ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı: 2011/148
Karar Sayısı : 2012/186
Karar Günü : 22.11.2012
R.G. Tarih-Sayı : 08.10.2013-28789
İPTALDAVASINI AÇANLAR : Türkiye Büyük Millet Meclisi ÜyeleriEmine Ülker TARHAN ve Muharrem İNCE ile birlikte 114 milletvekili
DAVANINKONUSU : 24.10.2011günlü, 656 sayılı Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin:
A- İlk ve esasincelemelerinde, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun'un 59. ve 60. maddeleri uyarınca Anayasa MahkemesiBaşkanı Haşim KILIÇ'ın reddine,
B- Tümünün veayrı ayrı tüm maddeleri ile eki (I) ve (II) sayılı cetveller ile (1) ve (2) sayılılistelerin Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 7., 87., 91., 123. ve 163.maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinindurdurulmasına,
kararverilmesi istemidir.
II-YASA METİNLERİ
A-İptali İstenilen Kanun Hükmünde Kararname Kuralları
24.10.2011günlü, 656 sayılı Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin iptali istenen kuralları ileeki cetvel ve listeler şöyledir:
'MADDE1- (1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı; Türkİşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının kuruluş, teşkilat, görev, yetkive sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
MADDE2- (1)İşbirliğinde bulunulması hedeflenen devletler ve topluluklarla iktisadi,ticari, teknik, sosyal, kültürel ve eğitim alanlarındaki ilişkileri projeler,programlar ve faaliyetler aracılığıyla geliştirmek, yapılacak katkı, yardım veilgili süreçleri yürütmek ve kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak üzere,Başbakanlığa bağlı, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli Türk İşbirliğive Koordinasyon Ajansı Başkanlığı kurulmuştur. Kurumun kısa adı TİKA'dır.
(2)Başkanlığın teşkilatı ekli (I) sayılı cetvelde gösterilmiştir.
(3)Başbakan, Başkanlığın yönetimi ile ilgili yetkilerini gerekli gördüğü takdirdebir Bakan eliyle yürütebilir. Bu Kanun Hükmünde Kararnamede geçen Bakandeyiminden Başbakan veya ilgili Bakan anlaşılır.
MADDE3- (1) Başkanlığıngörevleri, 5/5/1969 tarihli ve 1173 sayılı Milletlerarası MünasebetlerinYürütülmesi ve Koordinasyonu Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla,şunlardır:
a) İşbirliğindebulunulması hedeflenen ülke ve topluluklarla iktisadi, ticari, teknik, sosyal,kültürel ve eğitim alanlarındaki ilişkileri karşılıklı kalkınmaya da katkıdabulunacak şekilde projeler ve faaliyetler temelinde geliştirmek, sözkonusu ülke ve toplulukların kalkınma hedef ve ihtiyaçlarına uygun işbirliğiprogram ve projelerini hazırlamak veya hazırlatmak, bununla ilgili gereklidüzenlemeleri ve takibi yapmak ve bunların uygulanmasında koordinasyonusağlamak.
b)İşbirliğinde bulunulması hedeflenen ülke ve toplulukların iktisadi gelişimsürecinde ihtiyaç duyacakları ekonomik altyapı araçlarını ve destekprogramlarını hazırlamak, ekonomik büyüme, yatırım ortamının hazırlanması vegeliştirilmesi, işsizliğin ve yoksulluğun azaltılması, eğitim seviyesininyükseltilmesi, iyi yönetişim, kadın ve ailenin toplumsal yaşamda vekalkınmadaki rolü, bilgi teknolojileri transferi, çevre ve doğal kaynaklarınyönetimi, enerji, altyapı, sürdürülebilir kalkınma gibi alanlarda katkı teminetmek, bu ülkelere kurumsal, insan kaynakları ve benzeri alanlarda kapasitegeliştirme destekleri sağlamak.
c)Gerektiğinde yabancı ülke ve topluluklara yapılacak insani yardım ve teknikdesteklerin koordinasyonunu sağlamak.
ç)Kalkınma alanında ulusal ve yararlanıcı ülkelerin kamu kurumları,üniversiteleri, sivil toplum ve özel sektör kuruluşları ile işbirliği halindeprogram, proje ve faaliyetler gerçekleştirmek ve gerektiğinde uzman desteğisağlamak.
d)İşbirliği yapılması hedeflenen ülke ve topluluklarda kamu yönetimi, hukuk,eğitim, kültür ve diğer sosyal alanlardaki işbirliğini güçlendirmek amacıylaproje ve programlar hazırlamak, hazırlatmak ve uygulamak, bu ülke vetopluluklardan eğitim ve staj amacıyla Türkiye'ye gönderilecek kamu görevlilerive diğer kişilere burs ve benzeri destek sağlamak.
e)Yurtdışında kültürel işbirliği programları yürütmek ve gerektiğinde Türkkültürüyle ilgili faaliyet gösteren merkezlerle işbirliği yapmak.
f)Kalkınma yardımları ve ülkemizin dış yardımlarıyla ilgili uygulama ve teknikkoordinasyon ile takibi sağlamak, envanter hazırlamak ve raporlar yayınlamak.
g)Yurtdışında bulunan ortak tarihi, kültürel ve toplumsal mirasın ve değerlerinkorunmasına, toplumlar arası önyargıların giderilmesine ve medeniyetler arasıdiyaloğun güçlendirilmesine yönelik sosyal ve kültürel proje ve çalışmalarıuygulamak.
ğ)Görev alanıyla ilgili olarak uluslararası işbirliğine ilişkin çalışmalarda yeralmak ve koordinasyonu sağlamak, gerektiğinde uluslararası kuruluşlar vebunların temsilcilikleriyle ortaklaşa projeler yürütmek.
h)İşbirliğinde bulunulması hedeflenen ülkelerin yanı sıra, özellikle tarihi,coğrafi, sosyal ve kültürel bağlarımızın bulunduğu ülkelere, ilgili ülkeninkalkınmışlık düzeyine bakılmaksızın, teknik katkı ve destekte bulunmak ve ortakprojelere açık olan tüm ülkelerden gelecek talepleri değerlendirmek.
ı)Başkanlığın faaliyetleri kapsamında programa alınacak ülke ve topluluklarayönelik işbirliği ve yardım projeleri hakkında Danışma Kuruluna bilgivermek.
i)Mevzuatla Başkanlığa verilen diğer görev ve hizmetleri yapmak.
MADDE4- (1)Başkan, Başkanlığın en üst amiri olup, Başkanlık hizmetlerini;mevzuata, hükümetin genel siyaseti, dış politikası ve Danışma Kurulutavsiyeleri çerçevesinde Başkanlığın amaç ve politikaları ile işbirliğikapsamındaki ülkelerin ihtiyaçlarına uygun olarak yürütmek ve faaliyet alanınagiren konularda diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla işbirliği ve koordinasyonusağlamakla görevlidir. Başkan, Bakana karşı sorumludur.
(2)Başkana yardımcı olmak üzere üç Başkan Yardımcısı atanabilir. BaşkanYardımcıları, Başkan tarafından verilen görevleri yerine getirir ve Başkanakarşı sorumludur.
MADDE5- (1)Başkanlığın hizmet birimleri şunlardır:
a)Orta Asya ve Kafkaslar Dairesi Başkanlığı.
b)Balkanlar ve Doğu Avrupa Dairesi Başkanlığı.
c)Ortadoğu ve Afrika Dairesi Başkanlığı.
ç)Doğu ve Güney Asya, Pasifik ve Latin Amerika Dairesi Başkanlığı.
d)Dış İlişkiler ve Ortaklıklar Dairesi Başkanlığı.
e)Hukuk Müşavirliği.
f)Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı.
g)İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı.
(2)Birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen DaireBaşkanlıklarının görev alanına giren ülkeler Başkan tarafından belirlenir. BuDaire Başkanlıkları, görev alanlarına giren ülkelerle sınırlı olarak 3 üncümaddede sayılan görevler ile Başkan tarafından verilen diğer görevleri yerinegetirir.
(3)Dış İlişkiler ve Ortaklıklar Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a)Birden fazla ülke ve bölgeyi ilgilendiren program, proje ve faaliyetler için 3üncü maddede sayılan görevleri, ilgili Daire Başkanlıkları ile işbirliği içindeyerine getirmek.
b)Kalkınma yardımları ile teknik destek ve insani yardımları, sivil toplumkuruluşları ve gönüllü kuruluşlarla işbirliği halinde geliştirmek ve uygulamak.
c)Uluslararası kuruluşlar ve diğer ülkelerin kalkınma teşkilatları ile işbirliğiyapmak, ortak finansman ve benzeri yöntemlerle program, proje ve faaliyetlergeliştirmek ve uygulamak.
ç)Başkan tarafından verilen benzeri diğer görevleri yapmak.
(4)Hukuk Müşavirliğinin görevleri şunlardır:
a)26/9/2011 tarihli ve 659 sayılı Genel ve Özel Bütçeli İdarelerde HukukHizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine görehukuk birimlerine verilen görevleri yapmak.
b)Başkan tarafından verilen benzeri diğer görevleri yapmak.
(5) StratejiGeliştirme Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a)10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu,22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ve diğer mevzuatlastrateji geliştirme ve mali hizmetler birimlerine verilen görevleri yürütmek.
b)9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununa göre Başkanlığayapılacak başvuruların etkin, doğru ve süresinde sonuçlanmasını sağlamak içingerekli çalışmaları yapmak.
c)Başkan tarafından verilen benzeri diğer görevleri yapmak.
(6) İnsanKaynakları ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a)Başkanlığın insan kaynakları politikasını ve planlamasını yapmak.
b)Başkanlık personelinin atama, nakil, disiplin, terfi, ücret, sağlık, emeklilikve benzeri özlük işlemlerini yürütmek.
c)Başkanlığın eğitim planını hazırlamak, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimprogramlarını düzenlemek, uygulamak ve değerlendirmek.
ç)5018 sayılı Kanunda yer alan esaslar çerçevesinde Başkanlığın birimleri ileyurtdışındaki ofislerinin ihtiyacı olan her türlü yapım, satın alma, kiralama,bakım ve onarım, ulaştırma ve benzeri idari ve mali hizmetleri yürütmek.
d)Evrak bilişim ve yönetim sistemini, e-Devlet uygulaması çerçevesinde genel evrakve dokümantasyon hizmetlerini temin etmek, yürütmek, güncellemek ve yerinegetirilmesini denetlemek.
e)Başkanlık kütüphane ve arşiv hizmetlerini yürütmek.
f)Başkanlık sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlamak ve yürütmek
g)Başkanlığın birimleri ile yurtdışındaki ofislerinin bilgi teknolojilerialtyapısını kurmak, işletmek, bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak,bunlara ait hizmetleri ilgili birimler ile yürütmek, bilgi işlem projeleri ileilgili birimler arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamak, bilişimteknolojisindeki gelişmelere uygun yazılımları üretmek veya sağlamak.
ğ)Başkan tarafından verilen benzeri diğer görevleri yapmak.
MADDE6- (1) Başkanlığınyurtdışında yürüteceği program, proje, faaliyet ve yardım işlemleriningerektirdiği koordinasyonun sağlanması için Program Koordinasyon Ofislerikurulabilir.
(2) ProgramKoordinasyon Ofislerinde, Başkanlık personelinden görevlendirilenler ilebunlara yardımcı olmak üzere mahallinden temin edilen ve Ofis hizmetlerindeçalışan personelin niteliği, sayısı, görev süresi ve bunlara ödenecekücretlerin belirlenmesi, personele yapılacak ödemeler dışında kalan diğerharcamaların neler olacağı ve harcamaya ilişkin usul ve esaslar BakanlarKurulunca belirlenir.
MADDE7- (1)Danışma Kurulu; Bakanın başkanlığında, Bakanın belirleyeceği kamu kurum vekuruluşlarının bağlı ya da ilgili bulundukları bakan tarafından görevlendirilentemsilcilerin katılımıyla oluşturulan bir istişare kuruludur. Başkan veDışişleri Bakanlığı Müsteşarı Danışma Kurulunun doğal üyesidir.
2)Danışma Kurulunun istişare edeceği konuların nitelik ve özellikleriningerektirmesi halinde Başkan Yardımcıları ve ilgili Daire Başkanları da KurulBaşkanınca toplantıya çağırılır.
(3)Kurul yılda en az bir defa olmak üzere Bakanın daveti üzerine toplanır. Bakanbu yetkisini Başkana devredebilir. Başkan, Bakanın yetki vermesi halinde KurulaBaşkanlık edebilir. Kurulun sekreterya hizmetleri Başkanlıkça yürütülür.
(4)Danışma Kurulu, Başkanlığın faaliyetlerinin kapsam, ilke ve önceliklerininbelirlenmesi ile bu faaliyetlerin hükümetin genel siyaseti ve dış politikahedefleri çerçevesinde gerçekleşmesi amacıyla tavsiye niteliğinde kararlaralır.
MADDE8- (1)Başkanlık, görev alanına giren konularla ilgili olarak çalışmalarda bulunmaküzere diğer bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları,özel sektör temsilcileri ve konu ile ilgili uzmanların katılımı ile geçiciçalışma grupları oluşturabilir.
MADDE9- (1)Başkanlığın her kademedeki yöneticileri, görevlerini mevzuata,stratejik plan ve programlara, performans ölçütlerine ve hizmet kalitestandartlarına uygun olarak yürütmekten üst kademelere karşı sorumludur.
MADDE10- (1)Başkan ve her kademedeki Başkanlık yöneticileri, sınırlarını yazılı olarakaçıkça belirtmek ve yazılı olmak kaydıyla yetkilerinden bir kısmını altkademelere devredebilirler. Yetki devri, uygun araçlarla ilgililere duyurulur.
MADDE11- (1) Başkanlık,hizmet ve görevleriyle ilgili konularda diğer kamu kurum ve kuruluşları vemahalli idareler ile gerekli işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla görevlidir.
(2)Yurtdışında teknik, kültürel, sosyal, insani ve benzeri yardım faaliyetlerindebulunan kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kaynağı kullanan diğer kuruluşlar,bu yardım faaliyetleriyle ilgili projelerini gerekli görülen hallerde Başkanlıkkanalıyla gerçekleştirebilirler.
MADDE12- (1) Başkanlık;görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmişkonularda idari düzenlemeler yapabilir.
MADDE13- (1) Başkanlıkçayürütülecek projelerin belirlenmesi, uygulanması, takibi ve sonuçlandırılması,gerekli koordinasyonlarla bu proje ve faaliyetlerin sponsorlar aracılığıylayapılmasının sağlanması, Başkanlığın faaliyet ve amaçlarına uygun yayın vetanıtım yapılması ve bu yayınlarla ilgili olarak ödenecek ücretler ile bualanda yazılı ve görsel basın organlarınca ve internet medyası aracılığıylayapılacak yayınların desteklenmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmeliklebelirlenir.
MADDE14- (1)Başkanlıkta; Başkan müşterek kararla, Başkan Yardımcıları, Daire Başkanı ve I.Hukuk Müşaviri Başkanın teklifi ve Bakanın onayı ile atanır. Bakan, gerekligördüğü hallerde atama yetkisini Başkana devredebilir. Bu kadrolar dışındakidiğer personel Başkan tarafından atanır.
MADDE15- (1)Başkanlık kadrolarının tespiti, ihdası, kullanımı ve iptali ile kadrolarailişkin diğer hususlar, 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve UsulüHakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre düzenlenir.
MADDE16- (1)Başkanlık personeli, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununatabidir.
(2)Başkanlık, görev alanına giren konularda çalıştırılmak üzere TİKA Uzmanı ileTİKA Uzman Yardımcısı istihdam eder.
(3)TİKA Uzman Yardımcılığına atanabilmek için 657 sayılı Kanunun 48 incimaddesinde sayılan genel şartlara ek olarak aşağıdaki şartlar aranır:
a)En az dört yıllık eğitim veren yükseköğretim kurumlarından veya bunlaradenkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretimkurumlarından mezun olmak.
b)Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak.
c)Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk günü itibarıyla otuzbeş yaşınıdoldurmamış olmak.
ç)Başkanlıkça belirlenen yabancı dillerden Kamu Personeli Yabancı Dil BilgisiSeviye Tespit Sınavından en az (B) düzeyinde puan almak veya YükseköğretimKurulunca buna denk kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan birbelgeye sahip olmak, Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavıveya Yükseköğretim Kurulunca bu sınava denk kabul edilen ve uluslararasıgeçerliliği bulunan sınavlarla ölçülmeyen yabancı diller için; ilgili dilde enaz üç yıllık ortaöğretim veya ön lisans, lisans veya yüksek lisans diplomasıalmış olmak ya da o dilin resmi dil olarak konuşulduğu ülke resmi makamlarıtarafından düzenlenen sınavda %80 oranında başarılı olmak.
(4)TİKA Uzman Yardımcılığında en az üç yıl çalışanlar, Başkanlıkça yapılacakyeterlik sınavında başarı göstermek şartıyla TİKA Uzmanı unvanını alırlar. Üstüste iki defa yeterlik sınavında başarı gösteremeyenler durumlarına uygun diğerkadrolara atanırlar.
(5)TİKA Uzmanı ile Uzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri,yarışma sınavı ve yeterlik sınavı ile diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.
(6) Başkanlıkta;Başkan, Başkan Yardımcısı, Daire Başkanı, I. Hukuk Müşaviri, Hukuk Müşaviri,TİKA Uzmanı ve TİKA Uzman Yardımcısı kadrolarına atanan personel bu kadrolarkarşılık gösterilmek kaydıyla, 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmelipersonel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın, sözleşmeli olarakçalıştırılabilir. Bu suretle çalıştırılacak personele, atandığı kadronun unvanve derecesine göre, bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı cetvelde yeralan taban ve tavan ücretleri arasında kalmak üzere, Bakan tarafındanbelirlenecek tutarda aylık brüt sözleşme ücreti ödenir. Söz konusu personele,çalıştıkları günlerle orantılı olarak, hastalık ve yıllık izinleri dâhil, Ocak,Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında birer aylık sözleşme ücreti tutarında ikramiyeödenir. Bunlardan üstün gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine görebaşarılı çalışma yaptıkları tespit edilenlere, Başkanın teklifi üzerine bağlıbulunulan Bakan onayı ile Haziran ve Aralık aylarında birer aylık sözleşmeücreti tutarına kadar teşvik ikramiyesi ödenebilir. Bu fıkranın uygulanmasınailişkin usul ve esaslar ile bu fıkra kapsamındaki personele yapılacak diğerödemeler Bakanlar Kurulunca belirlenir.
(7) Başkanlıkta,657 sayılı Kanuna ve diğer mevzuat hükümlerine bağlı kalmaksızın, sözleşme ileyerli veya yabancı uzman istihdam edilebilir. Sözleşmeli olarak istihdamedilecek personel, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır. Bupersonelin istihdam usul ve esasları yönetmelikle belirlenir. Bunlara ödenecekücretin tutarı, birinci dereceli kadroda bulunan TİKA Uzmanına mali haklarkapsamında yapılan ödemeler tutarını geçmemek üzere Başkan tarafından tespitedilir. Bu fıkra uyarınca çalıştırılacakların sayısı elliyi geçemez. Başbakanonayı ile bu sayı iki katına kadar artırılabilir. Bu fıkraya göre istihdamedilecek sözleşmeli uzmanların yurtiçi ve yurtdışındaki üniversitelerin en azdört yıllık eğitim veren ve Başkanlıkça belirlenen bölümlerinden mezun olmalarışartı aranır.
MADDE17- (1)8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve GörevleriHakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde sayılan kamu kurum vekuruluşlarında çalışanlar kurumlarının, aylık, ödenek, her türlü zam vetazminatlar ile diğer mali ve sosyal hak ve yardımları kurumlarınca ödenmekkaydıyla geçici olarak Başkanlıkta görevlendirilebilir. Bunların geçici görevyollukları Başkanlık tarafından ödenir. Başkanlığın bu konudaki talepleri,ilgili kurum ve kuruluşlarca öncelikle sonuçlandırılır. Bu personel,kurumlarından aylıklı izinli sayılır. İzinli oldukları sürece memuriyetleri ileilgili özlük hakları devam eder ve bu süreler terfi ve emekliliklerinde hesabakatılır. Terfileri başkaca bir işleme gerek kalmaksızın süresinde yapılır.
(2)Üniversite öğretim elemanları, özel bilgi ve ihtisas gerektiren işler için4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göreBaşkanlıkta görevlendirilebilir.
MADDE18- (1)Başkanlığın gelirleri şunlardır:
a)Genel bütçeden yapılacak yardımlar.
b)Başkanlığa yapılacak her türlü bağış, yardım ve vasiyetler.
c)Lüzumu halinde, Başbakan onayı ile diğer kaynaklardan yapılacak transferler.
ç)Başkanlık gelirlerinin değerlendirilmesinden elde edilen gelirler.
d)Diğer gelirler.
MADDE19- (1)Başkanlığa verilen görevlerden yurtdışında veya doğrudan yurtdışındakifaaliyetlere yönelik olarak kullanılmak üzere tefrik edilen ödeneklerden Bakantarafından belirlenecek olan kısımlar Başkanlık bütçesine gider kaydedilmeksuretiyle özel hesaba aktarılır. Bu hesaplardan yapılan harcamalar 5018 sayılıKanun ve 4734 sayılı Kanun hükümlerine tabi değildir. Aktarılan tutarların harcanması,muhasebeleştirilmesi ve alımlarda kullanılacak ihale yöntemlerine ilişkin usulve esaslar Maliye Bakanlığı ve Başkanlıkça müştereken belirlenir.
MADDE20- (1)2/5/2001 tarihli ve 4668 sayılı Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresiBaşkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.
(2)Mevzuatta; 4668 sayılı Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi BaşkanlığınınTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna yapılmış olan atıflar bu KanunHükmünde Kararnameye, Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığınayapılan atıflar Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığına, Türkİşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığının bağlı olduğu Bakana yapılan atıflarTürk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının bağlı olduğu Bakanayapılmış sayılır.
(3)Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığına ait kadrolar iptal edilerek13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun HükmündeKararnamenin eki cetvellerden çıkarılmış ve ekli (1) sayılı listede yer alankadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılıcetvele Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı bölümü olarakeklenmiştir.
(4)10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki(II) sayılı cetvelin 'B) Özel Bütçeli Diğer İdareler' bölümünün 30 uncu sırasıaşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
'30)Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı'
(5) 14/7/1965tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
a)36 ncı maddesinin 'Ortak Hükümler' bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralıbendinde yer alan 'Teknik Yardım Uzman Yardımcıları' ibaresi 'TİKA UzmanYardımcıları' ve 'Teknik Yardım Uzmanlığına' ibaresi 'TİKA Uzmanlığına' şeklindedeğiştirilmiştir.
b)152 nci maddesinin 'II-Tazminatlar' kısmının 'A-Özel Hizmet Tazminatı'bölümünün (i) bendinde yer alan 'Teknik Yardım Uzmanları,' ibaresi yürürlüktenkaldırılmış ve aynı bölümün (h) bendine 'Milli Eğitim Uzmanları' ibaresindensonra gelmek üzere ', TİKA Uzmanları' ibaresi eklenmiştir.
c)Eki (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin 'I ' Genel İdare Hizmetleri Sınıfı'bölümünün;
1-(c) bendinde yer alan 'Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanı' ibaresi'Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanı' şeklinde değiştirilmiştir.
2-(f) bendinde yer alan 'Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkan Yardımcısı'ibaresi 'Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkan Yardımcısı' şeklindedeğiştirilmiştir.
3-(h) bendinde yer alan 'Teknik Yardım Uzmanları' ibaresi 'TİKA Uzmanları'şeklinde değiştirilmiştir.
ç)Eki (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin '2. Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgiliKuruluşlar ile Yüksek Öğretim Kuruluşlarında' bölümüne 'Türkiye İstatistikKurumu Daire Başkanı,' ibaresinden sonra gelmek üzere 'Türk İşbirliği veKoordinasyon Ajansı Daire Başkanı,' ibaresi eklenmiştir.
d)Eki (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 7 nci sırasına 'Daire Başkanı'ibaresinden sonra gelmek üzere ', Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı DaireBaşkanı' ibaresi eklenmiştir.
(6)15/7/1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanununun 13 üncümaddesinin üçüncü fıkrasına 'Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanına,'ibaresinden sonra gelmek üzere 'Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanınave bu Başkanlığın yurtdışındaki Program Koordinasyon Ofisi sorumlusuna,'ibaresi eklenmiştir.
(7)27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncümaddesinin birinci fıkrasına 'Yurtdışı Türkler ve Akraba TopluluklarBaşkanlığı,' ibaresinden sonra gelmek üzere 'Türk İşbirliği ve KoordinasyonAjansı Başkanlığı,' ibaresi eklenmiştir.
GEÇİCİMADDE 1- (1)Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasına ilişkin düzenlemeler, bir yıliçinde yürürlüğe konulur. Bu düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar mevcutdüzenlemelerin bu Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı olmayan hükümlerininuygulanmasına devam olunur
GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu KanunHükmünde Kararname yayımı tarihinde Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresiBaşkanlığına ait her türlü taşınır, taşıt, araç, gereç, malzeme, demirbaş, borçve alacaklar, yazılı ve elektronik ortamdaki kayıtlar ve diğer dokümanlar ilegeçici süreli olarak görevlendirilenler de dâhil kadro ve pozisyonlarda bulunanpersonel hiçbir işleme gerek kalmaksızın Türk İşbirliği ve Koordinasyon AjansıBaşkanlığına devredilmiş sayılır. Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresiBaşkanlığının kullanımında bulunan veya mülkiyeti Hazineye ait olup da Türk İşbirliğive Kalkınma İdaresi Başkanlığına tahsisli taşınmazlar hiçbir işleme gerekkalmaksızın Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığına tahsis edilmişsayılır.
(2)Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının 2011 mali yılı harcamaları,6091 sayılı 2011 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa istinaden MaliyeBakanlığınca yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar Türk İşbirliği ve Kalkınmaİdaresi Başkanlığının 2011 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerden karşılanır.
GEÇİCİ MADDE 3- (1)Bu KanunHükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde Başkan, Başkan Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri,Daire Başkanı, Müdür ve Şube Müdürü kadrolarında bulunanların görevleri sonaerer. Başkan, Başkan Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri ve Daire Başkanıkadrolarında bulunanlar ekli (2) sayılı liste ile ihdas edilen BaşkanlıkMüşaviri kadrolarına; Müdür ve Şube Müdürü kadrolarında bulunanlar aynı listeile ihdas edilen Araştırmacı kadrolarına halen bulundukları kadro dereceleriyleatanmış sayılır. Bu fıkra ile ihdas edilen Başkanlık Müşaviri ve Araştırmacıkadroları, herhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir işleme gerekkalmaksızın iptal edilmiş sayılır.
(2)Bu Kanun Hükmünde Kararname ile kadroları kaldırılan personelden;Daktilograf ve Anbar Memuru kadrolarında bulunanlar mevcut kadro, derece vekademeleri dikkate alınarak Memur unvanlı kadrolara, Şef ve Uzman kadrolarındabulunanlar mevcut kadro, derece ve kademeleri dikkate alınarak ekli (1) sayılıliste ile ihdas edilen Araştırmacı kadrolarına atanırlar.
(3)Yukarıdaki fıkralarda belirtilenler dışında kalanlardan kadro ve görev unvanıdeğişmeyenler Başkanlık için ihdas edilen aynı unvanlı kadrolara halenbulundukları kadro dereceleriyle başka bir işleme gerek kalmaksızın atanmışsayılır. Kadro ve görev unvanı değişenler en geç altı ay içinde derece vekademelerine uygun kadrolara atanır.
(4) Teknik Yardım Uzmanı ve Teknik Yardım UzmanYardımcıları kadrosunda bulunanlar TİKA Uzmanı ve TİKA Uzman Yardımcısıkadrolarına hiçbir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılır. Teknik YardımUzmanı ve Teknik Yardım Uzman Yardımcısı unvan ve kadrosunda geçirilen süreler,TİKA Uzmanı ve TİKA Uzman Yardımcısı unvan ve kadrolarında geçmiş sayılır.
(5) Bu madde uyarınca atanan veya atanmış sayılanpersonelin yeni kadrolarına atandıkları veya atanmış sayıldıkları tarihitibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları aylık, ekgösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, eködeme, ikramiye (bir aya isabet eden tutar) ve sözleşme ücretleri ile diğermali hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücretiile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplamının nettutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır), atandıkları veyaatanmış sayıldıkları yeni kadroları için öngörülen aylık, ek gösterge, hertürlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme,ikramiye (bir aya isabet eden tutar) ve ücretleri ile diğer mali hakları(ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti ile fiilenyapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplamının net tutarındanfazla olması halinde aradaki fark tutarı, farklılık giderilinceye kadaratandıkları veya atanmış sayıldıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi birvergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir. Atandıkları veyaatanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklikolanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatıödenmesine son verilir.
(6) Kapatılan Başkanlıkta, sözleşmeli statüdeçalışanların sözleşmeleri, sözleşme süresi sonuna kadar devam eder.
(7)Bu Kanun Hükmünde Kararnameye göre yeniden düzenleme ve atamalaryapılıncaya kadar Başkanlığa verilen görevler, daha önce bu görevleri yapmaktaolan personel ve birimler tarafından yürütülmeye devam edilir. Başkanlık,teşkilatını ve kadrolarını en geç altı ay içinde bu Kanun HükmündeKararnameye uygun hale getirir.
GEÇİCİMADDE 4- (1) BuKanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde;
a)Mesleğe özel yarışma sınavı ile girmiş ve belirli süreli meslek içi eğitimdensonra özel bir yeterlik sınavı sonunda 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin'Ortak Hükümler' başlıklı bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendindebelirtilen kadrolara atanmış olanlar,
b)En az doktora diplomasına sahip öğretim elemanları,
c)657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlar ile bu KanunHükmünde Kararnamenin 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendindebelirtilen eğitim şartını taşımaları ve Başkanlıkça belirlenecek yabancıdillerden Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından en az (C)düzeyinde puan almak veya Yükseköğretim Kurulunca buna denk kabul edilen veuluslararası geçerliliği bulunan bir belgeye sahip olmak veya Kamu PersoneliYabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı veya Yükseköğretim Kurulunca bu sınavadenk kabul edilen uluslararası geçerliliği bulunan sınavlarla ölçülmeyenyabancı diller için; ilgili dilde en az üç yıllık ortaöğretim veya ön lisans,lisans veya yüksek lisans diploması almış olmak ya da o dilin resmi dil olarakkonuşulduğu ülke resmi makamları tarafından düzenlenen sınavda %70 oranındabaşarılı olmak kaydıyla yurtiçi ve yurtdışındaki üniversiteler, uluslararasıkuruluşlar, ilgili meslek kuruluşları, araştırma merkezleri ve sivil toplumkuruluşlarında Başkanlığın görev alanıyla ilgili çalışan veya bu alanda eğitimalmış kişiler ile kapatılan Başkanlıkta fiilen çalışmakta olan kişiler,
kırkyaşından gün almamış olmak kaydıyla, Bakan onayı ile belirlenecek usul veesaslara göre Bakan tarafından TİKA Uzmanı olarak atanabilir. Bu şekildeatanacakların sayısı elliyi geçemez.
2) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde Başkanlıkta mülga 4668sayılı Kanunun 20 nci maddesine göre çalışmakta olanlardan birinci fıkraya göreTİKA Uzmanı kadrolarına atananların Başkanlıkta sözleşmeli personelpozisyonlarında geçirdikleri hizmet süreleri, öğrenim durumlarına göreyükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece vekademelerinin tespitinde değerlendirilir. Bunlar, atandıkları kadronun mali vesosyal haklarına göreve başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren hakkazanır ve önceki pozisyonlarında aldıkları mali ve sosyal haklar hakkındaherhangi bir mahsuplaşma yapılmaz. Bu şekilde TİKA Uzmanı kadrolarınaatananlara iş sonu tazminatı ödenmez. Bu personelin önceden iş sonu tazminatıödenmiş süreleri hariç, iş sonu tazminatına esas olan toplam hizmet süreleri,8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunuuyarınca ödenecek emekli ikramiyesine esas toplam hizmet süresinin hesabındadikkate alınır. TİKA Uzmanı kadrolarına atananların pozisyonları başka bir işlemegerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.
GEÇİCİMADDE 5- (1)Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl süreyle, 190sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesinin son fıkrasında yer alansınırlama ile bağlı olmaksızın boş kadrolarda sınıf, unvan ve derece, dolukadrolarda derece değişikliği yapmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
(2)2011 yılı için geçerli olmak üzere 6091 sayılı 2011 Yılı Merkezi Yönetim BütçeKanununun 22 nci maddesindeki sınırlamalara tabi olmaksızın Başkanlıkkadrolarına atama yapılabilir.
MADDE21- (1)Bu Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE22- (1)Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.'
(I) SAYILI CETVEL
TÜRK İŞBİRLİĞİ VE KOORDİNASYON AJANSI BAŞKANLIĞI TEŞKİLATI
Başkan
Başkan Yardımcıları
Hizmet Birimleri
Başkan
Başkan Yardımcısı
1) Orta Asya ve Kafkaslar Dairesi Başkanlığı
Başkan Yardımcısı
2) Balkanlar ve Doğu Avrupa Dairesi Başkanlığı
Başkan Yardımcısı
3) Ortadoğu ve Afrika Dairesi Başkanlığı
4) Doğu ve Güney Asya, Pasifik ve Latin Amerika
DairesiBaşkanlığı
5) Dış İlişkiler ve Ortaklıklar Dairesi Başkanlığı
6) Hukuk Müşavirliği
7) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı
8) İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri
Dairesi Başkanlığı
(II) SAYILI CETVEL
TÜRKİŞBİRLİĞİ VE KOORDİNASYON AJANSI BAŞKANLIĞI
SÖZLEŞMELİÜCRET CETVELİ
(BRÜTTL)
GÖREV UNVANI
EN AZ
EN ÇOK
Başkan
0
3.223,56
Başkan Yardımcısı
2.891,21
3.027,08
Daire Başkanı, I. Hukuk Müşaviri
1.798,72
2.475,77
TİKA Uzmanı, Hukuk Müşaviri
Kadro derecesi 1
1.798,72
2.475,77
Kadro derecesi 2
1.766,16
2.414,03
Kadro derecesi 3
1.747,08
2.396,06
Kadro derecesi 4
1.729,11
2.378,10
Kadro derecesi 5
1.711,14
2.360,12
Kadro derecesi 6
1.692,06
2.342,16
Kadro derecesi 7
1.674,10
2.323,08
TİKA Uzman Yardımcısı
826,37
1.867,22
(1) SAYILI LİSTE
KURUMU: TÜRK İŞBİRLİĞİ VE KOORDİNASYON AJANSI BAŞKANLIĞI
TEŞKİLATI: MERKEZ
İHDASEDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro
Adedi
Toplam
GİH
Başkan
1
1
1
GİH
Başkan Yardımcısı
1
3
3
GİH
Orta Asya ve Kafkaslar Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Balkanlar ve Doğu Avrupa Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Ortadoğu ve Afrika Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Doğu ve Güney Asya, Pasifik ve Latin Amerika Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Dış İlişkiler ve Ortaklıklar Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı
1
1
1
GİH
I. Hukuk Müşaviri
1
1
1
GİH
Hukuk Müşaviri
1
1
1
GİH
İç Denetçi
1
2
2
AH
Avukat
1
1
1
GİH
TİKA Uzmanı
1
63
63
GİH
TİKA Uzmanı
2
6
6
GİH
TİKA Uzmanı
3
8
8
GİH
TİKA Uzmanı
4
34
34
GİH
TİKA Uzmanı
5
13
13
GİH
TİKA Uzmanı
6
37
37
TH
TİKA Uzmanı
1
15
15
TH
TİKA Uzmanı
3
6
6
TH
TİKA Uzmanı
4
19
19
TH
TİKA Uzmanı
6
5
5
GİH
TİKA Uzman Yardımcısı
9
47
47
TH
TİKA Uzman Yardımcısı
6
5
5
TH
TİKA Uzman Yardımcısı
9
11
11
GİH
Mali Hizmetler Uzmanı
1
3
3
GİH
Mali Hizmetler Uzmanı
2
1
1
GİH
Mali Hizmetler Uzmanı
3
2
2
GİH
Mali Hizmetler Uzmanı
5
3
3
GİH
Mali Hizmetler Uzman Yardımcısı
8
7
7
GİH
Araştırmacı (Ö)
1-13
10
10
GİH
Araştırmacı
1
3
3
GİH
Araştırmacı
3
2
2
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
3
12
12
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
5
13
13
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
6
10
10
GİH
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
10
15
15
GİH
Programcı
5
1
1
GİH
Çözümleyici
5
1
1
GİH
Memur
5
15
15
GİH
Sekreter
5
3
3
GİH
Şoför
5
7
7
GİH
Şoför
8
1
1
YH
Bekçi
6
1
1
YH
Hizmetli
6
3
3
YH
Hizmetli
7
1
1
YH
Hizmetli
8
1
1
TOPLAM
400
400
(2)SAYILI LİSTE
KURUMU : TÜRK İŞBİRLİĞİ VE KOORDİNASYON AJANSI BAŞKANLIĞI
TEŞKİLATI : MERKEZ
İHDASEDİLEN KADROLARIN
Sınıfı
Unvanı
Derecesi
Serbest Kadro Adedi
Toplam
GİH
Başkanlık Müşaviri
1
7
7
GİH
Araştırmacı
1
10
10
TOPLAM
17
17
B-Dayanılan Anayasa Kuralları
Davadilekçesinde, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 7., 87., 91., 123. ve 163.maddelerine dayanılmıştır.
III-İLK İNCELEME
A- AnayasaMahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN,Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, NuriNECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN'ın katılımlarıyla12.1.2012 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, öncelikle Anayasa MahkemesiBaşkanı Haşim KILIÇ hakkındaki reddi hâkim talebi görüşülmüştür.
Davadilekçesinde, Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ'ın, kamuoyunda Wikileaksbelgeleri olarak bilinen ve bir internet sitesinde yer alan bilgilere göre,2003 yılında ABD Büyükelçisine Cumhuriyet Halk Partisi aleyhinde bir takımbeyanlarda bulunduğu, 25.4.2011 tarihinde Anayasa Mahkemesinin 49. KuruluşYıldönümü'nde yaptığı açılış konuşmasında 'Ümit ediyorum ki bu gayret,Anayasa Mahkemesine dava açmak suretiyle sorun çözme kolaycılığını da ortadankaldıracaktır.' ifadelerine yer verdiği, ayrıca 6223 sayılı YetkiKanunu'nun iptali istemiyle açılan davada verilen kararda açıklanan görüşünündaha önceki kararlarda yer alan görüşlerinden farklı olduğu, bu nedenlerleCumhuriyet Halk Partisinin tarafı olduğu davalarda tarafsız olarak kararveremeyeceği ileri sürülerek 6216 sayılı Kanun'un 59. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (d) bendi ile 60. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca redditalep edilmiştir.
Hâkiminreddi kurumu, hâkimin bakacağı davada tarafsızlığını sağlamaya yönelik oluptemel bir hak olan adil yargılanma hakkıyla ilişkilidir. Nitekim herkesin,kanuni ve tarafsız bir mahkeme önünde yargılanma hakkı bulunmaktadır. Bunedenle hukukumuzda, hâkimin tarafsız kalamayacağı varsayılan veyatarafsızlığından kuşku duyulabilecek durumlarda, hâkimin kendi mahkemesininyetki ve görevine giren belli bir davaya bakamayacağı veya reddedilebileceğikabul edilmiştir. Herkesin, tarafı olduğu davada hâkimin reddi talebindebulunmak hakkı var ise de talebin incelenebilmesi için bazı usuli şartlarınyerine getirilmesi gerekmektedir. Bu şartların gerçekleşmesi durumunda talepiçerik yönünden incelenebilecektir.
6216sayılı Kanun'un 59. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendinde, AnayasaMahkemesi Başkanı ve üyelerinin, istişarî görüş ve düşüncelerini ifade etmişolduğu dava ve işlere bakamayacakları; 60. maddesinin (1) numaralı fıkrasında,Anayasa Mahkemesi Başkanı ve üyelerinin tarafsız hareket edemeyeceklerikanısını haklı kılan hallerin olduğu iddiası ile reddolunabileceği; (2)numaralı fıkrasında, bu takdirde, Genel Kurul ya da bölümlerde ilgili üyekatılmaksızın ret konusu hakkında kesin karar verileceği; (5) numaralıfıkrasında ise ret talebinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılması ve esasyönünden kabul edilmemesi hâlinde, talepte bulunanların her birine Mahkemecebeşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasıverileceği kurala bağlanmıştır.
Davadilekçesinde hâkimin reddi talebi yönünden dayanılan hususlardan biri Wikileaksbelgeleri olarak bilinen belgelerde yer aldığı ileri sürülen bilgilerdir.Ancak, bu belgelerin gerçekte var olup olmadığı kanıtlanamadığı gibi içerdiği bilgilerindoğru olup olmadığı da ortaya konulabilmiş değildir. Aksine, belgelerde ismigeçen birçok kişi gibi Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ tarafından dakamuoyunun bilgisine sunuldukları ilk andan itibaren anılan belgelerde varolduğu ileri sürülen bilgiler açıkça yalanlanmıştır. Ret talebi yönündendayanılan hususlardan biri olan açılış konuşmasındaki sözler, Türk siyasalyaşamındaki uzlaşma kültürü eksikliğine ve temel siyasal sorunların siyasiarenada çözümü yerine yargı kurumlarına havale edilmesi eğilimine yönelik genelve kişisel nitelikte bir eleştiri olup somut bir davaya ilişkin herhangi birgörüş veya düşünce içermediği gibi somut bir siyasi partiyi de hedefalmamaktadır. Ret talebine dayanak yapılan hususlardan biri olan Anayasa MahkemesiBaşkanı Haşim KILIÇ'ın geçmişte kimi dava dosyalarında kullandığı oylar,tamamen hâkimin yargısal görevine ilişkindir. Hâkimin geçmişte verdiği kararlarve kullandığı oyların ret sebebi olarak kabul edilemeyeceği açıktır.Dolayısıyla, dava dilekçesinde hâkimin reddi nedeni olarak ileri sürülenhususlar, Kanun'da düzenlenen davaya bakılması yasak bir hâl veya ret sebebiolarak kabul edilemez.
Öteyandan, her hak gibi hâkimin reddini talep etme hakkının da amacına uygunolarak kullanılması gerekir. Aksi halde hakkın kötüye kullanılması söz konusuolur. Somut dava dosyasında, varlığı ve içerdiği bilgilerin doğruluğukanıtlanmamış aksine yalanlanmış olan ve hukuken delil değeri bulunmayan birtakım bilgi ve belgelere, yine ret sebebi olmadığı açık olan hâkimin öncekidava dosyalarında kullandığı oylara dayanılarak ret talebinde bulunulmuşolması, hâkimin reddini talep etme hakkının iyi niyetle ve amacına uygun olarakkullanılmadığını ortaya koymaktadır. Buna göre, 6216 sayılı Kanun'un 60.maddesinin (5) numaralı fıkrası gereğince ret talebinde bulunanlara takdiren500 Türk Lirası disiplin para cezası uygulanmasına karar verilmesi gerekmiştir.
Açıklanannedenlerle;
1-Hâkimin reddi talebinin esastan REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
2-Talebin kötü niyetle yapıldığının KABULÜNE ve 6216 sayılı Kanun'un 60.maddesinin (5) numaralı fıkrası gereğince DİSİPLİN PARA CEZASI UYGULANMASINA,Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT ile Zehra AylaPERKTAŞ'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
3-Disiplin para cezasının talepte bulunan davacıya verilmesine, Serruh KALELİ,Burhan ÜSTÜN ile Nuri NECİPOĞLU'nun 'Para cezasının talepte bulunanların herbirine verilmesi gerektiği' yolundaki karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
4-Para cezası miktarının 500 Türk Lirası olarak esas alınmasına, OYBİRLİĞİYLE,
12.1.2012gününde karar verilmiştir.
B- AnayasaMahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, dosyanın 12.1.2012 gününde yapılanilk inceleme toplantılarında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine, yürürlüğü durdurma isteminin esas inceleme aşamasında kararabağlanmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
IV-ESASIN İNCELENMESİ
Davadilekçesi ve ekleri, Raportör Abdullah ÇELİK tarafından hazırlanan işin esasınailişkin rapor, dava konusu kanun hükmünde kararname kuralları, dayanılanAnayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A-Kanun Hükmünde Kararnamelerin Yargısal Denetimi Hakkında Genel Açıklama
Anayasa'nın91. maddesinde düzenlenen kanun hükmünde kararnameler, işlevsel yönden yasamaişlemi niteliğinde olduğundan yargısal denetimlerinin yapılması görev veyetkisi Anayasa'nın 148. maddesi ile Anayasa Mahkemesine verilmiştir. Yargısaldenetimde kanun hükmünde kararnamenin, öncelikle yetki kanununa sonra daAnayasa'ya uygunluğu sorunlarının çözümlenmesi gerekir. Her ne kadar,Anayasa'nın 148. maddesinde kanun hükmünde kararnamelerin yetki kanunlarınauygunluğunun denetlenmesinden değil, yalnızca Anayasa'ya biçim ve esasbakımlarından uygunluğunun denetlenmesinden söz edilmekte ise de Anayasa'yauygunluk denetiminin içerisine öncelikle kanun hükmünde kararnamenin yetkikanununa uygunluğunun denetimi de girer. Çünkü Anayasa'da, Bakanlar Kurulunaancak yetki kanununda belirtilen sınırlar içerisinde kanun hükmünde kararnameçıkarma yetkisi verilmesi öngörülmüştür. Yetkinin dışına çıkılması, kanunhükmünde kararnameyi Anayasa'ya aykırı duruma getirir.
Dayanaklarınıdoğrudan doğruya Anayasa'dan alan olağanüstü hal kanun hükmündekararnamelerinden farklı olarak, olağan dönemlerdeki kanun hükmündekararnamelerin bir yetki kanununa dayanması zorunludur. Bu nedenle, kanunhükmünde kararnameler ile dayandıkları yetki kanunu arasında çok sıkı bir bağvardır. Kanun hükmünde kararnamenin yetki kanunu ile olan bağı, kanun hükmündekararnameyi aynen ya da değiştirerek kabul eden kanun ile kesilir. Kanunhükmünde kararnamenin Anayasa'ya uygun bir yetki kanununa dayanması,geçerliliğinin ön koşuludur. Bir yetki kanununa dayanmadan çıkartılan veyadayandığı yetki kanunu iptal edilen kanun hükmünde kararnamelerin içeriğiAnayasa'ya aykırılık oluşturmasa bile bunların Anayasa'ya uygunluğundan sözedilemez.
Kanunhükmünde kararnamelerin Anayasa'ya uygunluk denetimi, kanunların denetimindenfarklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde, 'Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.'denilmektedir. Bu nedenle kanunların denetiminde, onların yalnızca Anayasakurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. Kanun hükmünde kararnameler isekonu, amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki kanununa hem deAnayasa'ya uygun olmak zorundadırlar.
Anayasa'dakimi konuların kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenmesi yasaklanmaktadır.Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında 'Sıkıyönetim ve olağanüstühaller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikincibölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncübölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...'in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kural gereğince, TürkiyeBüyük Millet Meclisi, 'Bakanlar Kurulu'na ancak kanun hükmündekararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alana girmeyen konularda kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi verebilir.
Anayasa'nınherhangi bir maddesinde kanunla düzenleneceği öngörülen bir konunun,Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkça yasakladığı hükümler ileilgili olmadıkça ya da Anayasa'nın 163. maddesinde olduğu gibi kanun hükmündekararname çıkarılamayacağı açıkça belirtilmedikçe kanun hükmünde kararname iledüzenlenmesi Anayasa'ya aykırılık oluşturmaz.
Öteyandan, Anayasanın 91. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, yetki kanununda,çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, süresi ile süresi içinde birden fazlakararname çıkarılıp çıkarılamayacağının gösterilmesi gerekmektedir. TBMMİçtüzüğü'nün 90. maddesinin ikinci fıkrasında da kanun hükmünde kararnamelerindiğer bir kanun hükmünde kararname ile değiştirilebileceği veya yürürlükten kaldırılabileceğibelirtilmiştir.
B- KanunHükmünde Kararname'nin Ayrı Ayrı Tüm Maddeleri ve Eki (I) ve (II) SayılıCetveller ile (1) ve (2) Sayılı Listelerin 6223 Sayılı Yetki Kanunu KapsamındaOlup Olmadığının İncelenmesi
Davadilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddeleri ve eki cetveller ile listelerin,6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında olmadığı gibi acil, ivedi, önemli vezorunlu konuları düzenlemediği belirtilerek Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 7.,87., 91., 123. ve 163. maddelerine aykırı oldukları ileri sürülmüştür.
1-KHK'nin 16. Maddesinin (6) Numaralı Fıkrası
KHK'nin16. maddesinin (6) numaralı fıkrası, 11.10.2011 günlü, 666 sayılı KamuGörevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun HükmündeKararname'nin 1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bufıkraya ilişkin iptal istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına kararvermek gerekir.
2-KHK'nin 20. Maddesinin (7) Numaralı Fıkrasıyla, 375 Sayılı KHK'nin Ek 3.Maddesinin Birinci Fıkrasına 'Yurtdışı Türkler ve Akraba TopluluklarBaşkanlığı,' İbaresinden Sonra Gelmek Üzere Eklenen 'Türk İşbirliği veKoordinasyon Ajansı Başkanlığı,' İbaresi
KHK'nin20. maddesinin (7) numaralı fıkrasıyla, 375 sayılı KHK'nin ek 3. maddesininbirinci fıkrasına 'Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı,'ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen 'Türk İşbirliği ve KoordinasyonAjansı Başkanlığı,' ibaresi, 666 sayılı KHK'nin 1. maddesiyle yürürlüktenkaldırıldığından, konusu kalmayan bu ibareye ilişkin iptal istemi hakkındakarar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir.
3-KHK'nin Eki (II) Sayılı Cetvel
KHK'nineki (II) sayılı Cetvel, 666 sayılı KHK'nin 1. maddesiyle yürürlüktenkaldırıldığından, konusu kalmayan bu cetvele ilişkin iptal istemi hakkındakarar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir.
4-KHK'nin 20. Maddesinin (5) Numaralı Fıkrasının (ç) Bendiyle, 657 sayılı Kanun'unEki (II) Sayılı Ek Gösterge Cetvelinin '2. Yargı Kuruluşları, Bağlı veİlgili Kuruluşlar ile Yüksek Öğretim Kuruluşlarında' Bölümüne 'Türkiyeİstatistik Kurumu Daire Başkanı' İbaresinden Sonra Gelmek Üzere Eklenen 'Türkİşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Daire Başkanı,' İbaresi
657sayılı Kanun'un 43. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi uyarınca, anılanKanun'a tâbi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmetsınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak Kanun'aekli (I) ve (II) sayılı Cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarınıneklenmesi suretiyle hesaplanır. KHK'nin 20. maddesinin (5) numaralı fıkrasının(ç) bendiyle, 657 sayılı Kanun'a ekli (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin '2.Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar ile Yüksek Öğretim Kuruluşlarında'bölümüne 'Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Daire Başkanı,' ibaresieklenerek TİKA daire başkanlarının 3600 ek gösterge rakamı üzerinden aylıkalmaları sağlanmıştır. Bu husus, KHK ile yürürlükten kaldırılan mevzuattabulunmayan yeni bir mali imkândır.
6223sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamını düzenleyen 1. maddesinde, Kanun'unamacı, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimli ve ekonomik birşekilde yürütülmesini sağlamak olarak belirlenmiş ve yetkinin kapsamı ikibaşlık altında tespit edilmiştir. Yetkinin kapsamına ilk olarak kamuhizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesigirmektedir. Bu çerçevede gerekli görülmesi hâlinde yeni bakanlıklar kurulması,var olan bakanlıkların birleştirilmesi, bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkilikuruluşlarının yeniden belirlenmesi için kanun hükmünde kararname çıkarmayetkisi verilmiştir. Bu amaçla;
1-Mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veya kaldırılmasına, yeni bakanlıklarkurulmasına, anılan bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarıylahiyerarşik ilişkilerine,
2-Mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık ve ilgilerinin yenidenbelirlenmesine veya bunların mevcut, birleştirilen veya yeni kurulanbakanlıklar bünyesinde hizmet birimi olarak yeniden düzenlenmesine,
3-Mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veya yeni kurulan bakanlıkların görev,yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve yurt dışındateşkilatlanma esaslarına,
ilişkinkanun hükmünde kararname çıkarılabilecektir.
İkinciolarak, kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler,sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma, nakil,görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevkedilme usul ve esaslarına ilişkin olarak değişiklikler ve yeni düzenlemeleryapılması için kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verilmiştir.
6223 sayılı Yetki Kanunu'nda Bakanlar Kuruluna kamu personelininmali ve sosyal haklarına ilişkin olarak doğrudan düzenleme yapma yetkisiverilmediği açıktır. Bununla birlikte anılan Kanun'un amaç ve kapsamına girenkonularda yapılan düzenlemelerin doğal sonucu olması durumunda kamupersonelinin mali ve sosyal haklarıyla ilgili düzenlemelerin yapılmasımümkündür.
Davakonusu kuralla, TİKA daire başkanlarının önceki mevzuatta olmayan 3600 ekgösterge rakamı üzerinden aylık almalarının sağlanması, doğrudan kamupersonelinin mali haklarına ilişkin olup, 6223sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamına giren konularda yapılandüzenlemelerin doğal sonucu değildir.
Açıklanannedenlerle, dava konusu kural 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında değildir,iptali gerekir.
5-KHK'nin 20. Maddesinin (5) Numaralı Fıkrasının (d) Bendiyle 657 Sayılı Kanun'unEki (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 7. Sırasına 'Daire Başkanı'İbaresinden Sonra Gelmek Üzere Eklenen ', Türk İşbirliği ve KoordinasyonAjansı Daire Başkanı' İbaresi
657sayılı Kanun'un ek 26. maddesinin (a) bendi uyarınca, anılan Kanun'a ekli (IV)sayılı Cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilengösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucubulunan miktarda makam tazminatı ödenir. KHK'nin 20. maddesinin (5) numaralıfıkrasının (d) bendiyle, 657 sayılı Kanun'a ekli (IV) sayılı Makam TazminatıCetvelinin 7. sırasına ', Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı DaireBaşkanı' ibaresi eklenerek, TİKA daire başkanlarının 2000 gösterge rakamıüzerinden makam tazminatı almaları sağlanmıştır.
Davakonusu kuralla, TİKA daire başkanlarının önceki mevzuatta olmayan 2000 göstergerakamı üzerinden makam tazminatı almalarının sağlanması, doğrudan kamupersonelinin mali haklarına ilişkin olup, 6223sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamına giren konularda yapılandüzenlemelerin doğal sonucu değildir.
Açıklanannedenlerle, dava konusu kural 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında değildir,iptali gerekir.
6-KHK'nin Diğer Kuralları
Yukarıdakiaçıklamalar çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda; KHK'nin, 6223 sayılı YetkiKanunu kapsamında olmadığı gerekçesiyle iptal edilen kuralları ile hakkındakarar verilmesine yer olmadığına karar verilenler dışında kalan diğerkurallarının 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun kapsamında olduğu anlaşıldığından, bumaddelere, fıkralara, bölüme, ibareye, cetvele ve listelere ilişkin iptalisteminin reddi gerekir.
C-Kanun Hükmünde Kararname'nin Tüm Maddelerinin Anayasa'nın 91. Maddesi Yönündenİncelenmesi
Davadilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddelerinin ve eki cetvellerin velistelerin, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası ile 163. maddesindekanun hükmünde kararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin düzenlemeiçerdiği belirtilerek Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 7., 87., 91., 123. ve163. maddelerine aykırı oldukları ileri sürülmüştür.
1-KHK'nin 16. Maddesinin (3), (4) ve (5) Numaralı Fıkraları
KHK'nin16. maddesiyle, daha önce düzenlenmemiş bulunan TİKA Uzmanlığı kadrosu kurulmuşve bu kadroda görev yapacak kişilerin atanma usul ve esasları düzenlenmiştir.Anılan maddenin (3) numaralı fıkrasında, TİKA Uzman Yardımcılığına atanmanınkoşulları; (4) numaralı fıkrasında, TİKA Uzman Yardımcılığında en az üç yılçalışanların, Başkanlıkça yapılacak yeterlik sınavında başarı göstermekşartıyla TİKA Uzmanı unvanını alacakları, üst üste iki defa yeterlik sınavındabaşarı gösteremeyenlerin durumlarına uygun diğer kadrolara atanacakları; (5)numaralı fıkrasında, TİKA Uzmanı ile Uzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları,yetiştirilmeleri, yarışma sınavı ve yeterlik sınavı ile diğer hususlarınyönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
Anayasa'nın91. maddesinin birinci fıkrasında 'Sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklıkalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yeralan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümde yer alansiyasî haklar ve ödevler...'in kanun hükmünde kararnamelerledüzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa'nın 'Kamu hizmetlerinegirme hakkı' başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, her Türk'ün, kamuhizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra ikinci fıkrasındahizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırımgözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa'nın 'Siyasi Haklarve Ödevler' başlıklı dördüncü bölümünde yer alan ve 70. maddesinde korunankamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun hükmünde kararname iledüzenleme yapılması mümkün değildir.
TİKAUzmanlığı ve TİKA Uzman Yardımcılığı kadrolarına giriş koşullarınınbelirlenmesi, Anayasa'nın 70. maddesine göre kamu hizmetine girme hakkınailişkin bir düzenleme olduğundan, KHK'nin 16. maddesinin (3), (4) ve (5)numaralı fıkraları, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır,iptali gerekir.
SerdarÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN farklı gerekçeyle bu görüşe katılmışlardır.
HaşimKILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, CelalMümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe katılmamışlardır.
2-KHK'nin Geçici 4. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasının (c) Bendinin '657sayılı Kanunun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlar ile bu KanunHükmünde Kararnamenin 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendindebelirtilen eğitim şartını taşımaları ve Başkanlıkça belirlenecek yabancıdillerden Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından en az (C)düzeyinde puan almak veya Yükseköğretim Kurulunca buna denk kabul edilen veuluslararası geçerliliği bulunan bir belgeye sahip olmak veya Kamu PersoneliYabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı veya Yükseköğretim Kurulunca bu sınavadenk kabul edilen uluslararası geçerliliği bulunan sınavlarla ölçülmeyenyabancı diller için; ilgili dilde en az üç yıllık ortaöğretim veya ön lisans,lisans veya yüksek lisans diploması almış olmak ya da o dilin resmi dil olarakkonuşulduğu ülke resmi makamları tarafından düzenlenen sınavda %70 oranındabaşarılı olmak kaydıyla yurtiçi ve yurtdışındaki üniversiteler, uluslararasıkuruluşlar, ilgili meslek kuruluşları, araştırma merkezleri ve sivil toplumkuruluşlarında Başkanlığın görev alanıyla ilgili çalışan veya bu alanda eğitimalmış kişiler ile'' Bölümü
KHK'ningeçici 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasıyla, bazı kişiler yönünden doğrudanTİKA Uzmanlığına atanma imkânı getirilmiş ve bunun koşulları düzenlenmiştir.Anılan fıkranın (c) bendinde, kapatılan Başkanlıkta fiilen çalışmakta olanlardışında ilk defa kamu hizmetine girecek kişiler de kapsama dâhil edilmiştir.
TİKA Uzmanlığı kadrolarına giriş koşullarının belirlenmesi,Anayasa'nın 70. maddesine göre kamu hizmetine girme hakkına ilişkin birdüzenleme olduğundan, KHK'nin geçici 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c)bendinin kapatılan Başkanlıkta fiilen çalışmakta olanlar dışındakilere ilişkindava konusu kural, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır,iptali gerekir.
HaşimKILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, CelalMümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe katılmamışlardır.
3-KHK'nin Geçici 5. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrası
KHK'ningeçici 5. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, 2011 yılı için geçerli olmaküzere 6091 sayılı 2011 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun 22. maddesindekisınırlamalara tâbi olmaksızın Başkanlık kadrolarına atama yapılabileceği hükmebağlanmıştır.
Anayasa'nın161. maddesinde, Devletin ve kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki kamu tüzelkişilerinin harcamalarının 'yıllık bütçelerle' yapılacağı vebütçenin 'kanunla' düzenleneceği belirtilmiştir. Anayasa'nın163. maddesinde bütçelerde değişiklik yapılmasının esasları düzenlenmiş,maddenin üçüncü cümlesinde ise 'Bakanlar Kuruluna kanun hükmündekararname ile bütçede değişiklik yapmak yetkisi verilemez.' hükmüneyer verilmiştir.
KHK'ningeçici 5. maddesinin (2) numaralı fıkrasıyla, 2011 yılı için geçerli olmaküzere 6091 sayılı Bütçe Kanunu'nun 22. maddesindeki sınırlamalara tâbiolmaksızın Başkanlık kadrolarına atama yapılabilmesinin olanaklı kılınması,6091 sayılı Bütçe Kanunu'nun 22. maddesinin (1) numaralı fıkrasında öngörülensınırlamaların, TİKA'ya tahsis edilen kadrolar yönünden uygulanmaması sonucunudoğurmakta ve bu durum, bütçe kanununda değişiklik yapılması anlamınagelmektedir.
Açıklanannedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 163. maddesine aykırıdır, iptali gerekir.
4-KHK'nin Diğer Kuralları
KHK'niniptal edilen kuralları ile hakkında karar verilmesine yer olmadığına kararverilenler dışında kalan diğer kurallarında, Anayasa'nın 91. maddesinin birincifıkrası ile 163. maddesi uyarınca kanun hükmünde kararname ile düzenlenmesiyasaklanmış alanlara ilişkin herhangi bir aykırılık saptanmadığından bukurallara ilişkin iptal isteminin reddi gerekir.
KHK'nin16. maddesinin (7) numaralı fıkrası yönünden Serruh KALELİ, Fulya KANTARCIOĞLU,Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT ile Zehra Ayla PERKTAŞ bugörüşe katılmamışlardır.
V-YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ
24.10.2011günlü, 656 sayılı Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin:
A) 1- 16. maddesinin (6) numaralı fıkrası,
2- 20. maddesinin (7) numaralı fıkrasıyla 375 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin ek 3. maddesinin birinci fıkrasına 'YurtdışıTürkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı,' ibaresinden sonra gelmeküzere eklenen 'Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı,' ibaresi,
3- Eki ll Sayılı Cetvel'i,
hakkında,22.11.2012 günlü, E. 2011/148, K. 2012/186 sayılı kararla karar verilmesine yerolmadığına karar verildiğinden, bu fıkraya, ibareye ve cetvele ilişkinyürürlüğün durdurulması istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
B) Kapsam yönünden;
1-1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14., 15. maddeleri, 16.maddesinin (1), (2) ve (7) numaralı fıkraları, 17., 18., 19. maddeleri, 20.maddesinin (7) numaralı fıkrası ile (5) numaralı fıkrasının (ç) ve (d) bentleridışında kalan bölümü, geçici 1., geçici 2., geçici 3. maddeleri, geçici 4.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendinde yer alan ''kapatılanBaşkanlıkta fiilen çalışmakta olan kişiler,' ibaresi, geçici 5.maddenin (1) numaralı fıkrası, 21., 22. maddeleri ile eki (I) Sayılı Cetvel'e,(1) ve (2) sayılı listelere yönelik iptal istemleri, 22.11.2012 günlü, E.2011/148, K. 2012/186 sayılı kararla reddedildiğinden, bu maddelere,fıkralara, bölüme, ibareye, cetvele ve listelere ilişkin yürürlüğündurdurulması isteminin REDDİNE,
2-20. maddesinin (5) numaralı fıkrasının;
a-(ç) bendiyle, 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Eki (ll)sayılı Ek Gösterge Cetvelinin '2. Yargı Kuruşları, Bağlı ve İlgiliKuruluşlar ile Yüksek Öğretim Kuruluşlarında' bölümüne 'Türkiyeİstatistik Kurumu Daire Başkanı' ibaresinden sonra gelmek üzereeklenen 'Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Daire Başkanı,' ibaresine,
b- (d) bendiyle 657 sayılı Kanun'un Eki (IV) sayılı MakamTazminatı Cetvelinin 7. nci sırasına 'Daire Başkanı' ibaresindensonra gelmek üzere eklenen ', Türk İşbirliği ve KoordinasyonAjansı Daire Başkanı' ibaresine,
ilişkiniptal hükmünün yürürlüğe girmesinin ertelenmesi nedeniyle, bu ibarelerinYÜRÜRLÜĞÜNÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE,
C) Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası ile 163. maddesiyönünden;
1-1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14., 15. maddeleri, 16.maddesinin (1), (2) ve (7) numaralı fıkraları, 17., 18., 19. maddeleri, 20.maddesinin (7) numaralı fıkrası ile (5) numaralı fıkrasının (ç) ve (d) bentleridışında kalan bölümü, geçici 1., geçici 2., geçici 3. maddeleri, geçici 4.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendinde yer alan ''kapatılanBaşkanlıkta fiilen çalışmakta olan kişiler,' ibaresi, geçici 5.maddenin (1) numaralı fıkrası, 21., 22. maddeleri ile eki (I) Sayılı Cetvel'e,(1) ve (2) sayılı listelere yönelik iptal istemleri, 22.11.2012 günlü, E.2011/148, K. 2012/186 sayılı kararla reddedildiğinden, bu maddelere,fıkralara, bölüme, ibareye, cetvele ve listelere ilişkin yürürlüğündurdurulması isteminin REDDİNE,
2-16. maddesinin (3), (4) ve (5) numaralı fıkralarına ilişkin iptal hükmününyürürlüğe girmesinin ertelenmesi nedeniyle, bu fıkraların YÜRÜRLÜĞÜNÜNDURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE,
3- a- Geçici Madde 4'ün (1) numaralı fıkrasının (c) bendinin ''kapatılanBaşkanlıkta fiilen çalışmakta olan kişiler,' ibaresi dışındakalan bölümüne,
b- Geçici Madde 5'in (2) numaralı fıkrasına,
ilişkiniptal hükmünün yürürlüğe girmesinin ertelenmesi nedeniyle, bu fıkranın vebölümün YÜRÜRLÜĞÜNÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE,
22.11.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
VI-İPTAL HÜKMÜNÜN YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU
Anayasa'nın153. maddesinin üçüncü fıkrasında, 'Kanun, kanun hükmünde kararname veTürkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptalkararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gerekenhallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıcakararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı gündenbaşlayarak bir yılı geçemez.' denilmekte, 6216 sayılı Kanun'un 66.maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmaktadır.
24.10.2011günlü, 656 sayılı Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 16. maddesinin (3), (4) ve(5) numaralı fıkralarının; 20. maddesinin (5) numaralı fıkrasının (ç) ve (d)bentlerinin; geçici 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendinin ''kapatılanBaşkanlıkta fiilen çalışmakta olan kişiler,' ibaresi dışında kalanbölümü ile geçici 5. maddesinin (2) numaralı fıkrasının iptal edilmelerinedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek niteliktegörüldüğünden, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılıKanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu fıkralar, bentler vebölüme ilişkin iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasındanbaşlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.
VII-SONUÇ
24.10.2011günlü, 656 sayılı Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin:
A) 1- 16. maddesinin (6) numaralı fıkrası,
2- 20. maddesinin (7) numaralı fıkrasıyla, 27.6.1989 günlü, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 3. maddesinin birincifıkrasına 'Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı,'ibaresindensonra gelmek üzere eklenen 'Türk İşbirliği ve Koordinasyon AjansıBaşkanlığı,' ibaresi,
3- Eki (ll) Sayılı Cetvel,
11.10.2011 günlü, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1.maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu fıkraya, ibareye vecetvele ilişkin iptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,OYBİRLİĞİYLE,
B) 1- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14.,15. maddeleri, 16. maddesinin (1), (2) ve (7) numaralı fıkraları, 17., 18., 19.maddeleri, 20. maddesinin (7) numaralı fıkrası ile (5) numaralı fıkrasının (ç)ve (d) bentleri dışında kalan bölümü, geçici 1., geçici 2., geçici 3.maddeleri, geçici 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendinde yeralan ''kapatılan Başkanlıkta fiilen çalışmakta olan kişiler,' ibaresi, geçici 5. maddenin (1) numaralı fıkrası, 21., 22. maddeleri ile eki(I) Sayılı Cetvel'i, (1) ve (2) sayılı listeleri, 6223 sayılı Yetki Kanunukapsamında olduğundan Anayasa'ya aykırı olmadığına ve bu maddelere, fıkralara,bölüme, ibareye, cetvele ve listelere ilişkin iptal isteminin REDDİNE,OYBİRLİĞİYLE,
2-20. maddesinin (5) numaralı fıkrasının;
a-(ç) bendiyle, 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Eki (ll)sayılı Ek Gösterge Cetvelinin '2. Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgiliKuruluşlar ile Yüksek Öğretim Kuruluşlarında' bölümüne 'Türkiyeİstatistik Kurumu Daire Başkanı' ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen 'Türkİşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Daire Başkanı,' ibaresi,
b- (d) bendiyle 657 sayılı Kanun'un Eki (IV) sayılı MakamTazminatı Cetvelinin 7.nci sırasına 'Daire Başkanı' ibaresindensonra gelmek üzere eklenen ', Türk İşbirliği ve Koordinasyon AjansıDaire Başkanı' ibaresi,
6223sayılı Kanun kapsamında olmadığından bu ibarelerin Anayasa'ya aykırı olduğunave İPTALİNE, OYBİRLİĞİYLE,
3- 20. maddesinin (5) numaralı fıkrasının (ç) ve (d) bentlerininiptal edilmesi nedeniyle, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu bentlereilişkin İPTAL HÜKMÜNÜN, KARARIN RESMÎ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAKALTI AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,
C) 1- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14.,15. maddeleri, 16. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları, 17., 18., 19. maddeleri,20. maddesinin (7) numaralı fıkrası ile (5) numaralı fıkrasının (ç) ve (d)bentleri dışında kalan bölümü, geçici 1., geçici 2., geçici 3. maddeleri,geçici 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendinde yer alan ''kapatılanBaşkanlıkta fiilen çalışmakta olan kişiler,' ibaresi, geçici 5.maddenin (1) numaralı fıkrası, 21., 22. maddeleri ile eki (I) Sayılı Cetvel'i,(1) ve (2) sayılı listelerin, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasıile 163. maddesi uyarınca Anayasa'ya aykırı olmadığına ve bu maddelere,fıkralara, bölüme, ibareye, cetvele ve listelere ilişkin iptal istemininREDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,
2- 16. maddesinin;
a- (3), (4) ve (5) numaralı fıkralarının, Anayasa'nın 91.maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN,Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
b- (7) numaralı fıkrasının, Anayasa'nın 91. maddesinin birincifıkrası ile 163. maddesi uyarınca Anayasa'ya aykırı olmadığına ve bufıkraya ilişkin iptal isteminin REDDİNE, Serruh KALELİ, FulyaKANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT ile ZehraAyla PERKTAŞ'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
3- Geçici Madde 4'ün (1) numaralı fıkrasının (c) bendinin '657sayılı Kanunun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlar ile bu KanunHükmünde Kararnamenin 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendindebelirtilen eğitim şartını taşımaları ve Başkanlıkça belirlenecek yabancıdillerden Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından en az (C)düzeyinde puan almak veya Yükseköğretim Kurulunca buna denk kabul edilen veuluslararası geçerliliği bulunan bir belgeye sahip olmak veya Kamu PersoneliYabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı veya Yükseköğretim Kurulunca bu sınavadenk kabul edilen uluslararası geçerliliği bulunan sınavlarla ölçülmeyenyabancı diller için; ilgili dilde en az üç yıllık ortaöğretim veya ön lisans,lisans veya yüksek lisans diploması almış olmak ya da o dilin resmi dil olarakkonuşulduğu ülke resmi makamları tarafından düzenlenen sınavda %70 oranındabaşarılı olmak kaydıyla yurtiçi ve yurtdışındaki üniversiteler, uluslararasıkuruluşlar, ilgili meslek kuruluşları, araştırma merkezleri ve sivil toplumkuruluşlarında Başkanlığın görev alanıyla ilgili çalışan veya bu alanda eğitimalmış kişiler ile'' bölümünün, Anayasa'nın 91. maddesininbirinci fıkrası uyarınca Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Haşim KILIÇ,Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal MümtazAKINCI ile Muammer TOPAL'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
4- Geçici Madde 5'in (2) numaralı fıkrasının Anayasa'nın 163.maddesi uyarınca Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, OYBİRLİĞİYLE,
5- 16. maddesinin (3), (4) ve (5) numaralı fıkraları,Geçici Madde 4'ün (1) numaralı fıkrasının (c) bendinin ''kapatılanBaşkanlıkta fiilen çalışmakta olan kişiler,' ibaresi dışındakalan bölümü ile Geçici Madde 5'in (2) numaralı fıkrasının iptal edilmesinedeniyle, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun'un66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu fıkralara ve bölüme ilişkinİPTAL HÜKMÜNÜN, KARARIN RESMÎ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AYSONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,
22.11.2012gününde karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
KARŞIOYYAZISI
24.10.2011günlü, 656 sayılı Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının Teşkilatve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 16. maddesinin (3),(4) ve (5) numaralı fıkraları ile Geçici Madde 4'ün (1) numaralı fıkrasının (c)bendinin bir bölümü çoğunluk kararıyla Anayasa'nın 91. maddesine aykırıbulunarak iptal edilmiştir.
656 sayılı KHK'nin 16. maddesinin (3) numaralı fıkrasındaTİKA Uzman Yardımcılığına atanabilmek için 657 sayılı Kanun'un 48. maddesindesayılan genel şartlara ek olarak aranacak şartlar düzenlenmiştir. Buna göreTİKA Uzman Yardımcılığına atanabilmek için genel şartlara ek olarak:
a) En az dört yıllık eğitim veren yükseköğretim kurumlarından veyabunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen yurtdışındakiyükseköğretim kurumlarından mezun olmak,
b) Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak,
c) Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk günü itibarıyla otuzbeşyaşını doldurmamış olmak,
ç) Başkanlıkça belirlenen yabancı dillerden Kamu Personeli YabancıDil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından en az (B) düzeyinde puan almak veyaYükseköğretim Kurulunca buna denk kabul edilen ve uluslararası geçerliliğibulunan bir belgeye sahip olmak, Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi SeviyeTespit Sınavı veya Yükseköğretim Kurulunca bu sınava denk kabul edilen veuluslararası geçerliliği bulunan sınavlarla ölçülmeyen yabancı diller için;ilgili dilde en az üç yıllık ortaöğretim veya ön lisans, lisans veya yükseklisans diploması almış olmak ya da o dilin resmi dil olarak konuşulduğu ülkeresmi makamları tarafından düzenlenen sınavda % 80 oranında başarılı olmak,
şartlarının aranacağı belirtilmiştir.
Maddenin (4) numaralı fıkrasında TİKA Uzman Yardımcılığındaen az üç yıl çalışanların, Başkanlıkça yapılacak yeterlik sınavında başarıgöstermek şartıyla TİKA Uzmanı unvanını alacakları, üst üste iki defa yeterliksınavında başarı gösteremeyenlerin durumlarına uygun diğer kadrolaraatanacakları kurala bağlanmıştır.
Maddenin (5) numaralı fıkrasında ise, TİKA Uzmanı ile UzmanYardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı veyeterlik sınavı ile diğer hususların yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.
Geçici Madde 4'ün (1) numaralı fıkrasının (c) bendinde iptalinekarar verilen; '657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde sayılan genelşartlar ile bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının(a) bendinde belirtilen eğitim şartını taşımaları ve Başkanlıkça belirlenecekyabancı dillerden Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavındanen az (C) düzeyinde puan almak veya Yükseköğretim Kurulunca buna denk kabuledilen ve uluslararası geçerliliği bulunan bir belgeye sahip olmak veya KamuPersoneli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı veya Yükseköğretim Kuruluncabu sınava denk kabul edilen uluslararası geçerliliği bulunan sınavlarlaölçülmeyen yabancı diller için; ilgili dilde en az üç yıllık ortaöğretim veyaön lisans, lisans veya yüksek lisans diploması almış olmak ya da o dilin resmidil olarak konuşulduğu ülke resmi makamları tarafından düzenlenen sınavda %70oranında başarılı olmak kaydıyla yurtiçi ve yurtdışındaki üniversiteler,uluslararası kuruluşlar, ilgili meslek kuruluşları, araştırma merkezleri vesivil toplum kuruluşlarında Başkanlığın görev alanıyla ilgili çalışan veya bualanda eğitim almış kişiler(in)'' şeklindeki ibarede belirtilenşartları taşıyan kimselerin, belirlenecek usul ve esaslara göre Bakantarafından TİKA Uzmanı olarak atanabilmelerine olanak sağlanmıştır.
6223sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasının (a-3) bendinde,Kanun'un amaçlarından birinin kamu hizmetlerinin Bakanlıklar arasındakidağılımının yeniden belirlenerek, mevcut Bakanlıklar ile birleştirilen veyayeni kurulan Bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarınındüzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarına ilişkinkonularda düzenlemelerde bulunmak üzere Bakanlar Kuruluna kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi vermek olduğu belirtilmiş ve aynı Kanun'un ikincifıkrasında da ilgili kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklikyapılabileceği belirtilmiştir.
656sayılı KHK'nin anılan hükümleriyle TİKA Uzmanıve TİKA Uzman Yardımcısı istihdamının öngörülmesi ve bunlarınkadrolarının oluşturulması teşkilat ve kadroların belirlenmesine ilişkin birhusus olduğundan Yetki Kanunu'na aykırılık bulunmamaktadır.
Kamu görevlilerinin kadrolarının ve bu kadrolaraatanacak kişilerde bulunması gereken niteliklerin de kanunla düzenlenmesigerekmektedir. Ancak, kamu görevlisi olarak atanacak kişilerle ilgili tümayrıntıların sadece yasayla düzenlenmesi gerektiği ve bu konuda idarîdüzenlemeler yapılmasının Anayasa'nın 128'inci maddesinin ikinci fıkrasınaaykırı düşeceği iddiası yerinde değildir. Anayasa'nın bir maddesinin yasayladüzenleneceğini öngördüğü bir konunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birincifıkrasının açıkça yasakladığı hükümler ile doğrudan ilgili olmadıkça, ya da KHKile düzenlenemeyeceği Anayasa'da özel olarak belirtilmedikçe KHK iledüzenlenmesi Anayasa'ya aykırı değildir.
Anayasa'nın70. maddesine göre, 'her Türk kamu hizmetine girme hakkına sahiptir. Hizmetealınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez'. MaddedeTürkiye Cumhuriyeti Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkesin görevingerektirdiği nitelikler dışında, dil, din, mezhep, renk, siyasi düşünce,cinsiyet ve benzeri ayırım gözetilmeksizin kamu hizmetlerine girme hakkınasahip bulundukları belirtilmiştir. Böylece 'kamu hizmetlerine girmehakkı' siyasi hak ve ödevler kapsamında, vatandaşlık bağına bağlı olarakkullanılabilecek bir hak olarak düzenlenmiştir. Düzenlemenin temel hakkailişkin niteliği bundan ibarettir. Yoksa, bunun dışında kamu görevlerine giriş,atanma, görev değişikliğine ilişkin tüm düzenleme ve uygulamaların temel hakkındüzenlenmesi ve 91. madde anlamında yasak alan kapsamında görülmesi yerindedeğildir.
Anayasa'nın91. maddesinin birinci fıkrasında, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikincibölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncübölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevlerin kanun hükmünde kararnamelerledüzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Anayasanın belirtilen bölümlerinde birçok temelhak ve özgürlük düzenlenmiş bulunmaktadır. Sözkonusu temel hak ve özgürlüklerinkapsama alanları ve ilgili oldukları hususlar geniş bir biçimde yorumlandığındaKHK'lerle yapılacak tüm düzenlemelerin bu hak ve özgürlüklerle bağlantılarınınbulunduğu ileri sürülebilecektir. Böyle bir yorumdan hareket edilmesi halindeyasak alan kapsamı oldukça genişleyecek ve KHK ile düzenlenebilecek alankalmayacaktır. Nitekim Anayasa Mahkemesinin, 6.1.1987 günlü, E:1986/15 veK:1987/1 sayılı kararında, dolaylı biçimde kişi hak ve özgürlükleriniilgilendirmeyecek bir düzenleme düşünmenin oldukça güç olduğu, bu nedenle dedolaylı bir ilginin varlığına dayanılarak sonuca gitmenin isabetlisayılamayacağı belirtilmiştir. Buna göre, yasak alanın kapsamının, temel hak veözgürlüklerle doğrudan ilgili düzenlemeleri kapsayacak, dolaylı olarak ilgilidüzenlemeleri ise kapsam dışında bırakacak şekilde belirlenmesi gerekir.
AnayasaMahkemesi, 16.5.1989 günlü, E:1989/4 ve K:1989/24 sayılı kararında, 3.11.1988 günlü, 347 sayılı '233 Sayılı Kamu İktisadiTeşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bir Maddesinde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin Genel Müdür olarakatanabilmek için, 'yükseköğrenim görmüş olmak, dört yılı kamuda, altıyılı özel sektörde geçmek şartıyla en az on yıl hizmeti bulunmak, kamu hizmetibulunmayanlarda ise özel sektörde asgari onbeş yıl çalışmış olmak, Genelmüdürlük görevini yerine getirebilecek yetenek, bilgi ve tecrübeye sahipolmak" şartlarını getiren 1. maddesine yönelik iptal isteminireddetmiştir.
Anayasa'nın91. maddesi kapsamına giren alanlarda düzenleme yapılmış olmasından sözedilebilmesi için 91. maddede belirtilen hak ve alanlarla ilgili doğrudanbir düzenleme yapılmış olması gerekir.
İptalinekarar verilen kurallarda Yetki Kanunu kapsamında Türk İşbirliği ve KoordinasyonAjansı Başkanlığında TİKA Uzmanı ve TİKA UzmanYardımcısı kadroları oluşturulduğundan, zorunlu olarak bu kadrolaragirişin koşulları da düzenlenmiştir. Bu nedenle anılan kuralların Anayasa'nın91. maddesinde belirtilen yasak alana ilişkin düzenlemeler içerdiğinden sözetmek mümkün değildir.
Belirtilennedenlerle, itiraz konusu kurallara yönelik iptal isteminin reddine kararverilmesi gerektiği düşüncesiyle kuralın iptaline yönelik çoğunluk görüşünekatılmadık.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
KARŞIOY
(ReddiHakim)
Mahkememize2011/148 Esas sayısı ile T.B.M.M. üyesi 114 milletvekili tarafından açılan24.10.2011 tarih ve 656 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin iptali davasın daAnayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ'ın reddi talebi yer almış ise de,dosyanın 12.1.2012 tarihli ilk incelemesinde hakimin reddi talebi esastanreddedilmiş, talebin kötü niyetle yapıldığı oyçokluğu ile kabul edilmiş ise de,bu gibi hallerde uygulanacak para cezasının talepte bulunanlar dışında cezanınSOYUT bir niteleme ile sadece davacıya verilmesi yönündeki çoğunluk görüşüneaşağıdaki nedenler ile katılınmamıştır.
Reddihakim talebinin kötü niyetle yapıldığının kabulü halinde, bu kasta yaptırımuygulanması hukuk düzenince makul kabul görmeyen bir fiilin cezalandırılmasıisteminin gereğidir. Nitekim hukukun temel ilkelerinden bakıldığında HMK'nun42. maddesi hukuksuz eyleme meşruiyet kazandırmamak için ceza öngörüsündebulunmuş ve başvuruda bulunanlara bunlar arasında nasıl bir hukuksal ilişkiolduğuna bakmaksızın talepte bululanlar yönünden her birinin cezalandırılmasıgerektiğini ifade etmiştir.
Nitekimgenel usul hukuku hükümleri yanında özel nitelik taşıyan 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralıfıkrasında Anayasa Mahkemesinde yapılacak hakimin reddi taleplerinin kötüniyetle yapıldığının anlaşılması halinde BAŞVURUCULARIN HER BİRİNE disiplinpara cezası verileceği hükmü çok açıktır.
Davacılar;Anayasanın 150. maddesince siyasi parti kimliklerine bakılmaksızın kendilerineiptal davası açma hakkı tanınan meclis üye tamsayısının 1/5 oranındaki asgari110 milletvekilidir. Açılan davaların kabul görebilmesi için alt sınır 110 olupbeklenmeyip üstünde olması haline ilişkin bir sınırlama bulunmamaktadır.Nitekim Türkiye Büyük Milet Meclisi tarafından imzalanarak tasdik edilen belgeile görülen bu davayı açanların Meclis üyeleri oldukları teyit edilmiş vegörülen bu davayı da asgari 114 kişinin bir araya gelerek açtığı anlaşılmıştır.
Biran için dava açma için bir araya gelen iradenin zorunlu bir birliktelik içindeoldukları kabul edilse bile bu beraberlik açılmış davanın mahkemece kabulününön şartıdır. Örneğin değişik siyasi gruplardan 140 kişinin bir araya gelmesiile açılan bir davada dava açan belgeye imza atanlardan 40 kişinin diğertalepler yanında reddi hakim talebinde bulunmamış veya bilahare feragatolmaları halinde görülen davada dava, kalan 100 kişi davacı yönünden 110kişilik dava açma şartını oluşturmadığı için açılmamış mı sayılacaktır' veyadava tüm diğer talepler yönünden düşmüş mü olacaktır'
Davaaçanların iradesi açılmış davanın kabul şartından bağımsız nitelikte olup davaaçanlar arasında ki hukuksal ilişkiden kaynaklı bir zorunluluk değildir. Reddihakim talebinden çekilenler yönünden kötü niyet araştırması yapılamayacak vepara cezası verilemeyecek olması ' talepte bulunan ve bulunmayanlar arasında nasılbir hukuki tespit yapmayı gerektiriyorsa da dava açıp hakimin reddi talebindebulunanların bu yöndeki iradesi dava açma için bir araya gelme zorunluluğundabağımsız bir fikir 'bir irade tezahürüdür.
Davaaçanlar, açma yönünden gerekli biçimsel bir zorunluluk, dava konusu talepleryönünden ise ihtiyari bir birliktelik içindedirler. Davacılar arasında şeklibakımından mecburi dava arkadaşlığı vardır.
Mecburidava arkadaşlığında; dava konusu hukuki ilişkide farklı davranmalarınıönleyecek çok sıkı, iştirak halinde bir ortaklık olup, dava arkadaşları aynışekilde ve birlikte hareket etmek zorundadırlar. İştirak halinde mülkiyet, adiortaklık, miras şirketi gibi veya ilgililer hakkında tek bir karar verilmesizorunluluğunu doğuran davalarda davacılar şekli bakımından mecbur dava arkadaşıdurumundadırlar ve dava konusu hak ile aralarında zorunlu ilişki vardır.
Özelyasasına tabii olan Anayasa Mahkemesine iptal davası açma şeklinde izahedildiği anlamda dava açan asgari 110 kişinin hukuk usulü nitelemesi ilemecburi dava arkadaşı oldukları söylenemeyecektir. Aralarında şekli bakımındanolan bu zorunlu birliktelik nedeniyle dava açma şartı yerine getirildiktensonra dava açanlar yönünden dava açmada asgari sayısal zorunluluk şartınınaltına düşmedikçe talep konusu haklar yönünden bağımsız ihtiyaridavranmalarının önüne geçecek kısıtlayıcı bir hüküm mevzuatta yoktur.
Kaldıki, davanın konusu, dava açanlar arası şahsa bağlı sıkı bir medeni hukukilişkisinden değil Kamu hukukundan doğan ve toplumun tümünü ilgilendiren biryasa uygulamasının, demokratik toplum öznelerinden Anayasal denetim talebineilişkin olup bu yönüyle de mecburi dava arkadaşlığı nitelemesinden ayrıldığıdüşünülmektedir.
Aktifsüje olan davanın konusu, toplumun tümünü ilgilendiren içerik taşıdığından,pasif süje olan dava açanlar olup, dava açmada birliktelik zorunluluğu içindeiseler de hak, yetki ve taleplerini hukuka uygun sorumluluk bilincidahilinde kullanmak zorundadırlar, Aksine davranışın cezalandırılacağınınöngörüldüğü hallerde ceza vermenin sınırını adaletle şekillendirilmiş toplumsalyarar düşüncesi oluşturur, ve cezaların önleme iyileştirme amaçları da gözönüne alınarak adaletli bir ölçü içinde biçimlenir. Hedef cezanın yaratacağıkorkutuculuk ve caydırıcılıktan toplum adına yararlanma ilkesidir.
Cezaönlemi kimi suçlardan, niteliği, işleme biçimi, Devlet için zarar alanı, SUÇTANZARAR GÖRENİN KİMLİĞİ vb nedenler ile farklı düzenlemeler içerebilir.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
KARŞIOYGEREKÇESİ
6.4.2011günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi'Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar,işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerininçalışmalarında etkinliği artırmak üzere, bunların atanma, nakil, görevlendirme,seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul veesaslarına' ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere, Bakanlar Kurulu'naKanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermektedir.
656sayılı KHK'nin 16. maddesinin (7) numaralı fıkrasında, Başkanlıkta (TİKA'da),657 sayılı Kanun'a ve diğer mevzuat hükümlerine bağlı kalmaksızın, sözleşmeile yerli ve yabancı istihdam edilebileceği hüküm altına alınmakta ve bu kişilerle ilgili diğer hususlar fıkrada düzenlenmektedir. Oysayukarıda ifade edildiği üzere, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun belirtilen hükmüsalt 'istihdam edilen' kamu görevliler bakımından bir düzenleme yapılabilmesikonusunda yetki vermektedir. Diğer bir deyişle iptali istenen düzenleme hemistihdam edilmeyen sözleşmeli personelle ilgili kurallar getirmesi hem de'yabancı uzman' adı altında statüde bulunmayan ve açıkça Yetki Kanunu kapsamıdışında olan kişileri kapsama alması itibariyle Anayasa'nın 91. maddesineaykırı düşmektedir.
Açıklanannedenle, anılan kuralın iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatinevardığımızdan, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
KARŞIOYGEREKÇESİ
24.10.2011günlü, 656 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK)'nin 16. maddesinin iptaliistenen (7) numaralı fıkrasının, idarenin yasama yetkisinin devredilmezliğiilkesiyle bağdaşmayacak biçimde geniş bir düzenleme yetkisi kullanması nedeniyle18.7.2012 günlü, E: 2011/113; K: 2012/108 sayılı karara ilişkin karşıoygerekçesinde belirtilen görüşler doğrultusunda iptali gerektiği düşüncesiyleçoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
KARŞIOYGEREKÇESİ
(ReddiHakim)
6216sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında ret talebinin 'kötüniyetle yapıldığının anlaşılması' ve 'esas yönündenkabul edilmemesi' hâlinde, 'disiplin para cezası'verileceğiöngörülmekte, (6) numaralı fıkrasında da ret talebinin 'açıkça' kötüyekullanıldığının tespiti aranmaktadır.
Sözkonusu kurallar uyarınca disiplin para cezasına hükmedilebilmesi için, rettalebinin kötü niyetle yapılması ve ret talebi olarak gösterilen sebeplerinesastan kabul edilmemesi şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
Buşartlardan birinin gerçekleşmesi disiplin para cezası verilebilmesi içinyeterli olamayacağı gibi ret talebinin açıkça kötüye kullanıldığının da tespitedilmesi gerekmektedir.
Davacıret sebeplerini,
-Kamuoyunda 'WikiLeaks Belgeleri' olarak bilinen belgeleregöre, 2003 yılında ABD Büyükelçisine Cumhuriyet Halk Partisi aleyhinde birtakım beyanlarda bulunduğu iddiası,
- 'Ümitediyorum ki bu gayret, Anayasa Mahkemesine dava açmak suretiyle sorun çözmekolaycılığını da ortadan kaldıracaktır' biçimindeki 25 Nisan 2011tarihli konuşma metninden yapılan alıntı,
vebunları pekiştiren
-6223 sayılı Yetki Kanunu'nun iptali başvurusunda istikrar kazanmış görüşündenvazgeçerek iptal isteminin reddi yönünde kullandığı oy,
olarakgösterdikten sonra, bu sebeplerin Cumhuriyet Halk Partisi'nin tarafı olduğudavalarda, reddedilenin tarafsız davranamayacağına ilişkin kuşkulara nedenolduğunu ileri sürmüştür.
İlerisürülen bu iddia, 6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (1) numaralı fıkrasıçerçevesinde incelenerek, söz konusu sebeplerin tarafsız hareket edemeyeceğikanısını haklı kılan hâl kapsamında olmadığı düşüncesiyle Davacının ret talebiesastan reddedilmiştir.
Rettalebinin esastan reddedilmiş olması, talebin kötü niyetle yapıldığı anlamınıtaşımayacağı gibi salt reddedilme nedeniyle disiplin para cezası verilemeyeceğide açıktır. Disiplin para cezası verilebilmesi için kanunun tanıdığı bu hakkınaçıkça kötüye kullanıldığının (kötü niyetle yapıldığının) tespit edilmesigerekmektedir.
Rettalebinin, kimi internet sitelerinden elde edilebilmesi mümkün olan retsebeplerine dayanması, belirtilen ret sebeplerinin içerikleri, ret talebininsunuluş biçimi, anlatım düzeni ve yargılama sürecindeki ileri sürülüş zamanı,Davacı tarafından açılan ve ret taleplerini de içeren diğer iptal davalarınınkonuları arasındaki benzerlik ve bu iptal başvurularındaki ret taleplerininbaşvuru yönteminin ve ret sebeplerinin ayırımsız aynı olması dikkatleincelendiğinde, ret talebi başvurusunun, kanunun tanıdığı bir hakkınkanuni sınırlar içinde kullanıldığını ve yargılamanın düzenli biçimdeişleyişini önlemek ve kamu düzenini bozmak gibi bir amaç taşımadığını,dolayısıyla da bu hakkın açıkça kötüye kullanılmadığını göstermektedir.
Açıklanannedenle Davacıya disiplin para cezası verilmesi yönündeki çoğunluk görüşünekatılmıyorum.
Üye
Mehmet ERTEN
KARŞIOYGEREKÇESİ
6223sayılı Yetki Yasası'na dayanılarak kararlaştırılan 656 sayılı Kanun HükmündeKararname'nin (KHK) 16. maddesinin iptali istenilen (7) fıkrasında 'Başkanlıkta,657 sayılı Kanuna ve diğer mevzuat hükümlerine bağlı kalmaksızın, sözleşme ileyerli veya yabancı uzman istihdam edilebilir. Sözleşmeli olarak istihdamedilecek personel, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır. Bupersonelin istihdam usul ve esasları yönetmelikle belirlenir. Bunlara ödenecekücretin tutarı, birinci dereceli kadroda bulunan TİKA Uzmanına mali haklarkapsamında yapılan ödemeler tutarını geçmemek üzere Başkan tarafından tespitedilir. Bu fıkra uyarınca çalıştırılacakların sayısı elliyi geçemez. Başbakanonayı ile bu sayı iki katına kadar artırılabilir. Bu fıkraya göre istihdamedilecek sözleşmeli uzmanların yurtiçi ve yurtdışındaki üniversitelerin en azdört yıllık eğitim veren ve Başkanlıkça belirlenen bölümlerinden mezun olmalarışartı aranır.' denilmektedir
Anayasa'nın91. maddesinde, olağan dönemde çıkarılacak kanun hükmünde kararnameler ileAnayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temelhaklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümde yer alan siyasi haklar veödevlerin düzenlenemeyeceği öngörülmüştür.
Anayasa'nın 'Hizmetegirme' başlıklı 70. maddesinde 'Her Türk, kamu hizmetlerinegirme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerdenbaşka hiçbir ayırım gözetilemez.'denilmekte ve söz konusu kural, Anayasa'nındördüncü bölümündeki siyasi haklar ve ödevler ile ilgi düzenlemeler içinde yeralmaktadır.
656sayılı KHK'nin 16. maddesinin iptali istenilen (7) fıkrasında, 657 sayılıKanun'a ve diğer mevzuat hükümlerine bağlı kalmaksızın, sözleşme ile yerli veyayabancı uzman istihdam edilebileceği, onlara ödenecek ücretle ilgili dikkatealınacak unsurlar ile miktarının belirlenmesi, çalıştırılacakların sayısı vebunlarda aranacak nitelikler düzenlenmektedir. Söz konusu düzenlemenin,kamu hizmetine girme hakkına ilişkin olduğunda ve bu hakkın da Anayasa'nındördüncü bölümündeki siyasi haklar ve ödevler ile ilgi yasaklanan alan içindeyer aldığında duraksama bulunmamaktadır.
Bunagöre, 656 sayılı KHK'nin 16. maddesinin (7) fıkrası, Anayasa'nın 91. maddesiile olağan dönemde çıkarılacak kanun hükmünde kararnameler için yasaklananalanı düzenlemekte ve bu haliyle Anayasa'ya aykırılık oluşturmaktadır-
Ayrıca,656 sayılı KHK'nin dayanağı olan 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı 'Yetki Yasası',kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenerek, buhizmetlerin düzenli, süratli, etkin, verimli ve ekonomik bir şekildeyürütülmesinin; atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme,görevden alınma ve emekliye sevk edilme konularında düzenlemeler yapılmaksuretiyle de kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memur, işçi,sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin çalışmalarındaetkinliklerinin artırılmasının sağlanması için, Bakanlar Kuruluna kanunhükmünde kararname (KHK) çıkarma yetkisi verilmektedir.
656sayılı KHK'nin 16. maddenin iptali istenilen (7) fıkrasında sözleşme ileyerli veya yabancı uzman istihdam edilebileceği, onlara ödenecek ücretinmiktarı, çalıştırılacakların sayısı ve bunlarda aranacak nitelikler düzenlenmektedir.
6223sayılı 'Yetki Yasası' ile kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimlive ekonomik bir şekilde yürütülmesi için sadece atanma, nakil, görevlendirilme,seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme konularındadüzenlemeler yapılmak suretiyle ve yine sadece istihdam edilen memur, işçi,sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin çalışmalarındaetkinliklerinin artırılmasını sağlamak için Bakanlar Kuruluna KHK çıkarmayetkisi verildiği, yerli ve yabancı uzmanların sözleşmeli olarak istihdamedebilecekleri ve onlara verilecek ücret miktarı ile bunun Başbakan tarafındansaptanabileceğine ilişkin Bakanlar Kuruluna verilmiş bir KHK çıkartmayetkisinin bulunmadığı, dolayısıyla 656 sayılı KHK'nin 16. maddesinin (7) fıkrasının 6223 sayılı 'Yetki Yasası'nın kapsamı dışındaki alanı düzenlediği,böylece kaynağını Anayasa'dan almayan bir Devlet yetkisinin Bakanlar Kuruluncakullanılarak düzenlemenin gerçekleştirildiği de anlaşılmaktadır.
Açıklanannedenlerle kuralın iptali gerektiğinden, redde ilişkin çoğunluk görüşüne katılmadım.
Üye
Mehmet ERTEN
DEĞİŞİKGEREKÇE
6.4.2011günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi'kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar,işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin çalışmalarındaetkinliği arttırmak üzere, buların atanma, nakil, görevlendirme, seçilme,terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına'ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere, Bakanlar Kurulu'na KanunHükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermektedir.
656sayılı KHK'nin iptali istenen 16. maddesi memuriyet statüsüne alınmayailişkin bir düzenleme niteliğindedir. Oysa yukarıda ifade edildiği üzere 6223sayılı Yetki Kanunu'nun belirtilen hükmü salt 'istihdam edilen' kamu görevlisibakımından bir düzenleme yapılabilmesi konusunda yetki vermektedir. Diğer birdeyişle, iptali istenen düzenleme Yetki Kanunu kapsamı dışında kalmakta ve bu mahiyetiitibariyle de Anayasa'nın 91. maddesine aykırı düşmektedir.
Açıklanannedenle, anılan maddenin iptaline bu gerekçeyle katılıyoruz.
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Burhan ÜSTÜN
KARŞIOYYAZISI
I-Reddi hakim talebinin kötü niyetle yapıldığı gerekçesiyle DİSİPLİN PARA CEZASIUYGULANMASINA yer olmadığına dair KARŞIOY:
İptaldavasını açan Parti tarafından Başkan Haşim KILIÇ'ın reddi talebinin kötüniyetle yapıldığına ve 6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasıgereğince disiplin para cezası uygulanmasına ilişkin çoğunluk kararına aşağıdakinedenlerle katılmıyorum:
6216sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında 'Ret talebininkötü niyetle yapıldığının anlaşılması ve esas yönünden kabul edilmemesihalinde, talepte bulunanların her birine Mahkemece beşyüz Türk Lirasındanbeşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası verilir' denilmiş; (6)numaralı fıkrasında 'Bu Kanun anlamında disiplin para cezasındanmaksat, bireysel başvuru hakkını veya ret talebini açıkça kötüyekullandığı tespit edilen başvurucular aleyhine verilen ' para cezası' olduğubelirtilmiştir. Buna göre para cezası verilebilmesi için öncelikle talebinesastan reddedilmesi gerekli olmakla birlikte yeterli değildir. Talepte kötüniyet olup olmadığı talebin yerinde olup olmadığı hususundan bağımsız olarakayrıca incelenecek, varlığı açıkça saptanmışsa kötü niyeteilişkin para cezasına hükmedilebilecektir.
Reddihakim talep etme hakkı Anayasa'nın 36. maddesinde yer alan hak aramahürriyetinin ve adil yargılanma hakkının gereğince kullanılmasını güvencealtına alan bir hukuk müessesesidir. Temel hakların kötüye kullanılmasıgerekçesi, çoğu kez hakkın özüne dokunacak nitelikte kısıtlayıcı düşüncelereyönelebildiğinden, ihtiyatla kullanılmalı ve ancak açık, nesnel koşulların oluşmasıhalinde başvurulmalıdır. Bu nedenle reddi hakim talepleri yönünden de kötüniyetin varlığı açık, somut ve nesnel delillere dayanmalıdır. Talebingerekçelerinin yetersiz olması, davacının daha önce de benzeri nitelikte, kabuledilmeyen taleplerde bulunması, davacının mahkemeye ve hakime karşıitimatsızlığının bilinmesi, tek başına kötü niyetin kanıtlarını oluşturamazlar.
Olaydadavacının reddi hakim talebinde bulunmasının kendi açısından hassasiyet yaratanbazı beyan ve olgulara dayandığı, bu bağlamda:
-Başkan Haşim KILIÇ'ın aleni bir konuşmada kullandığı ifadeler siyaset alanınagiren eleştirilerdir. İyi işleyen demokrasilerde yüksek yargı başkanlarınınsiyaset alanına yönelik, ifade özgürlüğü kapsamında da olsa, yorum veyadeğerlendirme yapmaları olağan değildir. Öte yandan, Anayasa'nın 150. maddesinegöre iptal davası açma hakkı Cumhurbaşkanına, iktidar ve ana muhalefet partisiMeclis gruplarına ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki üyelereait olup, bunlardan Cumhurbaşkanının dava açması uygulamasına uzun süredirrastlanmadığı, iktidar partisinin dava açtığının ise hiç görülmediğibilinmektedir. Bu durumda eleştirinin hedefinin ana muhalefet olduğu açıktır.
-WIKILEAKS belgeleri her ne kadar hukuki bir işleme veya karara esasalınabilecek nitelikte değillerse de bunlarda geçen anlatımların davalı partidemenfi yönde sübjektif kanaat veya kuşku uyandırmaya elverişli oldukları
anlaşılmaktadır.
BaşkanHaşim KILIÇ'ın derdest olan davada tarafsız hareket edemeyeceği yönündesomut bir ret nedeni bulunmamakla birlikte Sayın Başkan'dan kaynaklanannedenlerle davacıda bir hassasiyet doğmuş olduğu, dosyadaki evraktananlaşılmaktadır. Bu nedenle olayda açıkça kötü niyet bulunduğu söylenemez. Paracezasına hükmedilmemesi gerekir.
II-KHK Kurallarına İlişkin Karşıoy Gerekçesi:
656sayılı Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 16. maddesinin (7) numaralı fıkrasında,Başkanlıkta 657 sayılı kanuna ve diğer mevzuat hükümlerine bağlı kalmaksızın,sözleşme ile yerli veya yabancı uzman istihdam edilebileceği, bu personelinistihdam usul ve esaslarının yönetmelikle belirleneceği, bunlara ödenecekücretin birinci dereceli kadroda bulunan TİKA uzmanına mali haklar kapsamındayapılan ödemeler tutarını geçmemek üzere Başkan tarafından tespit edileceğiöngörülmektedir.
Düzenlemenin,16. maddenin (3), (4) ve (5) numaralı fıkralarının iptaline ilişkingerekçelerle iptali gerektiği düşüncesindeyim.
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
KARŞIOYGEREKÇESİ
(ReddiHakim)
6216sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında red talebinin 'kötüniyetle yapıldığının anlaşılması' ve 'esas yönünden kabul edilmemesi' halindetalepte bulunanların her birine beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasınakadar 'disiplin para cezası' verileceği düzenlenmiştir. Aynı maddenin (6)numaralı fıkrasında ise, bu Kanun anlamında disiplin para cezasının bireyselbaşvuru hakkını veya red talebini 'açıkça kötüye kullandığı' tesbit edilenbaşvurucular aleyhine verilen para cezası olduğu belirtilmiştir.
Görüldüğügibi disiplin para cezasına hükmedilebilmesi için red talebinin kötü niyetleyapılması (açıkça kötüye kullanılması) ve talebin esastan kabul edilmemesikoşullarının birlikte bulunması gerekmektedir.
Budurumda her somut olayda olayın özelliğine göre 'hakimin reddi talebininkötü niyetle yapıldığı' hususu mahkemece takdir edilecektir.
Davada,davacının hakimin reddi talebinin reddedildiği açıktır. Ancak dosyanınincelenmesinden bu talebin kötü niyetle yapıldığı konusunda herhangi birbelge ve bilgi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanannedenle kararın 'hakimin reddi talebinin kötü niyetle yapıldığının kabulü iletalepte bulunanlar hakkında disiplin para cezası uygulanması' yolundakikısmına katılmıyorum.
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ