ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2011/16
Karar Sayısı : 2012/129
Karar Günü : 27.9.2012
R.G. Tarih-Sayı : 22.11.2013-28829
İPTAL DAVASINI AÇANLAR : Anamuhalefet(Cumhuriyet Halk) Partisi TBMM Grubu adına Grup Başkanvekilleri M. AkifHAMZAÇEBİ ve Muharrem İNCE
İPTALDAVASININ KONUSU : 25.11.2010 günlü, 6083 sayılı Tapu ve Kadastro GenelMüdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un;
1-4. maddesinin (2) numaralı fıkrasının,
2-6. maddesinin (4) numaralı fıkrasının,
3-8. maddesinin;
a-(1) numaralı fıkrasında yer alan ''gelir elde etmek üzere'' ibaresinin,
b-(5) numaralı fıkrasının,
4-9. maddesinin;
a-(2) numaralı fıkrasının,
b- (3)numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin,
Anayasa'nın2., 7., 73. ve 128. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine veyürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi istemidir.
II- YASA METİNLERİ
A- İptali İstenilen Yasa Kuralları
1- Kanun'un iptali istenilen kuralın da yer aldığı 4. maddesişöyledir:
'Tapu ve Kadastro Kurulu
(1) Genel Müdürlüğe intikal eden tapu ve kadastroylailgili konular ile bunlara ilişkin uygulama ve görüş farklılıklarını gidermeküzere Tapu ve Kadastro Kurulu kurulmuştur. Kurul; Genel Müdürün veya incelenenkonunun niteliğine göre görevlendireceği bir genel müdür yardımcısınınbaşkanlığında, Teftiş Kurulu Başkanı, I. Hukuk Müşaviri, Tapu Dairesi Başkanıve Kadastro Dairesi Başkanı ile Genel Müdür tarafından görevlendirilecek dörtüyeden oluşur.
(2) Genel Müdür tarafından görevlendirileceküyelerin ikisi kadastro ve teknik, ikisi de tapu ve hukuk konularında bilgi vedeneyim sahibi kişiler arasından seçilir.
(3) Kurul, doğrudan Genel Müdüre bağlıdır.
(4) Genel Müdürlük dışından görevlendirilen Kurulüyelerine, ayda dört toplantıyı geçmemek üzere, katıldıkları her toplantı için(3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacaktutarda huzur hakkı ödenir.'
2- Kanun'un iptali istenilen kuralın da yeraldığı 6. maddesi şöyledir:
'Personeleilişkin hükümler
(1)23/4/1981 tarihli ve 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda AtamaUsulüne İlişkin Kanun hükümleri dışında kalan memurların atamaları Genel Müdürtarafından yapılır. Ancak Genel Müdür bu yetkisini gerekli gördüğü altkademelere devredebilir.
(2)Daire Başkanı ve üstü görevlere atanmak için en az dört yıllık yükseköğrenimgörmüş olmak şarttır.
(3)Yurtdışında yaşayan Türk vatandaşları ile yabancı uyruklu gerçek ve tüzelkişilerin ülkemizdeki tapu ve kadastro işlemlerini yürütmek üzere, GenelMüdürlükçe önerilen personel 7/7/2010 tarihli ve 6004 sayılı DışişleriBakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin altıncıfıkrasına istinaden görevlendirilebilir.
(4) GenelMüdürlük merkez teşkilatında; Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, TeftişKurulu Başkanı, I. Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Hukuk Müşaviri, Tapu veKadastro Uzmanı ve Uzman Yardımcısı kadrolarına atananlar, kadroları karşılıkgösterilmek suretiyle, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunuve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerinebağlı olmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilir.
(5)Kadro karşılığı sözleşmeli olarak Genel Müdürlükte fiilen çalışan personele buKanuna ekli (II) sayılı cetvelde unvanlar itibarıyla yer alan taban ve tavanücretleri arasında kalmak üzere, Genel Müdür tarafından belirlenecek tutardaaylık brüt sözleşme ücreti ödenir. Söz konusu personele, çalıştıkları günlerleorantılı olarak (hastalık ve yıllık izinleri dahil), ocak, nisan, temmuz veekim aylarında birer aylık sözleşme ücreti tutarında ikramiye ödenir. Bunlardanüstün gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı çalışmayaptıkları tespit edilenlere Genel Müdürün teklifi, Bakanın onayı ile haziranve aralık aylarında birer aylık sözleşme ücreti tutarına kadar teşvikikramiyesi ödenebilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ilesöz konusu personele yapılacak diğer ödemeler Bakanlar Kurulunca tespit edilir.'
3- Kanun'un iptali istenilen kuralların da yer aldığı 8. maddesişöyledir:
'Döner sermaye işletmesi
(1) Genel Müdürlük, ürettiği her türlü tapu, kadastro, harita vearşiv bilgi ve belgeleri ile sunduğu hizmetlerden gelir elde etmeküzere merkez veya bölge müdürlükleri bünyesinde döner sermayeişletmeleri kurar.
(2) Döner sermaye işletmeleri için kendi kaynaklarındankarşılanmak üzere dört milyon Türk Lirası sermaye tahsis edilmiştir. Bu miktarMaliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca beş katına kadarartırılabilir. Bu suretle artırılan sermaye elde edilen kârlarla karşılanır.Ödenmiş sermaye tutarı tahsis edilen sermaye tutarına ulaştıktan sonra eldeedilen kârlar, döner sermaye hizmetlerinde kullanılmak üzere ertesi yılıngelirlerine ilave edilir.
(3) Genel Müdürlük faaliyetlerinin gerektirdiği araç, gereç, satınalma, bakım, onarım, yapım, sigorta, kiralama, araştırma, tanıtım, temsil,eğitim giderleri, yurtdışında yürütülecek proje giderleri, kadastrohizmetlerinin yapılması, yenilenmesi, güncellenmesi ve her türlü harcamalar dönersermaye gelirlerinden karşılanabilir.
(4) Döner sermaye faaliyetlerine ilişkin hizmetler Genel Müdürlükpersoneline ek görev olarak yaptırıldığı takdirde, döner sermaye gelirlerindenödenmek üzere, kendilerine (100-300) rakamlarının memur aylıklarına uygulanankatsayı ile çarpımından elde edilecek tutardan, yaptıkları hizmetin özelliğineve güçlüğüne göre Genel Müdürün onayı ile belirlenecek miktarda aylık ek görevücreti verilebilir.
(5)Döner sermaye işletmelerinin yönetimi, faaliyet alanları, işleyişi, sermayekaynakları, her türlü idari ve mali işlemleri ile gelirlerine ilişkin usul veesaslar Maliye Bakanlığının da görüşü alınarak çıkartılacak yönetmeliklebelirlenir.'
4- Kanun'un iptali istenilen kuralların da yer aldığı 9. maddesişöyledir:
'Düzenleme görev ve yetkisi, yetki alınarak tapu işlemi yapılması
(1) Genel Müdürlük, kanunla yerine getirmekle yükümlü olduğuhizmetleri tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğer idari metinlerledüzenlemekle görevli ve yetkilidir.
(2) Tapu ve Kadastro Kurulu ile Teftiş Kurulunun çalışma usul veesasları yönetmelikle düzenlenir.
(3) Tapu Müdürlükleri, hak sahibinin talebi üzerine, kendi yetkialanı dışında bulunan taşınmazlarla ilgili tapu işlemlerini, taşınmazınbulunduğu tapu müdürlüğünden yetki almak ve kanunen bir engel olmadığını tespitetmek suretiyle yapmaya yetkilidir. Bu fıkraya göre yapılacak tapuişlemlerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
(4)Genel Müdürlük, sicillerin ve arşivin elektronik ortamda tutulmasına kararvermeyeyetkilidir.'
B-Dayanılan Anayasa Kuralları
Dava dilekçesinde, Anayasa'nın 2., 7., 73. ve 128. maddelerine dayanılmıştır.
III- İLK İNCELEME
AnayasaMahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Haşim KILIÇ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR,Serruh KALELİ, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Alparslan ALTAN, BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI veErdal TERCAN'nın katılımlarıyla 24.2.2011 günü yapılan ilk incelemetoplantısında;
1-7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı MaddelerindeDeğişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeleryapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meseleninincelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, FulyaKANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal MümtazAKINCI'nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları veOYÇOKLUĞUYLA,
2-Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, OYBİRLİĞİYLE,
3-Yürürlüğü durdurma isteminin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasına,OYBİRLİĞİYLE,
kararverilmiştir.
IV- ESASIN İNCELENMESİ
Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Hamit YELKEN tarafındanhazırlanan işin esasına ilişkin rapor, davakonusu yasa kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A-Kanun'un 4. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrasının İncelenmesi
Davadilekçesinde, tapu ve kadastro iş ve işlemlerinin, Devletin genel idareesaslarına göre yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslîve sürekli görevlerden olduğu, Anayasa'nın 128. maddesi gereği bu görevlerinmemurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülmesi gerektiği, dava konusukuralla bu zorunluluğa aykırı olarak Tapu ve Kadastro Kurulundagörevlendirilecek bir kısım üyelerin kamu görevlisi olma şartına tabikılınmaksızın bu Kurulda görev almalarına imkân tanındığı, öte yandan kuraldaGenel Müdürlük dışından görevlendirilecek üyelerin sadece bilgi ve deneyimsahibi olduğu konuların belirtildiği, bunun dışında bu üyelerin, memur ya dadiğer kamu görevlisi olup olmayacağına, özelliklerine, niteliklerine ve deneyimsürelerine yer verilmediği, bu durumun belirlilik ilkesine aykırı olduğu,ayrıca bahsi geçen konularda bir düzenleme yapılmayarak bunlarındüzenlenmesinin idareye bırakılmasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 2., 7. ve 128. maddelerineaykırı olduğu ileri sürülmüştür.
Kanun'un 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, Tapu ve KadastroGenel Müdürlüğü nezdinde kurulan Tapu ve Kadastro Kurulunun, Genel Müdürün veyaincelenen konunun niteliğine göre görevlendireceği bir genel müdüryardımcısının başkanlığında, Teftiş Kurulu Başkanı, I. Hukuk Müşaviri, TapuDairesi Başkanı ve Kadastro Dairesi Başkanı ile Genel Müdür tarafındangörevlendirilecek dört üyeden oluşacağı; dava konusu (2) numaralı fıkrasındaise anılan dört üyenin ikisinin kadastro veteknik, diğer ikisinin de tapu ve hukuk konularında bilgi ve deneyim sahibikişiler arasından Genel Müdür tarafından görevlendirileceği belirtilmiştir.
Anayasa'nın 128. maddesinin birinci fıkrasında, 'Devletin, kamuiktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarınagöre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli vesürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.' hükmü yeralmaktadır. Bu hüküm uyarınca fıkrada belirtilen nitelikteki görevlerin memurveya diğer kamu görevlileri dışındaki kimseler tarafından yürütülmesi mümkündeğildir.
Kanun'un 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasıyla Tapu ve KadastroGenel Müdürlüğü nezdinde kurulan Tapu ve Kadastro Kurulu, Genel Müdürlüğeintikal eden tapu ve kadastroyla ilgili konulara ilişkin uygulama ve görüşfarklılıklarını giderme görevine sahip olup bunun, Devletin genel idareesaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekligörevlerden olduğu açıktır. Dolayısıyla, söz konusu görevin Anayasa'nın128. maddesi uyarınca ancak memur veya diğer kamu görevlileri eliyleyürütülmesi gerekmektedir.
Davakonusu kuralla, kamu hizmetini asli ve sürekli görev olarak genel idareesaslarına göre yürütmekle görevli Tapu ve Kadastro Genel Kuruluna, memur ya dadiğer kamu görevlisi niteliği taşımayanların atanabilmesine imkân tanınmaktaolduğundan kural, Anayasa'nın 128. maddesine aykırıdır. İptali gerekir.
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL veZühtü ARSLAN bu görüşe katılmamışlardır.
Kural, Anayasa'nın 128. maddesine aykırı bulunarak iptaledildiğinden Anayasa'nın 2. ve 7. maddeleri yönünden ayrıca incelemeyapılmasına gerek görülmemiştir.
B- Kanun'un6. Maddesinin (4) Numaralı Fıkrasının İncelenmesi
Davadilekçesinde, Kanun'un 6. maddesinin (4) numaralı fıkrasının, Anayasa'nın 128.maddesine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
Dava konusu kural, 11.10.2011 günlü, 666 sayılı KamuGörevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun HükmündeKararname'nin 1. maddesiyle 14.1.2012 tarihinden itibaren geçerli olmaküzere yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle konusu kalmayan iptal istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığınakararı verilmesi gerekir.
C- Kanun'un8. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasında Yer Alan ''gelir elde etmek üzere''ibaresi
Davadilekçesinde, Kanun'un 8. maddesinin (1) numaralı fıkrasıyla, Genel Müdürlüğeürettiği her türlü tapu, kadastro, harita ve arşiv bilgi ve belgeleri ilesunduğu hizmetlerden gelir elde etmek üzere döner sermaye işletmeleri kurulmasıyetkisinin verildiği, gelir elde etmek üzere sunulan hizmetlerin bir kısmınınniteliği dikkate alındığında bu hizmetler karşılığı alınacak bedelin vergibenzeri mali yükümlülük niteliği taşıdığı, vergi benzeri mali yükümlülüklerintüm unsurlarının Anayasa'nın 73. maddesi gereğince kanunla düzenlenmesigerektiği fakat anılan fıkrada bu hususların düzenlenmediği belirtilerekkuralın, Anayasa'nın 73. maddesine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
Kanun'un 8. maddesinin (1) numaralı fıkrası, Tapu Kadastro GenelMüdürlüğünün ürettiği her türlü tapu, kadastro, harita ve arşiv bilgi vebelgeleri ile sunduğu hizmetlerden gelir elde etmek üzere, merkezveya bölge müdürlükleri bünyesinde döner sermaye işletmeleri kurulmasınıdüzenlemektedir.
Anayasa'nın73. maddesinin üçüncü fıkrasında, 'Vergi, resim, harç ve benzeri maliyükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.' hükmüneyer verilmiştir. 'Verginin yasallığıilkesi' olarak da nitelendirilen bukural gereği, kanun koyucunun yalnızca konusunubelli ederek bir vergi, resim, harç veya benzeri bir mali yükümlülük alınmasınaizin vermesi bunun kanunla konulmuş sayılması için yeterli değildir. Getirilenmalî yükümlülüğün miktar ve oranının da kanunda gösterilmesi gerekir.Ancak, vergi, resim, harç veya benzeri maliyükümlülüklerle ilgili düzenleme yapılırken, bu yükümlülüklereilişkin tüm unsurların aynı kanun, madde veya fıkrada düzenlenmesi zorunludeğildir. Bu çerçevede konuya ilişkin kanunla belirlenmesi zorunlu olanunsurlar aynı kanunun farklı hükümlerinde düzenlenebileceği gibi farklıkanunlarda da düzenlenebilir. Dolayısıyla, bir kural, sırf kanunla düzenlenmesigereken unsurların bir kısmını içermediği gerekçesiyle, yasallık ilkesineaykırı hâle gelmez.
Kanun'un8. maddesinin (1) numaralı fıkrasında çeşitli hizmetler sayılarak, bu hizmetlerkarşılığında gelir elde etmek üzere döner sermaye işletmelerinin kurulacağıbelirtilmiştir. Kuralda yer alan bazı hizmetlerin niteliği dikkate alındığındabunlar karşılığında alınacak bedelin 'harç benzeri mali yükümlülük'niteliğini haiz olduğu açık ise de anılan yükümlülük ilişkisi kanunladüzenlendiğinden kuralın 'Verginin yasallığı' ilkesine aykırı bir yönübulunmamaktadır.
Herne kadar söz konusu mali yükümlülüğün düzenlendiği fıkrada, mali yükümlülüğünmiktar ve oranı belirtilmemişse de mali yükümlülüğe ilişkin unsurların Kanun'un8. maddesinin (5) numaralı fıkrasının konusunu oluşturduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanannedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 73. maddesine aykırı değildir. İptalisteminin reddi gerekir.
D-8. Maddesinin (5) Numaralı Fıkrasının İncelenmesi
Davadilekçesinde, dava konusu kuralla Kanun ile kurulmasına karar verilen dönersermaye işletmelerinin yönetimi, faaliyet alanları, işleyişi, sermayekaynakları, her türlü idari ve mali işlemleri ile gelirlerine ilişkin usul veesasların düzenlemesinin yönetmeliğe bırakıldığı, bunun Anayasa'nın 2.maddesinde belirtilen hukuk devletinin 'belirlilik' ve 7. maddesindebelirtilen 'yasama yetkisinin devredilmezliği' ilkelerine aykırı olduğuileri sürülmüştür.
Kanun'un8. maddesinin dava konusu (5) numaralı fıkrasında, 'Döner sermayeişletmelerinin yönetimi, faaliyet alanları, işleyişi, sermaye kaynakları, hertürlü idari ve mali işlemleri ile gelirlerine ilişkin usul ve esaslar MaliyeBakanlığının da görüşü alınarak çıkartılacak yönetmelikle belirlenir.' kuralına yer verilmiştir. Kuraldadüzenlenmesi yönetmeliğe bırakılan hususlar arasında yer alan döner sermayeişletmelerinin gelirlerine ilişkin usul ve esaslar farklı bir hukuki rejimetabi bulunmakta, dolayısıyla bu hususu düzenleyen 'ile gelirleri'ibaresi ile fıkranın kalan bölümünün ayrı olarak incelenmesi gerekmektedir.
a-Fıkranın ''ile gelirleri'' İbaresi Dışında Kalan Bölümünün İncelenmesi
Davakonusu kuralda, 8. maddenin (1) numaralı fıkrası uyarınca kurulacak dönersermaye işletmelerinin yönetimi, faaliyet alanları, işleyişi, sermayekaynakları, her türlü idari ve mali işlemlerine ilişkin usul ve esaslarınMaliye Bakanlığının da görüşü alınarak çıkartılacak yönetmelikle belirleneceğihükmüne yer verilmiştir.
Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temelilkelerinden biri 'belirlilik ilkesi'dir. Bu ilkeye göre, yasaldüzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya vekuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasıayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesigerekir.
Anayasa'nın7. maddesinde ise 'Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük MilletMeclisinindir. Bu yetki devredilemez.' denilmiştir. Buna göre, Anayasa'dayasa ile düzenlenmesi öngörülen konularda yürütme organına genel ve sınırlarıbelirsiz bir düzenleme yetkisinin verilmesi olanaklı değildir.
Ancak,gelişen koşul ve durumlara göre sık sık değişik önlemler alma, bunları kaldırmave süratli biçimde hareket etme zorunluluğunun bulunduğu alanlarda, yasamaorganının temel kuralları saptadıktan sonra, uzmanlık ve idare tekniğineilişkin hususları yürütmeye bırakması, yasama yetkisinin devri olarakyorumlanamayacağı gibi yürütme organının yasama organı tarafından çerçevesiçizilmiş alanda genel nitelikte hukuksal tasarruflarda bulunması, hukukdevletinin belirlilik ilkesine de aykırı değildir.
Kanun'un8. maddesinde döner sermaye işletmelerinin hangi maksatla, ne tür bir görev ifaetmek üzere, hangi faaliyet konularında ve nerelerde kurulabileceği, buişletmelere aktarılan sermayenin miktarı, bunun nereden karşılanacağı, eldeedilen kârların ne zaman döner sermaye hizmetlerinde kullanılmak üzere dönersermaye gelirlerine aktarılabileceği ve döner sermaye gelirlerinin neredekullanılabileceğine ilişkin kurallar hem kişilerhem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecekşekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir şekilde düzenlenerekkonuya ilişkin temel kurallar belirlenmiştir.
Kanunkoyucunun bu şekilde kural ile düzenlenmesi yönetmeliğe bırakılanhususlarda konuyla ilgili temel kuralları belirleyip yasal çerçeveyiçizdikten sonra, bu çerçevenin içinde kalacak ve değişen koşullara görefarklılık gösterebilecek hususların düzenlenmesini yönetmeliğe bırakmasında,Anayasa'nın 2. ve 7. maddelerine aykırı bir yön bulunmamaktadır. İptalisteminin reddi gerekir.
b-Fıkrada Yer Alan ''ile gelirleri'' İbaresinin İncelenmesi
6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un43. maddesine göre, iptali istenen kural ilgisi nedeniyle, Anayasa'nın73. maddesi yönünden de incelenmiştir.
Kanun'un 8. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, Genel Müdürlüğünürettiği her türlü tapu, kadastro, harita ve arşiv bilgi ve belgeleri ilesunduğu hizmetlerden gelir elde etmek üzere döner sermaye işletmelerikurulacağı belirtildikten sonra, dava konusu kural ile dönersermaye işletmeleriningelirlerine ilişkin usul ve esasların MaliyeBakanlığının da görüşü alınarak çıkartılacak yönetmelikle belirleneceğidüzenlenmiştir.
Anayasa'nın'Vergi ödevi' başlıklı 73. maddesinin üçüncüfıkrasında, 'Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunlakonulur, değiştirilir veya kaldırılır.' hükmüne yer verilmiştir.
Anayasa'nınbu hükmü uyarınca bir inceleme yapılabilmesi için öncelikle hükümde yer alanvergi, resim, harç ve benzeri yükümlülükler ile ücretin ne olduğunun açıklığakavuşturulması daha sonra ise dava konusu kuralla, usul ve esaslarıyönetmeliğin düzenlemesine bırakılan döner sermeye işletmelerinin gelirlerinioluşturacak bedelin, Anayasa'nın 73. maddesinde belirtilen yükümlülüklerdenolup olmadığının saptanması gerekmektedir.
Vergi; kamu giderlerini karşılamak amacıyla kanunlarla gerçek vetüzelkişilere mali güçlerine göre getirilen bir yükümlülüktür. Belirli birhizmetten doğrudan yararlanma karşılığı olmayan vergi, tüm kamu hizmetleri içinyapılan giderlere ortak katılma payıdır.
Harç; kimi kamu hizmetlerinden yararlanmanın karşılığı olaraktahsil edilen kamu geliridir. Ödenen vergiler bakımından, vergi mükelleflerininbireysel bir hizmet ya da karşılık talep etme haklarının bulunmamasına karşın,harçlar belirli bir kamu hizmetinden yararlanmanın (tapu, pasaport gibi)karşılığıdır.
Resim; bir iş ya da faaliyetin yapılmasına yetkili kuruluşlartarafından izin verilmesi dolayısıyla yapılan ödeme şeklinde tanımlanmaktadır.
Benzeri mali yükümlülük; kişilerden yapılan kamu hizmetlerikarşılığında ya da bir hizmet karşılığı olmaksızın kamu gücüne dayanılarakalınan paralardır. Benzeri mali yükümlülük kimi zaman vergi, resim ve harcınözelliklerini ayrı ayrı yansıtırken kimi zaman da bunların unsurlarındanbazılarını birlikte taşıyabilmektedir. Benzeri mali yükümlülüğü vergi, resim veharçtan ayıran özellik genel bütçe içinde yer almama niteliğidir. Bu yükümnedeniyle elde edilen gelirler, kamu hizmeti gören özel bir takım kuruluşlarınihtiyaçları için genel bütçe dışındaki kaynaklardan elde edilmektedir.
Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin ortaközellikleri, kanunla konulmaları ve kamu gücüne dayanılarak gerektiğinde zorlaalınmalarıdır.
Vergiler dışındaki mali yükümlülüklerde, dolaylı da olsa karşılıkve yararlanma ilkesi geçerli olur. Çünkü bu yükümlülüklere konu olan hizmetlerdenkişilerin yararlandırılması, bu bağlamda mali bir karşılığa dayandırılabilmesiolanağı vardır.
Ücret ise bir hizmet karşılığı ödenen para olup, bu yönüyle özelhukuk kurallarına tabi ve tarafların özgür ve eşit iradeleriyle kurulan birhizmet-bedel ilişkisini ifade etmektedir.
Kanun'un8. maddesinde birtakım kamu hizmetleri karşılığı alınacağı belirtilen bedel,bir hizmetten doğrudan yararlanma karşılığı alındığından vergi ve vergi benzerimali yükümlülük değildir. Kamu hizmeti gören bir kuruluşun ihtiyaçları içingenel bütçe dışındaki kaynaklardan karşılandığından harç ve resim olarak danitelendirilemez. Söz konusu bedel, bir iznin verilmesine dayalı olarakalınmadığından resim benzeri mali yükümlülük niteliği de taşımamaktadır.
Kuralakonu bedel karşılığı sunulan hizmetlerin büyük bir kısmının devlet dışındabaşka hiçbir otorite tarafından üretilmesi mümkün olmayan kamu hizmetleriniiçermesi, söz konusu hizmet-bedel ilişkisinin hukuksal kaynağının taraflarıniradesiyle oluşturulmuş bir sözleşmeye değil kamu gücüne dayanması, bedelinkamu gücüne dayanılarak gerektiğinde cebren alınabilmesi ile miktarının tektaraflı kamu iradesiyle belirlenmesi ve alınan bedelin kamu giderlerindekullanılması dikkate alındığında, söz konusu bedelin, ücret olaraknitelendirilmesi de mümkün değildir.
Belirlikamu hizmetlerinden yararlanmanın karşılığı olmak üzere kamu gücüne dayanılarakalınan ve kamu hizmeti gören bir kamu kuruluşunun ihtiyaçları için genel bütçedışındaki kaynaklardan karşılanan bu bedel, açıklanan özellikleri itibariyle 'harçbenzeri mali yükümlülük' niteliği taşımaktadır.
Anayasa'nın73. maddesinin üçüncü fıkrasında, 'vergi, resim, harç ve benzeri malîyükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır' denildiğinden,harç benzeri mali yükümlülük niteliği taşıyan döner sermeye gelirlerininkanunla düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak, kanun koyucunun yalnızca konusunubelli ederek bir vergi, resim, harç veya benzeri mali yükümlülük alınmasınaizin vermesi, bunun kanunla konulmuş sayılması için yeterli değildir. Getirilenmali yükümlülüğün miktar ve oranının da kanunda gösterilmesi zorunludur. Davakonusu kuralla bu zorunluluğa aykırı davranılarak mahiyeti itibariyle 'harçbenzeri mali yükümlülük' niteliği taşıyan döner sermaye işletmesigelirlerinin miktar ve oranına ilişkin düzenleme yapma yetkisi yürütmeyebırakılmıştır.
Anayasa'nın7. maddesinde, yasama yetkisinin Türk Milleti adına Türkiye Büyük MilletMeclisinin olduğu belirtilerek bu yetkinin devredilemeyeceği öngörülmüştür.Anayasa'nın 73. maddesinde vergi, resim, harç vebenzeri mali yükümlülüklere ilişkin olarak, TBMM'nin yürütmeorganına hangi konularda ve koşullarda düzenleme yetkisi verebileceğibelirlenmiştir. Buna göre, yürütme organına ancak vergi, resim, harç ve benzerimali yükümlülüklerin muaflık, istisna ve indirimleriyle oranlarına ilişkinolarak kanunun belirttiği aşağı ve yukarı sınırlar içinde değişiklik yapmayetkisi verilebilir. Bunlar dışında vergi, resim,harç ve benzeri mali yükümlülüklerin konusunun, miktar ve oranının kanunladüzenlenmesi gerekmektedir. Kanunda böyle bir düzenleme yapılmaksızın davakonusu kuralla bu hususlarda yürütme organına subjektif hakları etkileyecekşekilde doğrudan kural koyma yetkisinin verilmesi yasama yetkisinin devriniteliğindedir.
Diğertaraftan, Anayasa'nın 2. maddesinde Cumhuriyetin nitelikleri arasında sayılanhukuk devleti, insan haklarına saygılı ve bu hakları koruyucu adaletli birhukuk düzeni kuran ve bunu sürdürmekle kendini yükümlü sayan, bütün işlem ve eylemleriyargı denetimine bağlı olan devlettir. Vatandaşların devlete karşı güvenduyabilmeleri, maddi ve manevi varlıklarını korkusuzca geliştirebilmeleri hukukgüvenliğinin sağlandığı bir sistem içinde olanaklıdır. Hukuk devletinde, yasakurallarının adalet ve hakkaniyet ölçütlerine uygun, açık, anlaşılabilir vebelirgin olması gerekir.
Kuraldadöner sermaye işletmelerinin gelirini oluşturan harç benzeri maliyükümlülüklerin miktar ve oranını belirleme yetkisi yürütmeye bırakılmıştır.Miktar ve oranı kanunla belirlenmeyen harç benzeri malî yükümlülüğün her andeğiştirilebilir nitelikte bulunması hukuk güvenliği ve hukuk devletianlayışıyla bağdaşmaz.
Açıklanannedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 2., 7. ve 73. maddelerine aykırıdır.İptali gerekir.
E- Kanun'un9. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrası ile (3) Numaralı Fıkrasının İkinciCümlesinin İncelenmesi
Davadilekçesinde, Kanun'un 9. maddesinin dava konusu (2) numaralı fıkrasında Tapuve Kadastro Kurulu ile Teftiş Kurulunun çalışma usul ve esaslarının; (3)numaralı fıkrasının dava konusu ikinci cümlesinde ise (3) numaralı fıkraya göreyapılacak tapu işlemlerine ilişkin usul ve esasların düzenlemesinin yönetmeliğebırakıldığı, oysa bu düzenlemelerin kanunla yapılmasıgerektiği belirtilerek kuralların, Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukukdevletinin 'belirlilik' ve 7. maddesinde belirtilen 'yasama yetkisinindevredilmezliği' ilkelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
Kanun'un9. maddesinin dava konusu (2) numaralı fıkrasında, Tapu ve KadastroKurulu ile Teftiş Kurulunun çalışmalarına ilişkin usul ve esasların; (3)numaralı fıkrasının dava konusu ikinci cümlesinde ise tapu müdürlüklerininyetki alanı dışında kalan taşınmazların tapu işlemlerine ilişkin usul veesasların yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.
Kanun'un4. maddesinde, Tapu Kadastro Kurulunun kuruluş amacı, görevi, mahiyeti,kimlerden oluşacağı, Kurul üyelerinin niteliği, Kurulun kime bağlı olduğu veKurul üyelerinin yaptıkları görev sebebiyle alacakları ücrete ilişkin temelkurallar; 5. maddesinin (3) numaralı fıkrası ve 7. maddesinin (6), (7), (8) ve(9) numaralı fıkralarında ise Teftiş Kurulunun yapısı, görevleri, niteliklerive Teftiş Kurulu Başkanlığı bünyesinde görev alacak müfettiş ve müfettişyardımcılarının atanabilmesi için aranan şartlar, hemkişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya yer vermeyecek şekildeaçık, net, anlaşılır ve uygulanabilir şekilde kurala bağlanmıştır.
Kanun'un9. maddesinin (3) numaralı fıkrasının birinci cümlesinde ise tapumüdürlüklerine kendi yetki alanı dışındaki taşınmazlarla ilgili tapuişlemlerini yapma yetkisi verilmiş ve aynı kuralda bu işlemlerin hak sahibinintalebi üzerine, taşınmazın bulunduğu tapu müdürlüğünden yetki almak ve kanunenbir engel olmadığını tespit etmek suretiyle kullanabileceği belirtilerek,tanınan bu yetkinin konusu, sınırları ve kullanma koşulları herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek biçimdeaçık, net, anlaşılır ve uygulanabilir şekilde belirlenmiştir.
Kanunkoyucunun bu şekilde konuya ilişkin olarak temel kurallarıbelirleyip yasal çerçeveyi çizdikten sonra, bu çerçevenin içinde kalacak vedeğişen koşullara göre farklılık gösterebilecek hususların düzenlenmesini davakonusu kurallarla yönetmeliğe bırakmasında, 'belirlilik' ve 'yasamayetkisinin devredilmezliği' ilkelerine aykırı bir yön bulunmamaktadır.
Açıklanannedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa'nın 2. ve 7. maddelerine aykırıdeğildir. İptal istemlerinin reddi gerekir.
V-YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ
25.11.2010 günlü, 6083 sayılı Tapu ve Kadastro Genel MüdürlüğüTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un:
A) 4. maddesinin (2) numaralı fıkrası ile 8. maddesinin (5)numaralı fıkrasında yer alan ''ile gelirleri'' ibaresineilişkin iptal hükümlerinin yürürlüğe girmesinin ertelenmesi nedeniyle, bu fıkrave ibarenin YÜRÜRLÜĞÜNÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE,
B) 1- 8. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan ''gelirelde etmek üzere'' ibaresi ile (5) numaralıfıkrasının ''ile gelirleri'' ibaresi dışında kalanbölümüne,
2- 9. maddesinin (2) numaralı fıkrası ile (3) numaralı fıkrasınınikinci cümlesine,
yönelikiptal istemleri, 27.9.2012 günlü, E.2011/16, K.2012/129 sayılı kararlareddedildiğinden, bu fıkra, bölüm, cümle ve ibareye ilişkin yürürlüğündurdurulması isteminin REDDİNE,
C) 6. maddesinin (4) numaralı fıkrası hakkında, 27.9.2012günlü, E.2011/16, K.2012/129 sayılı kararla kararverilmesine yer olmadığına karar verildiğinden, bu fıkraya ilişkin yürürlüğündurdurulması istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
27.9.2012gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
VI- İPTAL KARARININ YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU
Anayasa'nın153. maddesinin üçüncü fıkrasında, 'Kanun, kanun hükmünde kararname veyaTürkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarınınResmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerdeAnayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıcakararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmi Gazetede yayımlandığı gündenbaşlayarak bir yılı geçemez.' denilmekte, 6216 sayılı Kanun'un 66.maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanarak, Mahkemenin gerekli gördüğü hâllerde, ResmîGazete'de yayımlandığı günden başlayarak iptal kararının yürürlüğe gireceğitarihi bir yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabileceği belirtilmektedir.
25.11.2010günlü, 6083 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun'un 4. maddesinin (2) numaralı fıkrası ile 8. maddesinin (5)numaralı fıkrasında yer alan ''ile gelirleri'' ibaresinin iptaledilmeleri nedeniyle doğacak hukuksal boşluk, kamu yararını ihlal edeceknitelikte görüldüğünden, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu fıkra veibareye ilişkin iptalhükümlerinin, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonrayürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.
VII- SONUÇ
25.11.2010 günlü, 6083 sayılı Tapu ve Kadastro Genel MüdürlüğüTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un:
A) 4. maddesinin (2) numaralı fıkrasının Anayasa'ya aykırıolduğuna ve İPTALİNE, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, MuammerTOPAL ile Zühtü ARSLAN'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
B) 6. maddesinin (4) numaralı fıkrası, 11.10.2011 günlü, 666sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 14.1.2012 gününden geçerliolmak üzere yürürlükten kaldırıldığından, bu fıkraya ilişkin konusu kalmayaniptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,
C) 8. maddesinin;
1- (1) numaralı fıkrasında yer alan ''gelir elde etmeküzere'' ibaresinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal istemininREDDİNE,
2- (5) numaralı fıkrasının,
a- ''ilegelirleri'' ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,
b-Kalan bölümünün Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE,
OYBİRLİĞİYLE,
D) 9. maddesinin,
1- (2) numaralı fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal istemininREDDİNE,
2- (3) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptalisteminin REDDİNE,
OYBİRLİĞİYLE,
E) 4. maddesinin (2) numaralı fıkrası ile 8. maddesinin (5)numaralı fıkrasında yer alan ''ile gelirleri'' ibaresininiptal edilmesi nedeniyle, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince İPTALHÜKÜMLERİNİN, KARARIN RESMÎ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AY SONRAYÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,
27.9.2012gününde karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
KARŞIOYGEREKÇESİ
25.11.2010 tarihli ve 6083 sayılı Tapu ve Kadastro Genel MüdürlüğüTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 4.maddesinin (1) numaralı fıkrasında Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünezdinde kurulan Tapu ve Kadastro Kurulunun, Genel Müdürün veya incelenenkonunun niteliğine göre görevlendireceği bir genel müdür yardımcısınınbaşkanlığında, Teftiş Kurulu Başkanı, I. Hukuk Müşaviri, Tapu Dairesi Başkanıve Kadastro Dairesi Başkanı ile Genel Müdür tarafından görevlendirilecek dörtüyeden oluşacağı belirtilmiş, dava konusu (2) numaralı fıkrasında ise anılandört üyenin ikisinin kadastro ve teknik,ikisinin de tapu ve hukuk konularında bilgi ve deneyim sahibi kişiler arasındanGenel Müdür tarafından görevlendirileceği kuralına yer verilmiştir. Aynımaddenin (3) numaralı fıkrasında Kurul'un doğrudan Genel Müdüre bağlı olduğu,(4) numaralı fıkrasında da Genel Müdürlük dışından görevlendirilen Kurulüyelerine toplantı başına huzur hakkı ödeneceği belirtilmiştir.
Mahkememizçoğunluğu, Tapu ve Kadastro Kurulu'nun yürüttüğü görevin devletin genel idareesaslarına göre yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslive sürekli görevlerden olduğu, dolayısıyla bu Kurul'a memur veya diğer kamugörevlisi olmayan kişilerin görevlendirilmesine imkân tanıyan kuralın,Anayasa'nın 128. maddesine aykırı olduğu görüşündedir.
Anayasa'nın 128. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 'Devletin,kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idareesaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiğiasli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.'Buna göre, bir görevin mutlaka memurlar ve diğer kamu görevlileri eliylegörülmesi için genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken bir kamuhizmetinin olması ve bu hizmetin gerektirdiği görevin asli ve sürekli nitelikteolması gerekmektedir.
Genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli birgörev sözkonusu ise bunlarınkadroya bağlanması, hizmetiyürütenlerin idare ile statüer bir ilişki içinde olmaları ve devletin emredicigücünün kullanılması gerekmektedir (E.1992/44, K. 1993/7, K.T: 9.2.1993).Mahkememiz, buradan hareketle, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün en üst düzeydekarar organı olan Vakıflar Meclisi'ne vakıfların da üyelerseçmesini Anayasa'nın 128. maddesine aykırı bulmamış; konuyailişkin görüşünüşu şekilde gerekçelendirmiştir: 'YasakoyucununVakıflar Meclisinde görev yapan üyelerin tümünü asli ve sürekli görev yapanlarstatüsünde görmediği anlaşılmaktadır. Bu durum, Kanun'a ekli (I) sayılı listedeyalnızca ortak kararname ile atanacak beş üye için 'kadro' tahsis edilmesindenve vakıflarca seçilen üyeler ile idare arasında statüer bir ilişkikurulmamasından, söz konusu kişilerin Meclis faaliyetleri dışında asıl meslekve uğraşlarına devam etmelerinden açıkça anlaşılmaktadır... Bu durumda,Vakıflar Meclisine eski ve yeni vakıflarca seçilen üyelerin yaptıkları görevinasli ve sürekli bir görev olmaması, bir başka ifadeyle Anayasa'nın 128.maddesinde öngörülen koşulların söz konusu üyeler bakımından gerçekleşmemesinedeniyle, eski ve yeni vakıflarca seçilen üyelerin yaptıkları görevin,Anayasa'nın 128. maddesi anlamında Devletin, kamu iktisadi teşebbüslerinin vediğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlüoldukları kamu hizmetinin gerektirdiği asli ve sürekli bir görev olmadığıortadadır.' (E. 2008/22 , K.2010/82,K.T: 17.6.2010).
Dava konusu kuralın yer aldığı 6083 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatincelendiğinde Tapu ve Kadastro Kurulu'nun yürüttüğü faaliyetler sonucu verdiğikararların tavsiye niteliğinde olduğu, Genel Müdürlüğün bu tavsiyelerdoğrultusunda hareket etme mecburiyetinin bulunmadığı, bu yönüyle Kurul'unaldığı kararların icrai değil istişari nitelikte olduğu görülmektedir. Nitekim,ilgili Bakanlık tarafından çıkarılan Tapu ve Kadastro Kurulunun Görev, Yetki veÇalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesinin (1) numaralıfıkrasında da Kurul kararlarının 'Genel Müdürlük görüşünün oluşturulmasındatavsiye hükmünde' olduğu belirtilmiştir.
Kurul'da yer alacak dört üye yönünden kadro tahsis edilmediği,geçici olarak görevlendirilen bu üyelere katıldıkları toplantı başına huzurhakkı ödeneceği öngörüldüğünden bu üyeler ile merkezi idare arasında statüerbir ilişki söz konusu değildir. Kanun'da Kurul'un farklı toplantılarına farklıkişilerin üye olarak katılabilmesine imkân tanınmıştır. Dolayısıyla bu üyelerinyaptıkları görevin ifası sırasında devletin emredici gücünün kullanılmadığı,söz konusu görevin belli bir konuda yürütülen asli ve sürekli olmayan bir görevolduğu anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede Tapu Kadastro Kurulu'nun, yürütmekle yükümlü olduğuhizmetin genel idare esaslarına göre yürütülen bir kamu hizmeti olmaması veKurul'a dışarıdan seçilecek üyelerin yürütecekleri görevin de asli ve süreklibir görev niteliğini taşımaması karşısında, söz konusu üyelerin kamu görevlisiolma mecburiyetinin bulunmadığı açıktır. Aksi takdirde, örneğinbilirkişilikte olduğu gibi, pek çok konuda kamu görevlisi olmayan kimselerinbilgi ve tecrübesinden yararlanmak mümkün olmazdı. Bu nedenle kuralın Anayasa'nın 128. maddesine aykırı bir yönübulunmamaktadır.
Başvurukararında, iptali istenen kuralın Anayasa'nın 2. ve 7. maddelerine deaykırılığı ileri sürülmüşse de, dava konusu kuralın da yer aldığı 4. maddedeKurul'un amacı, oluşumu, Genel Müdür tarafından görevlendirilecek kişilerinsayısı ve nitelikleri, kurum dışından görevlendirileceklere ödenecek huzurhakkı gibi temel kurallara yer verilmiştir. Bu şekilde kanun koyucunun konuylailgili temel kuralları belirledikten sonra, değişen şartlara göre değişiklikgösterebilecek diğer hususların düzenlenmesini yürütmeye bırakmasındaAnayasa'nın 2. ve 7. maddelerine aykırılık yoktur.
Açıklanan gerekçelerle, çoğunluğun iptal yönündeki görüşünekatılmıyoruz.
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN