ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2011/61
Karar Sayısı : 2011/99
Karar Günü : 16.6.2011
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Kilis 2. Asliye CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :25.5.2005 günlü, 5352 sayılıAdli Sicil Kanunu'nun Geçici 2. maddesinin Anayasa'nın 38. maddesine aykırılığısavıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Hırsızlık suçundan dolayı Kilis Asliye Ceza Mahkemesince verilenmahkumiyet kararına ilişkin arşiv kaydının başvuran Mahkemenin 6.4.2011 günlü,2011/44 değişik iş sayılı kararıyla silinmesi üzerine, Adalet Bakanlığı AdliSicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün istemiyle yerel Cumhuriyet Savcısıncasöz konusu kararın kaldırılması için yaptığı başvuru sırasında, itiraz konusukuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun iptali istenen Geçici 2. maddesişöyledir:
'(1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Adalet Bakanlığı AdlîSicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce toplanmış olsun veya olmasın, suç tarihiitibarıyla bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki kayıtlar hakkında, 3682 sayılıKanuna göre süre yönünden silinme koşulu oluşanlar silinir; diğer kayıtlar içinbu Kanun hükümlerine göre işlem yapılır. Anayasanın 76 ncı maddesi ile özelkanun hükümleri saklıdır.
(2) Birinci fıkra gereğince işlem yapılarak arşive alınan kayıtlarhakkında, 3682 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen sürelerin dolduğuveya ertelenmiş olan hükmün esasen vâki olmamış sayıldığı hallerde bu tarihesas alınarak, Anayasanın 76 ncı maddesi ve özel kanunlarda sayılan suç vemahkûmiyetler dışındaki kayıtlar için ilgilinin, Cumhuriyet Başsavcılığınınveya Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün talebi üzerine hükmü verenmahkemece veya talep edenin bulunduğu yer asliye ceza mahkemesince arşivkaydının silinmesine karar verilir.'
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ,Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Serruh KALELİ, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, FettahOTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Alparslan ALTAN,Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal MümtazAKINCI ve Erdal TERCAN'ın katılmalarıyla 16.6.2011 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında öncelikle davada uygulanacak kural ve sınırlama sorunugörüşülmüştür.
A- Uygulanacak Kural Sorunu
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler, bakmaktaoldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali içinAnayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış vemahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların dao davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanındeğişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunankurallardır.
İtiraz konusu Geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasının birincicümlesinde, suç tarihi itibarıyla 5352 sayılı Kanun'un yürürlük tarihindenönceki kayıtlar hakkında, 3682 sayılı Kanun'a göre süre yönünden silinme koşuluoluşanların silineceği; diğer kayıtlar için ise bu Kanun hükümlerine göre işlemyapılacağı hükmü yer almaktadır. Aynı fıkranın ikinci ve son cümlesinde iseAnayasa'nın 76. maddesi ile özel kanun hükümlerinin saklı olduğu kuralına yerverilmiştir.
Başvuran Mahkemenin bakmakta olduğu davada talepte bulunan, dahaönce işlemiş olduğu 'hırsızlık suçu'na ilişkin arşiv kaydının silinmesiniistemektedir. Söz konusu 'hırsızlık suçu' ise 5352 sayılı Yasa'nın Geçici 2.maddesinin ikinci cümlesinde belirtilen 'Anayasa'nın 76. maddesi ile özel kanunhükümleri' kapsamında kalan bir suç türüdür. Bu durumda, Anayasa'nın 76.maddesi ve özel kanun hükümleri kapsamında bulunmayan mahkumiyet kararlarınailişkin arşiv kayıtları hakkında uygulanabilecek olan, Geçici 2. maddenin (1)numaralı fıkrasının birinci cümlesinin, davada uygulanacak kural niteliğindebulunmadığı açıktır.
Bu nedenle, 5352 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesinin (1) numaralıfıkrasının birinci cümlesinin itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmaktaolduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu cümleye ilişkin başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine,dosyada eksiklik bulunmadığından,5352 sayılı Yasa'nın Geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasının soncümlesinin esasının incelenmesine,oybirliğiyle karar verilmiştir.
B- Sınırlama Sorunu
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesine göre,Anayasa Mahkemesi'ne yapılacak başvurular, itiraz yoluna başvuran Mahkemeninbakmakta olduğu davada uygulayacağı yasa kuralları ile sınırlıdır.
İtiraz yoluna başvuran Kilis 2. Asliye Ceza Mahkemesi, 5352 sayılıKanun'un Geçici 2. maddesinin (2) numaralı fıkrasının tamamının iptaliniistemektedir.
5352 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesinin (2) numaralı fıkrasında,aynı maddenin birinci fıkrası gereğince işlem yapılarak arşive alınan kayıtlarhakkında, 3682 sayılı Kanun'un 8. maddesinde öngörülen sürelerin dolduğu veyaertelenmiş olan hükmün esasen vâki olmamış sayıldığı hallerde bu tarih esasalınarak, Anayasa'nın 76. maddesi ve özel kanunlarda sayılan suç vemahkûmiyetler dışındaki kayıtlar için ilgilinin, Cumhuriyet Başsavcılığınınveya Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün talebi üzerine hükmü verenmahkemece veya talep edenin bulunduğu yer asliye ceza mahkemesince arşivkaydının silinmesine karar verileceği hükmü yer almaktadır.
Bir başka ifadeyle itiraz konusu fıkrada, Kanun'un yürürlük tarihindenönce işlenmiş suçlara ilişkin tüm kayıtlar ile Anayasa'nın 76. maddesi ve özelkanunlarda belirtilen mahkumiyet kararlarına ilişkin kayıtlar için ortak birdüzenleme söz konusudur. Oysa, başvuran Mahkemenin bakmakta olduğu dava,Anayasa'nın 76. maddesi ile diğer özel kanunlarda belirtilen suçlar kapsamınagiren 'hırsızlık suçu'na ilişkin arşiv kaydının silinmesine ilişkindir. Bunedenle, 5352 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesinin (2) numaralı fıkrasınailişkin esas incelemenin, ''Anayasa'nın 76 ncı maddesi ve özel kanunlardasayılan suç ve mahkumiyetler dışındaki kayıtlar için'' bölümüyle sınırlı olarakyapılmasına oybirliğiyle karar verilmiştir.
IV- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, itiraz konusu Yasa kuralı, dayanılanAnayasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
5352 sayılı Yasa'nın Geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasınınson cümlesi ile aynı maddenin (2) numaralı fıkrasının sınırlama kararı uyarıncaincelenen''Anayasa'nın 76 ncı maddesi ve özel kanunlarda sayılan suç vemahkumiyetler dışındaki kayıtlar için''bölümünün Anayasa Mahkemesi'nin20.1.2001 günlü, E. 2008/44, K. 2011/21 sayılı kararıyla iptal edilmesi veiptal kararının yürürlüğe girmesi için bir yıllık süre verilmiş bulunmasınedeniyle, itiraz konusu cümle ve bölüm hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNE YEROLMADIĞINA karar verilmesi gerekir.
V- SONUÇ
25.5.2005 günlü, 5352 sayılı Adlî Sicil Kanunu'nun Geçici 2.maddesinin;
1-(1) numaralı fıkrasının 'Anayasanın 76 ncı maddesi ile özelkanun hükümleri saklıdır.' biçimindeki son cümlesi,
2-(2) numaralı fıkrasının '' Anayasanın 76 ncı maddesi ve özelkanunlarda sayılan suç ve mahkûmiyetler dışındaki kayıtlar için '' bölümü,
20.1.2011 günlü, E. 2008/44, K. 2011/21 sayılı kararla iptaledildiğinden, itiraz konusu cümle ve bölüm hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNEYER OLMADIĞINA,16.6.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Fettah OTO
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN