgili üye katılmaksızın ret konusu hakkında kesin karar verileceği;(5) numaralı fıkrasında ise ret talebinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılmasıve esas yönünden kabul edilmemesi hâlinde, talepte bulunanların her birineMahkemece beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin paracezası verileceği kurala bağlanmıştır.
Dava dilekçesinde hâkimin reddi talebi yönünden dayanılanhususlardan biri Wikileaks belgeleri olarak bilinen belgelerde yer aldığı ilerisürülen bilgilerdir. Ancak, bu belgelerin gerçekte var olup olmadığıkanıtlanamadığı gibi, içerdiği bilgilerin doğru olup olmadığı da ortayakonulabilmiş değildir. Aksine, belgelerde ismi geçen birçok kişi gibi AnayasaMahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ tarafından da kamuoyunun bilgisine sunulduklarıilk andan itibaren anılan belgelerde var olduğu ileri sürülen bilgiler açıkçayalanlanmıştır. Ret talebi yönünden dayanılan hususlardan biri olan açılışkonuşmasındaki sözler, Türk siyasal yaşamındaki uzlaşma kültürü eksikliğine vetemel siyasal sorunların siyasi arenada çözümü yerine yargı kurumlarına havaleedilmesi eğilimine yönelik genel ve kişisel nitelikte bir eleştiri olup somutbir davaya ilişkin herhangi bir görüş veya düşünce içermemektedir. Ret talebinedayanak yapılan hususlardan sonuncusu olan Anayasa Mahkemesi Başkanı HaşimKILIÇ'ın geçmişte kimi dava dosyalarında kullandığı oylar, tamamen hâkiminyargısal görevine ilişkindir. Hâkimin geçmişte verdiği kararlar ve kullandığıoyların ret sebebi olarak kabul edilemeyeceği açıktır. Dolayısıyla, davadilekçesinde hâkimin reddi nedeni olarak ileri sürülen hususlar, Kanun'dadüzenlenen davaya bakılması yasak bir hâl veya ret sebebi olarak kabuledilemez.
Öte yandan, her hak gibi hâkimin reddini talep etme hakkının daamacına uygun olarak kullanılması gerekir. Aksi hâlde hakkın kötüyekullanılması söz konusu olur. Somut dava dosyasında, varlığı ve içerdiğibilgilerin doğruluğu kanıtlanmamış aksine yalanlanmış olan hukuken delil değeribulunmadığı açık bir takım bilgi ve belgelere, yine ret sebebi olmadığı açıkolan hâkimin önceki dava dosyalarında kullandığı oylara dayanılarak rettalebinde bulunulmuş olması, hâkimin reddini talep etme hakkının iyi niyetle veamacına uygun olarak kullanılmadığını ortaya koymaktadır. Bu nedenle 6216sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrası gereğince ret talebindebulunanlara takdiren 500 TL disiplin para cezası uygulanmasına karar verilmesigerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle:
1- Hâkimin reddi talebinin esastan REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
2- Talebin kötü niyetle yapıldığının KABULÜNE ve 6216 sayılıKanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrası gereğince DİSİPLİN PARA CEZASIUYGULANMASINA, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT ileZehra Ayla PERKTAŞ'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
3- Disiplin para cezasının talepte bulunan davacıya verilmesine,Serruh KALELİ, Burhan ÜSTÜN ile Nuri NECİPOĞLU'nun 'Para cezasınıntalepte bulunanların her birine verilmesi gerektiği'yolundaki karşıoylarıve OYÇOKLUĞUYLA,
4- Para cezası miktarının 500 Türk Lirası olarak esas alınmasına,OYBİRLİĞİYLE,
karar verilmiştir.
B- Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince12.1.2012 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklikbulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürlüğü durdurma isteminin esasinceleme aşamasında karara bağlanmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
IV- ESASIN İNCELENMESİ
Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Mustafa BAYSAL tarafındanhazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu Kanun Hükmünde Kararname kuralları,dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A-İptal Başvurusundan Sonra Yapılan Değişikliklerin İptal KonusuKurallara Etkisi
KHK'nin 39. maddesi, 666 sayılı KHK'nin 1. maddesiyle yürürlüktenkaldırıldığından, konusu kalmayan bu maddeye yönelik iptal istemihakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir.
B- Kanun Hükmünde Kararnamelerin Yargısal Denetimi Hakkında GenelAçıklama
Anayasa'nın 91. maddesinde düzenlenen kanun hükmünde kararnameler,işlevsel yönden yasama işlemi niteliğinde olduğundan yargısal denetimlerininyapılması görev ve yetkisi Anayasa'nın 148. maddesi ile Anayasa Mahkemesineverilmiştir. Yargısal denetimde kanun hükmünde kararnamenin, öncelikle yetkikanununa sonra da Anayasa'ya uygunluğu sorunlarının çözümlenmesi gerekir. Herne kadar, Anayasa'nın 148. maddesinde kanun hükmünde kararnamelerin yetkikanunlarına uygunluğunun denetlenmesinden değil, yalnızca Anayasa'ya biçim veesas bakımlarından uygunluğunun denetlenmesinden söz edilmekte ise deAnayasa'ya uygunluk denetiminin içerisine öncelikle kanun hükmünde kararnameninyetki kanununa uygunluğunun denetimi de girer. Çünkü Anayasa'da, BakanlarKuruluna ancak yetki kanununda belirtilen sınırlar içerisinde kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi verilmesi öngörülmüştür. Yetkinin dışına çıkılması,kanun hükmünde kararnameyi Anayasa'ya aykırı duruma getirir.
Dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan alan olağanüstü halkanun hükmünde kararnamelerinden farklı olarak, olağan dönemlerdeki kanunhükmünde kararnamelerin bir yetki kanununa dayanması zorunludur. Bu nedenle,kanun hükmünde kararnameler ile dayandıkları yetki kanunu arasında çok sıkı birbağ vardır. Kanun hükmünde kararnamenin yetki kanunu ile olan bağı, kanunhükmünde kararnameyi aynen ya da değiştirerek kabul eden kanun ile kesilir.Kanun hükmünde kararnamenin Anayasa'ya uygun bir yetki kanununa dayanması,geçerliliğinin ön koşuludur. Bir yetki kanununa dayanmadan çıkartılan veyadayandığı yetki kanunu iptal edilen kanun hükmünde kararnamelerin içeriğiAnayasa'ya aykırılık oluşturmasa bile bunların Anayasa'ya uygunluğundan sözedilemez.
Kanun hükmünde kararnamelerin Anayasa'ya uygunluk denetimi,kanunların denetiminden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde, 'KanunlarAnayasaya aykırı olamaz.' denilmektedir. Bu nedenle kanunların denetiminde,onların yalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. Kanunhükmünde kararnameler ise konu, amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hemdayandıkları yetki kanununa hem de Anayasa'ya uygun olmak zorundadırlar.
Anayasa'da kimi konuların kanun hükmünde kararnamelerledüzenlenmesi yasaklanmaktadır. Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, 'Sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...'in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kural gereğince, TürkiyeBüyük Millet Meclisi, 'Bakanlar Kurulu'na ancak kanun hükmündekararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alana girmeyen konularda kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi verebilir.
Anayasa'nın herhangi bir maddesinde kanunla düzenleneceğiöngörülen bir konunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkçayasakladığı hükümler ile ilgili olmadıkça ya da Anayasa'nın 163. maddesindeolduğu gibi kanun hükmünde kararname çıkarılamayacağı açıkça belirtilmedikçekanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırılık oluşturmaz.
C-Kanun Hükmünde Kararname'nin Ayrı Ayrı Tüm Maddeleri ve Eki(1)ve (2) Sayılı Cetveller ile (1) ve (2) Sayılı Listelerin 6223 Sayılı YetkiKanunu Kapsamında Olup Olmadığının İncelenmesi
Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddelerinin ve eki (1)ve (2) sayılı cetveller ile listelerin 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamındaolmadığı ve acil, ivedi, önemli ve zorunlu konuları düzenlemediği belirtilerekAnayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7., 87., 91., 123. ve 163. maddelerineaykırı oldukları ileri sürülmüştür.
6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamını düzenleyen 1.maddesinde Kanun'un amacı, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimlive ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlamak olarak belirlenmiş ve yetkininkapsamı iki başlık altında tespit edilmiştir. Yetkinin kapsamına ilk olarakkamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesigirmektedir. Bu çerçevede gerekli görülmesi halinde yeni bakanlıklar kurulması,var olan bakanlıkların birleştirilmesi, bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkilikuruluşlarının yeniden belirlenmesi için kanun hükmünde kararname çıkarmayetkisi verilmiştir. Bu amaçla;
1- Mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veya kaldırılmasına,yeni bakanlıklar kurulmasına, anılan bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkilikuruluşlarıyla hiyerarşik ilişkilerine,
2- Mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık veilgilerinin yeniden belirlenmesine veya bunların mevcut, birleştirilen veyayeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimi olarak yenidendüzenlenmesine,
3- Mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veya yeni kurulanbakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine, taşrada veyurt dışında teşkilatlanma esaslarına,
ilişkin kanun hükmünde kararname çıkarılabilecektir.
İkinci olarak kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilenmemurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma,nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliyesevk edilme usul ve esaslarına ilişkin olarak değişiklikler ve yenidüzenlemeler yapılması için kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisiverilmiştir.
6223 sayılı Yetki Kanunuyla kamu hizmetlerinin bakanlıklararasındaki dağılımının yeniden belirlenmesi amacına yönelik olarak BakanlarKuruluna verilen kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi, Bakanlıklar ilebağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları kapsamakta olup Bakanlık veya bağlı,ilgili ve ilişkili kuruluş niteliğinde olamayan kamu kurum ve kuruluşlarıkapsamına almamaktadır. Bakanlar Kurulunun, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nadayanarak bakanlık veya bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluş niteliğinde olamayankamu kurum ve kuruluşlarının görev, yetki, teşkilat ve kadrolarına ilişkindüzenleme yapması mümkün değildir.
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda;KHK'nin, hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilen 39. maddesiile Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca iptal edilenler dışındakalan diğer kurallar 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun kapsamında kaldığındanAnayasa'nın 91. maddesine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
D- Kanun Hükmünde Kararname'nin Tüm Maddelerinin Anayasa'nın 91.Maddesi Yönünden İncelenmesi
Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddelerinin ve eki (1)ve (2) sayılı cetveller ile listelerin Anayasa'nın 91. maddesinin birincifıkrasında kanun hükmünde kararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alanlarailişkin düzenleme içerdiği, bu nedenle Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7.,87., 91., 123. ve 163. maddelerine aykırı oldukları ileri sürülmüştür.
1- KHK'nin 17. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasında YerAlan ''mesleğe alınmaları''İbaresi
KHK'nin 17. maddesinde, Denetim Hizmetleri Başkanlığıdüzenlenmiştir. Anılan maddenin (1) numaralı fıkrasında, Başkanlığın görevlerisayıldıktan sonra dava konusu kuralı da içeren (2) numaralı fıkrasında, DenetimHizmetleri Başkanlığı ve Müfettişlerin çalışma usul ve esasları ile MüfettişYardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tezhazırlama ve yeterlik sınavları ile diğer hususların yönetmelikle düzenleneceğibelirtilmiştir.
Anayasa'nın 'Kamu hizmetlerine girme hakkı' başlıklı70. maddesinin birinci fıkrasında, her Türk'ün, kamu hizmetlerine girme hakkınasahip olduğu belirtildikten sonra ikinci fıkrasında, hizmete alınmada görevingerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemeyeceği kuralabağlanmıştır. Buna göre, Anayasa'nın 70. maddesinde düzenlenen ve ikincikısmının 'Siyasi Haklar ve Ödevler'başlıklı dördüncü bölümünde yeralan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun hükmünde kararnameile düzenleme yapılması mümkün değildir.
Müfettiş Yardımcılığı kadrolarına giriş koşullarının belirlenmesiAnayasa'nın 70. maddesine göre kamu hizmetine girme hakkına ilişkin birdüzenleme olduğundan KHK'nin 17. maddesinin (2) numaralı fıkrasındaki bu ibareAnayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir.
Serdar ÖZGÜLDÜR ile Burhan ÜSTÜN bu görüşlere değişik gerekçeylekatılmışlardır.
Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.
2- KHK'nin 28. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasının (a) ve (b)Bentleri
KHK'nin 28. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, KHK'nin 7 ilâ 14.maddelerde düzenlenen Bakanlık hizmet birimlerinin sorumluluk alanlarıylailgili olarak, bu birimlerin beş bent halinde fıkrada sayılan görevleri deyerine getirecekleri belirtilmiştir. Maddenin (2) numaralı fıkrasında iseanılan Bakanlık hizmet birimlerinin, sorumluluk alanlarıyla ilgili olarakhazırladıkları ve Resmî Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulanBakanlık idari düzenlemelerinde, bu düzenlemeleri ihlal edecek hizmet üretenlerile hizmetten yararlananlar için yerine getirecekleri görev ve yetkilersayılmıştır. Söz konusu görev ve yetkiler şöyledir;
a- Hangi hallerde uygulanacağını açıkça belirtmek şartıyla;uyarma, geçici faaliyet durdurma ve yetki iptali şeklinde idari müeyyideleröngörmek ve ihlal edenlere belirlenen idari müeyyideleri uygulamak,
b- Hangi hallerde uygulanacağını ve miktarını açıkça belirtmekşartıyla; 7. maddede yer alan hizmet birimi beşbin Türk Lirasına kadar, 8. ve11. maddelerde yer alan hizmet birimleri ikiyüzellibin Türk Lirasına kadar, 12.maddede yer alan hizmet birimi beşyüzbin Türk Lirasına kadar, 9. ve 10.maddelerde yer alan hizmet birimleri ise beş milyon Türk Lirasına kadar idaripara cezası uygulaması öngörmek ve ihlal edenlere belirlenen miktarda idaripara cezası karar tutanağı düzenlemek veya düzenletmek.
Anayasa'nın 'Suç ve cezalara ilişkin esaslar' başlıklı38. maddesinin üçüncü fıkrasında, 'Ceza ve ceza yerine geçen güvenliktedbirleri ancak kanunla konulur.' hükmüne yer verilmiştir.Anayasa'nın 38. maddesinde düzenlenen ve ikinci kısmının 'Kişinin Hakları veÖdevleri' başlıklı ikinci bölümünde yer alan suç ve cezalara ilişkinhükümlerin kanun hükmünde kararnameyle düzenlenmesi mümkün değildir.
KHK'nin 28. maddesinin (2) numaralı fıkrasının anılan bentleriAnayasa'nın 38. maddesi kapsamında idari müeyyide gerektiren fiiller ile bufiillere uygulanacak yaptırımlara ilişkin hükümleriçerdiğinden, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır.İptali gerekir.
3- KHK'nin 37. Maddesinin (2), (3), (4) ve (5) NumaralıFıkraları
KHK'nin 37. maddesinin (1) numaralı fıkrasıyla, Bakanlığın merkezteşkilatı için Ulaştırma ve Haberleşme Uzmanı, Havacılık ve Uzay TeknolojileriUzmanı, Ulaştırma ve Haberleşme Uzman Yardımcısı, Havacılık ve UzayTeknolojileri Uzman Yardımcısı; merkez ve taşra teşkilatı için ise DenizcilikUzmanı ve Denizcilik Uzman Yardımcısı kadroları ihdas edilmiştir. Maddenin (2)numaralı fıkrasında, Ulaştırma ve Haberleşme Uzman Yardımcılığı, Havacılık veUzay Teknolojileri Uzman Yardımcılığı ile Denizcilik Uzman Yardımcılığınaatanma koşulları sıralanmış; (3) numaralı fıkrasında, Ulaştırma ve HaberleşmeUzmanı, Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uzmanı ile Denizcilik Uzmanıkadrolarına atanma koşulları belirtilmiş; (4) numaralı fıkrasında,hazırladıkları uzmanlık tezi kabul edilmeyenler, yeterlik sınavında başarısızolanlar veya yeterlik sınavına girmeye hak kazandığı halde geçerli mazeretiolmaksızın sınav hakkını kullanmayanların ilgili uzman yardımcılığı unvanlarınıkaybedecekleri ve bu nedenle de durumlarına uygun diğer kadrolara atanacakları hükmebağlanmıştır. Maddenin (5) numaralı fıkrasında da, Ulaştırma ve HaberleşmeUzmanları, Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uzmanları, Denizcilik Uzmanları ileUlaştırma ve Haberleşme Uzman Yardımcıları, Havacılık ve Uzay TeknolojileriUzman Yardımcıları, Denizcilik Uzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları,yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğerhususların yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüştür.
Anayasa'nın 'Kamu hizmetlerine girme hakkı' başlıklı70. maddesinin birinci fıkrasında, her Türk'ün, kamu hizmetlerine girme hakkınasahip olduğu belirtildikten sonra ikinci fıkrasında, hizmete alınmada görevingerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemeyeceği kuralabağlanmıştır. Buna göre, Anayasa'nın 70. maddesinde düzenlenen ve ikincikısmının 'Siyasi Haklar ve Ödevler'başlıklı dördüncü bölümünde yeralan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun hükmünde kararnameile düzenleme yapılması mümkün değildir.
Ulaştırma ve Haberleşme Uzman Yardımcıları, Havacılık ve UzayTeknolojileri Uzman Yardımcıları, Denizcilik Uzman Yardımcıları için tahsisedilen kadrolara giriş koşullarının belirlenmesi Anayasa'nın 70. maddesine görekamu hizmetine girme hakkına ilişkin bir düzenleme olduğundan, KHK'nin 37.maddesinin (2), (3), (4) ve (5) numaralı fıkraları Anayasa'nın 91. maddesininbirinci fıkrasına aykırıdır. İptalleri gerekir.
Serdar ÖZGÜLDÜR ile Burhan ÜSTÜN bu görüşlere değişik gerekçeylekatılmışlardır.
Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.
4- KHK'nin Diğer Kuralları
KHK'nin 17. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan ''mesleğealınmaları'' ibaresi, 28. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) ve(b) bentleri, 37. maddesinin (2), (3), (4) ve (5) numaralı fıkraları ilehakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilenler dışında kalan diğerkurallarında Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca kanun hükmündekararname ile düzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin herhangi birdüzenlemeye yer verilmediği anlaşıldığından bu maddelere, fıkralara, bentlere,bölümlere, cetvellere ve listelere ilişkin iptal isteminin reddi gerekir.
E- Kanun Hükmünde Kararname'nin İçerik Yönünden İncelenmesi
1- KHK'nin 17. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasının ''mesleğealınmaları''İbaresi Dışında Kalan Bölümü
Dava dilekçesinde, KHK'nin 37. maddesinde düzenlenen uzmanlarınmesleğe alınmaları ve yetiştirilmelerine ilişkin usul ve esaslar kanunladüzenlenmiş iken, müfettişlerin çalışma usul ve esasları ile müfettişyardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tezhazırlama ve yeterlik sınavları ile diğer hususların yönetmeliğe bırakıldığı,bu nedenle kuralın, Anayasa'nın 2., 6., 7., 8. 11. 123. ve 128. maddelerineaykırı olduğu ileri sürülmüştür.
KHK'nin 17.maddesinin (1) numaralı fıkrasında, Denetim HizmetleriBaşkanlığının görevleri sayılmış, iptali istenen ikinci fıkrasında iseBaşkanlığın ve Müfettişlerin çalışma usul ve esasları ile MüfettişYardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tezhazırlama ve yeterlik sınavları ile diğer hususların yönetmelikle düzenlenmesiöngörülmüştür. Buna göre, iptali istenen fıkrada yönetmeliğe bırakılanhususlar şunlardır;
1- Başkanlığın ve Müfettişlerin çalışma usul ve esasları, Müfettişyardımcılarının giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve esasları, müfettişliğeyükselmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları.
2- Müfettiş Yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri,yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavları ile diğer hususlar.
Dava konusu kuralda yer alan ''mesleğe alınmaları'' ibaresi,Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'ya aykırı bulunarakiptal edildiğinden, öne sürülen Anayasa'ya aykırılık iddiaları bu ibareyeyönelik olarak incelenmemiştir.
Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temelilkelerinden biri 'belirlilik ilkesi'dir. Bu ilkeye göre, yasaldüzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya vekuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasıayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesigerekir.
Anayasa'nın 123. maddesinde, idarenin bütünlüğü ve kanuniliğiilkesi kabul edilmiştir. Bu ilkeyle bağlantılı olarak Anayasa'nın 128.maddesinde de 'Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamutüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamuhizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamugörevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerininnitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylıkve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Üst kademeyöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.'denilmiştir. Buna göre, Anayasa'nın 128. maddesinin birinci fıkrasıkapsamındaki görevleri yürüten bütün personelin nitelikleri, atanmaları, görevve yetkileri, hakları ve yükümlülüklerinin kanunla düzenlenmesi gerekir.
Anayasa'nın 7. maddesindeki, 'Yasama yetkisi Türk Milleti adınaTürkiye Büyük Millet Meclisi'nindir. Bu yetki devredilemez.' kuralına göre,kanun koyucunun temel ilkeleri koymadan, çerçeveyi çizmeden yürütmeye yetkivermemesi, sınırsız, belirsiz bir alanı, yönetimin düzenlemesine bırakmamasıgerekir. Belirtilen konuların kanunla düzenlenmesi gerekmekte ise de tümayrıntılarının sadece kanunla düzenlenmesi beklenemez ve bu konuda idari düzenlemeleryapılması Anayasa'nın 7. ve 128. maddesine aykırılık teşkil etmez.
KHK'nin 17. maddesinin (1) numaralı fıkrasında DenetimHizmetleri Başkanlığının görevleri dört bent halinde sayılmış ve bunutamamlamak üzere iptali istenen fıkraya yer verilmiştir. Böylece Başkanlık vedolayısıyla müfettişlerin görevleri belirlenmiştir.Müfettişlerin müfettişyardımcıları arasından atanacağı madde kapsamından anlaşılmaktadır. Bundanbaşka, müfettiş yardımcılarının yarışma sınavı ile mesleğe kabul edilecekleri,yetiştirilirken tez hazırlayacakları ve bir yeterlilik sınavına tabitutulacakları da anlaşılmaktadır.
İptali istenen kuralla, müfettiş yardımcılığına girişte vemüfettiş yardımcılığından müfettişliğe geçişte yapılacak sınavların usul veesasları, adı geçenlerin yetiştirilmesine dair diğer hususlar ile Başkanlığınve müfettişlerin çalışma usul ve esasları yönetmeliğe bırakılmaktadır.Memurların nitelik, atanma, görev ve yetki,hak ve yükümlülük, aylık ve ödenekveya diğer özlük işlerine ilişkin olmayıp salt idare tekniğine ilişkin olarakyönetmeliğe bırakılan bu hususlar yasama yetkisinin devri sayılamayacağı gibi,hukuk devleti ilkesine de aykırılık oluşturmaz.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 2., 7., 123.ve 128. maddelerine aykırı değildir.
Kuralın, Anayasa'nın 6. ve 8. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.
2- KHK'nin 29. Maddesinin (13) Numaralı Fıkrası
Dava dilekçesinde, kurulacak sürekli ve geçici kurullarınüyelerinin hangi hizmet birimi, kuruluş, kurum, üniversite, sivil toplum örgütütemsilcileri veya alanında uzman ve yetkin kişilerden oluşacağı ile, sahipolmaları gereken özelliklerin ve kurulların çalışma usul ve esasların kanunladüzenlenmesi gerektiği ileri sürülerek bu içeriğe haiz olmayan kuralınAnayasa'nın 7., 8., 11., 123 ve 128. maddelerine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.
KHK'nin 29. maddesinde, Bakanlığın görev alanına giren konularlailgili olarak çalışmalarda bulunmak, araştırma, inceleme ve değerlendirmeyapmak üzere bakanlık, kurum ve kuruluş, sivil toplum kuruluşları temsilcilerive konuyla ilgili uzmanların katılımıyla Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu,Demiryolu Koordinasyon Kurulu, Araştırma Merkezi İzleme ve Yönlendirme Kurulu,Şûra Düzenleme Kurulu ve İnternet Geliştirme Kurulu adıyla toplam beş kuruloluşturulması öngörülmekte ve bu kurulların görevleri maddenin devamındasırasıyla sayılmaktadır.
Maddenin (7) numaralı fıkrasında, Bakanlıkça teknik ve ekonomikgelişmelerin ortaya çıkardığı ulaştırma, denizcilik, haberleşme, posta,evrensel hizmet, havacılık ve uzay teknolojileri iş, hizmet ve sistemleriyleilgili olarak oluşturulacak yeni politika ve stratejilerin tespitiyle ilgiliçalışmalarda bulunmak, araştırma, inceleme ve değerlendirme yapmak üzereBakanlık dışından bu alanlarda uzman kişiler ile faaliyet gösteren kuruluştemsilcilerinin katılımıyla görev süresi bir yılı geçmemek üzere geçicikurulların oluşturabileceği öngörülmektedir. Bu kurulların görev süresi enfazla bir yıl olup, ihtiyaç halinde bir kez uzatılabilecektir. Aynı anda enfazla iki adet geçici kurul çalıştırılabilmesi mümkündür. Geçici kurullar,Bakanın doğrudan kendisinin belirlediği konularda verdiği görevleri yerinegetirirler.
Maddenin (8) numaralı fıkrasında, sürekli ve geçici kurulların üyesayısının yediyi geçemeyeceği belirlenmiştir.
(9) numaralı fıkrada, kurul üyelerine yapılacak ödeme konuedinilmektedir. Buna göre sürekli ve geçici kurulların Bakanlık ve Bakanlıkkuruluşları dışındaki kamu personeli olan üyelerine, 22.1.1990 günlü, 399sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri çerçevesinde kamu iktisaditeşebbüsleri yönetim kurulu üyelerine ödenen aylık ücretin %25'i, diğerüyelerine ise %50'si ödenecek; bir kişinin birden fazla sürekli veya geçicikurulda üyeliği bulunması halinde, bu kişiye sadece bir kurul üyeliği için buödeme yapılabilecektir. (10) numaralı fıkra gereğince, sürekli ve geçici kurulüyelerinin kurul çalışmalarıyla ilgili olarak uçak, otobüs ve trenle yaptıklarıseyahatlerin yol giderleri sunacakları bilet karşılığı kendilerine ayrıcaödenir.
(11) numaralı fıkrada, sürekli ve geçici kurulların,çalışmalarıyla ilgili konularda ihtiyaç oluşması halinde araştırma, inceleme vedanışmanlık hizmetleriyle sınırlı olmak üzere Bakanlık Döner Sermaye İşletmesivasıtasıyla hizmet alımı yapabilmelerine imkân sağlanmıştır.
(12) numaralı fıkra uyarınca, sürekli ve geçici kurullartarafından yapılacak harcamalar ile kurul üyelerinin ücretleri bu amaçlaBakanlık Döner Sermaye İşletmesi bütçesine konulan ödenekten karşılanır.
İptali istenen (13) numaralı fıkrada ise 'Sürekli vegeçici kurul üyelerinin hangi hizmet birimi, kuruluş, kurum, üniversite, siviltoplum örgütü temsilcileri veya alanında uzman ve yetkin kişilerden oluşacağı,sahip olmaları gereken özellikler ile kurulların çalışma usul ve esasları yönetmeliklebelirlenir.' hükmüne yer verilmiştir.
Bir önceki başlık altında da ifade edildiği üzere, Anayasa'dakanun ile düzenlenmesi öngörülen konularda yürütme organına genel, sınırsız,esasları ve çerçevesi belirsiz bir düzenleme yetkisi verilemez. Yürütmeyedevredilen yetkinin Anayasa'ya uygun olabilmesi için, yasada temel hükümlerinya da temel esasların belirlenmesi, ancak uzmanlık ve yönetim tekniğine ilişkinkonuların düzenlenmesinin yürütme organına bırakılması gerekir.
Sürekli kurulların adlarıyla görevleri KHK'da ayrı ayrı veayrıntılı olarak sayılmıştır. 3046 sayılı Kanun'un 'Sürekli kurullar'başlıklı 39. maddesinde de 'Bakanlıklarda ve bağlı kuruluşlardahizmetin kurul biçiminde yürütülmesi gerektiğinde, görevleri ve teşekkül tarzıkuruluş kanunlarında veya diğer kanunlarda gösterilmek kaydıyla süreklikurullar kurulabilir.' denilmiştir. Bu hükümle, bakanlıklarda ve bağlıkuruluşlarda sürekli kurulların, kuruluş yasalarında veya diğer yasalardagösterilmek koşuluyla kurulabileceği belirtilmiştir. Geçici kurullarlailgili çerçeve ise şöyledir; bunlar; 'teknik ve ekonomik gelişmelerin ortayaçıkardığı yeni ulaştırma, denizcilik, haberleşme, posta, evrensel hizmet,havacılık ve uzay teknolojileri iş, hizmet ve sistemleriyle ilgili olarakoluşturulacak politika ve stratejilerin tespitiyle ilgili çalışmalardabulunmak, araştırma, inceleme ve değerlendirme yapmak' amacıylaoluşturulacak ve bunu teminen 'Bakanlık dışından bu alanlarda uzman kişilerile faaliyet gösteren kuruluş temsilcilerin katılımı' mümkün olacaktır.Sürekli olanlardan farklı olarak bu tür kurulların görev süresi bir yılıgeçmeyecek;ihtiyaç halinde bu süre bir defaya mahsus olmak üzere en fazla biryıl uzatılabilecektir. Bir diğer sınırlama olarak, aynı anda en fazla iki adetgeçici kurul çalıştırılabileceği öngörülmekte ve geçici kurulların Bakan'ındoğrudan kendisinin belirlediği konularda verdiği görevleri yerine getireceğivurgulanmaktadır. Buna göre, kuralın temel esaslarının kanunda belirlendiğianlaşılmakla, Anayasa'da kanun ile düzenlenmesi öngörülen konularda yürütmeorganına genel, sınırsız, esasları ve çerçevesi belirsiz bir düzenleme yetkisiverildiği iddiası yerinde değildir.
Görevleri gereği idarî nitelikte olmakla beraber, merkezinhiyerarşisi dışında olan, esas itibarıyla düşünce, öneri ve görüş bildirmeksuretiyle merkezi yönetime yardımcı olan, tüzel kişiliği bulunmayan ve istişarînitelikte kararlar alan söz konusu kurullarda görev alanların, Anayasa'nın128. maddesi anlamında kamu görevlisi niteliğine sahip olmamaları nedeniyle, bumaddenin ikinci fıkrasında öngörüldüğü gibi yasayla düzenlenmesi zorunluluğubulunmamaktadır. Esasen Kurulları oluşturacak üyelerin nitelikleri,kurulma amacı belli olan kurullara yüklenen görevlerin niteliğiyle doğrudanbağlantılıdır. Bu kurullar oluşturulurken Bakanlık, kurum ve kuruluş,üniversite, sivil toplum kuruluşları temsilcileri, konunun uzmanları kurulunpotansiyel üye kaynaklarıdır. Bir başka ifade ile kurul buralardan gelenüyelerden oluşacaktır. Üye sayısı yediyi geçemeyeceği için üyelerin niteliklerikurulun göreviyle bağlantılı olarak değişkenlik arz edebilir. Bu durumda tümkurulların üyelerinin veya üye kaynaklarının daha baştan kanunla yapılmasıkendilerinden beklenen görevle bağdaşmayabileceği gibi kamu hizmetlerinin dahaetkin ve verimli yürütülmesini de geciktirebilir. Geçici kurullar geleceğeyönelik, teknik ve ekonomik gelişmelerin sonucuna bağlı olarak yeni politika vestrateji geliştirmek amacıyla oluşturulmaktadır. Teknolojik gelişmeleribugünden tespit mümkün olmadığından, gelecekte etkin olabilecek adaylarıbugünden belirlemek mümkün olmayabilir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 7. ve 128.maddelerine aykırı değildir.
Kuralın,Anayasa'nın 8. ve 123. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.
3- KHK'nin 42. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasının 'Tahsisleilgili imar planları ve her türlü projeler Çevre ve Şehircilik Bakanlığıncatasdik edilir ve inşaat ruhsatları bu Bakanlık tarafından verilir' BiçimindekiSon Cümlesi ile (2) Numaralı Fıkrası
Dava dilekçesinde, 3194 sayılı İmar Kanunu, 2960 sayılı BoğaziçiKanunu, 4533 sayılı Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı Kanunu'nun birincimaddelerindeki amaç unsuruna dair hükümler tekrar edilerek, iptali istenenkuralla, anılan kanunlarda ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu, 5216 sayılıBüyükşehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ile 5302 sayılı İlÖzel İdaresi Kanunu'nda örtülü değişiklikler yapılarak bu kanunların imar veyapılaşmaya ilişkin hükümlerinin ilga edildiği, oysa sayılan bu kanunların 6223sayılı Yetki Kanunu kapsamında olmadıkları; hazinenin özel mülkiyetindekitaşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki arazilerin anılanBakanlığa nasıl devredileceğikonusunda hukuki belirsizlik bulunduğu; imarplanları ve projeler konusunda uygulanmayacak kanunlar belirtilmiş ise deuygulanacak olanlara düzenlemede yer verilmemiş olduğu; Bakanlığa verilen ancakyerel yönetimlerin yetkisinde bulunan çevre düzeni planı ve nazım ve uygulamaimar planlarını yapma ve onama yetkisinin yerinden yönetim ilkesine aykırıolduğu, bu nedenlerle düzenlemenin Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 7., 8., 11.,87., 91., 123. ve 127. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
Maddenin (1) numaralı fıkrasında, Türk boğazlar bölgesinde can vemal kaybı ile deniz ve çevre kirliliği yaratacak, kültür ve tabiat varlıklarınazarar verebilecek doğal afetlere ve deniz kazalarına karşı tedbir alınması,boğazlarda güvenli geçişin sağlanması Bakanlığa bir görev olarak yüklenmekte;bu görevin ifası bağlamında tesisler kurmak amacıyla yapılması gerekenlersıralanmaktadır. Bu çerçevede, Bakanlar Kurulunca belirlenen yerlerdekimülkiyeti Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlarMaliye Bakanlığınca Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı'nınkullanımına tahsis edilecektir. Fıkranın iptali istenen cümlesinde, tahsisleilgili imar planları ve her türlü projelerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığıncatasdik edilmesi ve inşaat ruhsatlarının bu Bakanlık tarafından verilmesiöngörülmektedir. Maddenin (2) numaralı fıkrasında ise bir önceki fıkradabelirtilen tesis ve inşaatların projelendirilmesi ve yapımında 3.5.1985 günlü,3194 sayılı İmar Kanunu, 18.11.1983 günlü, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu,12.3.1982 günlü, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve 17.2.2000 günlü, 4533sayılı Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı Kanunu hükümlerininuygulanmayacağı ifade edilmektedir. Böylece, fıkrada belirtilen usule uygunolarak yine fıkrada belirtilen amaçlarla Ulaştırma, Denizcilik ve HaberleşmeBakanlığına tahsis edilecek hazineye ait veya devletin hüküm ve tasarrufualtında bulunan taşınmazların tahsisiyle ilgili imar planları ve her türlüprojelerin tasdiki Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yapılacak ve inşaatruhsatları da bu Bakanlık tarafından verilecektir. Bu süreçte yapılacak inşaatve tesislerin projelendirilmesi ve yapımında ikinci fıkradaki mevzuatuygulanmayacaktır.
Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukuk devletiolduğu belirtilmiştir. Hukuk devleti, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan,insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alandaadil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durumve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargıdenetimine açık olan devlettir.
Anayasa'nın 7. maddesinde, 'Yasama yetkisi Türk Milleti adınaTürkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.' ifadeleriyer almaktadır. 87. maddesinde ise 'Bakanlar Kuruluna belli konularda kanunhükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek.' Türkiye Büyük Millet Meclisiningörev ve yetkileri arasında sayılmıştır. Anayasanın 91. maddesinde ise kanunhükmünde kararnamelerin hukuksal rejimi belirlenmiştir.
Anayasa'nın 123. maddesinde, idarenin kuruluş ve görevleriyle birbütün olduğu ve kanunla düzenleneceği öngörüldükten sonra idarenin kuruluş vegörevlerinin, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayandığı hükmebağlanmıştır. İdarenin bütünlüğü, merkezi devlet modelinin yönetim alanındakitemel ilkesi olup, bu ilkeyle, idarenin yerine getirdiği çeşitli görevlerle bugörevleri yerine getiren kurumlar arasında birlik sağlanması ve idari yapıiçinde yer alan kurumların bir bütünlük içerisinde çalışması öngörülmüştür.
Mahalli idarelere ilişkin Anayasa'nın 127. maddesinin birincifıkrasında, bunların il, belediye veya köy halkının mahalli müşterekihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve kararorganları gene kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulankamu tüzelkişileri oldukları, ikinci fıkrasında yerel yönetimlerin kuruluş vegörevleri ile yetkilerinin, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunladüzenleneceği belirtilmiştir. Maddenin beşinci fıkrasında ise merkezi idarenin,mahalli idareler üzerinde, mahalli hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesineuygun şekilde yürütülmesi, kamu görevlerinde birliğin sağlanması, toplumyararının korunması ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıylakanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde idari vesayet yetkisine sahipolduğu belirtilmektedir.
Dava dilekçesinde, iptali istenen kuralla 6223 sayılı Yetki Kanunukapsamında olmayan bir kısım kanunlarda örtülü değişiklikler yapılarak bunlarınimar ve yapılaşmaya ilişkin hükümlerinin ilga edildiği ileri sürülmektedir.Anayasa Mahkemesinin 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nu denetlediği27.10.2011 günlü, E.2011/60, K.2011/147 sayılı kararında da vurgulandığı üzere,konu ve kapsamın belirlenmiş sayılması için hangi kanunlarda değişiklikyapılacağının yetki kanununda mutlaka sayma yoluyla gösterilmesi zorunluolmadığı gibi, belirlenen konu ve kapsamın sınırları içine hangi kanun ya dakanun hükmünde kararnamelerin girdiğinin sayma yoluyla gösterilmesi de şartdeğildir.
KHK'nin 41. maddesiyle deniz kazalarının yönetimi Bakanlığa birgörev olarak verilmiş ve bu çerçevede Bakanlık bazı yetkilerle donatılmıştır.Bu amaçla bir sonraki maddede doğal afetlere ve deniz kazalarına karşı tedbiralınması ve boğazlarda güvenli geçişin sağlanması amacıyla kurulacak tesislerhakkında hükümlere yer verilmiştir. Bakanlığın görev ve yetkilerine ilişkinolan bu düzenlemenin 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında olduğu açıktır.Bakanlığa yeni bir görev verilirken bunun diğer mevzuat hükümleriniilgilendiren ve etkileyen tabii sonuçları olabilir. Bu nedenle imar veyapılaşmaya ilişkin hükümlerinin ilga edildiği iddia edilen kanunların 6223sayılı Yetki Kanunu'nda belirtilmemiş olması nedeniyle kuralların Anayasa'yaaykırı oldukları iddiası yerinde görülmemiştir.
Dava dilekçesinde devamla, çeşitli kanunların muhtelifhükümlerinden alıntılar yapılarak uygulamaya ilişkin bazı tereddütler dilegetirilmiş ve bu çerçevede, hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlardanhangilerinin Bakanlığa nasıl devredileceği veya devletin hüküm ve tasarrufualtındaki yerlerin hukuki statüsü değiştirilmeden nasıl yapılaşmaya açılaraktesis yapımına konu olacağı sorularının hukuken cevapsız bırakıldığı, imarplanları ve projeler konusunda uygulanmayacak kanunlar belirtilmiş ise deuygulanacak olan veya olanlara düzenlemede yer verilmemiş olduğu, bu nedenledüzenlemenin belirsizlik ve keyfilik içerdiği ileri sürülmüştür.
Usulünce yürürlüğe konulan bir kanun hükmünde kararnamenin, iptaledilmediği veya yürürlükten kaldırılmadığı sürece kanun hükmünde olduğu, kanunhükümleri arasındaki muhtemel ihtilafların öncelik-sonralık, özel-genel olmadurumuna göre çözümlenebileceği ve bu durumun başlı başına Anayasa'ya aykırılıksorunu teşkil etmeyeceği açıktır. Üzerine tesis yapılacak yerlerin belirlenmesiöncelikle Bakanlar Kurulu tarafından yapılacağından, ilgili taşınmazın tâbiolduğu hukuki rejime bakılarak, gerektiğinde amaca uygun olarak tahsisdeğişikliğine gidilebilir. Bu tür işlemlere karşı yargı yolu da açıktır.Dolayısıyla, belirtilen muhtemel eksikliklerin mutlaka bu düzenlemedegiderilmelerine gerek olmadığından, bu durumun hukuki belirsizlik olaraknitelendirilmesi mümkün değildir.
Diğer taraftan, uygulanmayacağı belirtilen kanunlar dışındakiilgili diğer kanunlar ile bunların alt düzenlemeleri çerçevesinde Boğazlardayapılacak tesislerin imar ve ruhsat işlemlerinin çözülebileceği, iddianınanayasallıktan çok uygulamada çıkabilecek tereddüt veya sorunlara dair olduğuanlaşıldığından, uygulanacak kanunlar konusunda Bakanlığa keyfi yetki verildiğiiddiası yerinde görülmemiştir.
Anayasa'da imar planlarına ilişkin yetkinin merkezi idare ya dayerel yönetimlere ait olduğu konusunda bir kural yer almamakta olup,ihtiyaçlara göre bu hususun belirlenmesi kanun koyucuya aittir. Buna göre,kanun koyucu kamu yararını gözeterek anayasal sınırlar içinde merkezi yönetimleyerel yönetim arasındaki görev sınırlarını belirleyebilir. Mahallî müştereknitelikleri ağır bassa da, bazı alanlardaki imar gereksinimlerinin giderilmesio yörede yaşayanlardan öte toplumun genelini ilgilendirdiğinden,imar plan veuygulamaları da bu kapsamda değerlendirilmelidir.Hâlihazırdaki deniz trafiğidikkate alındığında, Boğazlardan güvenli geçişin sadece İstanbul veÇanakkale'de yaşayanların mahalli müşterek ihtiyacı olmadığı, meseleninçözümüyle ilgili ihtiyacın millî, hatta milletlerarası boyuta ulaştığıbilinmektedir. Bu nedenle, mahalli müşterek ihtiyaç kavramından hareketle,iptal konusu kurallardaki imar plan ve projeleri konusundaki yetkinin mahalliidarelerde olması gerektiği iddiası yerinde değildir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa'nın 2., 7.,87., 91., 123. ve 127. maddelerine aykırı değildir. İptal istemlerinin reddigerekir.
Kuralların, Anayasa'nın Başlangıç'ı ve 8. maddesiyle ilgisigörülmemiştir.
Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.
4- KHK'nin Geçici 2. Maddesinin (2), (3), (4), (6),(7), (8) ve(12) Numaralı Fıkraları
Dava dilekçesinde, idare hukukunun temel ilkelerinden biriningörevden alma işleminin atamadaki usule tabi olduğu, nitekim 2451 sayılıKanun'da bu minvalde kurallara yer verildiği, oysa iptali istenen maddenin (2),(3), (4), (6) ve (7) numaralı fıkralarında personelin kazanılmış haklarınınellerinden alındığı, bu durumun hukuki güvenlik ilkesine de aykırı olduğu; (12)numaralı fıkrada, atanmış sayılmaya bağlı olarak mali haklarının korunduğuizlenimi verilmekle birlikte gerçekte bunun böyle olmadığı, dolayısıylakazanılmış hakların zedelendiği; kurallarla müsteşardan genel müdüre kadar olanpozisyonlardakilerin niteliklerine bakılmaksızın büyük oranda müşavir vearaştırmacı kadrolarına atanmalarının Anayasa'nın 2., 10., 36., 125. ve 128.maddelerineaykırı olduğu ileri sürülmüştür.
KHK ile 9.4.1987 günlü, 3348 sayılı Ulaştırma BakanlığınınTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 10.8.1993 günlü, 491 sayılı DenizcilikMüsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameyürürlükten kaldırılmış olup Bakanlık, Ulaştırma, Denizcilik ve HaberleşmeBakanlığı adı altında yeniden yapılandırılmış ve önceki teşkilat yapılarındanfarklı yeni hizmet birimleri oluşturulmuştur. Teşkilat yapısında meydana gelenbu değişiklikler mevcut personelin hukuki durumlarını da etkilemiştir. KHK'ningeçici 2. maddesinin dava konusu (2) numaralı fıkrasında, Bakanlığın ve bağlıkuruluşlarının teşkilat yapısının değiştirilmesi sonucu açığa çıkanyönetici personelin durumu düzenlenmektedir. Buna göre, Bakanlık merkezteşkilatında daire başkanı ve üzeri görevlerde bulunan kamu görevlileriyletaşra teşkilatında Bölge Müdürü kadrolarında bulunanların bu görevlerinin sonaermesi ve bunların ekli (2) sayılı liste ile merkez teşkilatı için ihdas edilenBakanlık Müşaviri kadrolarına halen bulundukları kadro dereceleriyle atanmışsayılmaları öngörülmektedir. Denizcilik Müsteşarlığı merkez ve taşrateşkilatında üst düzeylerde bulunanlar açısından aynı düzenleme maddenin (3)numaralı fıkrasında yer almıştır. (4) numaralı fıkrada, önceki iki fıkrauyarınca ihdas edilen bakanlık müşaviri kadrolarının herhangi bir sebepleboşalması halinde, hiçbir işleme gerek kalmaksızın bu kadroların iptal edilmişsayılacakları belirtilmiştir. Bakanlık müşaviri kadrolarına atanmışsayılanların, Bakanın uygun göreceği merkez veya taşra teşkilatına aitbirimlerde çalıştırılabileceği kuralına da fıkrada yer verilmiştir.
Maddenin (6) numaralı fıkrasında Ulaştırma Bakanlığı taşrateşkilatında, (7) numaralı fıkrasında ise Denizcilik Müsteşarlığı taşrateşkilatında unvanlı kadrolarda bulunanların görevlerinin bu KHK'nin yayımıtarihinde sona ereceği ve bunların ekli (2) sayılı liste ile taşra teşkilatıiçin ihdas edilen Araştırmacı kadrolarına hâlen bulundukları kadrodereceleriyle atanmış sayılacakları belirtilmiştir. (8) numaralı fıkrauyarınca, beşinci, altıncı ve yedinci fıkralar gereğince ihdas edilenaraştırmacı kadrolarının herhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir işlemegerek kalmaksızın bunların iptal edilmiş sayılmaları kurala bağlanmıştır. Buşekilde atanan araştırmacılar, Bakan'ın uygun göreceği merkez veya taşrateşkilatına ait birimlerde çalıştırılabileceklerdir.
(12) numaralı fıkrada, bu madde uyarınca atanan veya atanmışsayılan personelin yeni kadrolarına atandıkları veya atanmış sayıldıkları tarihitibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları sözleşmeücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), hertürlü zam ve tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı,ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgilimevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam nettutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır); yeni atandıklarıkadrolara ilişkin olarak yapılan sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye(bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatları, makamtazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme ve benzeriadlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmayabağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması halindearadaki fark tutarının, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın farkkapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenmesi öngörülmüştür. Atandıklarıveya atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi birdeğişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara farktazminatı ödenmesine son verilmesi de fıkrada kurala bağlanmıştır.
Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin temelgereklerinden biri kazanılmış haklara saygı gösterilmesidir. Kazanılmış haklarasaygı, hukuk güvenliği ilkesinin bir sonucudur. Kazanılmış hak, kişininbulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş vekişisel alacak niteliğine dönüşmüş haktır.
Kamu hukuku alanında gerek kanunla gerekse düzenleyici işlemlerlekonulmuş kurallar, kamu yararı ve hizmetin gerekleri dikkate alınarak her zamandeğiştirilebilir veya kaldırılabilir.Hukuk âleminde meydana gelebilecek budeğişiklik, daha önce kural tasarrufların doğurmuş olduğu objektif ve genelhukuki durumlara da uygulanabilecektir. Soyut ve genel hukuki statülerin enönemli özelliği bunların daima değişebilmesi ve bu değişikliğin de herkesekarşı geçerli olmasıdır. Hukuk alanında meydana gelen ve hukuki statüdedeğişiklik yapan bu düzenlemeler, eski düzenleme uyarınca statü kazanmış vestatüsü devam eden bireyleri de kapsar.
Memuriyet kadro derecesine bağlanan mali haklar, o dereceye ulaşankişi yönünden tahakkuk etmiş ve kesinleşmiş alacak niteliğine dönüştüğündenkazanılmış hak teşkil eder. Kadro derecesine bağlanan mali haklar unvandanbağımsız olduğundan, unvan değişse bile bunların hukuken korunmasıgerekmektedir. Buna karşılık bir görevin fiilen yapılması karşılığında ödenenmali haklar ise kazanılmış hak oluşturmaz. Bu gibi mali haklar, ilgilinin ogörevi fiilen yerine getirdiği süreyle sınırlı olarak ödenir.
İptal konusu kurallarla, teşkilat yapısı değiştirilen Bakanlığınbazı kadrolarında görev yapan kamu görevlilerinin bakanlık müşaviri vearaştırmacı kadrolarına atanmış sayılmalarının öngörülmesi, anılan Bakanlığınyeniden teşkilatlandırılması sonucu ortaya çıkan hukuki ve fiilî zorunluluklarnedeniyledir. Söz konusu hukuki ve fiilî zorunluluklar nedeniyle kazanılmışhaklar korunarak başka kadrolara atama yapılması, kanun koyucunun takdir alanıiçindedir.
İptali istenen kurallarda, Bakanlık müşaviri ve araştırmacıkadrolarına atanan kişilerin bulunduğu statülerden doğan, tahakkuk etmiş vekendileri yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş malihaklarının (ücret ve özel hizmet tazminatı toplamının), mevcut kadrolarındakinegöre daha düşük olması halinde yeni kadrolarındaki gelirlerine eşitleninceyekadar aradaki farkın ödenmesi öngörülmek suretiyle kazanılmış haklarıkorunmuştur. Bu durumda kuralların kazanılmış hakları ihlal ettiği söylenemez.
Kuralın dolaylı şekilde hak arama özgürlüğüyle ilgili olmasınedeniyle Anayasa'nın 36. maddesi yönünden de incelemesi yapılmıştır.
Anayasa'nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36. maddesininbirinci fıkrasında, 'Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmaksuretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ileadil yargılanma hakkına sahiptir.' denilerek yargı mercilerine davacıve davalı olarak başvurabilme ve bunun doğal sonucu olarak da iddia, savunma veadil yargılanma hakkı güvence altına alınmıştır.
Dava konusu kurallarla, Bakanlık ve Hazine Müsteşarlığı'nınbelirtilen kadrolarında yapılan değişiklikler, yukarıda da ifade edildiğiüzere, söz konusu unvanların kaldırılması sonucu ortaya çıkan hukukî ve fiilizorunluluklar nedeniyledir. Buna göre söz konusu işlemin sebep unsuru,Bakanlıktaki bazı kadroların kaldırılması olup yürürlükte bulunan kanunlaradayanılarak ve kamu görevlisinin öznel durumu dikkate alınarak idarece tesisedilen naklen atama işlemlerinden farklıdır. Genel nitelikte olduğu sonucunaulaşılan yasal düzenlemeyle oluşturulan bu durumun, sebep unsuru yönündenhukuka uygun olup olmadığının tespitinin anayasal bir sorun olduğu ve buyöndeki denetimin Anayasa Mahkemesince yapılması gerektiği açıktır. Anılanatama işleminin doğrudan kanunla değil, idari işlemle yapılmasının öngörülmesidurumunda dahi kanunlara uygunluk denetimi yapmakla sınırlı bir yetkiye haizolan idari yargı yerlerinin, işlemin sebep unsurunun Anayasa'ya uygun olupolmadığını tartışması ve bu yönde bir denetim yapması mümkün olmadığından buişlemin doğrudan kanun hükmünde kararnameyle yapılmasının hak arama hürriyetinisınırladığı söylenemez.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa'nın 2., 36.,125. ve 128. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.
V- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ
26.9.2011 günlü, 655 sayılı Ulaştırma,Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KanunHükmünde Kararname'nin
A) 39. maddesi hakkında, 22.11.2012 günlü, E.2011/149, K.2012/187sayılı kararla karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden, bu maddeyeilişkin yürürlüğün durdurulması istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YEROLMADIĞINA,
B)Kapsam yönünden;
1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14., 15.,16. maddeleri, 17. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan ''mesleğealınmaları'' ibaresi dışında kalan bölümü, 18., 19., 20., 21., 22., 23., 24.,25., 26., 27. maddeleri, 28. maddesinin (1) numaralı fıkrası ile (2) numaralıfıkrasının ( c) bendi, 29., 30., 31., 32., 33., 34., 35., 36. maddeleri, 37.maddesinin(1) numaralı fıkrası, 38., 40., 41., 42., 43., 44., geçici 1., geçici2., geçici 3., geçici 4., geçici 5., geçici 6., geçici 7., geçici 8.,45., 46.maddeleri ile eki (I) ve(2) sayılı cetvelleri ile (1) ve (2) sayılı listelereyönelik iptal istemleri, 22.11.2012 günlü, E.2011/149,K.2012/187 sayılı kararlareddedildiğinden, bu maddelere, fıkralara, bende, bölüme, cetvellere velistelere ilişkin yürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE,
C) Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası yönünden;
1- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14.,15., 16. maddeleri, 17. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan ''mesleğealınmaları'' ibaresi dışında kalan bölümü, 18., 19., 20., 21., 22., 23., 24.,25., 26., 27. maddeleri, 28. maddesinin (1) numaralı fıkrası ile (2) numaralıfıkrasının ( c) bendi, 29., 30., 31., 32., 33., 34., 35., 36. maddeleri, 37.maddesinin(1) numaralı fıkrası, 38., 40., 41., 42., 43., 44., geçici 1., geçici2., geçici 3., geçici 4., geçici 5., geçici 6., geçici 7., geçici 8.,45., 46.maddeleri ile eki (I) ve(2) sayılı cetvelleri ile (1) ve (2) sayılı listelereyönelik iptal istemleri, 22.11.2012 günlü, E.2011/149,K.2012/187 sayılı kararlareddedildiğinden, bu maddelere, fıkralara, bende, bölüme, cetvellere velistelere ilişkin yürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE,
2- a- 17. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan ''mesleğealınmaları'' ibaresine,
b- 28. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) ve (b) bentlerine,
c- 37. maddesinin(2), (3), (4) ve (5) numaralı fıkralarına,
ilişkin iptal hükmünün yürürlüğe girmesinin ertelenmesi nedeniyle,bu fıkraların, bentlerin ve ibarenin YÜRÜRLÜĞÜNÜN DURDURULMASI İSTEMİNİNREDDİNE,
D) İçeriği itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen;
1- 17. maddesinin (2) numaralı fıkrasının''mesleğe alınmaları''ibaresi dışında kalan bölümüne,
2- 29. maddesinin (13) numaralı fıkrasına,
3- 42. maddesinin (1) numaralı fıkrasının 'Tahsisle ilgili imarplanları ve her türlü projeler Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tasdik edilirve inşaat ruhsatları bu Bakanlık tarafından verilir.' biçimindeki soncümlesine,
4- 42. maddesinin (2) numaralı fıkrasına,
5- Geçici 2. maddesinin (2), (3), (4), (6), (7), (8) ve (12)numaralı fıkralarına,
yönelik iptal istemleri, 22.11.2012 günlü, E.2011/149,K.2012/187sayılı kararla reddedildiğinden, bu fıkralara, bölüme ve cümleye ilişkinyürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE,
22.11.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
VI- İPTAL HÜKMÜNÜN YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİGÜN SORUNU
Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında, 'Kanun, kanunhükmünde kararname ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunlarınhükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlüktenkalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceğitarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığıgünden başlayarak bir yılı geçemez' denilmekte, 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 66. maddesinin(3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmaktadır.
26.9.2011 günlü, 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve HaberleşmeBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 17.maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan ''mesleğe alınmaları''ibaresi, 28. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 37.maddesinin (2), (3), (4) ve (5) numaralı fıkralarının iptal edilmelerinedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek niteliktegörüldüğünden, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun'un66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu fıkralara, bentler ve ibareyeilişkin iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarakaltı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.
VII- SONUÇ
26.9.2011 günlü, 655 sayılı Ulaştırma,Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KanunHükmünde Kararname'nin
A) 1- 39. maddesi, 11.10.2011 günlü, 666 sayılı Kanun HükmündeKararname'nin 1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bumaddeye ilişkin iptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,OYBİRLİĞİYLE,
2- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14.,15., 16. maddeleri, 17. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan ''mesleğealınmaları'' ibaresi dışında kalan bölümü, 18., 19., 20., 21., 22., 23.,24., 25., 26., 27. maddeleri, 28. maddesinin (1) numaralı fıkrası ile (2)numaralı fıkrasının ( c) bendi, 29., 30., 31., 32., 33., 34., 35., 36.maddeleri, 37. maddesinin(1) numaralı fıkrası, 38., 40., 41., 42., 43., 44.,geçici 1., geçici 2., geçici 3., geçici 4., geçici 5., geçici 6., geçici 7.,geçici 8.,45., 46. maddeleri ile eki (I) ve(2) sayılı cetvelleri ile (1) ve (2)sayılı listeleri, 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında olduğundan Anayasa'yaaykırı olmadığına ve bu maddelere, fıkralara, bende, bölüme, cetvellere velistelere ilişkin iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
B) 1- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14.,15., 16. maddeleri, 17. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan ''mesleğealınmaları'' ibaresi dışında kalan bölümü, 18., 19., 20., 21., 22., 23., 24.,25., 26., 27. maddeleri 28. maddesinin (1) numaralı fıkrası ile (2) numaralıfıkrasının ( c) bendi, 29., 30., 31., 32., 33., 34., 35., 36. maddeleri, 37.maddesinin(1) numaralı fıkrası, 38., 40., 41., 42., 43., 44., geçici 1., geçici2., geçici 3., geçici 4., geçici 5., geçici 6., geçici 7., geçici 8.,45., 46.maddeleri ile eki (I) ve(2) sayılı cetvelleri ile (1) ve (2) sayılılistelerinin, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'yaaykırı olmadığına ve bu maddelere, fıkralara, bende, bölüme, cetvellere velistelere ilişkin iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
2- a- 17. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan ''mesleğealınmaları'' ibaresinin,
b- 37. maddesinin(2), (3), (4) ve (5) numaralı fıkralarının,
Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'yaaykırı olduğuna ve İPTALİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, NuriNECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL'ın karşıoylarıve OYÇOKLUĞUYLA,
c- 28. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) ve (b) bentlerininAnayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'ya aykırı olduğunave İPTALİNE, OYBİRLİĞİYLE,
d- 17. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan ''mesleğealınmaları'' ibaresi, 28. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) ve (b)bentleri ile 37. maddesinin(2), (3), (4) ve (5) numaralı fıkralarının iptaledilmeleri nedeniyle, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılıKanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu fıkralara, bentlereve ibareye ilişkin İPTAL HÜKMÜNÜN, KARARIN RESMÎ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDANBAŞLAYARAK ALTI AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,
C) İçeriği itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen;
1- 17. maddesinin (2) numaralı fıkrasının''mesleğe alınmaları''ibaresi dışında kalan bölümünün,
2- 29. maddesinin (13) numaralı fıkrasının,
3- 42. maddesinin (1) numaralı fıkrasının 'Tahsisle ilgili imarplanları ve her türlü projeler Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tasdik edilirve inşaat ruhsatları bu Bakanlık tarafından verilir.' biçimindeki soncümlesinin,
4- 42. maddesinin (2) numaralı fıkrasının,
5- Geçici 2. maddesinin (2), (3), (4), (6), (7), (8) ve (12)numaralı fıkralarının,
Anayasa'ya aykırı olmadığına ve bu fıkralara, cümleye ve bölümeilişkin iptal isteminin REDDİNE, Fulya KANTARCIOĞLU'nun karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,
22.11.2012 gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
KARŞIOY YAZISI
26.9.2011 günlü, 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve HaberleşmeBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 17.maddesinin(2) numaralı fıkrasında yer alan ''mesleğe alınmaları'' ibaresi ile 37.maddesinin(2), (3), (4) ve (5) numaralı fıkraları çoğunluk kararıylaAnayasa'nın 91. maddesine aykırı bulunarak iptal edilmiştir.
655 sayılı KHK'nin 17. maddesinin maddesinin(2)numaralı fıkrasında Denetim Hizmetleri Başkanlığı ve Müfettişlerinçalışma usul ve esasları ile Müfettiş Yardımcılarının mesleğe alınmaları,yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavları ile diğerhususların yönetmelikle düzenleneceği belirtilmektedir.
KHK'nin 37. maddesi ise Ulaştırma, Denizcilik ve HaberleşmeBakanlığı bünyesinde 'Ulaştırma ve Haberleşme Uzman Yardımcılığı', 'Havacılıkve Uzay Teknolojileri Uzman Yardımcılığı' ile 'Denizcilik Uzman Yardımcılığı'adı altında personel çalıştırılmasına olanak tanımakta ve bu kadrolara atamayapılmasının usul ve esaslarını düzenlemektedir.
6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasının(a-3) bendinde, Kanun'un amaçlarından birinin kamu hizmetlerinin Bakanlıklararasındaki dağılımının yeniden belirlenerek, mevcut Bakanlıklar ilebirleştirilen veya yeni kurulan Bakanlıkların görev, yetki, teşkilat vekadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarınailişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere Bakanlar Kuruluna kanunhükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek olduğu belirtilmiş ve aynı Kanun'unikinci fıkrasında da ilgili kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklikyapılabileceği belirtilmiştir.
KHK'nin 17. maddesi ile Bakanlığa bağlı Rehberlik ve TeftişBaşkanlığının kurulması ve bu birimde çalışmak üzere 'müfettiş yardımcılığı'kadrosunun ihdas edilmesi, 37. maddesi ile de 'Ulaştırma veHaberleşme Uzman Yardımcılığı', 'Havacılık ve UzayTeknolojileri Uzman Yardımcılığı' ile 'Denizcilik UzmanYardımcılığı' kadrolarının oluşturulması teşkilat ve kadroların belirlenmesineilişkin bir husus olduğundan Yetki Kanunu'na aykırılık bulunmamaktadır.
Kamu görevlilerinin kadrolarının ve bu kadrolara atanacakkişilerde bulunması gereken niteliklerin de kanunla düzenlenmesi gerekmektedir.Ancak, kamu görevlisi olarak atanacak kişilerle ilgili tüm ayrıntıların sadeceyasayla düzenlenmesi gerektiği ve bu konuda idarî düzenlemeler yapılmasınınAnayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasına aykırı düşeceği iddiası yerindedeğildir. Anayasa'nın bir maddesinin yasayla düzenleneceğini öngördüğü birkonunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkça yasakladığıhükümler ile doğrudan ilgili olmadıkça, ya da KHK ile düzenlenemeyeceği Anayasa'daözel olarak belirtilmedikçe KHK ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırı değildir.
Anayasa'nın 70. maddesine göre, 'her Türk kamu hizmetine girmehakkına sahiptir. Hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başkahiçbir ayırım gözetilemez'. Maddede Türkiye CumhuriyetiDevletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkesin görevin gerektirdiğinitelikler dışında, dil, din, mezhep, renk, siyasi düşünce, cinsiyet ve benzeriayırım gözetilmeksizin kamu hizmetlerine girme hakkına sahip bulunduklarıbelirtilmiştir. Böylece 'kamu hizmetlerine girme hakkı' siyasi hak ve ödevlerkapsamında, vatandaşlık bağına bağlı olarak kullanılabilecek bir hak olarakdüzenlenmiştir. Düzenlemenin temel hakka ilişkin niteliği bundan ibarettir.Yoksa, bunun dışında kamu görevlerine giriş, atanma, görev değişikliğineilişkin tüm düzenleme ve uygulamaların temel hakkın düzenlenmesi ve 91. maddeanlamında yasak alan kapsamında görülmesi yerinde değildir.
Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, Anayasanın ikincikısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları veödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevlerin kanunhükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Anayasanın belirtilenbölümlerinde birçok temel hak ve özgürlük düzenlenmiş bulunmaktadır. Sözkonusutemel hak ve özgürlüklerin kapsama alanları ve ilgili oldukları hususlar genişbir biçimde yorumlandığında KHK'lerle yapılacak tüm düzenlemelerin bu hak veözgürlüklerle bağlantılarının bulunduğu ileri sürülebilecektir. Böyle biryorumdan hareket edilmesi halinde yasak alan kapsamı oldukça genişleyecek veKHK ile düzenlenebilecek alan kalmayacaktır. Nitekim Anayasa Mahkemesinin,6.1.1987 günlü, E1986/15 ve K1987/1 sayılı kararında, dolaylı biçimde kişi hakve özgürlüklerini ilgilendirmeyecek bir düzenleme düşünmenin oldukça güçolduğu, bu nedenle de dolaylı bir ilginin varlığına dayanılarak sonuca gitmeninisabetli sayılamayacağı belirtilmiştir. Buna göre, yasak alanın kapsamının,temel hak ve özgürlüklerle doğrudan ilgili düzenlemeleri kapsayacak, dolaylıolarak ilgili düzenlemeleri ise kapsam dışında bırakacak şekilde belirlenmesigerekir.
Anayasa Mahkemesi, 16.5.1989 günlü, E1989/4 ve K1989/24 sayılıkararında,3.11.1988 günlü, 347 sayılı '233 Sayılı Kamu İktisadiTeşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bir Maddesinde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin Genel Müdür olarakatanabilmek için, 'yükseköğrenim görmüş olmak, dört yılı kamuda, altıyılı özel sektörde geçmek şartıyla en az on yıl hizmeti bulunmak, kamu hizmetibulunmayanlarda ise özel sektörde asgari onbeş yıl çalışmış olmak, Genelmüdürlük görevini yerine getirebilecek yetenek, bilgi ve tecrübeye sahip olmak'şartlarını getiren 1. maddesine yönelik iptal istemini reddetmiştir.
Anayasa'nın 91. maddesi kapsamına giren alanlarda düzenlemeyapılmış olmasından söz edilebilmesi için 91. maddede belirtilen hak vealanlarla ilgili doğrudan bir düzenleme yapılmış olması gerekir.
İptaline karar verilen kurallarda Yetki Kanunu kapsamında ilgilikurumda Müfettiş Yardımcılığı, Ulaştırma ve Haberleşme Uzman Yardımcılığı, Havacılıkve Uzay Teknolojileri Uzman Yardımcılığı ve Denizcilik Uzman Yardımcılığıkadroları oluşturulduğundan, zorunlu olarak bu kadrolara girişin koşulları dadüzenlenmiştir. Bu nedenle anılan kuralların Anayasa'nın 91. maddesindebelirtilen yasak alana ilişkin düzenlemeler içerdiğinden söz etmek mümkündeğildir.
Belirtilen nedenlerle, itiraz konusu kurallara yönelik iptalisteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle kuralın iptalineyönelik çoğunluk görüşüne katılmadık.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
KARŞIOY
(Reddi Hakim)
Mahkememize 2011/149 Esas sayısı ile T.B.M.M. üyesi 117milletvekili tarafından açılan 29.9.2011 tarih ve 655 sayılı Kanun HükmündeKararname'nin iptali davasın da Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ'ın redditalebi yer almış ise de, dosyanın 12.1.2012 tarihli ilk incelemesinde hakiminreddi talebi esastan reddedilmiş, talebin kötü niyetle yapıldığı oyçokluğu ilekabul edilmiş ise de, bu gibi hallerde uygulanacak para cezasının taleptebulunanlar dışında cezanın SOYUT bir niteleme ile sadece davacıya verilmesiyönündeki çoğunluk görüşüne aşağıdaki nedenler ile katılınmamıştır.
Reddi hakim talebinin kötü niyetle yapıldığının kabulü halinde, bukasta yaptırım uygulanması hukuk düzenince makul kabul görmeyen bir fiilincezalandırılması isteminin gereğidir. Nitekim hukukun temel ilkelerindenbakıldığında HMK'nun 42. maddesi hukuksuz eyleme meşruiyet kazandırmamak içinceza öngörüsünde bulunmuş ve başvuruda bulunanlara bunlar arasında nasıl birhukuksal ilişki olduğuna bakmaksızın talepte bululanlar yönünden her birinincezalandırılması gerektiğini ifade etmiştir.
Nitekim genel usul hukuku hükümleri yanında özel nitelik taşıyan6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında Anayasa Mahkemesinde yapılacakhakimin reddi taleplerinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılması halindeBAŞVURUCULARIN HER BİRİNE disiplin para cezası verileceği hükmü çok açıktır.
Davacılar; Anayasanın 150. maddesince siyasi parti kimliklerinebakılmaksızın kendilerine iptal davası açma hakkı tanınan meclis üyetamsayısının 1/5 oranındaki asgari 110 milletvekilidir. Açılan davaların kabulgörebilmesi için alt sınır 110 olup beklenmeyip üstünde olması haline ilişkinbir sınırlama bulunmamaktadır. Nitekim Türkiye Büyük Milet Meclisi tarafındanimzalanarak tasdik edilen belge ile görülen bu davayı açanların Meclis üyelerioldukları teyit edilmiş ve görülen bu davayı da asgari 117 kişinin bir arayagelerek açtığı anlaşılmıştır.
Bir an için dava açma için bir araya gelen iradenin zorunlu birbirliktelik içinde oldukları kabul edilse bile bu beraberlik açılmış davanınmahkemece kabulünün ön şartıdır. Örneğin değişik siyasi gruplardan 140 kişininbir araya gelmesi ile açılan bir davada dava açan belgeye imza atanlardan 40kişinin diğer talepler yanında reddi hakim talebinde bulunmamış veya bilahareferagat olmaları halinde görülen davada dava, kalan 100 kişi davacı yönünden110 kişilik dava açma şartını oluşturmadığı için açılmamış mı sayılacaktır'veya dava tüm diğer talepler yönünden düşmüş mü olacaktır'
Dava açanların iradesi açılmış davanın kabul şartından bağımsıznitelikte olup dava açanlar arasında ki hukuksal ilişkiden kaynaklı birzorunluluk değildir. Reddi hakim talebinden çekilenler yönünden kötü niyetaraştırması yapılamayacak ve para cezası verilemeyecek olması ' talepte bulunanve bulunmayanlar arasında nasıl bir hukuki tespit yapmayı gerektiriyorsa dadava açıp hakimin reddi talebinde bulunanların bu yöndeki iradesi dava açmaiçin bir araya gelme zorunluluğunda bağımsız bir fikir 'bir irade tezahürüdür.
Dava açanlar, açma yönünden gerekli biçimsel bir zorunluluk, davakonusu talepler yönünden ise ihtiyari bir birliktelik içindedirler. Davacılararasında şekli bakımından mecburi dava arkadaşlığı vardır.
Mecburi dava arkadaşlığında; dava konusu hukuki ilişkide farklıdavranmalarını önleyecek çok sıkı, iştirak halinde bir ortaklık olup, davaarkadaşları aynı şekilde ve birlikte hareket etmek zorundadırlar. İştirakhalinde mülkiyet, adi ortaklık, miras şirketi gibi veya ilgililer hakkında tekbir karar verilmesi zorunluluğunu doğuran davalarda davacılar şekli bakımındanmecbur dava arkadaşı durumundadırlar ve dava konusu hak ile aralarında zorunluilişki vardır.
Özel yasasına tabii olan Anayasa Mahkemesine iptal davası açmaşeklinde izah edildiği anlamda dava açan asgari 110 kişinin hukuk usulünitelemesi ile mecburi dava arkadaşı oldukları söylenemeyecektir. Aralarındaşekli bakımından olan bu zorunlu birliktelik nedeniyle dava açma şartı yerinegetirildikten sonra dava açanlar yönünden dava açmada asgari sayısal zorunlulukşartının altına düşmedikçe talep konusu haklar yönünden bağımsız ihtiyaridavranmalarının önüne geçecek kısıtlayıcı bir hüküm mevzuatta yoktur.
Kaldı ki, davanın konusu, dava açanlar arası şahsa bağlı sıkı birmedeni hukuk ilişkisinden değil Kamu hukukundan doğan ve toplumun tümünüilgilendiren bir yasa uygulamasının, demokratik toplum öznelerinden Anayasaldenetim talebine ilişkin olup bu yönüyle de mecburi dava arkadaşlığınitelemesinden ayrıldığı düşünülmektedir.
Aktif süje olan davanın konusu, toplumun tümünü ilgilendireniçerik taşıdığından, pasif süje olan dava açanlar olup, dava açmada birliktelikzorunluluğu içinde iseler de hak,yetki ve taleplerini hukuka uygun sorumluluk bilincidahilinde kullanmak zorundadırlar, Aksine davranışın cezalandırılacağınınöngörüldüğü hallerde ceza vermenin sınırını adaletle şekillendirilmiş toplumsalyarar düşüncesi oluşturur, ve cezaların önleme iyileştirme amaçları da gözönüne alınarak adaletli bir ölçü içinde biçimlenir. Hedef cezanın yaratacağıkorkutuculuk ve caydırıcılıktan toplum adına yararlanma ilkesidir.
Ceza önlemi kimi suçlardan, niteliği, işleme biçimi, Devlet içinzarar alanı, SUÇTAN ZARAR GÖRENİN KİMLİĞİ vb nedenler ile farklı düzenlemeleriçerebilir.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
KARŞIOY GEREKÇESİ
26.9.2011 günlü, 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK)'nin,iptal isteminin reddine karar verilen kurallarının, Bakanlar Kurulu'nun KHK'lerkonusundaki yetkisinin sınırlı olup, yasama yetkisinin devredilmezliğiilkesiyle bağdaşmayacak biçimde geniş kullanılamayacağına ilişkin E 2011/113; K2012/108 sayılı karardaki karşıoy gerekçesi doğrultusunda iptali gerektiğidüşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
KARŞIOY GEREKÇESİ
(Reddi Hakim)
6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında rettalebinin 'kötü niyetle yapıldığının anlaşılması' ve 'esasyönünden kabul edilmemesi' hâlinde, 'disiplin paracezası'verileceği öngörülmekte, (6) numaralı fıkrasında da rettalebinin 'açıkça' kötüye kullanıldığının tespitiaranmaktadır.
Söz konusu kurallar uyarınca disiplin para cezasınahükmedilebilmesi için, ret talebinin kötü niyetle yapılması ve ret talebiolarak gösterilen sebeplerin esastan kabul edilmemesi şartlarının birliktegerçekleşmesi gerekmektedir.
Bu şartlardan birinin gerçekleşmesi disiplin para cezasıverilebilmesi için yeterli olamayacağı gibi ret talebinin açıkça kötüyekullanıldığının da tespit edilmesi gerekmektedir.
Davacı ret sebeplerini,
- Kamuoyunda 'WikiLeaks Belgeleri' olarak bilinenbelgelere göre, 2003 yılında ABD Büyükelçisine Cumhuriyet Halk Partisialeyhinde bir takım beyanlarda bulunduğu iddiası,
- 'Ümit ediyorum ki bu gayret, Anayasa Mahkemesine davaaçmak suretiyle sorun çözme kolaycılığını da ortadan kaldıracaktır' biçimindeki25 Nisan 2011 tarihli konuşma metninden yapılan alıntı,
ve bunları pekiştiren
- 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun iptali başvurusunda istikrarkazanmış görüşünden vazgeçerek iptal isteminin reddi yönünde kullandığı oy,
olarak gösterdikten sonra, bu sebeplerin Cumhuriyet HalkPartisi'nin tarafı olduğu davalarda, reddedilenin tarafsız davranamayacağınailişkin kuşkulara neden olduğunu ileri sürmüştür.
İleri sürülen bu iddia, 6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (1)numaralı fıkrası çerçevesinde incelenerek, söz konusu sebeplerin tarafsızhareket edemeyeceği kanısını haklı kılan hâl kapsamında olmadığı düşüncesiyleDavacının ret talebi esastan reddedilmiştir.
Ret talebinin esastan reddedilmiş olması, talebin kötü niyetleyapıldığı anlamını taşımayacağı gibi salt reddedilme nedeniyle disiplin paracezası verilemeyeceği de açıktır. Disiplin para cezası verilebilmesi içinkanunun tanıdığı bu hakkın açıkça kötüye kullanıldığının (kötü niyetleyapıldığının)tespit edilmesi gerekmektedir.
Ret talebinin, kimi internet sitelerinden elde edilebilmesi mümkünolan ret sebeplerine dayanması, belirtilen ret sebeplerinin içerikleri, rettalebinin sunuluş biçimi, anlatım düzeni ve yargılama sürecindeki ileri sürülüşzamanı, Davacı tarafından açılan ve ret taleplerini de içeren diğer iptaldavalarının konuları arasındaki benzerlik ve bu iptal başvurularındaki rettaleplerinin başvuru yönteminin ve ret sebeplerinin ayırımsız aynı olmasıdikkatle incelendiğinde, ret talebi başvurusunun, kanunun tanıdığı birhakkın kanuni sınırlar içinde kullanıldığını ve yargılamanın düzenli biçimdeişleyişini önlemek ve kamu düzenini bozmak gibi bir amaç taşımadığını, dolayısıylada bu hakkın açıkça kötüye kullanılmadığını göstermektedir.
Açıklanan nedenle Davacıya disiplin para cezası verilmesiyönündeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Üye
Mehmet ERTEN
DEĞİŞİK GEREKÇE
6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birincifıkrasının (b) bendi 'kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar,işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin çalışmalarındaetkinliği arttırmak üzere, buların atanma, nakil, görevlendirme, seçilme,terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına'ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere, Bakanlar Kurulu'na KanunHükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermektedir.
655 sayılı KHK'nin17. ve 37. maddeleri memuriyet statüsünealınmaya ilişkin bir düzenleme niteliğindedir. Oysa yukarıda ifade edildiğiüzere 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun belirtilen hükmü salt 'istihdam edilen' kamugörevlileri bakımından bir düzenleme yapılabilmesi konusunda yetki vermektedir.Diğer bir deyişle, söz konusu kurallar Yetki Kanunu kapsamı dışında kalmakta vebu mahiyeti itibariyle de Anayasa'nın 91. maddesine aykırı düşmektedir.
Açıklanan nedenle, anılan kuralların iptaline bu gerekçeylekatılıyoruz.
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Burhan ÜSTÜN
KARŞIOY YAZISI
Reddi hakim talebinin kötü niyetle yapıldığı gerekçesiyle DİSİPLİNPARA CEZASI UYGULANMASINA yer yoktur.
İptal davasını açan Parti tarafından Başkan Haşim KILIÇ'ın redditalebinin kötü niyetle yapıldığına ve 6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5)numaralı fıkrası gereğince disiplin para cezası uygulanmasına ilişkin çoğunlukkararına aşağıdaki nedenlerle katılmıyorum
6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında 'Rettalebinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılması ve esas yönünden kabuledilmemesi halinde, talepte bulunanların her birine Mahkemece beşyüz TürkLirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası verilir' denilmiş;(6) numaralı fıkrasında 'Bu Kanun anlamında disiplin para cezasındanmaksat, bireysel başvuru hakkını veya ret talebini açıkça kötüyekullandığı tespit edilen başvurucular aleyhine verilen ' para cezası' olduğubelirtilmiştir. Buna göre para cezası verilebilmesi için öncelikle talebinesastan reddedilmesi gerekli olmakla birlikte yeterli değildir. Talepte kötüniyet olup olmadığı talebin yerinde olup olmadığı hususundan bağımsız olarakayrıca incelenecek, varlığı açıkça saptanmışsa kötü niyeteilişkin para cezasına hükmedilebilecektir.
Reddi hakim talep etme hakkı Anayasa'nın 36. maddesinde yer alanhak arama hürriyetinin ve adil yargılanma hakkının gereğince kullanılmasınıgüvence altına alan bir hukuk müessesesidir. Temel hakların kötüye kullanılmasıgerekçesi, çoğu kez hakkın özüne dokunacak nitelikte kısıtlayıcı düşüncelereyönelebildiğinden, ihtiyatla kullanılmalı ve ancak açık, nesnel koşullarınoluşması halinde başvurulmalıdır. Bu nedenle reddi hakim talepleri yönünden dekötü niyetin varlığı açık, somut ve nesnel delillere dayanmalıdır. Talebingerekçelerinin yetersiz olması, davacının daha önce de benzeri nitelikte, kabuledilmeyen taleplerde bulunması, davacının mahkemeye ve hakime karşıitimatsızlığının bilinmesi, tek başına kötü niyetin kanıtlarını oluşturamazlar.
Olayda davacının reddi hakim talebinde bulunmasının kendiaçısından hassasiyet yaratan bazı beyan ve olgulara dayandığı, bu bağlamda
- Başkan Haşim KILIÇ'ın aleni bir konuşmada kullandığı ifadelersiyaset alanına giren eleştirilerdir. İyi işleyen demokrasilerde yüksek yargıbaşkanlarının siyaset alanına yönelik, ifade özgürlüğü kapsamında da olsa,yorum veya değerlendirme yapmaları olağan değildir. Öte yandan, Anayasa'nın150. maddesine göre iptal davası açma hakkı Cumhurbaşkanına, iktidar ve anamuhalefet partisi Meclis gruplarına ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biritutarındaki üyelere ait olup, bunlardan Cumhurbaşkanının dava açmasıuygulamasına uzun süredir rastlanmadığı, iktidar partisinin dava açtığının isehiç görülmediği bilinmektedir. Bu durumda eleştirinin hedefinin ana muhalefetolduğu açıktır.
- WIKILEAKS belgeleri her ne kadar hukuki bir işleme veya kararaesas alınabilecek nitelikte değillerse de bunlarda geçen anlatımların davalıpartide menfi yönde sübjektif kanaat veya kuşku uyandırmaya elverişli oldukları
anlaşılmaktadır.
Başkan Haşim KILIÇ'ınderdest olan davada tarafsız hareketedemeyeceği yönünde somut bir ret nedeni bulunmamakla birlikte Sayın Başkan'dankaynaklanan nedenlerle davacıda bir hassasiyet doğmuş olduğu, dosyadaki evraktananlaşılmaktadır. Bu nedenle olayda açıkça kötü niyet bulunduğu söylenemez. Paracezasına hükmedilmemesi gerekir.
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
KARŞIOY GEREKÇESİ
(Reddi Hakim)
6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında redtalebinin 'kötü niyetle yapıldığının anlaşılması' ve 'esas yönünden kabuledilmemesi' halinde talepte bulunanların her birine beşyüz Türk Lirasındanbeşbin Türk Lirasına kadar 'disiplin para cezası' verileceği düzenlenmiştir.Aynı maddenin (6) numaralı fıkrasında ise, bu Kanun anlamında disiplin paracezasının bireysel başvuru hakkını veya red talebini 'açıkça kötüye kullandığı'tesbit edilen başvurucular aleyhine verilen para cezası olduğu belirtilmiştir.
Görüldüğü gibi disiplin para cezasına hükmedilebilmesi içinred talebinin kötü niyetle yapılması (açıkça kötüye kullanılması) ve talebinesastan kabul edilmemesi koşullarının birlikte bulunması gerekmektedir.
Bu durumda her somut olayda olayın özelliğine göre 'hakiminreddi talebinin kötü niyetle yapıldığı' hususu mahkemece takdir edilecektir.
Davada, davacının hakimin reddi talebinin reddedildiğiaçıktır. Ancak dosyanın incelenmesinden bu talebin kötü niyetle yapıldığıkonusunda herhangi bir belge ve bilgi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenle kararın 'hakimin reddi talebinin kötüniyetle yapıldığının kabulü ile talepte bulunanlar hakkında disiplin paracezası uygulanması' yolundaki kısmına katılmıyorum.
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ