Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2011/87, K.2012/176 Sayılı Karar - 08/11/2012

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2011/87

Karar Sayısı:2012/176

Karar Günü:8.11.2012

R.G. Tarih-Sayı:18.01.2014-28886

İPTAL DAVASINI AÇAN: TürkiyeBüyük Millet Meclisi Üyeleri M. Akif HAMZAÇEBİ ve Muharrem İNCE ilebirlikte 117 milletvekili (E.2011/87)

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN:Van2. İdare Mahkemesi(E.2012/67)

DAVA VE İTİRAZIN KONUSU : 3.6.2011 günlü, 640 sayılıGümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararname'nin;

1- 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkinve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum veKuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkinKonularda Yetki Kanunu'nun, Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi hâlinde, yasaldayanağı ortadan kalkacağından, tümünün ve ayrı ayrı tüm maddeleri ileeklerinin,

2- Tümünün ve ayrı ayrı 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10.,11., 12., 13., 14., 15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23., 24., 25., 26.,27., 28., 29., 30., 31.,32., 33., 34., 35., 36., 37., 38., 39., 40., geçici 1.,geçici 2., geçici 3., geçici 4., geçici 5., 41. ve 42. maddeleri ile eki (I)Sayılı Cetvel, (1) ve (2) sayılı listelerin,

Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 36., 91., 113., 125., 171.,172. ve 173. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine veyürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi istemidir.

II- YASA METİNLERİ

A- İptali İstenilen Kanun Hükmünde Kararname Kuralları

640 sayılı KHK'nin iptali istenen kuralları ile eki Cetvel velisteler şöyledir:

MADDE 1- (1)Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığının kuruluş,görev, yetki ve sorumluluklarını düzenlemektir.

MADDE 2 - (1) Gümrük ve TicaretBakanlığının görevleri şunlardır:

a) Gümrük politikasının hazırlanmasına yardımcı olmak veuygulamak; gümrük hizmetlerinin süratli, etkili, verimli, belirlenmişstandartlara uygun şekilde yürütülmesini sağlamak ve denetlemek.

b) İç ticaret hizmetlerine ilişkin ana hedef ve politikaların belirlenmesineyardımcı olmak, belirlenen ticaret politikasını uygulamak, gereklikoordinasyonu sağlamak.

c) Diğer kurum ve kuruluşların iç ticaret politikasını etkileyenfaaliyet, temas ve düzenlemelerinin, genel ticaret politikasına uygunluğunusağlamak; ilgili kurum ve kuruluşlar ile işbirliği halinde söz konusu faaliyet,temas ve düzenlemelerin koordinasyonunu ve yürütülmesini temin etmek.

ç) Gümrük Kanunu, gümrük işlemleriyle ilgili diğer mevzuat veuluslararası sözleşmelerin uygulanmasını sağlamak; gümrükçe onaylanmış birişlem veya kullanıma ilişkin iş ve işlemleri yürütmek; gümrük kontrolüne tabikişi, eşya ve araçların muayene ve kontrolünü yapmak.

d) Gümrük tarifesini hazırlamak; gümrük vergileri ile gümrükidarelerince tahsil edilmesi gereken vergi, fon ve diğer malî yüklerintahakkuk, tahsil, takip ve kontrolünü yapmak; ertelenmiş kontrol ve sonradankontrol hizmetlerini yürütmek; ihtilaflı durumlarda uzlaşmaya ilişkin işlemleridüzenlemek ve yürütmek; gümrük işleriyle ilgili istatistikî bilgileri üretmek,toplamak, değerlendirmek ve açıklamak.

e) Geçici depolama yerleri, antrepolar, ambarlar, tasfıyelikeşya depoları, mağazalar ve satış reyonları açılması ve işletilmesine izinvermek, işletmek, işlettirmek ve denetlemek; gümrük mevzuatına göre tasfıyelikhale gelen eşyanın tasfiye işlemlerini yürütmek.

f) Gümrüklü yer ve sahalarda münhasıran, Türkiye CumhuriyetiGümrük Bölgesinde gerektiğinde ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak suretiylekaçakçılığı önlemek, izlemek ve soruşturmak.

g) Kara ve demiryolu kapıları ile gümrük teşkilatı bulunan havave deniz limanlarında, serbest bölgeler, antrepolar ile gümrüklü yer vesahalarda ve Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde gümrük muhafaza görevleriniyerine getirmek.

ğ) Gümrüklü yer ve sahalarda koordinasyonu sağlamak ve kamudüzeninin bozulmasını önleyecek tedbirleri almak.

h) Bakanlık hizmetlerine ilişkin olarak uluslararasıkuruluşların ve Avrupa Birliğinin çalışmalarını takip etmek, Avrupa Birliğineuyum çalışmalarını yürütmek ve bu konularda görüş oluşturmak.

ı) Ticarete konu ürünlerin güvenli, mevzuata ve standartlarauygun olmasını sağlamak; bu amaçla başka kurumların görevi dışındaki alanlardapiyasa gözetim ve denetimi yapmak ve gerekli koordinasyonu sağlamak.

i) Ticaret odaları, sanayi odaları, ticaret ve sanayi odaları,deniz ticaret odaları, ticaret borsaları, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği,esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşlarına ait hizmetleri ilgili diğerbakanlıklarla işbirliği suretiyle yürütmek.

j) Evrensel kabul görmüş tüketici haklarının sağlanması vekorunmasına yönelik hukukî ve idarî tedbirleri almak, tüketicinin korunmasınısağlayıcı inceleme, araştırma ve düzenlemeler yapmak.

k) Esnaf ve sanatkârlar ile kooperatifçiliğe ilişkin politikaları,ilke ve hedefleri ilgili kuruluşlarla işbirliği yaparak belirlemek, stratejilergeliştirmek, sonuçları izlemek ve değerlendirmek.

1) Şirketler, kooperatifler ve ticaret sicili memurlukları ileesnaf ve sanatkâr sicil kayıtlarıyla ilgili hizmetleri yürütmek ve bunlarıdenetlemek.

m) Bakanlığın görev alanına giren konularda laboratuvarlarkurmak ve çalışmalarını yürütmek.

n) Gümrük müşaviri ve yardımcılarıyla yetkilendirilmiş gümrükmüşavirlerine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak ve denetlemek.

o) Mevzuatla Bakanlığa verilen diğer görev ve hizmetleri yapmak.

MADDE 3- (1) Bakanlık merkez, taşrave yurtdışı teşkilatından oluşur.(2) Bakanlık merkez teşkilatı ekli (I) sayılıcetvelde gösterilmiştir.

MADDE 4- (1) Bakanlığın en üst amiriolan Bakan, Bakanlık icraatından ve emri altındakilerin faaliyet veişlemlerinden Başbakana karşı sorumlu olup aşağıdaki görev, yetki vesorumluluklara sahiptir:

a) Bakanlığı Anayasaya, kanunlara, hükümet programına veBakanlar Kurulunca belirlenen politika ve stratejilere uygun olarak yönetmek.

b) Bakanlığın görev alanına giren hususlarda politika vestratejiler geliştirmek, bunlara uygun olarak yıllık amaç ve hedefleroluşturmak, performans ölçütleri belirlemek, Bakanlık bütçesini hazırlamak,gerekli kanunî ve idarî düzenleme çalışmalarını yapmak, belirlenen stratejiler,amaçlar ve performans ölçütleri doğrultusunda uygulamayı koordine etmek,izlemek ve değerlendirmek.

c) Bakanlık faaliyetlerini ve işlemlerini denetlemek, yönetimsistemlerini gözden geçirmek, teşkilat yapısı ve yönetim süreçlerininetkililiğini gözetmek ve yönetimin geliştirilmesini sağlamak.

ç) Faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklar, kamukurum ve kuruluşları ile işbirliği ve koordinasyonu sağlamak.

MADDE 5- (1)Müsteşar, Bakandan sonra gelen en üst düzey kamu görevlisi olup Bakanlıkhizmetlerini, Bakan adına ve onun emir ve yönlendirmesi doğrultusunda, mevzuathükümlerine, Bakanlığın amaç ve politikalarına, stratejik planına uygun olarakdüzenler ve yürütür. Bu amaçla, Bakanlık kuruluşlarına gereken emirleri verirve bunların uygulanmasını gözetir ve sağlar. Müsteşar bu hizmetlerinyürütülmesinden Bakana karşı sorumludur.

(2) Müsteşara yardımcı olmak üzere üç Müsteşar Yardımcısıgörevlendirilebilir.

MADDE 6- (1) Bakanlığın hizmetbirimleri şunlardır:

a)Gümrükler Genel Müdürlüğü.

b)Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü.

c)İç Ticaret Genel Müdürlüğü.

ç) Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü.

d) Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü.

e) Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğü.

f) Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü.

g) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü.

ğ) Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü.

h) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı.

ı) Strateji Geliştirme Başkanlığı.

i) Hukuk Müşavirliği.

j) Personel Dairesi Başkanlığı.

k) Eğitim Dairesi Başkanlığı.

l) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı.

m) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı.

n) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.

o) Özel Kalem Müdürlüğü.

MADDE 7- (1) Gümrükler GenelMüdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Türk Gümrük Tarife Cetvelini, eşyanın menşeini, gümrükkıymetini, gümrük rejim ve formalitelerini taraf olunan anlaşmalara veuluslararası uygulamalara uygun olarak düzenlemek ve uygulanmasını sağlamak.

b) Gümrük vergileri ile gümrüklerce tahsil edilen diğer vergi,fon ve malî yükleri tahakkuk ettirmek ve tahsil etmek.

c) Dahilde işleme, hariçte işleme, gümrük kontrolü altındaişleme, geçici ithalat ve antrepo gümrük rejimleriyle ile ilgili taraf olduğumuzuluslararası anlaşmalar ve gümrük mevzuatı çerçevesinde düzenleme yapmak, izinvermek ve uygulamanın yürütülmesini sağlamak.

ç) Serbest dolaşıma giriş, ihracat, yeniden ihracat, imha,gümrüğe terk işlemlerinin uygulanmasını sağlamak ve serbest bölgeler, lojistikdış ticaret bölgeleri, dış ticaret merkezlerindeki gümrük işlemlerini yürütmek.

d) Basitleştirilmiş usul uygulamalarına ilişkin düzenlemeleriyapmak ve işlemleri yürütmek.

e) Tercihli menşe ve tavizli vergi uygulamalarına yönelik işlemleriyürütmek.

f) Geçici depolama yeri ve antrepo açılmasına ve işletilmesineizin vermek, denetlemek, iznin geri alınmasına ilişkin usul ve esaslarıbelirlemek.

g) Geri gelen eşya ile ilgili ihracat rejimi kararlarınınuygulanmasını sağlamak, çift kullanımlı eşya ve ihracat kontrollerine ilişkingörevleri yapmak.

ğ) Dış ticaret mevzuatı ve sair mevzuatın gümrükle ilgilihükümlerinin uygulanmasını sağlamak.

h) Sınır ve kıyı ticareti ve münasebetleri ile sımr ticaretmerkezlerinden yapılacak ticarete ilişkin gümrük işlemlerinin yapılmasınısağlamak.

ı) Yolcu beraberi, posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluylagelen ve giden eşya ile bunlarla ilgili elektronik ticarete konu eşyanın gümrükişlemlerinin yürütülmesini sağlamak,

i) Gümrük muafiyetine ilişkin işlemleri yapmak,

j) Yatlar ve konteynerlere ilişkin işlemlerin yürütülmesinisağlamak

k) Transit rejimi ile ilgili işlemleri düzenlemek, yürütülmesinisağlamak ve uygulamayı kontrol etmek.

l) Teşvik mevzuatının gümrük işlemleriyle ilgili hükümlerininyürütülmesini sağlamak,

m) Gümrük laboratuarları kurmak, tahlil metotlarını hazırlamakve çalışmalarını düzenlemek.

n) Gümrük müşaviri ve yardımcıları ile yetkilendirilmiş gümrükmüşavirlerine ilişkin iş ve işlemleri yürütmek.

o) Gümrüklerce alınan vergi ve benzeri yüklere ilişkin uzlaşmausul ve esaslarını belirlemek ve uygulamayı yürütmek.

ö) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 8- (1) Gümrükler MuhafazaGenel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Gümrüklü yer ve sahalarda kamu düzeninin bozulmasınıönleyecek tedbirleri almak, buraların takip ve muhafazasını sağlamak,gerektiğinde müdahalede bulunarak durumu adlî mercilere intikal ettirmek.

b) Deniz ve hava limanlarıyla kara sınırlarındaki gümrükkapılarında ve diğer gümrüklü yer ve sahalarda giriş ve çıkış yapan kişi, eşyave taşıtların muhafazası ile gümrüğe sevk edilmesini sağlamak ve gümrükişlemleri bitirilmeden buralardan çıkmalarını önlemek.

c) Gümrüklü yer ve sahalarda münhasıran, Türkiye CumhuriyetiGümrük Bölgesinde gerektiğinde ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak suretiylekaçakçılığı önlemek, izlemek ve soruşturmak.

ç) Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde kişi, eşya vetaşıtların kaçakçılıkla mücadele kapsamında takibini yapmak.

d) Kaçakçılıkla mücadele için bilimsel yöntemler de kullanmaksuretiyle bilgi toplayarak gerekli araştırma, soruşturma ve operasyonlarıyapmak, taşra teşkilatının yapacağı operasyonları koordine etmek, gerektiğindetaşra teşkilatı ile müşterek operasyon yapmak.

e) Kaçakçılıkla mücadele amacıyla ulusal ve uluslararasıkuruluşlarla işbirliği yapmak, bilgi değişiminde bulunmak, protokollerhazırlamak ve uygulamak, gerektiğinde müşterek operasyonlar yapmak.

f) Kaçakçılıkla etkin mücadele etmek amacıyla ulusal ve uluslararasıbilgi akışına dayalı veri tabanları oluşturmak, verileri işlemek,değerlendirmek ve risk analizi çerçevesinde kullanılabilecek nitelikte olanlarıRisk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğüne iletmek.

g) Adlî kolluğa ilişkin olarak diğer kanunlarla verilengörevleri yapmak, ğ) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 9- (1) İç Ticaret GenelMüdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Ticarete ilişkin politikaların oluşturulmasına yardımcıolmak, ticari faaliyetleri teşvik etmek, gerekli düzenlemeleri yapmak vebunların uygulanmasını sağlamak.

b) Türk Ticaret Kanunu ve ilgili diğer mevzuat gereğinceBakanlıkça yapılması gereken işlemleri yürütmek, Merkezi Sicil Kayıt Sisteminikurmak, işletmek ve bu sistemin diğer kurum ve kuruluşlar nezdinde tutulankayıt sistemleriyle bağlanmasına ilişkin çalışmaları yürütmek.

c) Kuruluşuna izin verilecek anonim şirketler ile genel kurultoplantılarında Bakanlık temsilcisi bulunacak anonim şirketleri belirlemek vebunların işlemlerini yürütmek.

ç) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile odalar ve borsalarlailgili mevzuat ve uygulamalara ilişkin iş ve işlemleri yürütmek ve bunlarlailgili düzenlemeler yapmak.

d) Sebze ve meyveler ile yeterli arz ve talep derinliği bulunandiğer malların ticaretini düzenlemek, toptancı halleri ile pazar yerlerininçağdaş bir yapıya kavuşturulmasını ve işletilmesini sağlamak ve bu konulardamevzuatla verilen görevleri yapmak.

e) Depolamaya uygun temel ve işlenmiş tarım ürünlerininticaretine ilişkin düzenlemeler yapmak, lisanslı depoculuk ve ürün ihtisasborsacılığının teşvik edilmesi, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasına yönelikçalışmalarda bulunmak ve lisanslı depoculuk, ürün ihtisas borsacılığı ve umumimağazacılığa ilişkin mevzuatla verilen görevleri yapmak.

f) Elektronik ticarete ve organize perakende ticaretine yönelikdüzenlemeler yapmak ve uygulanmasını sağlamak, bunların gelişmesine veyaygınlaşmasına yönelik çalışmalar yapmak, bu konularda mevzuatla verilengörevleri yerine getirmek ve gerekli tedbirleri almak.

g) Lüzumu halinde, ticari faaliyetlere ya da bu ticarifaaliyetleri yürütenlere yönelik düzenlemeler yapmak ve bunların uygulanmasınısağlamak.

ğ) Görev ve yetki alanına giren konularda gerekli inceleme vearaştırmalar yapmak veya yaptırmak.

h) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 10- (1) Risk Yönetimi veKontrol Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Bakanlığın faaliyet alanlarına giren konularda verilertoplamak, araştırmalar yapmak, istatistiki bilgiler üretmek, değerlendirmek vegümrük işlemlerine ilişkin istatistikleri açıklamak, bu konularda gerekliişbirliği ve koordinasyonu sağlamak.

b) Gümrük işlemleriyle ilgili verileri risk analizine tabitutmak, analiz sonuçlarını değerlendirmek ve bunları ilgili birimlere aktarmak.

c) Risk analizi ölçütlerini belirlemek, risk yönetimi ile ilgilikoordinasyonu sağlamak, risk analizi konusunda ulusal ve uluslararası kurum vekuruluşlarla gerekli bilgi değişimi ve işbirliğini sağlamak.

ç) Risk analizine ilişkin verileri de kullanarak sonradankontrol işlemleriyle ilgili verileri toplamak, değerlendirmek, arşivlemek,ilgili birimlere aktarmak ve bu birimler arasında koordinasyonu sağlamak.

d) Gümrük gelirlerinin tahsil seyrini araştırmak ve bütçetahminlerine esas olacak bilgileri toplamak.

e) Gümrük vergileri ile gümrüklerce tahsil edilen diğer vergi,fon ve malî yüklerin tahakkuk ve tahsilini sonradan kontrol etmek, eksik veyafazla tahsilat ve tecil ile ilgili işlemleri yapmak.

f) Gümrüklerce tahsil edilen vergi, fon ve malî yükler yönündengerçek ve tüzel kişilere ilişkin her türlü bilgi ve belgenin kontrol vedenetimini yapmak.

g) Gümrük işlemlerine ait yazılı veya elektronik ortamdakibelgelerin, kanunî süreler içinde muhafaza edilmesini ve bu sürelerden sonrausulüne göre imha edilmesini sağlamak.

ğ) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 11- (1) Tüketicinin Korunmasıve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Tüketicinin korunmasına ilişkin politikalar oluşturmak, bupolitikaların belirlenmesinde yurtiçi ve yurtdışındaki kurum ve kuruluşlarlaişbirliği yapmak ve gerekli koordinasyonu sağlamak.

b) Tüketicilerin, sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu,kayıplarını giderici tedbirleri almak ve gerekli düzenlemeleri yapmak.

c) Tüketicilerin tüketim maddeleri yönünden çevreseltehlikelerden korunabilmesi amacıyla alınacak tedbirlerin belirlenmesindeilgili bakanlık ve kuruluşlarla işbirliği yapmak.

ç) Piyasaya sunulan mal ve hizmetlerin kalitesinin yükseltilmesiamacına yönelik olarak kalite denetimi yapmak, yaptırmak, kalite kontrolsistemleri kurmak, ilgili kurum ve kuruluşlara standart tespitine ilişkin görüşve önerilerde bulunmak.

d) Tüketicileri aydınlatıcı ve eğitici tedbirleri almak,tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve tüketicininkorunması konusundaki politikaların oluşturulmasında bunların gönüllüörgütlenmeleri yoluyla temsil edilmelerini sağlamak.

e) Tüketici sorunlarının çözümüne ilişkin olarak diğerkanunlarla verilen görevleri yapmak.

f) Teknik mevzuatı bulunmayan ve doğrudan tüketiciye sunulanürünlerin piyasa gözetimi ve denetimini yapmak, bu ürünlerde ihtiyaç halindegerekli düzenlemeleri yapmak veya Bakan onayı ile standartları zorunluuygulamaya koymak, ülke ekonomisinin gerektirdiği özel ve zorunlu durumlarıinceleyip sonuçlandırmak.

g) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

(2) Genel Müdürlük bünyesinde, tüketicinin korunmasına ve piyasagözetimi ve denetimine ilişkin çalışmalarda bulunmak üzere, gerekli hallerdedevamlı ve geçici özel ihtisas komisyonları kurulabilir. Bu komisyonlarda görevalacak kamu görevlisi olmayan üyelere ödenecek huzur ücreti ve harcırahlar ilebu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar yönetmelikle belirlenir.

MADDE 12- (1) Esnaf ve SanatkârlarGenel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Esnaf ve sanatkârlara ilişkin politikaları, ilke ve hedefleriilgili kuruluşlarla işbirliği yaparak belirlemek, stratejiler geliştirmek,sonuçlarını izlemek ve değerlendirmek.

b) Esnaf ve sanatkârlara ilişkin politikaların belirlenmesi,istatistikler ve analizler üretilmesi ve paylaşılması, değerlendirmeleryapılması ve raporlar hazırlanması amacıyla bu işletmelere ait yatırım, üretim,pazarlama, teşvik, malî durum, Ar-Ge, istihdam, enerji ve benzeri ekonomikfaaliyet bilgi ve verileri ile esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşlarına aitbilgileri belirleyeceği usul ve esaslar kapsamında almak suretiyle bilgisistemi oluşturmak.

c) Esnaf ve sanatkârların sorunlarını tespit etmek, çözümönerileri geliştirmek ve ilgili kurumlar nezdinde girişimde bulunmak, rekabetgüçlerinin artırılması, araştırma, geliştirme ve yenilikçilik yetenekleriningeliştirilmesi, pazarlama, hammadde ve tezgah temini amaçlarıyla teşvik vedestekler vermek ve bu konulara yönelik düzenlemeler yapmak.

ç) İç ve dış pazar imkânlarını araştırmak, kredi ve finansmanihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik çalışmalar ve bu konularda düzenlemeleryapmak.

d) Esnaf ve sanatkârlar ile istihdam ettikleri personele yönelikeğitim faaliyetlerini desteklemek.

e) Esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşlarının kuruluş, işleyiş vesiciline ilişkin işleri yürütmek.

f) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 13- (1) Kooperatifçilik GenelMüdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Kooperatifçiliğe ilişkin politikaları, ilke ve hedefleriilgili kuruluşlarla işbirliği yaparak belirlemek, stratejiler geliştirmek,uygulamak, sonuçlarını izlemek ve değerlendirmek.

b) Kooperatifçilikle ilgili Ar-Ge çalışmaları yapmak, kooperatifbilgi ve denetim sistemini kurmak ve işletmek.

c) Kooperatifçiliğin geliştirilmesi için gerekli tedbirlerialmak ve uygulanmasını sağlamak, yayın, tanıtım ve eğitim faaliyetlerinde bulunmak.

ç) Kooperatiflerin amaçlarını gerçekleştirmek içinhazırlayacakları projeleri desteklemek ve teşvik etmek, teşvik ve desteklereyönelik düzenlemeler yapmak.

d) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı tarımsal amaçlıkooperatifler ve üst birlikleri, yapı kooperatifleri ve üst birlikleri hariçolmak üzere, tarım satış kooperatifleri ve birlikleri ile genel hükümlere tabikooperatif ve birliklerin kuruluşuna, işleyişine ve denetlenmesine yönelikdüzenlemeler yapmak, uygulamak ve uygulanmasını sağlamak, kooperatifleri ve üstkuruluşlarını denetlemek veya denetlettirmek.

e) Kooperatifler için örnek ana sözleşmeler hazırlamak veyürürlükte olan ana sözleşmeleri ihtiyaçlar doğrultusunda güncellemek.

f) Kooperatiflere ve üst kuruluşlarına yol göstermek veçalışmalarında yardımcı olmak, yeni alanlarda kooperatif girişimleringeliştirilmesine yönelik özendirici ve destekleyici çalışmalar yürütmek,bireysel tasarrufların uygun kooperatif girişimcilik modelleri ile ekonomiyekazandırılmasını sağlamak.

g) Tarım satış kooperatifleri ve birlikleri tarafındankullanılan ürün alım kredilerine faiz desteği sağlamak ve bu kredilerin amacınauygun olarak kullanılıp kullanılmadığını denetlemek.

ğ) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 14- (1) Avrupa Birliği ve Dışİlişkiler Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Bakanlığın yurtdışı ve uluslararası veya ikilimünasebetlerini yürütmek.

b) Türkiye'nin gümrüklerle ilgili uluslararası anlaşma vesözleşmelere katılmasına dair Bakanlık görüşünü hazırlamak.

c) Uluslararası kuruluşların kabul ettiği gümrük ile ilgilianlaşmaları ve bunların değişikliklerini takip ederek uygulamaya intikalettirilmesini sağlamak.

ç) Bakanlığın görev ve faaliyet alanına giren, Avrupa Birliğiile ilgili hususlarda koordinasyonu sağlamak, Avrupa Birliği ile ilgili alandaHükümetin genel politikasını uygulamaya yönelik tedbirleri almak, uyum veuygulama çalışmaları ile ilgili işleri yürütmek.

d) Bakanlığın görev alanına giren konulardaki ikili ve çoktaraflı anlaşma, sözleşme ve protokolleri gerektiğinde ilgili bakanlık vekuruluşlarla işbirliği halinde hazırlamak, müzakerelerini yürütmek ve ulusalmevzuata aktarılmasını sağlamak.

e) Bakanlığın görev alanına giren konularda Avrupa Birliği kurumve kuruluşları ve diğer uluslararası kuruluşlarla gerekli temas ve müzakereleriyürütmek.

f) Bakanlığın dış kaynaklı ve uluslararası nitelikteki programve projelerini hazırlamak, yürütmek ve gerekli koordinasyonu sağlamak.

g) Bakanlığın dış protokol faaliyetlerini yürütmek.

ğ) Bakanlığın yurtdışı teşkilatının koordinasyonunu ve etkinişleyişini sağlamak.

h) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 15- (1) Tasfiye HizmetleriGenel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Döner sermaye işletmelerini idarî ve malî yönden yönetmek.

b) Gümrük Kanununa göre tasfiye edilecek hale gelen eşyanıntasfiyesini yapmak.

c) Tasfıyelik eşyanın satışa sunulmasından önce özelliklerinegöre bakımı, tamiri ve ambalaj lamasını yapmak veya yaptırmak.

ç) Gümrük denetimine tabi her türlü eşya ile kaçak veya kaçakzarını ile yakalanan eşya ve araç için gümrüklü yer ve sahalarda veya diğeryerlerde geçici depolama yerleri, antrepolar açmak, işletmek veya işlettirmek.

d) Tasfıyelik eşya için depolar, mağazalar ve satış reyonlarıaçılmasına ve işletilmesine ilişkin ilke ve standartları belirlemek, bu yerleriaçmak, işletmek, işlettirmek ve denetlemek.

e) Laboratuvarlar kurmak, laboratuvarlarda yapılan tahlilücretlerini tahsil etmek ve bu laboratuvarların faaliyetleri için ihtiyaçduyulan yazılım, donanım, bakım, onarım, eğitim ve sarf malzemesi giderlerinikarşılamak.

f) Gümrük idarelerinin denetimi altındaki alanlarda yükleme,boşaltma, nakletme, elleçleme, ambarlama, tartım ve benzeri hizmetleri yapmakveya yaptırmak.

g) Bakanlığın görev alanına giren konulara ilişkin bilgi vebelgelerin matbu veya elektronik ortamda alımını, satışını veya bedelsizdağıtımını yapmak veya yaptırmak.

ğ) Kaçak zannı ile yakalanan eşya ve aracın muhafazası içinkonulduğu kamu veya özel depolama yeri ve antrepolar için ücret tarifesibelirlemek.

h) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 16- (1) Rehberlik ve TeftişBaşkanlığı Bakanın emri veya onayı üzerine Bakan adına aşağıdaki görevleriyapar:

a) Bakanlık teşkilatının her türlü faaliyet ve işlemleriyleilgili olarak teftiş, inceleme ve soruşturmalar yapmak.

b) Bakanlık teşkilatının denetimi altındaki her türlü kuruluşunfaaliyet ve işlemleri ile ilgili olarak Bakanlığın görev ve yetkileriçerçevesinde teftiş, inceleme ve soruşturmalar yapmak.

c) Özel anlaşmalara dayalı olarak Bakanlığa verilmiş görevlereilişkin konularda ilgili merciler, gerçek ve tüzel kişiler nezdinde inceleme,denetleme ve soruşturma yapmak.

ç) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata,plan ve programa uygun çalışmasını sağlamak üzere gerekli teklifleri hazırlamakve Makama sunmak.

d) Mevzuatın Bakanlığa ve müfettişlerine tanıdığı teftiş,inceleme ve soruşturma yetkilerini kullanmak.

e) Gümrük bölgesi içinde bulunan bütün nakil vasıtalarını,bunların yük ve eşyasını, personel ve yolcularını muayene etmek, Bakanlığındenetimine tabi gümrük ambar, antrepoları ile serbest bölgelerdeki mevcutmallar ile bunların kayıtlarını incelemek, teftiş etmek ve gerektiğindeidarenin haklarını koruyacak tedbirlerin alınmasını sağlayıcı önerilerdebulunmak, acil ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde idare ve Hazineninhaklarını koruyucu tedbirler almak.

f) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

(2) Denetime tabi olan gerçek ve tüzel kişiler, gizli dahi olsabütün belge, defter ve bilgileri ibraz etmek, para ve para hükmündeki evrakı veayniyatı ilk talep halinde Müfettişlere göstermek, Müfettişlerin saymasına veincelemesine yardımcı olmak zorundadır. Müfettişler, görevleri sırasında tümresmî daire, kurum, kuruluş ve kamuya yararlı derneklerle, gerçek ve tüzelkişilerden gerekli yardım, bilgi, evrak, kayıt ve belgeleri istemeyeyetkilidir; kanunî engel olmadıkça bu isteğin yerine getirilmesi zorunludur.

(3) Müfettişler, teftiş, inceleme ve soruşturmanın heraşamasında; kaçakçılık, rüşvet, irtikap veya zimmet eylemleri veya işlemlerindeyolsuzluğu görülen veya istenen belgeleri vermeyen memurları; Bakanlıkteşkilatına mensup iseler görevden doğrudan uzaklaştırmaya yetkilidirler. Bumemurlar diğer kuruluşlara mensup iseler Müfettişlerin teklifi üzerinekurumlarınca görevlerinden uzaklaştırılabilirler. Görevleri başında kalmalarıteftiş, inceleme veya soruşturmayı güçleştireceği kanaatine varılan Bakanlıkteşkilatı memurları, müfettişin teklifi üzerine Bakan tarafından; birincifıkranın (b) bendinde belirtilen kuruluşlara mensup görevliler iseyetkililerince görevlerinden uzaklaştırılabilirler.

(4) Müfettiş Yardımcılığına giriş ve yeterlik sınavlarının usulve esasları, Müfettişliğe yükselme, Müfettişlerin görev, yetki vesorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usul ve esasları yönetmeliklebelirlenir.

MADDE 17- (1)Strateji Geliştirme Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 22/12/2005tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ve diğer mevzuatla stratejigeliştirme ve malî hizmetler birimlerine verilen görevleri yerine getirmek.

b) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 18- (1)Hukuk Müşavirliğinin görevleri şunlardır:

a) Bakanlığın taraf olduğu adlî ve idarî davalarda, tahkimyargılamasında ve icra işlemlerinde Bakanlığı temsil etmek, dava ve icraişlemlerini takip etmek, anlaşmazlıkları önleyici hukukî tedbirleri zamanındaalmak.

b) Bakanlık hizmetleriyle ilgili olarak diğer kamu kurum vekuruluşları tarafından hazırlanan mevzuat taslaklarım, Bakanlık birimleritarafından düzenlenecek her türlü sözleşme ve şartname taslaklarını, Bakanlıkile üçüncü kişiler arasında çıkan her türlü uyuşmazlıklara ilişkin işleri veBakanlık birimlerince sorulacak diğer işleri inceleyip hukukî mütalaasınıbildirmek.

c) Bakanlıkça hizmet satın alma yoluyla temsil ettirilen dava veicra takiplerine ilişkin usul ve esasları belirlemek, bunları izlemek, koordineetmek ve denetlemek.

ç) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata,plan ve programa uygun çalışmalarını temin etmek amacıyla gerekli hukukîteklifleri hazırlayıp Bakana sunmak.

d) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

(2) Birinci fıkrada belirtilen her türlü dava ve takip işleriile diğer görevler Bakanlığın Hukuk Müşavirleri ile Avukatları aracılığıylayerine getirilir. Gerekli hallerde dava ve takip işleri Hazine Avukatlarıaracılığıyla veya ihtiyaç duyulması halinde Bakanlıkça belirlenecek usul veesaslar çerçevesinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesindeöngörülen doğrudan temin usulü ile avukatlar veya avukatlık ortaklıkları ileyapılacak avukatlık sözleşmeleri yoluyla yürütülür.

(3) Davalarda temsil yetkisi bulunan Hukuk Müşavirleri veAvukatların bir listesi Bakanlıkça ilgili Cumhuriyet Başsavcılıklarına ve bölgeidare mahkemesi başkanlıklarına verilir. Bu listelerin birer nüshası,Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından adlî yargı çevresinde, bölge idare mahkemesibaşkanlığınca idarî yargı çevresinde bulunan mahkemelere gönderilir. Yüksekmahkemeler ve bölge adliye mahkemesindeki duruşmalarda temsil yetkisinikullanacakların isimleri, ilgili mahkemelerin başsavcılıklarına veyabaşkanlıklarına bildirilir. Listede isimleri yer alan Hukuk Müşavirleri veAvukatlar, baroya kayıt ve vekâletname ibrazı gerekmeksizin temsil yetkilerinikullanırlar. Temsil yetkisi sona erenlerin isimleri yukarıda yazılı mercilerederhal bildirilir.

(4) Bakanlık lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniylehükme bağlanarak karşı taraftan tahsil edilen vekâlet ücretlerinin HukukMüşavirleri ve Avukatlara dağıtımı hakkında, 1389 sayılı Devlet Davalarınıİntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümlerikıyas yoluyla uygulanır.

MADDE 19- (1) Personel DairesiBaşkanlığının görevleri şunlardır:

a) Bakanlığın insan gücü politikası ve planlaması ile insankaynakları sisteminin geliştirilmesi ve performans ölçütlerinin oluşturulmasıkonusunda çalışmalar yapmak ve tekliflerde bulunmak.

b) Bakanlık personelinin atama, nakil, terfi, emeklilik vebenzeri özlük işlemlerini yürütmek.

c) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 20- (1) Eğitim DairesiBaşkanlığının görevleri şunlardır:

a) Bakanlığın eğitim planını hazırlamak, uygulamak vedeğerlendirmek.

b) Eğitim faaliyetleri ile ilgili dokümantasyon ve yayımhizmetlerini yürütmek.

c) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 21- (1) Destek HizmetleriDairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) 5018 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde, Bakanlığın kiralamave satın alma işlerini yürütmek, temizlik, aydınlatma, ısıtma, onarım, taşımave benzeri hizmetleri yapmak veya yaptırmak.

b) Bakanlığın taşınır ve taşınmazlarına ilişkin işlemleri ilgilimevzuat çerçevesinde yürütmek.

c) Genel evrak ve arşiv faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek.

ç) Bakanlık sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlamakve yürütmek.

d) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 22- (1) Bilgi İşlem DairesiBaşkanlığının görevleri şunlardır:

a) Bakanlık projelerinin Bakanlık bilişim altyapısına uygunolarak tasarlanmasını ve uygulanmasını sağlamak, teknolojik gelişmeleri takipetmek ve Bakanlık otomasyon stratejilerini belirlemek, bilgi güvenliği vegüvenilirliği konusunun gerektirdiği önlemleri almak, politikaları ve ilkeleribelirlemek, kamu bilişim standartlarına uygun çözümler üretmek.

b) Bakanlığın bilgi işlem hizmetlerini yürütmek.

c) Bakanlığın internet sayfaları, elektronik imza ve elektronikbelge uygulamaları ile ilgili teknik çalışmaları yapmak.

ç) Bakanlık hizmetleriyle ilgili bilgileri toplamak ve veritabanları oluşturmak.

d) Bakanlığın bilişim ve iletişim altyapısının kurulumu, bakımı,ikmali, geliştirilmesi ve güncellenmesi ile ilgili işleri yürütmek, haberleşmegüvenliğini sağlamak ve bu konularda görev üstlenen personelin bilgiteknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak düzenli şekilde hizmet içi eğitimalmalarını sağlamak.

e) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 23- (1) Basın ve Halklaİlişkiler Müşavirliğinin görevleri şunlardır:

a) Bakanlığın basın ve halkla ilişkilerle ilgili faaliyetleriniplanlamak ve bu faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütülmesinisağlamak.

b) 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununa göre yapılacak bilgiedinme başvurularını etkin, süratli ve doğru bir şekilde sonuçlandırmak üzeregerekli tedbirleri almak.

c) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 24- (1)Özel Kalem Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Bakanın çalışma programını düzenlemek.

b) Bakanın resmî ve özel yazışmalarını, protokol ve törenişlerini düzenlemek ve yürütmek.

c) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

MADDE 25- (1) Bakanlıkta, önem veöncelik taşıyan konularda Bakana yardımcı olmak üzere yirmi Bakanlık Müşaviriatanabilir.

MADDE 26- (1) Bakanlık, ilgilimevzuat hükümleri çerçevesinde taşra teşkilatı kurmaya yetkilidir.

MADDE 27- (1) Bakanlık, 13/12/1983tarihli ve 189 sayılı Kanun Hükmünde Kararname esaslarına uygun olarak yurtdışıteşkilatı kurmaya yetkilidir.

(2) Yurtdışı teşkilatı kadrolarına atanacak personelde, bu KanunHükmünde Kararnamenin 37 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendindebelirtilen eğitim şartı aranır.

(3) Yurtdışı teşkilatına sürekli görevle atanabilmek için buatamanın yapıldığı tarihte merkez teşkilatı birimlerinde Daire Başkanı ve üstügörevlerde fiilen en az bir yıl, Gümrük ve Ticaret Uzmanlığı ile BakanlıkAvrupa Birliği Uzmanlığında en az on yıl görev yapmış olmak zorunludur.Hizmetin gerektirdiği hallerde, Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Genel Müdür veek gösterge itibarıyla Genel Müdüre eşdeğer unvanlar için bu süre şartıaranmaz.

(4) Yurtdışı teşkilatı kadrolarına atanacak personelin, Almanca,Fransızca veya İngilizce dillerinden birini ya da görevlendirileceği ülkeninresmî dilini bilmesi şarttır.

(5) Resmî dili Türkçe veya Türkçenin lehçelerinden biri olanülkelerde dördüncü fıkra hükmü uygulanmaz.

(6) Yurtdışı teşkilatına atanacak personel, Müsteşarınbaşkanlığında, Müsteşar Yardımcıları ve Genel Müdürler arasındangörevlendirilecek üç üye ile Personel Dairesi Başkanından oluşan komisyontarafından seçilir.

(7) Yurtdışı teşkilatında görev süresi üç yıldır.

(8) Disiplin Kurulu kararı ile dış göreve devam etmesi sakıncalıgörülenler veya dış görev için belirlenen performans ölçütlerinikarşılayamayanlar, altıncı fıkra uyarınca oluşturulan komisyonun teklifiüzerine, süresinden önce geri çekilebilirler.

(9) Yurtdışı teşkilatı kadrolarına yapılacak atamalar ile bumaddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar yönetmelikle belirlenir.

MADDE 28- (1)Bakanlık bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 15 inci maddesinde sayılan görevleriyerine getirmek ve gümrük denetimleri kapsamında alınan ve firmalarca bellisüreler dâhilinde geri alınmayan numunelerin satışını yapmak üzere gerekli olanyerlerde ve sayıda döner sermaye işletmesi kurabilir.

(2) Döner sermaye işletmeleri kurmak üzere Bakanlığa otuz milyonTürk Lirası sermaye tahsis edilmiştir. İhtiyaç duyulması halinde tahsis olunansermaye, Bakanlar Kurulu tarafından beş katına kadar artırılabilir. Dönersermaye faaliyetlerinden elde edilen kârlar, ödenmiş sermaye tahsis edilentutarına ulaşıncaya kadar sermayeye eklenir. Ödenmiş sermaye tutarı tahsisedilen sermaye tutarına ulaştıktan sonra, yılsonu kârı hesap dönemini izleyenNisan ayının sonuna kadar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebebirimi hesabına yatırılır.

(3) Tahsis edilen sermaye; aynî yardımlar, döner sermayefaaliyetlerinde kullanılmak üzere işletmeye verilen mallar ile döner sermayefaaliyetlerinden elde edilecek kârlardan oluşur. Bağış ve yardımlar sermayelimitine bakılmaksızın sermayeye ilave edilir.

(4) Döner sermaye işletmesinin gelirleri; bu maddenin birincifıkrasında ve bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 15 inci maddesinde sayılan gelirgetirici faaliyetlerden elde edilen gelirlerden oluşur.

(5) İşletmenin giderleri; bu maddenin birinci fıkrasında ve buKanun Hükmünde Kararnamenin 15 inci maddesinde belirtilen iş ve faaliyetleringerektirdiği harcamalar ile döner sermaye işletmelerinde istihdam edilenpersonele genel hükümlere göre yapılacak ödemelerden oluşur. Döner sermayedenbunlar dışında herhangi bir harcama yapılamaz.

(6) Malî yılın bitiminden başlayarak iki ay içinde hazırlanacakbilanço ve ekleri ile bütün gelir ve gider belgeleri Sayıştaya, bilanço veeklerinin birer örneği de aynı süre içinde Maliye Bakanlığına gönderilir.

(7) Döner sermayeye ait bütün mallar, Devlet malı hükmündedir.

(8) Bakanlık hizmetleri için döner sermayeden temin edilentaşınmazlar, tapuda Hazine adına tescil edilerek Bakanlık adına tahsis edilir.

(9) Döner sermaye işletmesinin faaliyet alanları, çalışma usulve esasları, giderleri, işletilmesi ile hesap usullerine ilişkin hususlarMaliye Bakanlığının görüşü üzerine çıkarılan yönetmelikle tespit edilir.

MADDE 29- (1) Bakanlığa gümrük ve içticaret politikalarının oluşturulması ve uygulanması ile ilgili olarak görüşbildirmek ve bu konularda araştırma ve çalışmalar yapmak üzere danışma organıniteliğinde Gümrük ve Ticaret Konseyi kurulur. Konseyin oluşumu, üyelerinseçimi, görevlendirilmesi ve görev süreleri ile çalışma usul ve esaslarıyönetmelikle düzenlenir.

(2) Bakanlık, görev alanına giren konularla ilgili olarakçalışmalarda bulunmak üzere diğer bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, siviltoplum kuruluşları, özel sektör temsilcileri ve konu ile ilgili uzmanlarınkatılımı ile geçici çalışma grupları oluşturabilir.

MADDE 30- (1)Esnaf ve sanatkârlara ilişkin ülke düzeyindeki politikaların belirlenmesi, bukonudaki sorunların tespiti ve çözüm yollarının araştırılması, Bakanlıkçaalınacak hukukî ve idarî tedbirlerin ilgili kurum, kuruluş ve meslekgruplarının katılımı ile oluşturulması amacıyla, Bakan tarafından Esnaf veSanatkârlar Şûrası toplantıya çağrılır.

(2) Esnaf ve Sanatkârlar Şûrasının çalışma usul ve esaslarıyönetmelikle düzenlenir.

MADDE 31- (1) Bakanlığın herkademedeki yöneticileri, görevlerini mevzuata, stratejik plan ve programlara,performans ölçütlerine ve hizmet kalite standartlarına uygun olarak yürütmektenüst kademelere karşı sorumludur.

MADDE 32- (1) Bakan, Müsteşar ve herkademedeki Bakanlık yöneticileri sınırlarını açıkça belirtmek ve yazılı olmakşartıyla yetkilerinden bir kısmını alt kademelere devredebilir. Yetki devri,uygun araçlarla ilgililere duyurulur.

MADDE 33- (1) Bakanlık, hizmet vegörevleriyle ilgili konularda, diğer bakanlıkların ve kamu kurum vekuruluşlarının uyacakları esasları mevzuata uygun olarak belirlemekle, kaynakisrafını önleyecek ve koordinasyonu sağlayacak tedbirleri almakla görevli veyetkilidir.

(2) Bakanlık, diğer bakanlıkların hizmet alanına giren konularailişkin faaliyetlerinde, ilgili bakanlıklara danışmak ve gerekli işbirliği vekoordinasyonu sağlamaktan sorumludur.

MADDE 34- (1) Bakanlık; görev, yetkive sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda idarîdüzenlemeler yapabilir.

MADDE 35- (1) 2451 sayılı Bakanlıklarve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanunun eki cetvellerde sayılanlardışında kalan memurların atamaları Bakan tarafından yapılır. Bakan bu yetkisinialt kademelere devredebilir.

MADDE 36- (1) Kadroların tespiti,ihdası, kullanımı ve iptali ile kadrolara ilişkin diğer hususlar 190 sayılıGenel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göredüzenlenir.

MADDE 37- (1) Bakanlık, görev alanınagiren konularda çalıştırılmak üzere Gümrük ve Ticaret Uzmanı ile Gümrük veTicaret Uzman Yardımcısı istihdam eder.

(2) Gümrük ve Ticaret Uzman Yardımcılığına atanabilmek için 657sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlara ekolarak aşağıdaki şartlar aranır:

a) En az dört yıllık eğitim veren hukuk, siyasal bilgiler,iktisadi ve idarî bilimler, iktisat ve işletme fakülteleri ile Bakanlığın görevalanına giren ve yönetmelikle belirlenen fakültelerden veya bunlara denkliğiYükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurtiçi veya yurtdışındakiyükseköğretim kurumlarından mezun olmak,

b) Yönetmelikle belirlenen yabancı dillerden en az birini iyiderecede bilmek,

c) Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak,

gerekir.

(3) Gümrük ve Ticaret Uzman Yardımcılığına atananlar, en az üçyıl çalışmak ve istihdam edildikleri birimlerce belirlenecek konulardahazırlayacakları uzmanlık tezinin oluşturulacak tez jürisi tarafından kabuledilmesi kaydıyla, yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Süresi içindetezlerini sunmayan veya tezleri kabul edilmeyenlere tezlerini sunmaları veyayeni bir tez hazırlamaları için altı ayı aşmamak üzere ilave süre verilir.Yeterlik sınavında başarılı olanlar Gümrük ve Ticaret Uzmanı kadrolarınaatanırlar. Sınavda başarılı olamayanlar veya sınava girmeye hak kazandığı hâldegeçerli mazereti olmaksızın sınav hakkını kullanmayanlara, bir yıl içindeikinci kez sınav hakkı verilir. Verilen ilave süre içinde tezlerini sunmayanveya ikinci defa hazırladıkları tezleri de kabul edilmeyenler, ikinci sınavdada başarı gösteremeyen veya sınav hakkını kullanmayanlar Gümrük ve TicaretUzman Yardımcısı unvanını kaybederler ve Bakanlıkta durumlarına uygun kadrolaraatanırlar.

(4) Gümrük ve Ticaret Uzmanı ile Gümrük ve Ticaret Uzman Yardımcılarınınmesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterliksınavı ile diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.

MADDE 38- (1) Bakanlıkta uygungörülen Genel Müdürlüklerde Kontrolörler istihdam edilir. Kontrolörler, görevlendirildiklerikonularda inceleme, araştırma, idarî soruşturma, denetleme ve sonradan kontrolyetkilerine sahiptir.

(2) Denetime tabi olan gerçek ve tüzel kişiler, gizli dahi olsabütün belge, defter ve bilgileri ibraz etmek, para ve para hükmündeki evrakı veayniyatı ilk talep halinde Kontrolörlere göstermek, saymasına ve incelemesineyardımcı olmak zorundadır.

(3) Kontrolörler, görevleri sırasında tüm resmî daire, kurum,kuruluş ve kamuya yararlı derneklerle, gerçek ve tüzel kişilerden gerekliyardım, bilgi, evrak, kayıt ve belgeleri istemeye yetkilidir; kanunî engelolmadıkça bu isteğin yerine getirilmesi zorunludur.

(4) Stajyer Kontrolörlüğe giriş ve yeterlilik sınavlarının usulve esasları, Kontrolörlüğe yükselme, Kontrolörlerin görev, yetki vesorumlulukları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.

MADDE 39- (1) Gümrükler MuhafazaGenel Müdürü, Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı,Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü Daire Başkanı, Gümrük ve Ticaret BölgeMüdürü, Gümrük ve Ticaret Bölge Müdür Yardımcısı, Gümrük Müdürü, GümrükMuhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürü, Gümrük Müdür Yardımcısı, GümrükMuhafaza Bölge Amiri, Gümrük Muhafaza Kısım Amiri ve Gümrük Muhafaza Memurugenel kolluk kuvveti personeline tanınan silah taşıma, bulundurma ve kullanmayetkisine sahiptir. Bu personelin kullanacağı silah ve mühimmat GümrüklerMuhafaza Genel Müdürlüğü tarafından temin edilir.

(2) Silah taşıma, bulundurma ve genel hükümler çerçevesindekullanmaya ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

MADDE 40- (1) 12/6/1933 tarihli ve2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanunun;

a) 20 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “gümrük vetekel” ve “Tekel İdaresi” ibareleri “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı” şeklindedeğiştirilmiş ve altıncı fıkrasında yer alan “Türk Silahlı Kuvvetlerine;”ibaresinden sonra gelmek üzere “Gümrük ve Ticaret Bakanının talebi üzerineGümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğüne;” ibaresi eklenmiştir.

b) 21 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “İçişleriBakanlığına ve Türk Silahlı Kuvvetlerine” ibaresi “İçişleri Bakanlığına, TürkSilahlı Kuvvetlerine ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığına” ve “bakanlıklarının”ibaresi “Bakanlıkları ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığının” şeklindedeğiştirilmiştir.

(2) 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklarile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yeralan “Gümrük ve Muhafaza” ibaresi “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı GümrüklerMuhafaza” şeklinde değiştirilmiştir.

(3) 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti EmekliSandığı Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin “III-Gümrük koruma mensupları” başlıklı alt bendi aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.

“III- Gümrük Muhafaza mensupları:

1 - Gümrük Muhafaza Memurları 55

2- Gümrük Muhafaza Kısım Amirleri 60”

(4) 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun;

a) 221 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Müsteşarlık”ibaresi “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı” şeklinde, üçüncü ve dördüncü fıkralarındayer alan “Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakan” ibareleri “Gümrük ve TicaretBakanı” şeklinde değiştirilmiştir.

b) 222 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “GümrükMüsteşarlığı” ibaresi “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı” şeklinde ve aynı maddedeyer alan “Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan” ibaresi “Gümrük ve TicaretBakanı” şeklinde değiştirilmiştir.

(5) 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun HükmündeKararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Gümrük Müsteşarlığına ait bölümleriyürürlükten kaldırılmış ve ekli (1) sayılı listede yer alan kadrolar ihdasedilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvele Gümrükve Ticaret Bakanlığı bölümü olarak eklenmiştir.

(6) 18/12/1940 tarihli ve 3944 sayılı Gümrük Muhafaza ve MuameleSınıfı Memurları Teşkilatı Hakkında Kanun, 16/5/1984 tarihli ve 3007 sayılıGümrük Laboratuarlarında Yapılacak Tahlillerden Alınacak Ücretler ile GümrükMevzuatına Göre Tasfiye Edilecek Eşya Hakkında Döner Sermaye Kanunu ve 2/7/1993tarihli ve 485 sayılı Gümrük Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun Hükmünde Kararname yürürlükten kaldırılmıştır.

GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Kanun HükmündeKararnamenin uygulanmasına ilişkin düzenlemeler, bir yıl içinde yürürlüğekonulur. Bu düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar mevcut düzenlemelerin buKanun Hükmünde Kararnameye aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu Kanun HükmündeKararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte Gümrük Müsteşarlığının merkez, taşra veyurtdışı teşkilatlan ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığından Bakanlığa devredilenİç Ticaret Genel Müdürlüğü, Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü,Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğü ve Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğüne aither türlü taşınır, taşıt, araç, gereç ve malzeme, her türlü borç ve alacaklar,yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıtlar ve diğer dokümanlar ile kadrove pozisyonlarda bulunan personel, hiçbir işleme gerek kalmaksızın Gümrük veTicaret Bakanlığına devredilmiş sayılır. Mülkiyeti Hazineye ait veya Devletinhüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan Maliye Bakanlığınca GümrükMüsteşarlığına tahsis edilmiş taşınmazlar hiçbir işleme gerek kalmaksızıntahsis amacında kullanılmak üzere Gümrük ve Ticaret Bakanlığına tahsis edilmişsayılır.

(2) Gümrük ve Ticaret Bakanlığının 2011 malî yılı harcamaları,6091 sayılı 2011 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa istinaden MaliyeBakanlığınca yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar, Gümrük Müsteşarlığının 2011yılı bütçesinde yer alan ödenekler ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Gümrük veTicaret Bakanlığına devredilen birimlerine ait bütçe ödeneklerinden karşılanır.

(3) 485 sayılı Gümrük Müsteşarlığının Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca kurulan ve işletilen döner sermayeişletmelerine ait her türlü taşınır ve taşınmaz, araç, gereç, malzeme, demirbaşve taşıtlar, her türlü borç ve alacaklar, yazılı ve elektronik ortamdaki hertürlü kayıtlar ve diğer dokümanlar ile kadro ve pozisyonlarda bulunan personel,başkaca bir işleme gerek kalmaksızın, bu Kanun Hükmünde Kararname ile kurulanGümrük ve Ticaret Bakanlığı döner sermaye işletmesine devredilir ve Gümrük veTicaret Bakanlığı döner sermaye işletmesi olarak faaliyetlerine devam eder.

(4) Teşkilat, personel, kadro, demirbaş devri ve benzerihususlarda ortaya çıkabilecek sorunları gidermeye Gümrük ve Ticaret Bakamyetkilidir. Sanayi ve Ticaret Bakanlığından devredilen birimlerle ilgili olarakyukarıda belirtilen hususlarda ortaya çıkabilecek tereddütler, Gümrük veTicaret Bakanı ile Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı arasında yapılacakprotokolle giderilir.

(5) Mevzuatta Gümrük Müsteşarlığına ve Sanayi ve TicaretBakanlığının bu Kanun Hükmünde Kararname ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığınadevredilen birimlerinin görev ve yetkileri nedeniyle Sanayi ve TicaretBakanlığına yapılmış olan atıflar Gümrük ve Ticaret Bakanlığına yapılmış sayılır.

(6) Mevzuatta Tasfiye İşleri ve Döner Sermaye İşletmeleri GenelMüdürlüğüne yapılan atıflar, Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğüne yapılmışsayılır.

(7) Sanayi ve Ticaret Bakanlığında Başmüfettiş, Müfettiş veMüfettiş Yardımcısı ile Hukuk Müşaviri kadrolarında bulunan ve talep edenlerarasından, Gümrük ve Ticaret Bakanı ile Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanıarasında yapılacak protokolle belirlenenler, Gümrük ve Ticaret BakanlığıBaşmüfettiş, Müfettiş, Müfettiş Yardımcısı ve Hukuk Müşaviri kadrolarına, buKanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içindenaklen atanır. Bu şekilde atananların Sanayi ve Ticaret BakanlığındaBaşmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcısı ile Hukuk Müşaviri kadrolarındageçirdiği süreler, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Başmüfettiş, Müfettiş, MüfettişYardımcısı ve Hukuk Müşaviri kadrosunda geçmiş sayılır.

GEÇİCİ MADDE 3- (1) Gümrük Müsteşarlığında;Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Gümrükler Genel Müdürü, Gümrük Muhafaza GenelMüdürü, Gümrükler Kontrol Genel Müdürü, Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler GenelMüdürü, Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürü, Genel MüdürYardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, 1. Hukuk Müşaviri, İdari ve Mali İşlerDairesi Başkanı, Personel Dairesi Başkanı, Eğitim Dairesi Başkam, StratejiGeliştirme Daire Başkanı, Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanı, DaireBaşkanı, Müsteşarlık Müşaviri (9/2/2006 tarihli ve 5456 sayılı KanunlaMüsteşarlık Müşaviri kadrolarına atanan personel dâhil), Gümrük ve MuhafazaBaşmüdürü, Gümrük ve Muhafaza Başmüdür Yardımcısı, İşletme Bölge Müdürü, GümrükMüdürü, Gümrük Muhafaza Müdürü, Personel Müdürü, Döner Sermaye İşletmelerindeŞube Müdürü, Gümrük Muhafaza Müdür Yardımcısı, Personel Müdür Yardımcısı,Gümrük Müdür Yardımcısı kadrolarında bulunanlar ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığıİç Ticaret Genel Müdürü, Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürü, Esnafve Sanatkârlar Genel Müdürü, Teşkilatlandırma Genel Müdürü ile bu genelmüdürlüklere tahsis edilmiş Genel Müdür Yardımcısı ve Daire Başkanıkadrolarında bulunanların görevi bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğegirdiği tarihte sona erer. Bu personelden merkez teşkilatında MüsteşarlıkMüşaviri dâhil Daire Başkanı ve üstü görevde bulunanlar ile taşra teşkilatındaGümrük ve Muhafaza Başmüdürü ve döner sermayede İşletme Bölge Müdürükadrolarında görev yapanlar, ekli (2) sayılı listede ihdas edilen BakanlıkMüşaviri kadrolarına, diğerleri ise ekli (2) sayılı listede ihdas edilenAraştırmacı kadrolarına herhangi bir işleme gerek kalmaksızın atanmışsayılırlar. Bu madde uyarınca ihdas edilen Bakanlık Müşaviri ile Araştırmacıkadroları, herhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir işleme gerekkalmaksızın iptal edilmiş sayılır.

(2) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte,Gümrük Uzmanı ve Gümrük Uzman Yardımcısı kadrosunda bulunanlar ile Sanayi veTicaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü, Tüketicinin ve RekabetinKorunması Genel Müdürlüğü, Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğü veTeşkilatlandırma Genel Müdürlüğüne tahsis edilmiş Sanayi ve Ticaret Uzmanı veSanayi ve Ticaret Uzman Yardımcısı kadrosunda bulunanlar Gümrük ve TicaretUzmanı ile Gümrük ve Ticaret Uzman Yardımcısı kadrolarına başka bir işlemegerek kalmaksızın hâlen bulundukları kadro dereceleriyle atanmış sayılır. Bufıkraya göre atananların Gümrük Uzmanı ile Sanayi ve Ticaret Uzmanıkadrolarında geçirdiği süreler Gümrük ve Ticaret Uzmanı kadrosunda, GümrükUzman Yardımcısı ile Sanayi ve Ticaret Uzman Yardımcısı kadrolarında geçirdiğisüreler Gümrük ve Ticaret Uzman Yardımcısı kadrosunda geçmiş sayılır.

(3) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte,Gümrük Başmüfettişi, Gümrük Müfettişi ve Gümrük Müfettiş Yardımcısı kadrosundabulunanlar Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi, Gümrük ve Ticaret Müfettişi veGümrük ve Ticaret Müfettiş Yardımcısı kadrolarına; Haberleşme Teknisyenikadrolarında bulunanlar, Teknisyen kadrolarına; Muamele Memuru kadrolarındabulunanlar, Memur kadrolarına başka bir işleme gerek kalmaksızın atanmışsayılır. Bu şekilde atananların Gümrük Başmüfettişi, Gümrük Müfettişi ve GümrükMüfettiş Yardımcısı kadrosunda geçirdikleri süreler Gümrük ve Ticaret BakanlığıBaşmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcısı kadrosunda geçmiş sayılır.

(4) Gümrük Müsteşarlığı kadroları ile Sanayi ve TicaretBakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü, Tüketicinin ve Rekabetin Korunması GenelMüdürlüğü, Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğü ve Teşkilatlandırma GenelMüdürlüğüne tahsis edilmiş kadrolarda bulunan memurlardan yukarıdaki fıkralardabelirtilenler dışında kalanlar, Bakanlık için ihdas edilen aynı unvanlıkadrolara halen bulundukları kadro dereceleriyle başka bir işleme gerekkalmaksızın atanmış sayılır. Yukarıdaki fıkralarda sayılanlar hariç olmak üzerekadro unvanları değişenler veya kaldırılanlar ise altı ay içinde Bakanlıktakazanılmış hak aylık derecelerine uygun başka bir kadroya atanırlar. Bunlar,atama işlemi yapılıncaya kadar Bakanlıkça ihtiyaç duyulan işlerdegörevlendirilir ve yeni bir kadroya atanıncaya kadar eski kadrolarına aitaylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları ile diğer malî haklarınıalmaya devam ederler.

(5) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihtenönce Gümrük ve Muhafaza Başmüdürü iken Gümrük Müsteşarlığında Uzman kadrosunaatanmış olup halen memuriyet görevi devam edenler, bu maddeyle ihdas edilenekli (2) sayılı listede yer alan Bakanlık Müşaviri kadrolarına atanmışsayılırlar. Bu kadrolar, herhangi bir nedenle boşalması halinde hiçbir işlemegerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.

(6) Gümrük Müsteşarlığı ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığındandevredilen birimlerde istihdam edilen sürekli işçiler kadrolarıyla, geçiciişçiler pozisyonlarıyla, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) ve (C) fıkralarıile ilgili mevzuatına göre istihdam edilen sözleşmeli ve geçici personelpozisyonlarıyla birlikte Bakanlığa devredilmiştir. Gümrük Müsteşarlığı veSanayi ve Ticaret Bakanlığından devredilen birimler adına vizeli boş sözleşmelipersonel pozisyonları ile sürekli işçi kadroları, başka bir işleme gerekkalmaksızın Bakanlık adına vize edilmiş sayılır.

(7) Bu madde uyarınca atanan veya atanmış sayılan personelinyeni kadrolarına atandıkları veya atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eskikadrolarına ilişkin en son ayda aldıkları sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge,ikramiye (bir aya isabet eden net tutan), her türlü zam ve tazminatları, makamtazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme (4458 sayılıGümrük Kanununun 221 inci ve 222 nci maddelerine göre fiilen yapılan ödemelerdâhil) ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatıuyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutannın(Bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır.); yeni atandıkları kadrolarailişkin olarak yapılan sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir ayaisabet eden net tutan), her türlü zam ve tazminatlan, makam tazminatı, temsiltazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme (4458 sayılı Gümrük Kanununun221 inci ve 222 nci maddelerine göre fiilen yapılan ödemeler dâhil) ve benzeriadlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmayabağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması halindearadaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın farkkapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atandıkları veya atanmışsayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklikolanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatıödenmesine son verilir.

(8) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihekadar, Gümrük Müsteşarlığında geçen hizmetler ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığıİç Ticaret Genel Müdürlüğü, Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü,Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğü, Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğüpersoneli için Sanayi ve Ticaret Bakanlığında geçen hizmetler, Gümrük veTicaret Bakanlığında geçmiş sayılır.

(9) Maliye Bakanlığı uhdesinde Hazine Avukatları tarafındanGümrük Müsteşarlığını temsilen takip edilmekte olan dava ve icra takiplerineilişkin dosyalar ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığının bu Kanun Hükmünde Kararnameile Bakanlığa devredilen birimlerinin görevlerine ilişkin dosyalar, MaliyeBakanlığı ve Bakanlıkça müştereken belirlenecek esaslara göre bu Kanun HükmündeKararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde Bakanlığadevredilir. Bu şekilde devredilen dava ve icra takipleri ile ilgili olarakdevir tarihine kadar yapılmış her türlü işlem Bakanlık adına yapılmış sayılır.

(10) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren bir yıl süreyle 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncumaddesindeki sınırlamalara bağlı olmaksızın boş kadrolarda sınıf, unvan vederece, dolu kadrolarda derece değişikliği yapmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.

(11) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren üç yıl içinde, merkezi yönetim bütçe kanunlarında yer alankısıtlamalara tabi olmaksızın, toplam 3000 adedi geçmemek üzere Bakanlık tarafındanbelirlenecek boş kadrolara atama yapılabilir.

GEÇİCİ MADDE 4- (1) Bakanlığın ilmüdürlüklerinin teşkilatlanması 31/12/2011 tarihine kadar tamamlanır. Bu tarihekadar Bakanlığın, Sanayi ve Ticaret Bakanlığından Bakanlığa devredilenbirimlere ilişkin il düzeyindeki yetki ve görevleri Bilim, Sanayi ve TeknolojiBakanlığının il müdürlükleri tarafından kullanılır ve yerine getirilir.

(2) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı il müdürlüklerinde görevlipersonelden hangilerinin Bakanlık il müdürlüklerine devredileceği Gümrük veTicaret Bakam ile Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı arasında yapılacakprotokolle belirlenir.

GEÇİCİ MADDE 5- (1) Bu Kanun HükmündeKararname ile kurulan Gümrük ve Ticaret Bakanlığı teşkilatlanıncaya kadar,Bakanlığın merkez, taşra, döner sermaye ve yurtdışı teşkilatında değişen veyayeni kurulan birimlere verilen görevler ve hizmetler, Gümrük Müsteşarlığı ile Sanayive Ticaret Bakanlığının bu Kanun Hükmünde Kararname ile Gümrük ve TicaretBakanlığına devredilen merkez, taşra, döner sermaye ve yurtdışı teşkilatlarıtarafından mevcut personel eliyle yürütülmeye devam olunur.

MADDE 41- (1) Bu Kanun HükmündeKararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 42- (1) Bu Kanun HükmündeKararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

(I) SAYILI CETVEL

GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI TEŞKİLATI

(1) SAYILI LİSTE

KURUMU : GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

KURUMU : GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : TAŞRA

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

KURUMU : GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : DÖNER SERMAYE

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

KURUMU : GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : YURTDIŞI

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

(2) SAYILI LİSTE

KURUMU : GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : MERKEZ

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

KURUMU : GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : TAŞRA

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

 B- Dayanılan Anayasa Kuralları

Dava dilekçesi ve başvuru kararında, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile2., 6., 36., 91., 113., 125., 171., 172. ve 173. maddelerine dayanılmıştır.

III- İLK İNCELEME

A- E.2011/87 Sayılı Başvuru Yönünden

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Haşim KILIÇ,Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Fettah OTO, SerdarÖZGÜLDÜR, Recep KÖMÜRCÜ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN'ın katılımlarıyla 22.9.2011gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,

2- Yürürlüğü durdurma isteminin esas inceleme aşamasında kararabağlanmasına,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

B- E.2012/67 Sayılı Başvuru Yönünden

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi hükmü uyarınca HaşimKILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, SerdarÖZGÜLDÜR, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI,Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN'ın katılımlarıyla 5.7.2012 günündeyapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle uygulanacak kural sorunugörüşülmüştür.

Anayasa'nın 152. maddesi ile 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, bir davayabakmakta olan mahkeme, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birininileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, ilgili kuralya da kuralların iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak,bu hükümler uyarınca, bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için,yöntemince açılmış, mahkemenin görevine giren bakmakta olduğu bir davanınbulunması ve iptali istenen kuralın da bu davada uygulanacak olması gerekir.Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkansorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yöndeetki yapacak nitelikteki kanun veya kanun hükmünde kararnamelerdir.

İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, KHK'nin geçici 3. maddesinin (1)numaralı fıkrasının “Bu madde uyarınca ihdas edilen Bakanlık Müşaviri ileAraştırmacı kadroları, herhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir işlemegerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.” biçimindeki üçüncü cümlesinin deiptalini istemiştir.

Bakılmakta olan dava, gümrük müdürü olarak görev yapmakta olandavacının, 640 sayılı KHK'nin geçici 3. maddesinin (1) numaralı fıkrasıuyarınca araştırmacı kadrosuna atanmasına ilişkin işlemin iptaline ilişkindir.Anılan fıkranın birinci cümlesi uyarınca gümrük müdürü olarak görev yapandavacının görevi KHK'nin yürürlüğe girdiği 8.6.2011 tarihi itibariyle sonaermiş, ikinci cümle uyarınca davacı herhangi bir işleme gerek kalmaksızınaraştırmacı kadrosuna atanmış sayılmıştır. Fıkranın üçüncü cümlesinde ise ihdasedilen bakanlık müşaviri ve araştırmacı kadrolarının herhangi bir sebepleboşalması halinde iptal edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Buna göre, fıkranınbirinci ve ikinci cümleleri dava konusu atama işlemini ilgilendirdiği hâldefıkranın üçüncü cümlesinin dava konusu atama işlemiyle bir ilgisibulunmamaktadır. Dolayısıyla, 640 sayılı KHK'nin geçici 3. maddesinin (1)numaralı fıkrasının üçüncü cümlesi davada uygulanacak kural değildir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 3.6.2011 günlü, 640 sayılı Gümrük ve Ticaret BakanlığınınTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 3.maddesinin (1) numaralı fıkrasının üçüncü cümlesinin, itiraz başvurusundabulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bucümleye ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine,

2- Dosyada eksiklik bulunmadığından 3.6.2011 günlü, 640 sayılıGümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun HükmündeKararname'nin geçici 3. maddesinin (1) numaralı fıkrasının birinci ve ikincicümlelerinin esasının incelenmesine,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

IV- BİRLEŞTİRME KARARI

3.6.2011 günlü, 640 sayılı Gümrük ve Ticaret BakanlığınınTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 3.maddesinin (1) numaralı fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin iptalinekarar verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin davanın,aralarındaki hukuki irtibat nedeniyle E.2011/87 sayılı dava ile birleştirilmesine,E.2012/67 sayılı dosyanın esasının kapatılmasına, esas incelemenin E.2011/87sayılı dosya üzerinden yürütülmesine, 5.7.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverilmiştir.

V- ESASIN İNCELENMESİ

Dava dilekçesi, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Recep BENLİtarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, iptali istenen kanun hükmündekararname kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A- Kanun Hükmünde Kararnamelerin Yargısal Denetimi HakkındaGenel Açıklama

Anayasa'nın 91. maddesinde düzenlenen kanun hükmündekararnameler, işlevsel yönden yasama işlemi niteliğinde olduğundan yargısaldenetimlerinin yapılması görev ve yetkisi Anayasa'nın 148. maddesi ile AnayasaMahkemesine verilmiştir. Yargısal denetimde kanun hükmünde kararnamenin,öncelikle yetki kanununa sonra da Anayasa'ya uygunluğu sorunlarınınçözümlenmesi gerekir. Her ne kadar, Anayasa'nın 148. maddesinde kanun hükmündekararnamelerin yetki kanunlarına uygunluğunun denetlenmesinden değil, yalnızcaAnayasa'ya biçim ve esas bakımlarından uygunluğunun denetlenmesinden sözedilmekte ise de Anayasa'ya uygunluk denetiminin içerisine öncelikle kanunhükmünde kararnamenin yetki kanununa uygunluğunun denetimi de girer. Çünkü,Anayasa'da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki kanununda belirtilen sınırlariçerisinde kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verilmesi öngörülmüştür.Yetkinin dışına çıkılması, kanun hükmünde kararnameyi Anayasa'ya aykırı durumagetirir.

Dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan alan olağanüstü halkanun hükmünde kararnamelerinden farklı olarak, olağan dönemlerdeki kanunhükmünde kararnamelerin bir yetki kanununa dayanması zorunludur. Bu nedenle,kanun hükmünde kararnameler ile dayandıkları yetki kanunu arasında çok sıkı birbağ vardır. Kanun hükmünde kararnamenin yetki kanunu ile olan bağı, kanunhükmünde kararnameyi aynen ya da değiştirerek kabul eden kanun ile kesilir.Kanun hükmünde kararnamenin Anayasa'ya uygun bir yetki kanununa dayanması,geçerliliğinin ön koşuludur. Bir yetki kanununa dayanmadan çıkartılan veyadayandığı yetki kanunu iptal edilen kanun hükmünde kararnamelerin içeriğiAnayasa'ya aykırılık oluşturmasa bile bunların Anayasa'ya uygunluğundan sözedilemez.

Kanun hükmünde kararnamelerin Anayasa'ya uygunluk denetimi,kanunların denetiminden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde, “KanunlarAnayasaya aykırı olamaz.” denilmektedir. Bu nedenle, kanunlarındenetiminde, onların yalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıklarısaptanır. Kanun hükmünde kararnameler ise konu, amaç, kapsam ve ilkeleriyönünden hem dayandıkları yetki kanununa hem de Anayasa'ya uygun olmakzorundadırlar.

Anayasa'da kimi konuların kanun hükmünde kararnamelerledüzenlenmesi yasaklanmaktadır. Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “Sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...”in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kural gereğince, TürkiyeBüyük Millet Meclisi, “Bakanlar Kurulu”na ancak kanun hükmündekararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alana girmeyen konularda kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi verebilir.

Anayasa'nın herhangi bir maddesinde kanunla düzenleneceğiöngörülen bir konunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkçayasakladığı hükümler ile ilgili olmadıkça ya da Anayasa'nın 163. maddesindeolduğu gibi kanun hükmünde kararname çıkarılamayacağı açıkça belirtilmedikçekanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırılık oluşturmaz.

Öte yandan, Anayasanın 91. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca,yetki kanununda, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, süresi ile süresiiçinde birden fazla kararname çıkarılıp çıkarılamayacağının gösterilmesigerekmektedir.

B- Kanun Hükmünde Kararname'nin Tümünün Anayasa'ya Aykırılığıİddiasının İncelenmesi

Dava dilekçesinde, KHK'nin dayanağı olan 6.4.2011 günlü, 6223sayılı Yetki Kanunu'nun Anayasaya aykırı olduğu ve iptali gerekeceği, iptaledilmesi hâlinde ise KHK'nin dayanaktan yoksun kalacağı belirtilerek, KHK'nintümünün Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6. ve 91. maddelerine aykırı olduğuileri sürülmüştür.

Anayasa Mahkemesinin 27.10.2011 günlü, E.2011/60, K.2011/147sayılı kararı ile 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun Anayasa'ya aykırılığı iddiasınadayalı iptal isteminin reddine karar verildiğinden KHK'nin tümüne yönelikAnayasa'ya aykırılık iddiası dayanaksız kalmıştır. İptal isteminin reddi gerekir.

C- İptal Başvurusundan Sonra Yapılan Yasal Değişikliklerin DavaKonusu Kurallara Etkisi

KHK'nin;

16. maddesi, 8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa BirliğiBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile BazıKanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair KanunHükmünde Kararname'nin 24. maddesiyle değiştirildiğinden,

38. maddesi, 649 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 27.maddesiyle değiştirildiğinden,

konusu kalmayan bu maddelere ilişkin iptal istemi hakkında kararverilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir.

D- Kanun Hükmünde Kararname'nin Ayrı Ayrı Tüm Maddeleri ile EkiCetvel ve Listelerin 6223 Sayılı Yetki Kanunu Kapsamında Olup Olmadığınınİncelenmesi

Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddeleri ile ekicetvel ve listelerin, 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında olmadığı gibi, acil,ivedi, önemli ve zorunlu konuları da düzenlemediği belirtilerek Anayasa'nınBaşlangıç'ı ile 2., 6. ve 91. maddelerine aykırı oldukları ileri sürülmüştür.

6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamını düzenleyen 1.maddesinde Kanun'un amacı, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimlive ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlamak olarak belirlenmiş ve yetkininkapsamı iki başlık altında tespit edilmiştir. Yetkinin kapsamına ilk olarakkamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesigirmektedir. Bu çerçevede gerekli görülmesi halinde yeni bakanlıklar kurulması,var olan bakanlıkların birleştirilmesi, bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkilikuruluşlarının yeniden belirlenmesi için kanun hükmünde kararname çıkarmayetkisi verilmiştir. Bu amaçla;

1- Mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veya kaldırılmasına,yeni bakanlıklar kurulmasına, anılan bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkilikuruluşlarıyla hiyerarşik ilişkilerine,

2- Mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık veilgilerinin yeniden belirlenmesine veya bunların mevcut, birleştirilen veyayeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimi olarak yeniden düzenlenmesine,

3- Mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veya yeni kurulanbakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine, taşrada veyurt dışında teşkilatlanma esaslarına, ilişkin kanun hükmünde kararnameçıkarılabilecektir.

İkinci olarak kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilenmemurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma,nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliyesevk edilme usul ve esaslarına ilişkin olarak değişiklikler ve yenidüzenlemeler yapılması için kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisiverilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde yapılan inceleme sonucundaKHK'nın; hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilenler ileAnayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca iptal edilenler dışındakalan diğer kurallar 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun kapsamında olduğuanlaşıldığından Anayasa'nın 91. maddesine aykırı değildir. İptal istemininreddi gerekir.

E- Kanun Hükmünde Kararname'nin Tüm Maddelerinin Anayasa'nın 91.Maddesi Yönünden İncelenmesi

Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddelerinin ve ek (1)Sayılı Cetvel ile (1) ve (2) sayılı listelerin Anayasa'nın 91. maddesininbirinci fıkrasında kanun hükmünde kararnameyle düzenlenmesi yasaklanmışalanlara ilişkin düzenleme içerdiği, bu nedenle Anayasa'nın 91. maddesineaykırı oldukları ileri sürülmüştür.

1- KHK'nin 37. Maddesinin (2), (3) ve (4) Numaralı Fıkraları

KHK'nin 37. maddesinde, Gümrük ve Ticaret Uzmanlığı ve UzmanYardımcılığı kadroları kurulmuş ve bu kadrolarda görev yapacak kişilerin atanmausul ve esasları düzenlenmiştir. Anılan maddenin (2) numaralı fıkrasında,Gümrük ve Ticaret Uzman Yardımcılığına atanmanın koşulları; (3) numaralıfıkrasında, Gümrük ve Ticaret Uzmanlığına atanmanın koşulları ile bu koşullarıyerine getiremeyen Uzman Yardımcılarının bu unvanlarını kaybedecekleri veBakanlıkta durumlarına uygun kadrolara atanacakları; (4) numaralı fıkrasındaise Gümrük ve Ticaret Uzmanı ile Uzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları,yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğerhususların yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.

Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “Sıkıyönetim veolağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...”in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa'nın “Kamuhizmetlerine girme hakkı” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, herTürk'ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonraikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başkahiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa'nın “SiyasiHaklar ve Ödevler” başlıklı dördüncü bölümünde yer alan ve 70. maddesindekorunan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun hükmünde kararnameile düzenleme yapılması mümkün değildir.

Gümrük ve Ticaret Uzmanlığı ve Uzman Yardımcılığı kadrolarınagiriş koşullarının belirlenmesi, Anayasa'nın 70. maddesine göre kamu hizmetinegirme hakkına ilişkin olduğundan, bu hususu düzenleyen KHK'nin 37. maddesinin(2), (3) ve (4) numaralı fıkraları, Anayasa'nın 91. maddesinin birincifıkrasına aykırıdır. İptalleri gerekir.

Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN bu görüşe değişik gerekçe ilekatılmışlardır.

Alparslan ALTAN, Recep KÖMÜRCÜ, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.

2- KHK'nin Diğer Kuralları

KHK'nin iptal edilen kuralları ile hakkında karar verilmesineyer olmadığına karar verilenler dışında kalan diğer kurallarında, Anayasa'nın91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca kanun hükmünde kararname iledüzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin herhangi bir aykırılıksaptanmadığından bu kurallara ilişkin iptal isteminin reddi gerekir.

F- İçeriği İtibariyle Anayasa'ya Aykırılığı İleri Sürülen KanunHükmünde Kararname'nin Geçici 3. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasının Birinci veİkinci Cümlelerinin İncelenmesi

Başvuru kararında, genel hukuk ilkelerinden biri olan kazanılmışhaklara saygı ilkesine riayet etmeyen bir devletin hukuk devleti olduğununileri sürülemeyeceği, böyle bir devlet düzeninde vatandaşların hukuki güvenlikiçinde bulundukları ya da böyle bir düzenden devletin eylem ve işlemlerindehukuk kurallarına bağlı olduğu bir sistem olarak bahsedilemeyeceği, idarigörevlere atanma ve dolayısıyla görevlerin sona erdirilmesi işlemleri idarefonksiyonuyla ilgili olduğundan yeni bir göreve atanma işleminin kanun iletesis edilemeyeceği, ilgililerin bu yasama tasarrufuna karşı doğrudan dava açmahakları bulunmadığından hak arama özgürlüklerinin ortadan kaldırıldığı,Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşıyargı yolunun açık olduğu ancak, yapılan atamalara karşı idari yargıda dava açılabilmekteise de burada kanunla yapılan bir atama ile idarenin işlemlerinin yargıdenetimi dışına çıkarıldığı belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 2., 36. ve 125.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

KHK'nin geçici 3. maddesinin (1) numaralı fıkrasının birinci veikinci cümleleri ile, bu KHK'nin yürürlüğe girdiği 8.6.2011 tarihi itibariyledaha önce Gümrük Müsteşarlığı bünyesinde Müsteşar, müsteşar yardımcısı, genelmüdür, genel müdür yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, 1. Hukuk Müşaviri, dairebaşkanı, müsteşarlık müşaviri, gümrük ve muhafaza başmüdürü, İşletme BölgeMüdürü kadrolarında bulunanlar ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bünyesindenGümrük ve Ticaret Bakanlığı'na devredilen genel müdürlüklerde genel müdür,genel müdür yardımcısı, daire başkanı kadrolarında bulunanların görevlerine sonverilerek ihdas edilen “Bakanlık Müşaviri” kadrolarına, daha önceGümrük Müsteşarlığı bünyesinde gümrük ve muhafaza başmüdür yardımcısı, gümrükmüdürü, gümrük muhafaza müdürü, personel müdürü, döner sermaye işletmelerindeşube müdürü, gümrük muhafaza müdür yardımcısı, personel müdür yardımcısı,gümrük müdür yardımcısı kadrolarında bulunanlar da ihdas edilen “Araştırmacı”kadrolarına atanmış sayılmışlardır. Diğer taraftan, geçici 3. maddenin (7)numaralı fıkrasıyla bakanlık müşaviri ve araştırmacı kadrolarına atananlarıneski mali haklarının korunacağı ve kendi istekleri ile başka kadro veyakurumlara geçenlere fark ödenmesinin sona ereceği düzenlenmiştir.

Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem veişlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyupgüçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren,Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıylakendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.

Dava konusu kural ile, kaldırılan Sanayi ve Ticaret Bakanlığıile Gümrük Müsteşarlığının bazı kadrolarında görev yapan kamu görevlilerininyeni kurulan Gümrük ve Ticaret Bakanlığında ihdas edilen bakanlık müşaviri vearaştırmacı kadrolarına atanmış sayılmaları öngörülmektedir. Söz konusudüzenleme, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Gümrük Müsteşarlığının kaldırılmasısonucu ortaya çıkan hukukî ve fiilî zorunluluklar nedeniyle yapılmıştır. Hukuk aleminde meydana gelebilecek bu değişiklik,daha önce kural tasarrufların doğurmuş olduğu objektif ve genel hukukidurumlara da uygulanabilecektir. Soyut ve genel hukuki durumların (statülerin)en önemli özelliği bunların daima değişebilmesi ve bu değişikliğin de herkesekarşı geçerli olmasıdır. Hukuk alanında meydana gelen ve hukuki statüdedeğişiklik yapan bu düzenlemeler, eski düzenleme uyarınca statü kazanmış vestatüsü devam eden bireyleri de kapsar. Dolayısıyla, nesnel hukuki durumların(statülerin) kazanılmış hak bahşetmesi mümkün değildir. Bakanlık müşaviri veya araştırmacıunvanlı kadrolara atanmış sayılmaya ilişkin kuralda, anılan kişilerin bulunduğustatülerden doğan, tahakkuk etmiş ve kendileri yönünden kesinleşmiş ve kişiselalacak niteliğine dönüşmüş haklara ilişkin bir düzenleme öngörülmediğindenkazanılmış hakları ihlal eden bir müdahale söz konusu değildir. Bu kişilerinyeni atandıkları kadrodaki mali haklarında herhangibir değişiklik olmamış, bunların önceki maaş ve diğer özlük hakları aynenkorunmuştur. Bu nedenle maddede sayılan görevlerde bulunanların yenikurulan bakanlık bünyesinde ihdas edilen kadrolara atanmış sayılmalarınıöngören kuralın kazanılmış hakları ihlal ettiği söylenemez.

Hukuk devletinin temel unsurlarından biri de hukuk güvenliğiilkesidir. Hukuk güvenliği bireyin hukukî durumunun sürece­ği yönündekibeklentilerinin belli koşullar içinde güvence altına alınması anlamına gelir.Kamu görevlilerinin de hukukî güvenlik içerisinde çalışmaları gerektiğişüphesizdir. Ancak hukuk güvenliği ilkesi, zaman içinde değişen koşul veihtiyaçlara göre kanunlarda değişiklik yapılmasına da engel değildir.

Kuralın dolaylı olarak hak arama özgürlüğüyle ilgisi nedeniyleAnayasa'nın 36. maddesi yönünden de inceleme yapılmıştır.

Anayasa'nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesininbirinci fıkrasında, “Herkes meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyleyargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adilyargılanma hakkına sahiptir.” denilerek yargı organlarına davacı ve davalıolarak başvurabilme ve bunun doğal sonucu olarak da iddia, savunma ve adilyargılanma hakkı güvence altına alınmıştır. Anayasa'nın 125. maddesinde ise “İdareninher türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır.” denilmektedir.Her iki maddeyle güvence altına alınan dava yoluyla hak arama özgürlüğü,kendisi bir temel hak niteliği taşımasının ötesinde diğer temel hak veözgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasınısağlayan en etkili güvencelerden biridir. Kişilere yargı mercileri önünde davahakkı tanınması adil bir yargılamanın ön koşulunu oluşturur.

Dava konusu kuralla, ilgili bakanlığın anılan kadrolarındayapılan değişiklikler, Gümrük Müsteşarlığının tamamen kaldırılmasının, Sanayi veTicaret Bakanlığı'nın da kaldırılması sonucu bazı birimlerinin Gümrük veTicaret Bakanlığına devredilmesinin bir sonucudur. Buna göre söz konusu işleminsebep unsuru, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Gümrük Müsteşarlığınınkaldırılması olup yürürlükte bulunan kanunlara dayanılarak ve kamu görevlisininöznel durumu dikkate alınarak idarece tesis edilen naklen atama işlemlerindenfarklıdır. Genel nitelikte olduğu sonucuna ulaşılan yasal düzenlemeyleoluşturulan bu durumun, sebep unsuru yönünden hukuka uygun olup olmadığınıntespitinin anayasal bir sorun olduğu ve bu yöndeki denetimin AnayasaMahkemesince yapılması gerektiği açıktır. Anılan atama işleminin doğrudankanunla değil, idari işlemle yapılmasının öngörülmesi durumunda dahi kanunlarauygunluk denetimi yapmakla sınırlı bir yetkiye haiz olan idari yargıyerlerinin, işlemin sebep unsurunun Anayasa'ya uygun olup olmadığını tartışmasıve bu yönde bir denetim yapması mümkün olmadığından bu işlemin doğrudan kanunhükmünde kararnameyle yapılmasının hak arama hürriyetini sınırladığısöylenemez.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa'nın 2., 36.ve 125. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.

Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır.

VI- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ

3.6.2011 günlü, 640 sayılı Gümrük ve Ticaret BakanlığınınTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin:

A) 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkinve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum veKuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkinKonularda Yetki Kanunu'nun iptal edilmesi halinde dayanaksız hale geleceğiyönünden ileri sürülen iptal istemi, 8.11.2012 günlü, E.2011/87, K.2012/176sayılı kararla reddedildiğinden, Kararname'nin tümünün yürürlüğünün durdurulmasıisteminin REDDİNE,

B) 1- Kapsam yönünden;

a- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14.,15., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23., 24., 25., 26., 27., 28., 29., 30., 31.,32., 33., 34., 35., 36., 37. maddesinin (1) numaralı fıkrasına, 39., 40.,geçici 1., geçici 2., geçici 3., geçici 4., geçici 5., 41. ve 42. maddelerine,eki (I) Sayılı Cetvel'e, (1) ve (2) sayılı listelere yönelik iptal istemleri,8.11.2012 günlü, E.2011/87, K.2012/176 sayılı kararla reddedildiğinden, bumaddelere, fıkralara, cetvele ve listelere ilişkin yürürlüğün durdurulmasıisteminin REDDİNE,

b- 16. ve 38. maddeleri hakkında, 8.11.2012 günlü, E.2011/87,K.2012/176 sayılı kararla karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden,bu maddelere ilişkin yürürlüğün durdurulması istemi hakkında KARAR VERİLMESİNEYER OLMADIĞINA,

2- Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası yönünden;

a- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14.,15., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23., 24., 25., 26., 27., 28., 29., 30., 31.,32., 33., 34., 35., 36. maddelerine, 37. maddesinin (1) numaralı fıkrasına,39., 40., geçici 1., geçici 2., geçici 3., geçici 4., geçici 5., 41. ve 42.maddelerine, eki (I) Sayılı Cetvel'e, (1) ve (2) sayılı listelere yönelik iptalistemleri, 8.11.2012 günlü, E.2011/87, K.2012/176 sayılı kararlareddedildiğinden, bu maddelere, fıkralara, cetvele ve listelere ilişkinyürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE,

b- 37. maddesinin (2), (3) ve (4) numaralı fıkralarına ilişkiniptal hükmünün yürürlüğe girmesinin ertelenmesi nedeniyle bu fıkraların YÜRÜRLÜĞÜNÜNDURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE,

8.11.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

VII- İPTAL HÜKMÜNÜN YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU

Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında, “Kanun, kanunhükmünde kararname ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunlarınhükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlüktenkalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceğitarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığıgünden başlayarak bir yılı geçemez.” denilmekte, 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 66. maddesinin(3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmaktadır.

3.6.2011 günlü, 640 sayılı Gümrük ve Ticaret BakanlığınınTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesinin (2),(3) ve (4) numaralı fıkralarının iptal edilmeleri nedeniyle doğacak hukuksalboşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden, Anayasa'nın 153.maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralıfıkrası gereğince bu fıkralara ilişkin iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete'deyayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.

VIII- SONUÇ

3.6.2011 günlü, 640 sayılı Gümrük ve Ticaret BakanlığınınTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin:

A) 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkinve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum ve KuruluşlarınınTeşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkin Konularda YetkiKanunu'na yönelik iptal istemi, 27.10.2011 günlü, E. 2011/60, K. 2011/147sayılı kararla reddedildiğinden, Kararname'nin tümüne yönelik iptal istemininREDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,

B) 1- a- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13.,14., 15., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23., 24., 25., 26., 27., 28., 29., 30.,31., 32., 33., 34., 35., 36., 37. maddesinin (1) numaralı fıkrası, 39., 40.,geçici 1., geçici 2., geçici 3., geçici 4., geçici 5., 41. ve 42. maddeleri ileeki (I) Sayılı Cetvel'i, (1) ve (2) sayılı listeleri, 6223 sayılı Yetki Kanunukapsamında olduğundan Anayasa'ya aykırı olmadığına ve bu maddelere, fıkralara,cetvele ve listelere ilişkin iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,

b- 16. maddesi, 8.8.2011 günlü, 649 sayılı Kanun HükmündeKararname'nin 24. maddesi ile değiştirildiğinden,

c- 38. maddesi, 649 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 27.maddesi ile değiştirildiğinden,

konusu kalmayan bu maddelere ilişkin iptal istemi hakkında KARARVERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,

2- a- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13.,14., 15., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23., 24., 25., 26., 27., 28., 29., 30.,31., 32., 33., 34., 35., 36. maddelerinin, 37. maddesinin (1) numaralıfıkrasının, 39., 40., geçici 1., geçici 2., geçici 3., geçici 4., geçici 5.,41. ve 42. maddelerinin, eki (I) Sayılı Cetvel'inin, (1) ve (2) sayılılistelerinin, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'yaaykırı olmadığına ve bu maddelere, fıkralara, cetvele ve listelere ilişkiniptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,

b- 37. maddesinin (2), (3) ve (4) numaralı fıkralarınınAnayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'ya aykırı olduğunave İPTALİNE, Alparslan ALTAN, Recep KÖMÜRCÜ, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, HicabiDURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

c- 37. maddesinin (2), (3) ve (4) numaralı fıkralarının iptaledilmeleri nedeniyle, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılıKanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu fıkralara ilişkinİPTAL HÜKMÜNÜN, KARARIN RESMÎ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AYSONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,

C) İçeriği itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen geçici 3. maddesinin (1) numaralıfıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin Anayasa'ya aykırı olmadığına veitirazın REDDİNE, Fulya KANTARCIOĞLU'nun karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,

8.11.2012 gününde karar verildi.

KARŞIOY YAZISI

3.6.2011 günlü, 640 sayılı Gümrük ve Ticaret BakanlığınınTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesinin (2),(3) ve (4) numaralı fıkraları çoğunluk kararıyla Anayasa'nın 91. maddesineaykırı bulunarak iptal edilmiştir.

640 sayılı KHK'nin 37. maddesinde, Gümrük ve Ticaret Uzmanlığıve Uzman Yardımcılığı kadroları kurulmuş ve bu kadrolarda görev yapacakkişilerin atanma usul ve esasları düzenlenmiştir. Anılan maddenin (2) numaralıfıkrasında, Gümrük ve Ticaret Uzman Yardımcılığına atanmanın koşulları; (3) numaralıfıkrasında, Gümrük ve Ticaret Uzmanlığına atanmanın koşulları ile bu koşullarıyerine getiremeyen Uzman Yardımcılarının bu unvanlarını kaybedecekleri veBakanlıkta durumlarına uygun kadrolara atanacakları; (4) numaralı fıkrasındaise Gümrük ve Ticaret Uzmanı ile Uzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları,yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğerhususların yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.

6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasının(a-3) bendinde, Kanun'un amaçlarından birinin kamu hizmetlerinin Bakanlıklararasındaki dağılımının yeniden belirlenerek, mevcut Bakanlıklar ilebirleştirilen veya yeni kurulan Bakanlıkların görev, yetki, teşkilat vekadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarınailişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere Bakanlar Kuruluna kanunhükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek olduğu belirtilmiş ve aynı Kanun'unikinci fıkrasında da ilgili kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklikyapılabileceği belirtilmiştir.

652 sayılı KHK'nin iptali istenen kurallarıyla Gümrük veTicaret Bakanlığı teşkilatında gümrük ve ticaret uzmanlığı ve uzmanyardımcılığına atanma koşullarının düzenlenmesi teşkilat ve kadrolarınbelirlenmesine ilişkin bir husus olduğundan Yetki Kanunu'na aykırılıkbulunmamaktadır.

Kamu görevlilerinin kadrolarının ve bu kadrolara atanacakkişilerde bulunması gereken niteliklerin de kanunla düzenlenmesi gerekmektedir.Ancak, kamu görevlisi olarak atanacak kişilerle ilgili tüm ayrıntıların sadeceyasayla düzenlenmesi gerektiği ve bu konuda idarî düzenlemeler yapılmasınınAnayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasına aykırı düşeceği iddiası yerindedeğildir. Anayasa'nın bir maddesinin yasayla düzenleneceğini öngördüğü birkonunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkça yasakladığıhükümler ile doğrudan ilgili olmadıkça, ya da KHK ile düzenlenemeyeceğiAnayasa'da özel olarak belirtilmedikçe KHK ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırıdeğildir.

Anayasa'nın 70. maddesine göre, “her Türk kamu hizmetinegirme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerdenbaşka hiçbir ayırım gözetilemez”. Maddede Türkiye Cumhuriyeti Devletinevatandaşlık bağı ile bağlı olan herkesin görevin gerektirdiği niteliklerdışında, dil, din, mezhep, renk, siyasi düşünce, cinsiyet ve benzeri ayırımgözetilmeksizin kamu hizmetlerine girme hakkına sahip bulunduklarıbelirtilmiştir. Böylece “kamu hizmetlerine girme hakkı” siyasi hak veödevler kapsamında, vatandaşlık bağına bağlı olarak kullanılabilecek bir hakolarak düzenlenmiştir. Düzenlemenin temel hakka ilişkin niteliği bundanibarettir. Yoksa, bunun dışında kamu görevlerine giriş, atanma, görevdeğişikliğine ilişkin tüm düzenleme ve uygulamaların temel hakkın düzenlenmesive 91. madde anlamında yasak alan kapsamında görülmesi yerinde değildir.

Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, Anayasanın ikincikısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları veödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevlerin kanunhükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Anayasanın belirtilenbölümlerinde birçok temel hak ve özgürlük düzenlenmiş bulunmaktadır. Sözkonusutemel hak ve özgürlüklerin kapsama alanları ve ilgili oldukları hususlar genişbir biçimde yorumlandığında KHK'lerle yapılacak tüm düzenlemelerin bu hak veözgürlüklerle bağlantılarının bulunduğu ileri sürülebilecektir. Böyle biryorumdan hareket edilmesi halinde yasak alan kapsamı oldukça genişleyecek ve KHKile düzenlenebilecek alan kalmayacaktır. Nitekim Anayasa Mahkemesinin, 6.1.1987günlü, E:1986/15 ve K:1987/1 sayılı kararında, dolaylı biçimde kişi hak veözgürlüklerini ilgilendirmeyecek bir düzenleme düşünmenin oldukça güç olduğu,bu nedenle de dolaylı bir ilginin varlığına dayanılarak sonuca gitmeninisabetli sayılamayacağı belirtilmiştir. Buna göre, yasak alanın kapsamının,temel hak ve özgürlüklerle doğrudan ilgili düzenlemeleri kapsayacak, dolaylıolarak ilgili düzenlemeleri ise kapsam dışında bırakacak şekilde belirlenmesigerekir.

Anayasa Mahkemesi, 16.5.1989 günlü, E:1989/4 ve K:1989/24 sayılıkararında, 3.11.1988 günlü, 347 sayılı “233 Sayılı Kamu İktisadiTeşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bir Maddesinde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname”nin Genel Müdür olarakatanabilmek için, “yükseköğrenim görmüş olmak, dört yılı kamuda, altı yılıözel sektörde geçmek şartıyla en az on yıl hizmeti bulunmak, kamu hizmetibulunmayanlarda ise özel sektörde asgari onbeş yıl çalışmış olmak, Genelmüdürlük görevini yerine getirebilecek yetenek, bilgi ve tecrübeye sahip olmak”şartlarını getiren 1. maddesine yönelik iptal istemini reddetmiştir.

Anayasa'nın 91. maddesi kapsamına giren alanlarda düzenlemeyapılmış olmasından söz edilebilmesi için 91. maddede belirtilen hak vealanlarla ilgili doğrudan bir düzenleme yapılmış olması gerekir.

İptaline karar verilen kurallarda Yetki Kanunu kapsamındaBakanlık teşkilatında gümrük ve ticaret uzmanlığı ve uzman yardımcılığıkadroları oluşturulduğundan, zorunlu olarak bu kadrolara girişin koşulları dadüzenlenmiştir. Bu nedenle anılan kuralların Anayasa'nın 91. maddesindebelirtilen yasak alana ilişkin düzenlemeler içerdiğinden söz etmek mümkündeğildir.

Belirtilen nedenlerle, itiraz konusu kurallara yönelik iptalisteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle kuralın iptalineyönelik çoğunluk görüşüne katılmadık.

KARŞIOY GEREKÇESİ

3.6.2011 günlü, 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK)'ninGeçici 3. maddesinin, idarenin KHK'ler konusundaki yetkisinin sınırlı olup,yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesiyle bağdaşmayacak biçimde geniş birdüzenleme yetkisi kullanamayacağına ilişkin 2011/113 esas sayılı karardakikarşıoy gerekçesi doğrultusunda iptali gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşünekatılmıyorum.

DEĞİŞİK GEREKÇE

6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendi “Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar,işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin çalışmalarındaetkinliği arttırmak üzere, bunların atanma, nakil, görevlendirme, seçilme,terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına”ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere, Bakanlar Kurulu'na KanunHükmünde Kararname çıkarma yetkisi verilmektedir. 640 sayılı KHK'nin iptaliistenen 37. maddesi memuriyet statüsüne alınmaya ilişkin bir düzenlemeniteliğindedir. Oysa, yukarıda ifade edildiği üzere, 6223 sayılı YetkiKanunu'nun belirtilen hükmü salt “istihdam edilen” kamu görevlileri bakımındanbir düzenleme yapılabilmesi konusunda yetki vermektedir. Diğer bir deyişle,iptali istenen düzenleme Yetki Kanunu kapsamı dışında kalmakta ve bu mahiyetiitibariyle de Anayasa'nın 91. maddesine aykırı düşmektedir.

Açıklanan nedenle, anılan maddenin iptaline bu gerekçeylekatılıyoruz.