ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2011/17
Karar Sayısı : 2011/171
Karar Günü : 22.12.2011
R.G. Tarih-Sayı :07.02.2012-28197
İPTAL DAVASINI AÇAN: Anamuhalefet (CumhuriyetHalk) Partisi TBMM Grubu adına Grup Başkanvekilleri M. Akif HAMZAÇEBİ ileMuharrem İNCE
İPTAL DAVASININ KONUSU: 26.9.2004 günlü, 5237sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 257. maddesinin, 6086 sayılı Kanun'un 1. maddesiyledeğiştirilen;
1- (1) numaralı fıkrasında yer alan ''altı aydan iki yılakadar'' ibaresinin,
2- (2) numaralı fıkrasında yer alan ''üç aydan bir yılakadar'' ibaresinin
Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığı savıyla iptalleri veyürürlüğünün durdurulması istemidir.
II- YASA METİNLERİ
A- İptali İstenilen Yasa Kuralları
8.12.2010 günlü, 6086 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile değiştirilen5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun dava konusu ibareleri de içeren 257. maddesişöyledir:
'(1) Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında,görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle, kişilerin mağduriyetineveya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir menfaat sağlayankamu görevlisi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ilecezalandırılır.
(2) Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında, göreviningereklerini yapmakta ihmal veya gecikme göstererek, kişilerin mağduriyetineveya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir menfaat sağlayankamu görevlisi üç aydan bir yıla kadar hapiscezası ile cezalandırılır.
(3) İrtikâp suçunu oluşturmadığı takdirde, görevinin gereklerineuygun davranması için veya bu nedenle kişilerden kendisine veya bir başkasınaçıkar sağlayan kamu görevlisi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin günekadar adli para cezası ile cezalandırılır.'
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Dava dilekçesinde Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine dayanılmıştır.
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 8. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ,Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN,Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ,Alparslan ALTAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN,Celal Mümtaz AKINCI ve Erdal TERCAN'ın katılımlarıyla 24.2.2011 günüyapılan ilk inceleme toplantısında;
1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasa'sınınBazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgiligerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkinön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engelbulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞile Celal Mümtaz AKINCI'nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilenkarşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine, OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
IV- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ
26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 257. maddesinin,8.12.2010 günlü, 6086 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değiştirilen;
1- (1) numaralı fıkrasında yer alan '' altı aydan iki yıla kadar'' ibaresine,
2- (2) numaralı fıkrasında yer alan '' üç aydan bir yıla kadar ''ibaresine,
ilişkin yürürlüğün durdurulması isteminin, koşullarıoluşmadığından REDDİNE, 24.2.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Dava dilekçesi ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, iptaliistenilen Yasa kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Dava dilekçesinde, haklı bir neden yokken, ceza hukukunun genelbütünlüğü içinde belirlenmiş bir cezanın alt ve üst sınırları indirilerek, suçve ceza arasında var olması gereken adil dengenin bozulduğu, hukuka ve yargıyagüvenin sarsıldığı, bu durumun yasa koyucunun takdir yetkisi içinde kabuledilemeyeceği; önceki ve sonraki yasalar karşılaştırılarak sanık lehine olanhükmün uygulanacağına dair ceza hukukunun genel prensibi gereğince, Yargıtay'datemyiz aşamasında bulunan dava dosyalarının ceza zamanaşımına uğrayabileceği,6086 sayılı Kanun ile cezaların alt ve üst sınırlarında yapılan indirimin buyönüyle aklanma anlamına geldiği, adil yargılanma hakkını ihlal eden bir sonuçdoğurduğu ve yargı denetimini işlevsiz hale getirdiği belirtilerek, bu maddeninuygulamaya geçirilmesiyle, yargılaması gecikerek zamanaşımına uğrayanlar ileyargılaması gecikmeyen ve davası ceza uygulamasıyla sonuçlananlar arasındaeşitlik ilkesinin ihlal edildiği gerekçeleriyle dava konusu ibarelerinAnayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
Anayasa'nın 2. maddesinde düzenlenen hukuk devleti, insanhaklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem veişlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunugeliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukutüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan,yargı denetimine açık olan devlettir.
Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerine ilişkin kurallar,ceza hukukunun ana ilkeleri ile Anayasa'nın konuya ilişkin kurallarına aykırıolmamak kaydıyla, ülkenin sosyal, kültürel yapısı, ahlaki değerleri ve ekonomikhayatın gereksinimleri göz önüne alınarak saptanacak ceza politikasına görebelirlenir. Bu bağlamda, hangi eylemlerin suç sayılacağı, bunlara ne tür vehangi ölçüde cezai yaptırım uygulanacağı, nelerin ağırlaştırıcı veyahafifletici sebep olarak kabul edileceği ve ceza sistemini tamamlayanmüesseselerin nelerden ibaret olacağı hususlarında yasa koyucunun takdiryetkisi bulunmaktadır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 257. maddesinin (1) ve(2) numaralı fıkralarında hüküm altına alınan suçların karşılığı olan hapiscezalarının alt ve üst sınırlarında indirim yapılmasında Anayasa'nın ve cezahukukunun temel ilkelerine aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle iptal konusu ibareler, Anayasa'nın 2.maddesine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
İptal konusu kuralın Anayasa'nın 10. maddesiyle ilgisigörülmemiştir.
VI- SONUÇ
26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 257. maddesinin,8.12.2010 günlü, 6086 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değiştirilen;
1- (1) numaralı fıkrasında yer alan '' altı aydan iki yıla kadar'' ibaresinin,
2- (2) numaralı fıkrasında yer alan '' üç aydan bir yıla kadar ''ibaresinin,
Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE,22.12.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN