Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2011/89, K.2013/29 Sayılı Karar - 14/02/2013

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2011/89

Karar Sayısı:2013/29

Karar Günü:14.2.2013

R.G. Tarih-Sayı:31.12.2013-28868

İPTAL DAVASINI AÇAN : Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri M. AkifHAMZAÇEBİ ve Muharrem İNCE ile birlikte 115 milletvekili

İPTAL DAVASININ KONUSU : 3.6.2011günlü, 643 sayılı 3046 Sayılı Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin;

A- Tümünün ve ayrı ayrı tüm maddeleri ileeklerinin,

B- 1.maddesiyle değiştirilen 27.9.1984 günlü, 3046 sayılı Kanun'un 4. maddesinin,'Ayrıca Başbakana yardım etmek ve Başbakan tarafındanverilecek görevleri yerine getirmek, Bakanlar Kurulunda koordinasyonu sağlamak,özel önem ve öncelik taşıyan konularda tecrübe ve bilgilerinden istifadeedilmek amacıyla Başbakanın teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile, BaşbakanYardımcısı unvanıyla görev yapmak ve sayısı beşi geçmemek üzere bakangörevlendirilebilir. Başbakan Yardımcısı unvanıyla görevlendirilen bakanların danışmave büro hizmetlerini yürütecek personele ait kadrolar Başbakanlık kadrocetvelinde gösterilir.' biçimindeki ikinci ve üçüncü cümlelerinin,

C- 3. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen21/A maddesinin,

D- 5. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen EkMadde 1'in,

E- 8. maddesinin birinci fıkrasının;

1- (b) bendi ile 23.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet MemurlarıKanunu'nun 59. maddesinin birinci fıkrasına eklenen 'BakanYardımcılıklarına' ibaresinin,

2- (ç) bendi ile 657 sayılı Kanun'a ekli (I) Sayılı Ek GöstergeCetvelinin 'l- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı' bölümünün (a) bendine 'Diyanetİşleri Başkanı' ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen 'BakanYardımcısı' ibaresinin,

3- (e) bendi ile 657 sayılı Kanun'un eki (IV) Sayılı MakamTazminatı Cetvelinin 1. sırasına 'Başbakanlık Müsteşarı' ibaresindensonra gelmek üzere eklenen 'Bakan Yardımcısı' ibaresinin,

F- 11. maddesiyle 25.4.1981 günlü, 2451 sayılıBakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanun'un eki (2) SayılıCetvel'e eklenen 'Bakan Yardımcıları' ibaresinin,

Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7., 11.,91., 99., 109., 112., 113., 123. ve 128. maddelerine aykırılıkları ilerisürülerek iptallerine ve iptal davası sonuçlanıncaya kadar yürürlüklerinindurdurulmasına karar verilmesi istemidir.

II- YASA METİNLERİ

A- İptali İstenilen Kanun Hükmünde KararnameKuralları

643 sayılı Kanun HükmündeKararname'nin iptali istenen kuralları ile eki (1)Sayılı Liste şöyledir:

MADDE 1- 27/9/1984tarihli ve 3046 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdakişekilde değiştirilmiştir.

'Başbakan Yardımcıları

MADDE 4- Başbakana yardım etmek ve Bakanlar Kurulunda eşgüdümsağlamak üzere Hükümetin oluşumu ve genel siyasetinin yürütülmesiningerektirdiği sayıda bakan, Başbakan Yardımcısı olarak görevlendirilebilir.Ayrıca Başbakana yardım etmek ve Başbakan tarafından verilecek görevleri yerinegetirmek, Bakanlar Kurulunda koordinasyonu sağlamak, özel önem ve önceliktaşıyan konularda tecrübe ve bilgilerinden istifade edilmek amacıyla Başbakanınteklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile, Başbakan Yardımcısı unvanıyla görevyapmak ve sayısı beşi geçmemek üzere bakan görevlendirilebilir. BaşbakanYardımcısı unvanıyla görev yapmak üzere görevlendirilen bakanların danışma vebüro hizmetlerini yürütecek personele ait kadrolar Başbakanlık kadro cetvelindegösterilir.'

MADDE 2- 3046 sayılı Kanuna 19 uncumaddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 19/A maddesi eklenmiş ve aynı Kanunun4 üncü maddesinin son fıkrası ile 10 uncu maddesinin son fıkrası yürürlüktenkaldırılmıştır.

'Bağlılık değişikliği

MADDE 19/A- Bakanlık bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları(10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli(III) sayılı cetvelde yer alan kurumlar dahil) Başbakanın teklifi veCumhurbaşkanının onayı ile, Başbakanlıkla veya diğer bakanlıklarlailgilendirilebilir. Söz konusu kuruluşların özel kanunlarında bağlı, ilgili veilişkili olunan bakanlığa ya da bakana verilen yetki ve görevler ilgilendirilenbakanlık veya bakan tarafından kullanılır ve yerine getirilir.'

MADDE 3- 3046 sayılı Kanuna 21 incimaddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 21/A maddesi eklenmiştir.

'Bakan Yardımcıları

MADDE 21/A- Bakana (Millî Savunma Bakanı dahil) bağlı olarakBakana ve Bakanlığa verilen görevlerin yerine getirilmesinde Bakana yardımcıolmak üzere Bakan Yardımcısı atanabilir. Bakan Yardımcıları bu görevlerinyerine getirilmesinden Bakana karşı sorumludur.

Bakan Yardımcıları Hükümetin görev süresiyle sınırlı olarakgörev yapar; Hükümetin görevi sona erdiğinde, Bakan Yardımcılarının görevi desona erer. Bakan Yardımcıları gerektiğinde Hükümetin görev süresi dolmadan dagörevden alınabilir.

Bakan Yardımcılarına en yüksek Devlet memuruna mali haklarkapsamında yapılan ödemelerin yüzde yüzellisi oranında aynı usul ve esaslarçerçevesinde aylık ücret ödenir.'

MADDE 4- 3046 sayılı Kanunun ekicetvel aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

'CETVEL

BAKANLIKLAR

1. Adalet Bakanlığı

2. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı

3. Avrupa Birliği Bakanlığı

4. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

5. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

6. Çevre, Orman ve Şehircilik Bakanlığı

7. Dışişleri Bakanlığı

8. Ekonomi Bakanlığı

9. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı

10. Gençlik ve Spor Bakanlığı

11. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı

12. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı

13. İçişleri Bakanlığı

14. Kalkınma Bakanlığı

15. Kültür ve Turizm Bakanlığı

16. Maliye Bakanlığı

17. Milli Eğitim Bakanlığı

18. Milli Savunma Bakanlığı

19. Sağlık Bakanlığı

20. Ulaştırma Bakanlığı'

MADDE 5- 3046sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

'EK MADDE 1- Ekli (1) sayılı listede yer alan Bakan Yardımcısıkadroları ihdas edilerek 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında KanunHükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin, Milli Savunma Bakanlığı hariçolmak üzere bu Kanuna ekli cetvelde yer alan bakanlıkların merkez teşkilatınaait bölümüne birer adet eklenmiştir. Millî Savunma Bakanlığı için ihdas edilenbir adet Bakan Yardımcısı kadrosu ise anılan Bakanlık merkez teşkilatıkadrolarının ilgili bölümüne ilave edilmiştir. '

MADDE 6- 3046 sayılı Kanunaaşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

'GEÇİCİ MADDE 6- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımıtarihinden sonra kurulacak ilk Bakanlar Kurulunda yer alacak bakanlar bu KanunHükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesi ile yeniden düzenlenen cetvelde yer alanbakanlıklar ile bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesi ile değiştirilen4 üncü madde hükümleri esas alınarak atanır. 633 ilâ 642 sayılı Kanun HükmündeKararnameler 12 Haziran 2011 tarihinde yapılacak milletvekili genel seçimindensonra kurulacak ilk Bakanlar Kurulu üyelerinin atandığı tarihten itibarenuygulanır. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde görevde bulunanBakanlar Kurulu üyelerinin görevleri, yeni Bakanlar Kurulu üyeleri atanıncayakadar devam eder.'

MADDE 7- 10/2/1954tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) fıkrasına'Bakanlık, Müsteşarlık ve Bağımsız Genel Müdürlük Müfettiş ve MüfettişYardımcıları,' ibaresinden sonra gelmek üzere 'Aile ve Sosyal PolitikalarDenetçileri ve Aile ve Sosyal Politikalar Denetçi Yardımcıları,' ibaresieklenmiştir.

MADDE 8- 14/7/1965 tarihlive 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;

a) 36 ncı maddesinin 'Ortak Hükümler' bölümünün (A) fıkrasının(11) numaralı bendinde yer alan 'Devlet Planlama Teşkilatı UzmanYardımcıları,', 'Sanayi ve Ticaret Uzman Yardımcıları,', 'Çevre ve Orman UzmanYardımcıları, Özürlüler Uzman Yardımcıları,', 'Sosyal Yardım UzmanYardımcıları, Aile ve Sosyal Araştırma Uzman Yardımcıları, Kadının StatüsüUzman Yardımcıları', 'Gümrük Uzman Yardımcıları,', 'Dış Ticaret MüsteşarlığıDış Ticarette Standardizasyon Denetmen Yardımcıları,', 'Devlet PlanlamaUzmanlığına,', 'Sanayi ve Ticaret Uzmanlığına,', 'Çevre ve Orman Uzmanlığına,Özürlüler Uzmanlığına,', 'Sosyal Yardım Uzmanlığına, Aile ve Sosyal AraştırmaUzmanlığına, Kadının Statüsü Uzmanlığına,', 'Gümrük Uzmanlığına,', 'Dış TicaretMüsteşarlığı Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenliğine,' ibareleriyürürlükten kaldırılmış ve anılan bende 'İstihdam ve Meslek UzmanYardımcıları,' ibaresinden sonra gelmek üzere 'Kalkınma Bakanlığı PlanlamaUzman Yardımcıları, Çevre, Orman ve Şehircilik Uzman Yardımcıları, Sanayi veTeknoloji Uzman Yardımcıları, Gümrük ve Ticaret Uzman Yardımcıları, Gençlik veSpor Uzman Yardımcıları, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Uzman Yardımcıları, Aile veSosyal Politikalar Uzman Yardımcıları, Aile ve Sosyal Politikalar DenetçiYardımcıları, Ürün Denetmen Yardımcıları' ibaresi ve 'İstihdam ve MeslekUzmanlığına,' ibaresinden sonra gelmek üzere 'Kalkınma Bakanlığı PlanlamaUzmanlığına, Çevre, Orman ve Şehircilik Uzmanlığına, Sanayi ve TeknolojiUzmanlığına, Gümrük ve Ticaret Uzmanlığına, Gençlik ve Spor Uzmanlığına, Gıda,Tarım ve Hayvancılık Uzmanlığına, Aile ve Sosyal Politikalar Uzmanlığına, Aileve Sosyal Politikalar Denetçiliğine, Ürün Denetmenliğine' ibaresi eklenmiştir.

b) 59 uncu maddesinin birinci fıkrasına 'Türkiye Büyük MilletMeclisinin memurluklarına,' ibaresinden sonra gelmek üzere 'BakanYardımcılıklarına,' ibaresi eklenmiş, aynı fıkrada yer alan 'Avrupa BirliğiGenel Sekreterliğine, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Müşavirliklerine ve'ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve 'Avrupa Birliği Genel SekreterliğiBaşkanlıklarına (İdari Hizmetler Başkanlığı hariç),' ibaresi 'Avrupa BirliğiBakanlığı Başkanlıklarına (İdari Hizmetler Başkanlığı hariç),' şeklindedeğiştirilmiştir.

c) 152 nci maddesinin 'II-Tazminatlar' kısmının 'A-Özel HizmetTazminatı' bölümünün;

1- (f) bendinde yer alan ', Avrupa Birliği Genel Sekreterliği'ibaresi yürürlükten kaldırılmış, aynı bentte yer alan 'Dış Ticaret Müsteşarlığıve Gümrük Müsteşarlığı' ibaresi 'Ekonomi Bakanlığı ve Gümrük ve TicaretBakanlığı' olarak değiştirilmiştir.

2- (g) bendine 'Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATOPOL Tesisleri İşletme Başkanlığı Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları' ibaresindensonra gelmek üzere ', Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Denetçi ve DenetçiYardımcıları' ibaresi eklenmiştir.

3- (h) bendinde yer alan 'D.P.T. Planlama Uzmanları' ibaresi'Kalkınma Bakanlığı Planlama Uzmanları' şeklinde, 'Dış TicaretteStandardizasyon Denetmenleri' ibaresi 'Ürün Denetmenleri' şeklindedeğiştirilmiş, 'Sosyal Yardım Uzmanları,' ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

4- (i) bendinde yer alan 'Çevre ve Orman Uzmanları, Sanayi veTicaret Uzmanları,' 'Gümrük Uzmanları,' ve 'Özürlüler Uzmanları, Aile ve SosyalAraştırma Uzmanları, Kadının Statüsü Uzmanları,' ibareleri yürürlüktenkaldırılmış ve aynı bende 'Tapu ve Kadastro Uzmanları,' ibaresinden sonragelmek üzere 'Sanayi ve Teknoloji Uzmanları, Çevre, Orman ve ŞehircilikUzmanları, Gençlik ve Spor Uzmanları, Gümrük ve Ticaret Uzmanları, İhracatıGeliştirme Uzmanları, Aile ve Sosyal Politikalar Uzmanları, Gıda, Tarım veHayvancılık Uzmanları' ibaresi eklenmiştir.

ç) Eki (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin 'I- Genel İdareHizmetleri Sınıfı' bölümünün;

1- (a) bendine 'Diyanet İşleri Başkanı' ibaresinden sonra gelmeküzere ', Bakan Yardımcısı' ibaresi eklenmiştir.

2- (b) bendinde yer alan 'Avrupa Birliği Genel Sekreteri'ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

3- (d) bendinde yer alan 'Devlet Planlama Teşkilatı GenelSekreteri,', 'Avrupa Birliği Genel Sekreter Yardımcıları,', 'Özürlüler İdaresiBaşkanı,', 'Gümrük Müsteşarlığı Teftiş Kurulu Başkanı,', 'Dış TicaretMüsteşarlığı' ibareleri yürürlükten kaldırılmış, aynı bende 'GAP İdaresiBaşkanı,' ibaresinden sonra gelmek üzere 'Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınmaİdaresi Başkanı, Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı,' ibaresi,'Bakanlıklar merkez teşkilatına dahil Kurul Başkanları,' ibaresinden sonragelmek üzere 'Bakanlık Rehberlik ve Teftiş Başkanları, Bakanlık DenetimHizmetleri Başkanları,' ibaresi eklenmiştir.

4- (f) bendinde yer alan 'Avrupa Birliği Genel SekreterliğiBaşkanları' ibaresi 'Avrupa Birliği Bakanlığı Başkanları' şeklindedeğiştirilmiş, aynı bende 'Atatürk Kültür Merkezi Başkanları,' ibaresindensonra gelmek üzere 'Kalkınma Araştırmaları Merkezi Başkanı,' ibaresi, 'GAPİdaresi Başkan Yardımcısı,' ibaresinden sonra gelmek üzere 'Doğu AnadoluProjesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkan Yardımcısı, Konya Ovası Projesi BölgeKalkınma İdaresi Başkan Yardımcısı,' ibaresi eklenmiştir.

5- (g) bendinde yer alan 'Dış Ticaret Müsteşarlığı' ibaresiyürürlükten kaldırılmış, 'Devlet Planlama Uzmanları' ibaresi 'KalkınmaBakanlığı Planlama Uzmanları' şeklinde değiştirilmiş ve aynı bende 'EğitimMüfettişleri' ibaresinden sonra gelmek üzere ', Aile ve Sosyal PolitikalarDenetçileri' ibaresi eklenmiştir.

6- (h) bendinde yer alan 'Çevre ve Orman Uzmanları, ÖzürlülerUzmanı, Sosyal Yardım Uzmanları, Aile ve Sosyal Araştırma Uzmanları, KadınınStatüsü uzmanları,', 'Sanayi ve Ticaret Uzmanları' ve 'Gümrük Uzmanları,'ibareleri yürürlükten kaldırılmış, aynı bende 'Teknik Yardım Uzmanları,'ibaresinden sonra gelmek üzere 'Sanayi ve Teknoloji Uzmanları, Çevre, Orman veŞehircilik Uzmanları, Gençlik ve Spor Uzmanları, Aile ve Sosyal PolitikalarUzmanları, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Uzmanları, Gümrük ve Ticaret Uzmanları,İhracatı Geliştirme Uzmanları,' ibaresi eklenmiş ve bu bentte yer alan 'DışTicarette Standardizasyon Denetmeni' ibaresi 'Ürün Denetmenleri' şeklindedeğiştirilmiştir.

d) Eki (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin;

1- '1. Başbakanlık ve Bakanlıklarda' bölümünde yer alan 'MilliEmlak Dairesi Başkanı' ibaresinden sonra gelmek üzere ', Avrupa BirliğiBakanlığı Daire Başkanları, Serbest Bölge Müdürü' ibaresi eklenmiştir.

2- '2. Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar ile YüksekÖğretim Kuruluşlarında' bölümünde yer alan 'Devlet Planlama Teşkilatı GenelSekreter Yardımcısı, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Müşaviri, DevletPlanlama Teşkilatı Daire Başkanı (Ana Hizmet Birimi),', 've Dış TicaretMüsteşarlığı', 'Dış Ticaret Müsteşarlığı Bölge Müdürü, Gümrük ve MuhafazaBaşmüdürü (Ankara, İstanbul, İzmir), Serbest Bölge Müdürü,', 'Avrupa BirliğiGenel Sekreterliği Daire Başkanları' ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.

3- '4. Başbakanlık ve Bakanlıklarda' bölümüne 'DefterdarYardımcısı,' ibaresinden sonra gelmek üzere 'Ekonomi Bakanlığı Bölge MüdürYardımcısı ve Serbest Bölge Müdür Yardımcısı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı BölgeMüdür Yardımcısı,' ibaresi eklenmiştir.

4- '5- Yargı Kuruluşları Bağlı ve İlgili Kuruluşlar ileYükseköğretim Kuruluşlarında' bölümünde yer alan 'Gümrük ve Muhafaza Başmüdürü,Gümrük ve Muhafaza Baş Müdür Yardımcısı,', 'Serbest Bölge Müdür Yardımcısı,'ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.

e) Eki (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin; 1 inci sırasına'Başbakanlık Müsteşarı' ibaresinden sonra gelmek üzere ', Bakan Yardımcısı'ibaresi eklenmiş, 2 nci sırasında yer alan ', Avrupa Birliği Genel Sekreteri',ibaresi ile 7 nci sırasında yer alan 'Gümrük Müsteşarlığı Başmüdürleri' ibaresiyürürlükten kaldırılmış, 8 inci sırasının (b) bendinde yer alan 'D.P.T.Planlama Uzmanları' ibaresi 'Kalkınma Bakanlığı Planlama Uzmanları' şeklindedeğiştirilmiştir.

MADDE 9- 657sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

'EK MADDE 40-Mesleğe özel yarışma sınavına tabi tutulmaksuretiyle alınan ve bu Kanunun 36 ncı maddesinin Ortak Hükümler Bölümünün (A)fıkrasının (11) numaralı bendinde sayılan kadrolara atanmak amacıyla kurumlarcayapılacak olan özel yarışma sınavlarına başvurularda üst yaş sınırı; özelmevzuatında yer alan yaş şartına ilişkin hükümlere bağlı kalınmaksızın sınavınyapıldığı tarihte otuzbeş yaşını doldurmamış olmak şeklinde uygulanır.

Özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul vekuruluşları tarafından mesleğe özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyleyapılacak alımlarda da birinci fıkra hükmü uygulanır. '

MADDE 10- 657 sayılı Kanuna aşağıdakigeçici madde eklenmiştir.

'GEÇİCİ MADDE 38- Bu Kanunun ek 40 mcı maddesi ile yapılandüzenleme; bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden önce duyurusuyapılıp başvuru süresi bitmiş olan giriş sınavları hakkında uygulanmaz. Busınavlarda yaş şartına ilişkin olarak duyurunun yapıldığı tarihte yürürlüktebulunan mevzuat hükümleri uygulanır.'

MADDE 11- 23/4/1981 tarihli ve 2451sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanunun eki (2)sayılı cetvele 'Müsteşar ve yardımcıları' ibaresinden önce gelmek üzere 'BakanYardımcıları,' ibaresi eklenmiştir.

MADDE 12- 24/2/1983 tarihli ve 2802sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

' b) Giriş sınavının yapıldığı tarih itibarıyla otuzbeş yaşınıdoldurmamış olmak.'

MADDE 13-10/12/2003tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun;

a) Eki (I) sayılı Cetvelde yer alan aşağıdaki sıralaryürürlükten kaldırılmıştır.

 '15) Bayındırlık ve İskân Bakanlığı'

 '18) Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'

 '20) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'

 '23) Çevre ve Orman Bakanlığı'

 '30) Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı'

 '32) Dış Ticaret Müsteşarlığı

 33) Gümrük Müsteşarlığı'

 36) Avrupa Birliği Genel Sekreterliği'

 '39) Özürlüler İdaresi Başkanlığı'

 '46) Tarım Reformu Genel Müdürlüğü'

 '49) Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü

 50) Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü

 51)Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü

 52)Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü'

b) Eki (II) sayılı Cetvelin 'B) ÖZEL BÜTÇELİ DİĞER İDARELER'bölümünde yer alan '29) İhracatı Geliştirme Etüt Merkezi' sırası yürürlüktenkaldırılmıştır.

c) Eki (I) sayılı Cetvele 23 üncü sırasından sonra gelmek üzereaşağıdaki sıralar eklenmiş ve diğer sıralar buna göre teselsül ettirilmiştir.

'24) Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı

 25) Avrupa Birliği Bakanlığı

 26) Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

 27) Çevre, Orman ve Şehircilik Bakanlığı

 28) Ekonomi Bakanlığı

 29) Gençlik ve Spor Bakanlığı

 30) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı

 31) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı

 32) Kalkınma Bakanlığı'

ç) Eki (II) sayılı Cetvelin 'B) ÖZEL BÜTÇELİ DİĞER İDARELER'bölümünün 13 üncü sırası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı bölümeaşağıdaki sıralar eklenmiştir.

'13) Spor Genel Müdürlüğü'

 '39) Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı

 40) Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı'

MADDE 14- 27/6/1989 tarihli ve 375sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesinin;

a) Birinci fıkrasında yer alan 'Bayındırlık ve İskân Bakanlığı'ibaresi 'Çevre, Orman ve Şehircilik Bakanlığı' şeklinde, 'Tarım ve KöyişleriBakanlığı' ibaresi 'Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı' şeklinde, 'AvrupaBirliği Genel Sekreterliği' ibaresi 'Avrupa Birliği Bakanlığı' şeklinde,'Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü' ibaresi 'Spor Genel Müdürlüğü' şeklindedeğiştirilmiş; 'Çevre ve Orman Bakanlığı,', 'Tarım Reformu Genel Müdürlüğü,','Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü,' ibareleriyürürlükten kaldırılmış; anılan fıkraya 'Kültür ve Turizm Bakanlığı,'ibaresinden sonra gelmek üzere 'Kalkınma Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı,Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı,' ibaresi, 'GAP Bölge Kalkınma İdaresiBaşkanlığı,' ibaresinden sonra gelmek üzere 'Doğu Anadolu Projesi BölgeKalkınma İdaresi Başkanlığı, Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresiBaşkanlığı,' ibaresi eklenmiştir.

b) Altıncı fıkrasında yer alan '23/2/1995 tarihli ve 4077 sayılıKanunun 29 uncu maddesi' ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.

c) Yedinci fıkrasında yer alan 'Devlet Planlama TeşkilatıMüsteşarlığı,', 'Özürlüler İdaresi Başkanlığı,', 'Aile ve Sosyal AraştırmalarGenel Müdürlüğü, Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü, Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Genel Müdürlüğü,' ve '4/11/1981 tarihli ve 2547 Kanunun 10 uncumaddesinin yedinci fıkrası,' ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.

ç) Sekizinci fıkrasında yer alan 'Çevre ve Orman Bakanlığı'ibaresi 'Çevre, Orman ve Şehircilik Bakanlığı' şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 15- Bu Kanun HükmündeKararnamenin 8 inci, 13 üncü ve 14 üncü maddeleri 12 Haziran 2011 tarihindeyapılacak milletvekili genel seçiminden sonra kurulacak ilk Bakanlar Kuruluüyelerinin atandığı tarihte, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 MADDE 16- Bu Kanun Hükmünde Kararnamehükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.'

 (1) SAYILI LİSTE

İHDAS EDİLEN KADROLARIN

B- Dayanılan Anayasa Kuralları

Dava dilekçesinde, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile2., 6., 7., 11., 91., 99., 109., 112., 113., 123. ve 128. maddelerinedayanılmıştır.

III- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesiuyarınca Haşim KILIÇ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Fulya KANTARCIOĞLU, AhmetAKYALÇIN, Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Recep KÖMÜRCÜ, Alparslan ALTAN, EnginYILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Cemal Mümtaz AKINCI ve Erdal TERCAN'ınkatılımlarıyla 22.9.2011 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işinesasının incelenmesine,

2- Yürürlüğü durdurma isteminin esas incelemeaşamasında karara bağlanmasına,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

IV- ESASIN İNCELENMESİ

Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Mustafa ÇALtarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, iptal davasına konu kanunhükmünde kararname kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunlarıngerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

A- Kanun Hükmünde Kararnamelerin YargısalDenetimi Hakkında Genel Açıklama

Anayasa'nın 91. maddesinde düzenlenen kanunhükmünde kararnameler, işlevsel yönden yasama işlemi niteliğinde olduğundanyargısal denetimlerinin yapılması görev ve yetkisi Anayasa'nın 148. maddesi ileAnayasa Mahkemesine verilmiştir. Yargısal denetimde kanun hükmündekararnamenin, öncelikle yetki kanununa sonra da Anayasa'ya uygunluğusorunlarının çözümlenmesi gerekir. Her ne kadar, Anayasa'nın 148. maddesindekanun hükmünde kararnamelerin yetki kanunlarına uygunluğunun denetlenmesindendeğil, yalnızca Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarından uygunluğunundenetlenmesinden söz edilmekte ise de Anayasa'ya uygunluk denetiminin içerisineöncelikle kanun hükmünde kararnamenin yetki kanununa uygunluğunun denetimi degirer. Çünkü Anayasa'da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki kanununda belirtilensınırlar içerisinde kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verilmesiöngörülmüştür. Yetkinin dışına çıkılması, kanun hükmünde kararnameyi Anayasa'yaaykırı duruma getirir.

Dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan alanolağanüstü hal kanun hükmünde kararnamelerinden farklı olarak, olağandönemlerdeki kanun hükmünde kararnamelerin bir yetki kanununa dayanmasızorunludur. Bu nedenle, kanun hükmünde kararnameler ile dayandıkları yetkikanunu arasında çok sıkı bir bağ vardır. Kanun hükmünde kararnamenin yetkikanunu ile olan bağı, kanun hükmünde kararnameyi aynen ya da değiştirerek kabuleden kanun ile kesilir. Kanun hükmünde kararnamenin Anayasa'ya uygun bir yetkikanununa dayanması, geçerliliğinin ön koşuludur. Bir yetki kanununa dayanmadançıkartılan veya dayandığı yetki kanunu iptal edilen kanun hükmündekararnamelerin içeriği Anayasa'ya aykırılık oluşturmasa bile bunlarınAnayasa'ya uygunluğundan söz edilemez.

Kanun hükmünde kararnamelerin Anayasa'yauygunluk denetimi, kanunların denetiminden farklıdır. Anayasa'nın 11.maddesinde, 'Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.' denilmektedir. Bunedenle kanunların denetiminde, onların yalnızca Anayasa kurallarına uygun olupolmadıkları saptanır. Kanun hükmünde kararnameler ise konu, amaç, kapsam veilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki kanununa hem de Anayasa'ya uygun olmakzorundadırlar.

Anayasa'da kimi konuların kanun hükmündekararnamelerle düzenlenmesi yasaklanmaktadır. Anayasa'nın 91. maddesininbirinci fıkrasında, 'Sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere,Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temelhaklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar veödevler...'in kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceğibelirtilmiştir. Bu kural gereğince, Türkiye Büyük Millet Meclisi, 'BakanlarKurulu'na ancak kanun hükmünde kararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alanagirmeyen konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir.

Anayasa'nın herhangi bir maddesinde kanunla düzenleneceğiöngörülen bir konunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkçayasakladığı hükümler ile ilgili olmadıkça ya da Anayasa'nın 163. maddesindeolduğu gibi kanun hükmünde kararname çıkarılamayacağı açıkça belirtilmedikçekanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırılık oluşturmaz.

B- Kanun Hükmünde Kararname'nin TümününAnayasa'ya Aykırılığı İddiasının İncelenmesi

Dava dilekçesinde, KHK'nin dayanağı olan6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun Anayasaya aykırı olduğu ve iptaligerekeceği, iptal edilmesi hâlinde ise KHK'nin dayanaktan yoksun kalacağıbelirtilerek KHK'nin tümünün Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6. ve 91.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Anayasa Mahkemesinin 27.10.2011 günlü,E.2011/60, K.2011/147 sayılı kararı ile 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun Anayasa'yaaykırılığı iddiasına dayalı iptal isteminin reddine karar verildiğinden KHK'nintümüne yönelik Anayasa'ya aykırılık iddiası dayanaksız kalmıştır. İptalisteminin reddi gerekir.

C- İptal Başvurusundan Sonra Yapılan Yasal Değişikliklerin DavaKonusu Kurallara Etkisi

KHK'nin;

1- 4. maddesiyle değiştirilen 3046 sayılı Kanun'un eki Cetvel,29.6.2011 günlü, 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesinin (10) numaralıfıkrası ve 26.9.2011 günlü, 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve HaberleşmeBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 44.maddesinin (3) numaralı fıkrası ile değiştirildiğinden,

2- 6. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen Geçici Madde 6'da yeralan '4 üncü maddesi ile yeniden düzenlenen' ve '633 ilâ 642 sayılıKanun Hükmünde Kararnameler' ibareleri, 644 sayılı KHK'nin 37. maddesinin(11) numaralı fıkrası ile değiştirildiğinden,

3- 8. maddesinin birinci fıkrasının;

a- (a) bendinde yer alan 'Çevre, Orman ve Şehircilik UzmanYardımcıları' ve 'Çevre, Orman ve Şehircilik Uzmanlığına' ibareleri,644 sayılı KHK'nin 37. maddesinin (19) numaralı fıkrasının (a) bendinin (1)numaralı alt bendi ile değiştirildiğinden,

b- (c) bendinin;

(3) numaralı alt bendinde yer alan 'Kalkınma BakanlığıPlanlama Uzmanları' ibaresi,

(4) numaralı alt bendinde yer alan 'Sanayi ve TeknolojiUzmanları, Gençlik ve Spor Uzmanları, Gümrük ve Ticaret Uzmanları, İhracatıGeliştirme Uzmanları, Aile ve Sosyal Politikalar Uzmanları, Gıda, Tarım veHayvancılık Uzmanları' ibareleri,

11.10.2011 günlü, 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali HaklarınınDüzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin (ç) fıkrasının (4)numaralı bendi ile yürürlükten kaldırıldığından,

(4) numaralı alt bendinde yer alan 'Çevre, Orman veŞehircilik Uzmanları' ibaresi, 644 sayılı KHK'nin 37. maddesinin (19)numaralı fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi ile değiştirildiğinden,

c- (ç) bendinin;

(4) numaralı alt bendinde yer alan 'Kalkınma AraştırmalarıMerkezi Başkanı,' ibaresi, 8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa BirliğiBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile BazıKanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair KanunHükmünde Kararname'nin 42. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendiyle ileyürürlükten kaldırıldığından,

(6) numaralı alt bendinde yer alan 'Çevre, Orman veŞehircilik Uzmanları' ibaresi, 644 sayılı KHK'nin 37. maddesinin (19)numaralı fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendi ile değiştirildiğinden,

(6) numaralı alt bendinde yer alan 'Sanayi ve TeknolojiUzmanları, Gençlik ve Spor Uzmanları, Aile ve Sosyal Politikalar Uzmanları,Gıda, Tarım ve Hayvancılık Uzmanları, Gümrük ve Ticaret Uzmanları, İhracatıGeliştirme Uzmanları' ibaresi, 666sayılı KHK'nin 5. maddesinin (ç)fıkrasının (4) numaralı alt bendi ile yürürlükten kaldırıldığından,

d- (e) bendinde yer alan 'Kalkınma Bakanlığı PlanlamaUzmanları' ibaresi, 666 sayılı KHK'nin 5. maddesinin (ç) fıkrasının (7)numaralı alt bendi ile değiştirildiğinden,

4- 11. maddesinde yer alan 'Bakan Yardımcıları,' ibaresi,644 sayılı KHK'nin 37. maddesinin (9) numaralı fıkrasıyla değiştirildiğinden,

5- 13. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 644 sayılıKHK'nin 37. maddesinin (19) numaralı fıkrasının (b) bendi ile değiştirildiğinden,

6- 14. maddesi, 666 sayılı KHK'nin 1. maddesiyle 375 sayılıKanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek Madde 12'nin (1) numaralı fıkrasının (m)bendi ile yürürlükten kaldırıldığından,

bu maddelere, bentlere, ibarelere, cetvele, eklenen ve buna göreteselsül ettirilen sıralara ilişkin konusu kalmayan iptal istemleri hakkındakarar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir.

D- Kanun Hükmünde Kararname'nin Ayrı Ayrı TümMaddeleri ve Eki (1) Sayılı Listenin 6223 Sayılı Yetki Kanunu Kapsamında OlupOlmadığının İncelenmesi

Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tümmaddeleri ile eki (1) Sayılı Listenin 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamındaolmadığı belirtilerek Anayasa'nın 2., 6. ve 91. maddelerine aykırı olduklarıileri sürülmüştür.

6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamınıdüzenleyen 1. maddesinde Kanun'un amacı, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli,etkin, verimli ve ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlamak olarakbelirlenmiş ve yetkinin kapsamı iki başlık altında tespit edilmiştir. Yetkininkapsamına ilk olarak kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımınınyeniden belirlenmesi girmektedir. Bu çerçevede gerekli görülmesi halinde yenibakanlıklar kurulması, var olan bakanlıkların birleştirilmesi, bakanlıkların bağlı,ilgili ve ilişkili kuruluşlarının yeniden belirlenmesi için kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi verilmiştir. Bu amaçla;

1- Mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veyakaldırılmasına, yeni bakanlıklar kurulmasına, anılan bakanlıkların bağlı,ilgili ve ilişkili kuruluşlarıyla hiyerarşik ilişkilerine,

2- Mevcut bağlı, ilgili ve ilişkilikuruluşların bağlılık ve ilgilerinin yeniden belirlenmesine veya bunlarınmevcut, birleştirilen veya yeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimiolarak yeniden düzenlenmesine,

3- Mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veyayeni kurulan bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarınındüzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarına,

ilişkin kanun hükmünde kararnameçıkarılabilecektir.

İkinci olarak kamu kurum ve kuruluşlarındaistihdam edilen memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamugörevlilerinin atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme,görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin olarakdeğişiklikler ve yeni düzenlemeler yapılması için kanun hükmünde kararnameçıkarma yetkisi verilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda;hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilenler ve Anayasa'nın 91.maddesinin birinci fıkrası uyarınca iptal edilen kurallar dışında kalan diğerkurallar 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun kapsamında kaldığından Anayasa'nın 91.maddesine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.

Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT ile Zehra Ayla PERKTAŞKHK'nın 3. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen 21/A maddesi, 5. maddesiyle3046 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 1, 8. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi ile 657 sayılı Kanun'un 59. maddesinin birinci fıkrasına 'TürkiyeBüyük Millet Meclisinin memurluklarına,' ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen'Bakan Yardımcılıklarına,' ibaresi, (ç) bendi ile 657 sayılı Kanun'uneki (I) Sayılı Ek Gösterge Cetvelinin 'I-Genel İdare Hizmetleri Sınıfı' bölümünün(a) bendine 'Diyanet İşleri Başkanı' ibaresinden sonra gelmek üzereeklenen ', Bakan Yardımcısı' ibaresi, (e) bendi ile 657 sayılı Kanun'uneki (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 1. sırasına 'BaşbakanlıkMüsteşarı' ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen ', Bakan Yardımcısı'ibaresi, yönünden bu görüşe katılmamışlardır.

E- Kanun Hükmünde Kararname'nin TümMaddelerinin Anayasa'nın 91. Maddesi Yönünden İncelenmesi

Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tümmaddeleri ile ve eki (1) Sayılı Listenin Anayasa'nın 91. maddesinin birincifıkrasında kanun hükmünde kararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alanlarailişkin düzenleme içerdiği, bu nedenle Anayasa'nın 2., 6., 7. ve 91.maddelerine aykırı oldukları ileri sürülmüştür.

1- KHK'nin 9. Maddesiyle 657 Sayılı Kanun'aEklenen Ek 40. Madde

KHK'nin 9. maddesiyle 657 sayılı Kanun'a ek madde eklenmeksuretiyle mesleğe özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alınan veanılan Kanun'un 36. maddesinin 'Ortak Hükümler' bölümünün (A) fıkrasının(11) numaralı bendinde sayılan kadrolara atanmak amacıyla kurumlarca yapılacakolan özel yarışma sınavlarına başvurularda üst yaş sınırının, özel mevzuatındayer alan yaş şartına ilişkin hükümlere bağlı kalınmaksızın sınavın yapıldığıtarihte otuz beş yaşını doldurmamış olmak şeklinde uygulanacağı hükmebağlanmıştır.

Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında 'Sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...'in kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan Anayasa'nın 'Kamuhizmetlerine girme hakkı' başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, herTürk'ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonraikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başkahiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa'nın 'SiyasiHaklar ve Ödevler' başlıklı dördüncü bölümünde yer alan 70. maddesindekorunan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun hükmünde kararnameile düzenleme yapılması mümkün değildir.

KHK'nin 9. maddesiyle mesleğe özel yarışmasınavına tabi tutulmak suretiyle alınan personel için tüm kamu kurum vekuruluşlarında uygulanmak üzere yaş düzenlemesi yapılması, yukarda açıklanannedenlerle Anayasa'nın 70. maddesine göre kamu hizmetine girme hakkına ilişkinbir düzenleme niteliğinde olduğundan kural, Anayasa'nın 91. maddesinin birincifıkrasına aykırıdır. İptali gerekir.

Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM,Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.

2- KHK'nin 10. Maddesiyle 657 Sayılı Kanun'aEklenen Geçici 38. Madde

KHK'nin 10. maddesiyle yaş sınırının otuz beşeçıkarılmasına ilişkin düzenlemenin KHK'nin yayımı tarihinden önce duyurusuyapılıp başvuru süresi bitmiş olan giriş sınavları hakkında uygulanmayacağıayrıca bu sınavlarda yaş şartına ilişkin olarak duyurunun yapıldığı tarihteyürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

 Kuralın kamu hizmetine giriş şartlarından olanotuz beş yaş şartını getiren KHK'nin 9. maddesi ile birlikte değerlendirilmesiyapıldığında, kuralın yaş şartının istisnasına ilişkin olduğu başka bir deyişleKHK'nin 9. maddesinde yapılan düzenlemenin geçiş hükümlerini içerdiğianlaşılmaktadır. Dolayısıyla kural, yukarda açıklanan nedenlerle Anayasa'nın70. maddesine göre kamu hizmetine girme hakkına ilişkin bir düzenlemeniteliğinde olduğundan Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptaligerekir.

Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM,Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.

3- KHK'nin 12. Maddesiyle Değiştirilen 2802Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 8. Maddesinin Birinci Fıkrasının (b)Bendi

KHK'nin 12. maddesiyle 2802 sayılı Kanun'un 'Adaylarınnitelikleri' başlıklı 8. maddesinde değişiklik yapılarak adaylık için yaşsınırı otuz beş yaşa çıkartılmıştır.

Kural, kamu hizmetine girme hakkına ilişkin birdüzenleme niteliğinde olduğundan, yukarda açıklanan nedenlerle Anayasa'nın 91.maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir.

Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM,Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşekatılmamışlardır.

4- KHK'nin Diğer Kuralları

KHK'nin 9., 10. ve 12. maddeleriyle hakkındakarar verilmesine yer olmadığına karar verilenler dışında kalan diğerkurallarında, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca kanunhükmünde kararname ile düzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin herhangi birdüzenlemeye yer verilmediği anlaşıldığından bu kurallara ilişkin iptalisteminin reddi gerekir.

Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT ile Zehra Ayla PERKTAŞKHK'nın 3. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen 21/A maddesi, 5. maddesiyle3046 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 1, 8. maddesinin birinci fıkrasının; (b)bendi ile 657 sayılı Kanun'un 59. maddesinin birinci fıkrasına 'TürkiyeBüyük Millet Meclisinin memurluklarına,' ibaresinden sonra gelmek üzereeklenen 'Bakan Yardımcılıklarına,' ibaresi, (ç) bendi ile 657 sayılıKanun'un eki (I) Sayılı Ek Gösterge Cetvelinin 'I-Genel İdare HizmetleriSınıfı' bölümünün (a) bendine 'Diyanet İşleri Başkanı' ibaresindensonra gelmek üzere eklenen ', Bakan Yardımcısı' ibaresi, (e) bendi ile657 sayılı Kanun'un eki (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 1. sırasına 'BaşbakanlıkMüsteşarı' ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen ', Bakan Yardımcısı'ibaresi, yönünden bu görüşe katılmamışlardır.

F- Kanun Hükmünde Kararname'nin İçerik Yönündenİncelenmesi

1- KHK'nin 1. Maddesiyle Değiştirilen 3046Sayılı Kanun'un 4. Maddesinin 'Ayrıca Başbakana yardım etmek ve Başbakantarafından verilecek görevleri yerine getirmek, Bakanlar Kurulundakoordinasyonu sağlamak, özel önem ve öncelik taşıyan konularda tecrübe vebilgilerinden istifade edilmek amacıyla Başbakanın teklifi ve Cumhurbaşkanınınonayı ile, Başbakan Yardımcısı unvanıyla görev yapmak ve sayısı beşi geçmemeküzere bakan görevlendirilebilir. Başbakan Yardımcısı unvanıyla görevlendirilenbakanların danışma ve büro hizmetlerini yürütecek personele ait kadrolarBaşbakanlık kadro cetvelinde gösterilir.' Biçimindeki İkinci ve ÜçüncüCümleleri

a- Kuralların Anlam ve Kapsamı

Başbakan'a yardım etmek ve Bakanlar Kurulu'nda koordinasyonusağlamak üzere bakanlar arasından bir ya da bir kaçının 'BaşbakanYardımcısı' olarak görevlendirilmesi ilk kez 13.9.1946 günlü, 4951 sayılıBakanlıkların Kuruluşu Hakkında Kanun ile düzenlenmiştir. Daha sonraBakanlıkların kuruluşuna ilişkin kanunlarda da 'Başbakan Yardımcılığı'nayer verilmiştir. 27.9.1984 günlü, 3046 sayılı Kanun'un, 22.12.1994 günlü, 4060sayılı Kanun'la değişik 4. maddesinde, Başbakan'a yardım etmek ve BakanlarKurulu'nda koordinasyonu sağlamak üzere bakanlar arasından en çok ikisininBaşbakan Yardımcısı olarak görevlendirilebileceği öngörülerek, Devlet Bakanlarıarasından görevlendirilmekte olan Başbakan Yardımcılarının herhangi bir ayrımyapılmadan bakanlar arasından görevlendirilmesi esası benimsenmiştir.

Devlet yapısında 'Devlet Bakanı'na ise ilk kez 8.2.1937günlü, 3117 sayılı Kanunla yer verilmiş, bundan sonra da bakanlıkların kuruluşuile ilgili kanunlarda yapılan çeşitli düzenlemelerle günümüze kadar gelmiştir.4060 sayılı Kanun'da da bu husus '...Başbakana yardım etmek ve Başbakan tarafındanverilecek görevleri yerine getirmek, Bakanlar Kurulunda koordinasyonu sağlamak,özel önem ve öncelik taşıyan konularda tecrübe ve bilgilerinden istifadeedilmek amacıyla Başbakanın teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile sayılarıyirmiyi geçmemek kaydıyla Devlet Bakanları görevlendirilebilir.' biçimindedüzenlenmiştir. Devlet Bakanlarının sayısı zaman içerisinde değişiklikgöstermiş, 3046 sayılı Kanun ile on beş olarak tespit edilmiş olan bu sayı,4060 sayılı Kanunla da yirmiye yükseltilmiştir.

Dava konusu KHK'nin 1. maddesiyle değiştirilen 3046 sayılıKanun'un 4. maddesiyle de Devlet Bakanlığıuygulamasına son verilmiş, Başbakan'a yardım etmek ve Başbakantarafından verilecek görevleri yerine getirmek, Bakanlar Kurulunda koordinasyonusağlamak, özel önem ve öncelik taşıyan konularda tecrübe ve bilgilerindenistifade edilmek amacıyla Başbakan'ın teklifi ve Cumhurbaşkanı'nın onayı ileBaşbakan Yardımcılığı unvanıyla görev yapmak ve sayısı beşi geçmemek üzerebakan görevlendirileceği kurala bağlanmıştır. Kuralla, Devlet Bakanlığı sistemikaldırılmakla bağlı kuruluşlar eliyle görülen bazı hizmetlerin icracıbakanlıklar eliyle yürütülmesinin amaçlandığı ve başbakan yardımcısı unvanıylagörev yapmak ve sayısı beşi geçmemek üzere bakan görevlendirilmesine imkânsağlandığı anlaşılmaktadır.

b- Anayasa'ya Aykırılık Sorunu

Dava dilekçesinde, Başbakanlığın, icracı bir yapılanma olarakdeğil, işbirliğini sağlayan ve sorumluluğu altındakilerin eylem ve işlemleriile hükümet siyasetinin yürütülmesini gözeten bir yapılanma biçimindeöngörüldüğü, bu nedenle Başbakan tarafından verilecek görevleri yerinegetirmek, Bakanlar Kurulunda koordinasyonu sağlamak, özel önem ve önceliktaşıyan konularda tecrübe ve bilgilerinden istifade edilmek amacıyla BaşbakanYardımcılığı unvanı ihdas edilemeyeceği gibi Bakanlar Kurulunda da Başbakandışında ancak bakanların bulunabileceği oysa, KHK ile yapılan değişiklikleDevlet Bakanlığı kaldırılarak, Başbakan Yardımcılığı adıyla ayrı bir unvanöngörüldüğü, Başbakan Yardımcısı unvanıyla atananların bakan oldukları ifadeedilmeye çalışılmışsa da Bakanlar Kurulu listesinin incelenmesinden bugibilerin bakan değil doğrudan Başbakan Yardımcısı olarak atandıkları anlaşıldığıbelirtilerek kuralın, Anayasa'nın 109., 112. ve 113. maddelerine aykırı olduğuileri sürülmüştür.

İptali istenilen kuralla Devlet Bakanlığı uygulamasına sonverildiği gibi Başbakan tarafından verilecek görevleri yerine getirmek,Bakanlar Kurulunda koordinasyonu sağlamak, özel önem ve öncelik taşıyankonularda tecrübe ve bilgilerinden istifade edilmek amacıyla BaşbakanYardımcılığı unvanıyla görev yapmak ve sayısı beşi geçmemek üzere bakangörevlendirileceği kurala bağlanmıştır.

 Anayasa'nın 109. maddesinde, Bakanlar Kurulunun Başbakan vebakanlardan kurulacağı; Bakanlar Kurulunun görevi ve siyasi sorumluluğunudüzenleyen 112. maddesinde, Başbakanın, Bakanlar Kurulunun başkanıolarak, bakanlıklar arasında işbirliğini sağlayacağını ve hükümetin genelsiyasetinin yürütülmesini gözeteceği ve Bakanlar Kurulunun da bu siyasetinyürütülmesinden birlikte sorumlu olduğu; 113. maddesinde ise bakanlıkların kurulması,kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilatlarının kanunla düzenleneceğibelirtilmiştir. Ayrıca Anayasa'nın 118. maddesinin birinci fıkrasında daBaşbakan Yardımcılarının Milli Güvenlik Kurulu üyesi oldukları ifadeedilmiştir.

Parlamenter sistemle yönetilen birçok ülkede olduğu gibi ülkemizdede çeşitli ihtiyaçlar nedeniyle Başbakana yardımcı olmak ve Bakanlar Kurulundakoordinasyonu sağlamak amacıyla Başbakan Yardımcılığı görevi oluşturulduğuanlaşılmaktadır. Başbakan Yardımcısı da, Bakanlar Kurulunun üyesidir.Başbakanın yokluğunda ona vekâlet etmekte ve Başbakanın yetkilerinikullanmaktadır. Başbakan Yardımcısı da Başbakan'ın teklifi ve Cumhurbaşkanı'nınonayı ile atanmaktadır. Bakanlardan hangisinin Başbakan Yardımcısı olarakatanacağı konusunda ise Başbakanın takdir yetkisinin bulunduğu açıktır.

Anayasa'nın bakanlıkların kurulmasını düzenleyen 113. maddesindeyukarıda da ifade edildiği üzere yalnızca 'Bakanlıklar'dan söz edilmiş, 'HizmetBakanlığı' ya da 'Devlet Bakanlığı' ayrımı yapılmadığı gibi BaşbakanYardımcılığı ve görevleri konusunda herhangi bir kurala da yer verilmemiştir.Anayasa'da bir konuda emredici ya da yasaklayıcı bir kural konulmamışsa, bukonunun düzenlenmesi yasamanın genelliği ilkesi çerçevesinde kanun koyucununtakdirine bırakılmıştır. Dolayısıyla, kanun koyucunun siyasi ve idari gerekleridikkate alarak Devlet Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı ihdas edip etmeme vehangi bakan ya da bakanların Başbakan Yardımcısı olarak görevlendirileceğikonusunda düzenleme yapması takdir yetkisi kapsamında kalmaktadır. Bu nedenle,kuralın Anayasa'nın 113. maddesine aykırı bir yönü bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, dava dilekçesinde, Başbakanlığın icracı biryapılanma olmadığı, işbirliğini sağlayan ve sorumluluğu altındakilerin eylem veişlemleri ile hükümet siyasetinin yürütülmesini gözeten bir yapılanma biçimindeöngörüldüğü, bu nedenle Başbakan tarafından verilecek görevleri yerinegetirmek, Bakanlar Kurulunda koordinasyonu sağlamak, özel önem ve önceliktaşıyan konularda tecrübe ve bilgilerinden istifade edilmek amacıyla BaşbakanYardımcılığı unvanının ihdas edilemeyeceği bunun Anayasa'nın 109. ve 112.maddelerine aykırı olacağı ileri sürülmüşse de, Başbakan Yardımcısı olarakgörevlendirilen kişinin hem Bakanlar Kurulu üyesi olan bir bakan olması hem deböyle bir görevlendirme yapılmasının ilgili bakanın Başbakan'a karşı olansorumluluğunu etkilememesi, Başbakan açısından da yardımcısı olan bakanüzerindeki gözetim ve düzeltici önlem alma yetkisini de ortadan kaldırmamasınedeniyle kuralın, Anayasa'nın 109. ve 112. maddeleri ile çelişen bir yönübulunmamaktadır.

Açıklanan nedenle, dava konusu kurallarAnayasa'nın 109., 112. ve 113. maddelerine aykırı değildir. İptal istemlerininreddi gerekir.

2- KHK'nın 3. Maddesiyle 3046 Sayılı Kanun'aEklenen 21/A Maddesi, 5. Maddesiyle 3046 Sayılı Kanun'a Eklenen Ek Madde 1, 8.Maddesinin Birinci Fıkrasının (b) Bendiyle 657 Sayılı Kanun'un 59. MaddesininBirinci Fıkrasına 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurluklarına,' İbaresindenSonra Gelmek Üzere Eklenen 'Bakan Yardımcılıklarına,' İbaresi, (ç)Bendiyle 657 Sayılı Kanun'un Eki (I) Sayılı Ek Gösterge Cetvelinin 'I-Genelİdare Hizmetleri Sınıfı' Bölümünün (a) Bendine 'Diyanet İşleri Başkanı'İbaresinden Sonra Gelmek Üzere Eklenen ', Bakan Yardımcısı' İbaresi, (e)Bendiyle 657 Sayılı Kanun'un Eki (IV) Sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 1.Sırasına 'Başbakanlık Müsteşarı' İbaresinden Sonra Gelmek Üzere Eklenen ',Bakan Yardımcısı' İbaresi

KHK'nin 3., 5. ve 8. maddesinde yer alan bakanyardımcılığına ilişkin düzenlemelere yönelik olarak ileri sürüleniddialar dava konusu kuralların bütününe yönelik olduğundan kurallar birlikteincelenmiştir.

a- Kuralların Anlam ve Kapsamı

KHK'nin 3. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a 21. maddesinden sonragelmek üzere 21/A maddesi eklenmiştir. Anılan bu madde ile bakana (MilliSavunma Bakanı dâhil) bağlı olarak bakana vebakanlığa verilen görevlerin yerine getirilmesinde bakanayardımcı olmak üzere 'Bakan Yardımcısı' atanabileceği, bakanyardımcılarının bu görevlerin yerine getirilmesinden bakana karşı sorumluoldukları, bakan yardımcılarının Hükümetin görev süresiyle sınırlı olarak görevyapacakları, Hükümetin görevi sona erdiğinde bakan yardımcılarının görevinin desona ereceği, bakan yardımcılarının gerektiğinde Hükümetin görev süresidolmadan da görevden alınabileceği, bakan yardımcılarına en yüksek Devletmemuruna mali haklar kapsamında yapılan ödemelerin yüzde yüzellisi oranındaaynı usul ve esaslar çerçevesinde aylık ücret ödeneceği kurala bağlanmıştır. Söz konusu düzenlemelere göre bakan yardımcılarınıngörevlerinin, bakana ve bakanlığaverilen görevlerin yerine getirilmesinde bakana yardımcı olmak olduğu anlaşılmaktadır.

KHK'nin 5. maddesi ile 3046 sayılı Kanun'a eklenen ek 1.maddesinde de, ekli (1) Sayılı Listede yer alan bakan yardımcısı kadrolarıihdas edilerek 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun HükmündeKararname'nin eki (I) Sayılı Cetvelin, Milli Savunma Bakanlığı hariç olmaküzere bu Kanun'a ekli Cetvelde yer alan bakanlıkların merkez teşkilatına aitbölümüne birer adet eklenmiş olduğu; Milli Savunma Bakanlığı için ihdas edilenbir adet bakan yardımcısı kadrosunun ise anılan bakanlık merkez teşkilatıkadrolarının ilgili bölümüne ilave edildiği belirtilmiştir.

KHK'nin 8. maddesinin (b) bendiyle de 657 sayılı Kanun'un 'istisnaimemurluklar' başlıklı 59. maddesinin birinci fıkrasına 'BakanYardımcılıklarına,' ibaresinin eklenerek, 657 sayılı Kanun'un atanma,sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlıolmaksızın, başka bir deyişle 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde yazılı genelkoşulları taşıyan kişiler arasından tahsis edilmiş derece aylığı ile bakanyardımcısı atanması olanaklı hale getirilmiştir. Kuralla, her bakanlığa bireradet atanan bakan yardımcılarının istisnai memur statüsünde görev yapacaklarıöngörülmüştür.

KHK'nin 8. maddesinin (ç) bendi ile 657 sayılı Kanun'un eki (I)Sayılı Ek Gösterge Cetvelinin 'I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı' bölümünün,(a) bendine 'Bakan Yardımcısı' ibaresi eklenerek bakan yardımcısına 8000ek gösterge öngörüldüğü ve anılan maddenin (e) bendi ile de 657 sayılı Kanun'uneki (IV) Sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 1. sırasına 'Bakan Yardımcısı'ibaresi eklenerek bakan yardımcısına 15000 makam tazminatı göstergesiöngörüldüğü, böylelikle hem yeni ihdas edilen bakan yardımcılığı kurumunun malihaklarının düzenlendiği hem de 'Başbakanlık Müsteşarı ve Diyanet İşleriBaşkanı' ibaresinden sonra gelmek üzere eklenerek, bütün müsteşarlardanüstte ve bu iki makamla (Başbakanlık Müsteşarı ve Diyanet İşleriBaşkanı) birlikte bürokrasinin en üstüne yerleştirilmiş oldukları anlaşılmaktadır.

b- Anayasa'ya Aykırılık Sorunu

Dava dilekçesinde, Anayasa'da yürütme organının siyasi yetki vegörevleri ile idarenin yönetsel görevleri, siyasetçilerin siyasi sorumluluklarıile memurların yönetsel sorumlulukları birbirinden kesin çizgilerle ayrılmışolduğu ve siyaset ile yönetim arasında 'kontak' kuracak bir araistasyona yer verilmediği gibi yarısı siyasetçi, diğer yarısı da kamu görevlisibir statü öngörülmediği, bakanlara bakanlık hizmetlerini Hükümetin genelsiyaseti ve milli güvenlik siyasetine uygun yürütmek gibi siyasal görevlerverileceği ve bakanların Başbakan'a karşı siyasal sorumlu tutulurken; özel önemve özellik taşıyan konularda bakanlık makamına/bakana yardımcı olmak üzere özelyeteneği olan kamu görevlileri ile kamu görevlisi olmayanlar arasından müşaviratanması öngörülmüş olduğu; buna karşın, bakanlık teşkilatının başındaki enyüksek kamu görevlisi olan müsteşara ise, bakanlık hizmetlerini bakanlığın amaçve politikalına uygun düzenleme ve yönetme gibi yönetsel görev verilmiş vebakana karşı yönetsel sorumlu tutulduğu, Bakanlar Kurulunun siyasalgörev-siyasal sorumluluk; idarenin yönetsel görev-yönetsel sorumluluk ilkeleriile bu ilkelere göre düzenlenen 3046 ve 5018 sayılı kanunlarda, bakan yardımcılığıgibi siyasal ve yönetsel fonksiyonların ikisini de uhdesinde toplayan veyürütme görevi verilen siyasal üst yöneticiye yer olmadığı, bakana verilengörevler siyasal olduğuna ve sorumluluğu da Başbakana ve Türkiye Büyük MilletMeclisine karşı siyasi sorumluluk olduğuna göre, Bakanın siyasal görevlerinibakana bağlı olarak yerine getirecek bakan yardımcısı, siyasal sorumlulukiçeren görevlerden dolayı da yönetsel sorumlu tutulamayacağına ve memur statüsüile de bakana karşı siyasi sorumlu olamayacağına göre, bakana verilengörevlerden dolayı bakana karşı siyasal yada yönetsel hesap verebilirliğiteknik olarak mümkün olmadığı, bakanlığa verilen yönetsel görevlerin yönetselsorumlusu ise gerek 3046, gerekse 5018 sayılı kanunlarda bakanlık teşkilatınınüst yönetici olan müsteşar olduğu, müsteşara, bakanlık hizmetlerini, bakanlığınamaç ve politikaları doğrultusunda düzenleme ve yönetme görevi verilmişken;bakan yardımcısına bakanlık hizmetleri ile ilgili görev kalmadığı gibi, 5018sayılı Kanun kapsamında sorumluluk alanı da kalmadığı ve sorumluluğu dabulunmadığı dolayısıyla bakan yardımcılığına ilişkin düzenlemelerin,Anayasa'nın 2., 6., 99., 112., 123. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un 43. maddesi uyarınca, ilgisi nedeniyle dava konusu kurallarAnayasa'nın 113. maddesi yönünden de incelenmiştir.

KHK'nin dava konusu 3. maddesi ile bakanyardımcılığı kurumu ihdas edilmiş ve bakan yardımcılarının bakana ve bakanlığa verilen görevlerin yerinegetirilmesinde bakana yardımcı olmak üzere atanabileceği, bakan yardımcılarınınbu görevlerin yerine getirilmesinden bakana karşı sorumlu oldukları, bakanyardımcılarının Hükümetin görev süresiyle sınırlı olarak görev yapacakları,Hükümetin görevi sona erdiğinde, bakan yardımcılarının görevinin de sonaereceği, bakan yardımcılarının gerektiğinde Hükümetin görev süresi dolmadan dagörevden alınabileceği ile bakan yardımcılarına en yüksek Devlet memuruna malihaklar kapsamında yapılan ödemelerin yüzde yüzellisi oranında aynı usul veesaslar çerçevesinde aylık ücret ödeneceği kurala bağlanmıştır. KHK'nin 5. ve8. maddelerinde de yeni ihdas edilen bu kurumun zorunlu sonucu kadro, statü vemali haklar hükme bağlanmıştır.

Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem veişlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyupgüçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren,Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıylakendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Hukuk devletindekanunların kamu yararı gözetilerek çıkarılması zorunludur. Kanun koyucu,Anayasa'ya aykırı olmamak kaydıyla her türlü düzenlemeyi yapma yetkisine sahipolup, düzenlemenin kamu yararına uygun olup olmadığının belirlenerek takdiredilmesi yasama organına aittir. Anayasa'ya uygunluk denetiminde, kanunkoyucunun kamu yararı anlayışının isabetli olup olmadığı değil, incelenenkuralın kamu yararı dışında belli bireylerin ya da grupların çıkarlarıgözetilerek yasalaştırılmış olup olmadığının incelenebileceği açıktır.

Anayasa'nın 112. maddesinin ikinci fıkrasında, 'Her bakanBaşbakana karşı sorumlu olup ayrıca kendi yetkisi içindeki işlerden ve emrialtındakilerin eylem ve işlemlerinden de sorumludur.'; 113. maddesininbirinci fıkrasında ise 'Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri,yetkileri ve teşkilatı kanunla düzenlenir.' hükümlerine yer verilmiştir.

Anayasa'nın 123. maddesinin birinci fıkrasında, 'İdare,kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.' denilmiştir.Bu maddede yer alan düzenleme, idarenin kanuniliği ilkesine vücut vermektedir.İdarenin kanuniliği ilkesi, idarenin ve organlarının görev ve yetkilerininkanunla düzenlenmesini gerekli kılar.

Anayasa'nın 128. maddesinde, 'Devletin, kamu iktisadîteşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göreyürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekligörevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların vediğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, haklarıve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunladüzenlenir. Ancak, mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerisaklıdır.' hükümleri yer almaktadır. Buna göre, kamu görevlilerinin hangistatüde çalıştırılacağı hususu kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamındaolmakla birlikte kamu hukuku kuralları uyarınca yürütülen kamu hizmetleriningerektirdiği görevlerden asli ve sürekli nitelik taşıyanların, memurlar ve diğerkamu görevlileri eliyle görülmesi zorunludur.

Anayasa'nın bakanlıkların kurulmasını düzenleyen 113. maddesindeyukarıda da ifade edildiği üzere bakanlık teşkilatının kanunla kurulmasızorunlu olmakla birlikte, Anayasa'da bakanlıkların nasıl bir idariteşkilatlanmayı gerektirdiği konusunda herhangi bir kural bulunmamaktadır.Bununla birlikte, Anayasa'da bakanlar ve bakanlıklar unvan olarak geçmekte,ancak bakanın emrindeki kamu görevlilerinin kimler olacağı sayılmamaktadır.Anayasa'da bir konuda emredici ya da yasaklayıcı bir kural konulmamışsa, bukonunun düzenlenmesi yasamanın genelliği ilkesi çerçevesinde kanun koyucununtakdirine bırakılmıştır. Dolayısıyla, kanun koyucunun siyasi ve idari gerekleridikkate alarak, bakanlık teşkilatınniteliğini, yapısını ve bakanın emri altında yer alan kamu görevlilerinibelirlemesi takdir yetkisi kapsamındakalmaktadır. Kanun koyucunun bu yetkisini, kamu yararı ilkesine uygun olarakkullanması gerektiği tabiidir. Bu nedenle kuralla bakan yardımcılığınınihdasının Anayasa'nın 113. maddesine aykırı bir yönü bulunmamaktadır.

İdarenin kanuniliği ilkesi, bakanlık birimleri ile bu birimlerinkadro ve görev unvanlarının ve görevlerinin kanunla düzenlenmesini de içerir.Kadrolar, bir kamu hizmetinin teşkilatlanmasının ön koşuludur. Kadro unvanı,personelin yerine getireceği görevlerini, yetkilerini, haklarını veyükümlülüklerini, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük haklarını ifadeetmektedir. Kadro unvanı ile personelin özellikle aylık ve ödenekleri ve diğerözlük hakları arasında sıkı bir bağ bulunmaktadır. Kadro ile birlikte, idaredeistihdam edilecek ve genel idare esaslarına göre yürütülmekte olan kamuhizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa edecek personelinniteliklerinin kanun ile belirlenmesi aynı zamanda Anayasa'nın 128. maddesiningereğidir. Buna göre bakan yardımcılığı kurumu da Anayasa'nın 128. maddesikapsamında olduğundan, bunların kadrolarına ve bu kadroların ihdas ve iptalineilişkin temel kuralların da Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca kanunladüzenlenmesi gerekir.

Dava konusu kurallar, bakan yardımcılığı kurumunun ihdasını,görevlerini, görev sürelerini, kadrosunu, statüsünü ve mali haklarınıdüzenlemektedir. Bakan yardımcılarının, göreve başladıktan sonra kamu görevlisistatüsünde olduklarında tereddüt bulunmamaktadır. Anayasa'nın 128. maddesinde,genel idare esaslarına göre yürütülmekle yükümlü olunan hizmetleringerektirdiği asli ve sürekli görevlerin, kamu görevlileri eliyle görülmesigereği belirtilmiş olup, bu kişilerin söz konusu görevler öncesinde kamugörevlisi statüsünde bulunmaları zorunlu kılınmamıştır. Bir başka deyişle,belirtilen görevlerin kamu görevlisi statüsünde bulunan kişilerce yerinegetirilmesi gerekli ve yeterlidir. Bu göreve atanacak kişilerin taşımasıgereken koşulların belirlenmesi ise kanun koyucunun takdir yetkisikapsamındadır.

Öte yandan, bakana bağlı olarak bakana ve bakanlığa verilengörevlerin yerine getirilmesinde bakana yardımcı olmak üzere atanan ve bugörevlerin yerine getirilmesinden bakana karşı sorumlu olan ve bu yönüyle debakanlık hiyerarşisi içinde bakanın emri altında bulunan bakan yardımcılarıAnayasa'nın 123. maddesi uyarınca idarenin bütünlüğü içinde yer alır veidarenin kanuniliği ilkesine tabidir. Bu ilke uyarınca da bakan yardımcılığı vebakan yardımcılarının görev ve yetkilerine ilişkin temel kurallar kanunlabelirlenmelidir. Bu itibarla, bakanlıklarbünyesinde değişen şartları ve ihtiyaçları gözönünde bulundurarak bakanyardımcılığı kurumunu ihdas edip etmeme hususu kanun koyucunun takdir yetkisikapsamında olmakla birlikte anılan kurumun yeni kurulması nedeniyle bunun doğalsonucu olarak dava konusu kurallarla bakan yardımcılığı kurumunun görevlerininbelirlenmesi, kadroların bakanlıkların merkez teşkilatına ait bölümüne bireradet eklenmiş olması, statü olarak istisnai memuriyet şeklinin belirlenmesi vemali halklarının öngörülmesi de Anayasa'nın 123. ve 128. maddelerinin birgereği olup anılan maddelere de bir aykırılık oluşturmamaktadır.

Dava dilekçesinde bakan yardımcılarının bakana karşı siyasal yada yönetsel hesap verebilirliğinin mümkün olmadığı ve bakan yardımcılarınınsorumsuz oldukları bu yönüyle kuralın Anayasa'nın 112. maddesine aykırı olduğuileri sürülmüşse de bakan yardımcılarının bakanlık hiyerarşisine dâhil olmalarıve kuralda, bakan yardımcılarının verilen görevlerin yerine getirilmesindenbakana karşı sorumlu olduklarının, bakan yardımcılarının Hükümetin görevsüresiyle sınırlı olarak görev yapacak olmalarının, Hükümetin görevi sonaerdiğinde, bakan yardımcılarının da görevinin son bulacağının ve bakanyardımcılarının gerektiğinde Hükümetin görev süresi dolmadan da görevdenalınabileceğinin ifade edilmiş olması karşısında kuralın Anayasa'nın 112.maddesinin ikinci fıkrasında yer alan 'Her bakan Başbakana karşı sorumluolup ayrıca kendi yetkisi içindeki işlerden ve emri altındakilerin eylem veişlemlerinden de sorumludur.' hükmüyle çelişen bir yönü bulunmamaktadır.

Diğer taraftan dava dilekçesinde, bakan yardımcılığı ihdasedilerek bakan yardımcılarına bakana vebakanlığa verilen görevlerin yerine getirilmesinde bakanayardımcı olmak görevi verilmesinin 3046 ve 5018 sayılı kanunlara uygun olmadığıileri sürülmüş ise de anılan kanunların Anayasa'ya uygunluk denetiminde ölçünorm teşkil etmeyeceği açıktır.

Ayrıca, dava dilekçesinde özel önem ve özellik taşıyan konulardabakanlık makamına, bakana yardımcı olmak üzere özel yeteneği olan kamugörevlileri ile kamu görevlisi olmayanlar arasından müşavir atanması öngörülmüşolduğu, bu yönüyle benzer görevleri icra edecek olan bakan yardımcılığıkurumunun ihdas edilemeyeceği belirtilmişse de, Devletin genel idare esaslarınagöre yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekligörevlerde memur ve/veya diğer kamu görevlilerinden hangisininçalıştırılacağına ilişkin tercihin de kanun koyucunun takdir alanı içindeolduğu açıktır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa'nın2., 112., 113., 123. ve 128. maddelerine aykırı değildir. İptal istemlerininreddi gerekir.

Kuralların, Anayasa'nın 6. ve 99. maddeleriyleilgisi görülmemiştir.

Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT ile ZehraAyla PERKTAŞ bu görüşe katılmamışlardır.

V- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ

3.6.2011 günlü, 643 sayılı 3046 sayılı Kanun ile Bazı Kanun veKanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun HükmündeKararname'nin;

A- 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkinve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum ve KuruluşlarınınTeşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkin Konularda YetkiKanunu'nun iptal edilmesi halinde dayanaksız hale geleceği yönünden ilerisürülen iptal istemi, 14.2.2013 günlü, E.2011/89 K.2013/12 sayılı kararlareddedildiğinden, Kanun Hükmünde Kararname'nin tümünün yürürlüğünündurdurulması isteminin REDDİNE,

B- 1- 4. maddesiyle değiştirilen, 27.9.1984 günlü, 3046 sayılıKanun'un eki Cetvel,

2- 6. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen Geçici Madde 6'dayer alan '4 üncü maddesi ile yeniden düzenlenen' ve '633 ilâ 642sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler' ibareleri,

3- 8. maddesinin birinci fıkrasının;

a- (a) bendinde yer alan 'Çevre, Orman ve Şehircilik UzmanYardımcıları' ve 'Çevre, Orman ve Şehircilik Uzmanlığına' ibareleri,

b- (c) bendinin;

ba- (3) numaralı alt bendinde yer alan 'Kalkınma BakanlığıPlanlama Uzmanları' ibaresi,

bb- (4) numaralı alt bendinde yer alan 'Sanayi ve TeknolojiUzmanları, Çevre, Orman ve Şehircilik Uzmanları, Gençlik ve SporUzmanları, Gümrük ve Ticaret Uzmanları, İhracatı Geliştirme Uzmanları, Aile veSosyal Politikalar Uzmanları, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Uzmanları' ibareleri,

c- (ç) bendinin;

ca- (4) numaralı alt bendindeyer alan 'Kalkınma Araştırmaları Merkezi Başkanı,' ibaresi,

cb- (6) numaralı alt bendinde yer alan 'Sanayi ve TeknolojiUzmanları, Çevre, Orman ve Şehircilik Uzmanları, Gençlik ve Spor Uzmanları,Aile ve Sosyal Politikalar Uzmanları, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Uzmanları,Gümrük ve Ticaret Uzmanları, İhracatı Geliştirme Uzmanları' ibareleri,

d- (e) bendinde yer alan 'Kalkınma Bakanlığı Planlama Uzmanları'ibaresi,

4- 11. maddesinde yer alan 'Bakan Yardımcıları,' ibaresi,

5- 13. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi,

6- 14. maddesi,

hakkında, 14.2.2013 günlü, E.2011/89, K.2013/29 sayılı kararlakarar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden, bu maddeye, ibarelere,cetvele, eklenen ve buna göre teselsül ettirilen sıralara ilişkin yürürlüğündurdurulması istemleri hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

C- 1- Kapsam ve Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasıyönünden, 1., 2., 3., 5., 7. maddeleri, 8. maddesinin birinci fıkrasının, (a)bendinde yer alan 'Çevre, Orman ve Şehircilik Uzman Yardımcıları', 'Çevre,Orman ve Şehircilik Uzmanlığına' ibareleri, (c) bendinin (3) numaralıalt bendinde yer alan 'Kalkınma Bakanlığı Planlama Uzmanları' ibaresiile (4) numaralı alt bendinde yer alan 'Sanayi ve Teknoloji Uzmanları,Çevre, Orman ve Şehircilik Uzmanları, Gençlik ve Spor Uzmanları, Gümrük veTicaret Uzmanları, İhracatı Geliştirme Uzmanları, Aile ve Sosyal PolitikalarUzmanları, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Uzmanları' ibaresi, (ç) bendinin (4)numaralı alt bendinde yer alan 'Kalkınma Araştırmaları Merkezi Başkanı' ibaresiile (6) numaralı alt bendinde yer alan 'Sanayi ve Teknoloji Uzmanları,Çevre, Orman ve Şehircilik Uzmanları, Gençlik ve Spor Uzmanları, Aile ve SosyalPolitikalar Uzmanları, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Uzmanları, Gümrük ve TicaretUzmanları, İhracatı Geliştirme Uzmanları' ibaresi, (e) bendinde yer alan 'KalkınmaBakanlığı Planlama Uzmanları' ibaresi dışında kalan bölümü, 13. maddesininbirinci fıkrasının (c) bendi dışında kalan bölümü, 15., 16. maddeleri ile eki(1) Sayılı Listeye yönelik iptal istemleri, 14.2.2013 günlü, E.2011/89,K.2013/29 sayılı kararla reddedildiğinden, bu maddelere, bölümlere, ibarelereve listeye ilişkin yürürlüğün durdurulması istemlerinin REDDİNE,

2- Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası yönünden,

a- 9. maddesiyle 657 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 40'a,

b- 10. maddesiyle 657 sayılı Kanun'a eklenen Geçici Madde 38'e,

c- 12. maddesiyle değiştirilen 24.2.1983 günlü, 2802 sayılıHakimler ve Savcılar Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine,

ilişkin iptal hükümlerinin yürürlüğe girmesinin ertelenmelerinedeniyle, bu maddelere ve bende ilişkin yürürlüğün durdurulması istemlerininREDDİNE,

Ç- İçerikleri itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen;

1- 1. maddesiyle değiştirilen 3046 sayılı Kanun'un 4. maddesinin'Ayrıca Başbakana yardım etmek ve Başbakan tarafından verilecek görevleriyerine getirmek, Bakanlar Kurulunda koordinasyonu sağlamak, özel önem veöncelik taşıyan konularda tecrübe ve bilgilerinden istifade edilmek amacıylaBaşbakanın teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile, Başbakan Yardımcısı unvanıylagörev yapmak ve sayısı beşi geçmemek üzere bakan görevlendirilebilir. BaşbakanYardımcısı unvanıyla görevlendirilen bakanların danışma ve büro hizmetleriniyürütecek personele ait kadrolar Başbakanlık kadro cetvelinde gösterilir.' biçimindekiikinci ve üçüncü cümlelerine,

2- 3. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen 21/A maddesine,

3- 5. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 1'e,

4- 8. maddesinin birinci fıkrasının;

a- (b) bendi ile 657 sayılı Kanun'un 59. maddesinin birincifıkrasına 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurluklarına,' ibaresindensonra gelmek üzere eklenen 'Bakan Yardımcılıklarına,' ibaresine,

b- (ç) bendi ile 657 sayılı Kanun'un eki (I) Sayılı Ek GöstergeCetvelinin 'I-Genel İdare Hizmetleri Sınıfı' bölümünün (a) bendine 'Diyanetİşleri Başkanı' ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen ', BakanYardımcısı' ibaresine,

c- (e) bendi ile 657 sayılı Kanun'un eki (IV) Sayılı MakamTazminatı Cetvelinin 1. sırasına 'Başbakanlık Müsteşarı' ibaresindensonra gelmek üzere eklenen ', Bakan Yardımcısı' ibaresine,

yönelik iptal istemleri, 14.2.2013 günlü, E.2011/89, K.2013/29sayılı kararla reddedildiğinden, bu maddelere ve ibarelere ilişkin yürürlüğündurdurulması istemlerinin REDDİNE,

14.2.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

VI- İPTAL HÜKMÜNÜN YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜNSORUNU

Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında,'Kanun, kanun hükmünde kararname ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü yada bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihteyürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğegireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetedeyayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez' denilmekte, 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 66.maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmaktadır.

643 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin, 9. maddesiyle657 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 40, 10. maddesiyle 657 sayılı Kanun'aeklenen Geçici Madde 38 ve 12. maddesiyle değiştirilen 24.2.1983 günlü 2802sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendinin iptal edilmeleri nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlaledecek nitelikte görüldüğünden, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu maddelereilişkin iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarakdokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.

VII- SONUÇ

3.6.2011 günlü, 643 sayılı 3046 sayılı Kanun ile Bazı Kanun veKanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun HükmündeKararname'nin;

A- 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkinve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum veKuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkinKonularda Yetki Kanunu'na yönelik iptal istemi, 27.10.2011 günlü, E.2011/60,K.2011/147 sayılı kararla reddedildiğinden, Kanun Hükmünde Kararname'nin tümüneyönelik iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,

B- 1- 4. maddesiyle değiştirilen, 27.9.1984 günlü, 3046 sayılıKanun'un eki Cetvel, 29.6.2011 günlü, 644 sayılı Çevre ve ŞehircilikBakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37.maddesinin (10) numaralı fıkrası ve 26.9.2011 günlü, 655 sayılı Ulaştırma,Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KanunHükmünde Kararname'nin 44. maddesinin (3) numaralı fıkrası ile değiştirildiğinden,

2- 6. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen Geçici Madde 6'dayer alan '4 üncü maddesi ile yeniden düzenlenen' ve '633 ilâ 642sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler' ibareleri, 29.6.2011 günlü, 644 sayılıKanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesinin (11) numaralı fıkrası iledeğiştirildiğinden,

3- 8. maddesinin birinci fıkrasının;

a- (a) bendinde yer alan 'Çevre, Orman ve Şehircilik UzmanYardımcıları' ve 'Çevre, Orman ve Şehircilik Uzmanlığına' ibareleri,644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesinin (19) numaralı fıkrasının(a) bendinin (1) numaralı alt bendi ile değiştirildiğinden,

b- (c) bendinin;

ba- (3) numaralı alt bendinde yer alan 'Kalkınma BakanlığıPlanlama Uzmanları' ibaresi,

bb- (4) numaralı alt bendinde yer alan 'Sanayi ve TeknolojiUzmanları, Gençlik ve Spor Uzmanları, Gümrük ve Ticaret Uzmanları, İhracatıGeliştirme Uzmanları, Aile ve Sosyal Politikalar Uzmanları, Gıda, Tarım veHayvancılık Uzmanları' ibareleri,

11.10.2011 günlü, 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali HaklarınınDüzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin (ç) fıkrasının (4)numaralı bendi ile yürürlükten kaldırıldığından,

c- (c) bendinin (4) numaralı alt bendinde yer alan 'Çevre,Orman ve Şehircilik Uzmanları' ibaresi, 644 sayılı Kanun HükmündeKararname'nin 37. maddesinin (19) numaralı fıkrasının (a) bendinin (2) numaralıalt bendi ile değiştirildiğinden,

ç- (ç) bendinin;

ça- (4) numaralı alt bendindeyer alan 'Kalkınma Araştırmaları Merkezi Başkanı,' ibaresi, 8.8.2011günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde KararnamelerdeDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 42. maddesinin birincifıkrasının (c) bendiyle ile yürürlükten kaldırıldığından,

çb- (6) numaralı alt bendinde yer alan 'Çevre, Orman veŞehircilik Uzmanları' ibaresi, 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 37.maddesinin (19) numaralı fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendi ile değiştirildiğinden,

çc- (6) numaralı alt bendinde yer alan 'Sanayi ve TeknolojiUzmanları, Gençlik ve Spor Uzmanları, Aile ve Sosyal Politikalar Uzmanları,Gıda, Tarım ve Hayvancılık Uzmanları, Gümrük ve Ticaret Uzmanları, İhracatıGeliştirme Uzmanları' ibaresi, 666sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5.maddesinin (ç) fıkrasının (4) numaralı alt bendi ile yürürlüktenkaldırıldığından,

d- (e) bendinde yer alan 'Kalkınma Bakanlığı PlanlamaUzmanları' ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin (ç)fıkrasının (7) numaralı alt bendi ile değiştirildiğinden,

4- 11. maddesinde yer alan 'Bakan Yardımcıları,' ibaresi,644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 37. maddesinin (9) numaralı fıkrasıyla değiştirildiğinden,

5- 13. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 644 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin 37. maddesinin (19) numaralı fıkrasının (b) bendi ile değiştirildiğinden,

6- 14. maddesi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1.maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek Madde 12'nin (1)numaralı fıkrasının (m) bendi ile yürürlükten kaldırıldığından,

konusu kalmayan bu maddeye, ibarelere, cetvele, eklenen ve bunagöre teselsül ettirilen sıralara ilişkin iptal istemleri hakkında KARARVERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,

C- 1- 1., 2., 7. maddeleri, 8. maddesinin birinci fıkrasının,(a) bendinde yer alan 'Çevre, Orman ve Şehircilik Uzman Yardımcıları', 'Çevre,Orman ve Şehircilik Uzmanlığına' ibareleri, (b) bendi ile 657 sayılıKanun'un 59. maddesinin birinci fıkrasına 'Türkiye Büyük Millet Meclisininmemurluklarına,' ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen 'BakanYardımcılıklarına,' ibaresi, (c) bendinin (3) numaralı alt bendinde yeralan 'Kalkınma Bakanlığı Planlama Uzmanları' ibaresi ile (4) numaralıalt bendinde yer alan 'Sanayi ve Teknoloji Uzmanları, Çevre, Orman veŞehircilik Uzmanları, Gençlik ve Spor Uzmanları, Gümrük ve Ticaret Uzmanları,İhracatı Geliştirme Uzmanları, Aile ve Sosyal Politikalar Uzmanları, Gıda,Tarım ve Hayvancılık Uzmanları' ibaresi, (ç) bendi ile 657 sayılı Kanun'uneki (I) Sayılı Ek Gösterge Cetvelinin 'I-Genel İdare Hizmetleri Sınıfı' bölümünün(a) bendine 'Diyanet İşleri Başkanı' ibaresinden sonra gelmek üzereeklenen ', Bakan Yardımcısı' ibaresi ile aynı bendin (4) numaralı alt bendinde yer alan 'KalkınmaAraştırmaları Merkezi Başkanı' ibaresi ile (6) numaralı alt bendinde yeralan 'Sanayi ve Teknoloji Uzmanları, Çevre, Orman ve Şehircilik Uzmanları,Gençlik ve Spor Uzmanları, Aile ve Sosyal Politikalar Uzmanları, Gıda, Tarım veHayvancılık Uzmanları, Gümrük ve Ticaret Uzmanları, İhracatı GeliştirmeUzmanları' ibaresi, (e) bendi ile 657 sayılı Kanun'un eki (IV) Sayılı MakamTazminatı Cetvelinin 1. sırasına 'Başbakanlık Müsteşarı' ibaresindensonra gelmek üzere eklenen ', Bakan Yardımcısı' ibaresi ile aynı bentteyer alan 'Kalkınma Bakanlığı Planlama Uzmanları' ibaresi dışında kalanbölümü, 13. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi dışında kalan bölümü, 15.,16. maddeleri ile eki (1) Sayılı Listenin, 6223 sayılı Kanun kapsamındaolduğundan ve Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'yaaykırı olmadıklarına ve bu maddelere, bölümlere, ibarelere ve listeye ilişkiniptal istemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,

2- a- 3. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen 21/A maddesi,

b- 5. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 1,

c- 8. maddesinin birinci fıkrasının;

ca- (b) bendi ile 657 sayılı Kanun'un 59. maddesinin birincifıkrasına 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurluklarına,' ibaresindensonra gelmek üzere eklenen 'Bakan Yardımcılıklarına,' ibaresi,

cb- (ç) bendi ile 657 sayılı Kanun'un eki (I) Sayılı Ek GöstergeCetvelinin 'I-Genel İdare Hizmetleri Sınıfı' bölümünün (a) bendine 'Diyanetİşleri Başkanı' ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen ', BakanYardımcısı' ibaresi,

cc- (e) bendi ile 657 sayılı Kanun'un eki (IV) sayılı MakamTazminatı Cetvelinin 1. sırasına 'Başbakanlık Müsteşarı' ibaresindensonra gelmek üzere eklenen ', Bakan Yardımcısı' ibaresi,

6223 sayılı Kanun kapsamında olduğundan ve Anayasa'nın 91.maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'ya aykırı olmadıklarına ve bumaddelere ve ibarelere ilişkin iptal istemlerinin REDDİNE, Mehmet ERTEN, OsmanAlifeyyaz PAKSÜT ile Zehra Ayla PERKTAŞ'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

3- a- 9. maddesiyle 657 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 40'ın,

b- 10. maddesiyle 657 sayılı Kanun'a eklenen Geçici Madde 38'in,

c- 12. maddesiyle değiştirilen 24.2.1983 günlü, 2802 sayılıHakimler ve Savcılar Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin,

Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'yaaykırı olduklarına ve İPTALLERİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, EnginYILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile MuammerTOPAL'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA; iptal hükümlerinin, Anayasa'nın 153.maddesinin üçüncü fıkrasıyla 30.3.2011 günlü, 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralıfıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AYSONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE,

Ç- İçerikleri itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen;

1- 1. maddesiyle değiştirilen 3046 sayılı Kanun'un 4. maddesinin'Ayrıca Başbakana yardım etmek ve Başbakan tarafından verilecek görevleriyerine getirmek, Bakanlar Kurulunda koordinasyonu sağlamak, özel önem veöncelik taşıyan konularda tecrübe ve bilgilerinden istifade edilmek amacıylaBaşbakanın teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile, Başbakan Yardımcısı unvanıylagörev yapmak ve sayısı beşi geçmemek üzere bakan görevlendirilebilir. BaşbakanYardımcısı unvanıyla görevlendirilen bakanların danışma ve büro hizmetleriniyürütecek personele ait kadrolar Başbakanlık kadro cetvelinde gösterilir.' biçimindekiikinci ve üçüncü cümlelerinin Anayasa'ya aykırı olmadıklarına ve iptalistemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE,

2- a- 3. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen 21/A maddesinin,

b- 5. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 1'in,

c- 8. maddesinin birinci fıkrasının;

ca- (b) bendi ile 657 sayılı Kanun'un 59. maddesinin birincifıkrasına 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurluklarına,' ibaresindensonra gelmek üzere eklenen 'Bakan Yardımcılıklarına,' ibaresinin,

cb- (ç) bendi ile 657 sayılı Kanun'un eki (I) Sayılı Ek GöstergeCetvelinin 'I-Genel İdare Hizmetleri Sınıfı' bölümünün (a) bendine 'Diyanetİşleri Başkanı' ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen ', BakanYardımcısı' ibaresinin,

cc- (e) bendi ile 657 sayılı Kanun'un eki (IV) Sayılı MakamTazminatı Cetvelinin 1. sırasına 'Başbakanlık Müsteşarı' ibaresindensonra gelmek üzere eklenen ', Bakan Yardımcısı' ibaresinin,

Anayasa'ya aykırı olmadıklarına ve bu maddelere ve ibarelereilişkin iptal istemlerinin REDDİNE, Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT ileZehra Ayla PERKTAŞ'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

14.2.2013 gününde karar verildi.

KARŞIOY YAZISI

3.6.2011günlü, 643 sayılı 3046 Sayılı Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin9. maddesiyle 657 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 40, 10. maddesiyle 657 sayılıKanun'a eklenen Geçici Madde 38, 12. maddesiyle değiştirilen 24.2.1983 günlü,2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrasının(b) bendi çoğunluk kararıyla Anayasa'nın 91. maddesine aykırı bulunarak iptaledilmiştir.

643 sayılı KHK'nin 9. maddesi ile 657 sayılı Kanun'a ek maddeeklenmek suretiyle mesleğe özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alınanve anılan Kanun'un 36. maddesinin 'Ortak Hükümler' bölümünün (A)fıkrasının (11) numaralı bendinde sayılan kadrolara atanmak amacıyla kurumlarcayapılacak olan özel yarışma sınavlarına başvurularda üst yaş sınırının, özelmevzuatında yer alan yaş şartına ilişkin hükümlere bağlı kalınmaksızın sınavınyapıldığı tarihte otuz beş yaşını doldurmamış olmak şeklinde uygulanacağıbelirtilmiştir.

KHK'nin 10. maddesi ile yaş sınırının otuz beşe çıkarılmasınailişkin düzenlemenin KHK'nin yayımı tarihinden önce duyurusu yapılıp başvurusüresi bitmiş olan giriş sınavları hakkında uygulanmayacağı ayrıca busınavlarda yaş şartına ilişkin olarak duyurunun yapıldığı tarihte yürürlüktebulunan mevzuat hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

KHK'nin 12. maddesi ile de 2802 sayılı Hâkimler ve SavcılarKanunu'nun 'Adayların nitelikleri' başlıklı 8. maddesinde değişiklikyapılarak adaylık için yaş sınırı 35 yaşa çıkartılmıştır.

6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasının(a-3) bendinde, Kanun'un amaçlarından birinin kamu hizmetlerinin Bakanlıklararasındaki dağılımının yeniden belirlenerek, mevcut Bakanlıklar ilebirleştirilen veya yeni kurulan Bakanlıkların görev, yetki, teşkilat vekadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarınailişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere Bakanlar Kuruluna kanunhükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek olduğu belirtilmiş ve aynı Kanun'unikinci fıkrasında da ilgili kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklikyapılabileceği belirtilmiştir.

KHK'nin iptali istenen kurallarıyla sayılan kadrolara atanmakamacıyla kurumlarca yapılacak olan özel yarışma sınavlarına başvurularda üstyaş sınırının öngörülmesi ve bu düzenlemenin KHK'nin yayımı tarihinden önceduyurusu yapılıp başvuru süresi bitmiş olan giriş sınavları hakkındauygulanmayacağı ayrıca bu sınavlarda yaş şartına ilişkin olarak duyurununyapıldığı tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin uygulanacağınınbelirtilmesi teşkilat ve kadroların belirlenmesine ilişkin bir husus olduğundanYetki Kanunu'na aykırılık bulunmamaktadır.

Kamu görevlilerinin kadrolarının ve bu kadrolara atanacakkişilerde bulunması gereken niteliklerin de kanunla düzenlenmesi gerekmektedir.Ancak, kamu görevlisi olarak atanacak kişilerle ilgili tüm ayrıntıların sadeceyasayla düzenlenmesi gerektiği ve bu konuda idarî düzenlemeler yapılmasınınAnayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasına aykırı düşeceği iddiası yerindedeğildir. Anayasa'nın bir maddesinin yasayla düzenleneceğini öngördüğü birkonunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkça yasakladığıhükümler ile doğrudan ilgili olmadıkça, ya da KHK ile düzenlenemeyeceğiAnayasa'da özel olarak belirtilmedikçe KHK ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırıdeğildir.

Anayasa'nın 70. maddesine göre, 'her Türk kamu hizmetinegirme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerdenbaşka hiçbir ayırım gözetilemez'. Maddede Türkiye Cumhuriyeti Devletinevatandaşlık bağı ile bağlı olan herkesin görevin gerektirdiği niteliklerdışında, dil, din, mezhep, renk, siyasi düşünce, cinsiyet ve benzeri ayırımgözetilmeksizin kamu hizmetlerine girme hakkına sahip bulunduklarıbelirtilmiştir. Böylece 'kamu hizmetlerine girme hakkı' siyasi hak veödevler kapsamında, vatandaşlık bağına bağlı olarak kullanılabilecek bir hakolarak düzenlenmiştir. Düzenlemenin temel hakka ilişkin niteliği bundanibarettir. Yoksa, bunun dışında kamu görevlerine giriş, atanma, görevdeğişikliğine ilişkin tüm düzenleme ve uygulamaların temel hakkın düzenlenmesive 91. madde anlamında yasak alan kapsamında görülmesi yerinde değildir.

Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, Anayasa'nınikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişihakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevlerinkanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Anayasanınbelirtilen bölümlerinde birçok temel hak ve özgürlük düzenlenmiş bulunmaktadır.Sözkonusu temel hak ve özgürlüklerin kapsama alanları ve ilgili olduklarıhususlar geniş bir biçimde yorumlandığında KHK'lerle yapılacak tüm düzenlemelerinbu hak ve özgürlüklerle bağlantılarının bulunduğu ileri sürülebilecektir. Böylebir yorumdan hareket edilmesi halinde yasak alan kapsamı oldukça genişleyecekve KHK ile düzenlenebilecek alan kalmayacaktır. Nitekim Anayasa Mahkemesinin,6.1.1987 günlü, E:1986/15 ve K:1987/1 sayılı kararında, dolaylı biçimde kişihak ve özgürlüklerini ilgilendirmeyecek bir düzenleme düşünmenin oldukça güçolduğu, bu nedenle de dolaylı bir ilginin varlığına dayanılarak sonuca gitmeninisabetli sayılamayacağı belirtilmiştir. Buna göre, yasak alanın kapsamının,temel hak ve özgürlüklerle doğrudan ilgili düzenlemeleri kapsayacak, dolaylıolarak ilgili düzenlemeleri ise kapsam dışında bırakacak şekilde belirlenmesigerekir.

Anayasa Mahkemesi, 16.5.1989 günlü, E:1989/4 ve K:1989/24 sayılıkararında, 3.11.1988 günlü, 347 sayılı '233 Sayılı Kamu İktisadiTeşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bir Maddesinde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin Genel Müdür olarakatanabilmek için, 'yükseköğrenim görmüş olmak, dört yılı kamuda, altı yılıözel sektörde geçmek şartıyla en az on yıl hizmeti bulunmak, kamu hizmetibulunmayanlarda ise özel sektörde asgari onbeş yıl çalışmış olmak, Genelmüdürlük görevini yerine getirebilecek yetenek, bilgi ve tecrübeye sahip olmak'şartlarını getiren 1. maddesine yönelik iptal istemini reddetmiştir.

Anayasa'nın 91. maddesi kapsamına giren alanlarda düzenlemeyapılmış olmasından söz edilebilmesi için 91. maddede belirtilen hak vealanlarla ilgili doğrudan bir düzenleme yapılmış olması gerekir.

İptaline karar verilen kurallarda Yetki Kanunu kapsamındasayılan kadrolara atanmak amacıyla kurumlarca yapılacak olan özel yarışmasınavlarına başvurularda üst yaş sınırının öngörülmesi ve bu düzenlemeninKHK'nin yayımı tarihinden önce duyurusu yapılıp başvuru süresi bitmiş olangiriş sınavları hakkında uygulanmayacağı ayrıca bu sınavlarda yaş şartınailişkin olarak duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan mevzuathükümlerinin uygulanacağının belirtilmesi kadrolara girişin koşullarını düzenleyenkurallar olup doğrudan memuriyete girişe ilişkin kurallar değildirler. Bunedenle anılan kuralların Anayasa'nın 91. maddesinde belirtilen yasak alanailişkin düzenlemeler içerdiğinden söz etmek mümkün değildir.

Belirtilen nedenlerle, itiraz konusu kurallara yönelik iptalisteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle kuralın iptalineyönelik çoğunluk görüşüne katılmadık.

KARŞIOY GEREKÇESİ

6223 sayılı Yetki Yasası'na dayanılarak kararlaştırılan 643sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) ;

1- 3. Maddesiyle 3046 Sayılı Kanuna Eklenen 21/A Maddesinde:

'Bakana (Millî Savunma Bakanı dahil) bağlı olarak Bakana veBakanlığa verilen görevlerin yerine getirilmesinde Bakana yardımcı olmak üzereBakan Yardımcısı atanabilir. Bakan Yardımcıları bu görevlerin yerinegetirilmesinden Bakana karşı sorumludur.

Bakan Yardımcıları Hükümetin görev süresiyle sınırlı olarakgörev yapar; Hükümetin görevi sona erdiğinde, Bakan Yardımcılarının görevi desona erer. Bakan Yardımcıları gerektiğinde Hükümetin görev süresi dolmadan dagörevden alınabilir.

Bakan Yardımcılarına en yüksek Devlet memuruna mali haklarkapsamında yapılan ödemelerin yüzde yüzellisi oranında aynı usul ve esaslarçerçevesinde aylık ücret ödenir.',

2- 5. Maddesiyle 3046 Sayılı Kanuna Eklenen Ek-1. Maddesinde:

'Ekli (1) sayılı listede yer alan BakanYardımcısı kadroları ihdas edilerek 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü HakkındaKanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin, Milli Savunma Bakanlığıhariç olmak üzere bu Kanuna ekli cetvelde yer alan bakanlıkların merkezteşkilatına ait bölümüne birer adet eklenmiştir. Millî Savunma Bakanlığı içinihdas edilen bir adet Bakan Yardımcısı kadrosu ise anılan Bakanlık merkezteşkilatı kadrolarının ilgili bölümüne ilave edilmiştir.',

3- 8. Maddesiyle 657 Sayılı Kanunun 59. Maddesinde b) Bendinde ve Eki(I) Sayılı Ek Gösterge Cetvelinin 'I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı' bölümününç) Bendinin 1- Numaralı Alt Bendinde:

'

'b) 59 uncu maddesinin birinci fıkrasına 'Türkiye Büyük MilletMeclisinin memurluklarına,' ibaresinden sonra gelmek üzere 'BakanYardımcılıklarına,' ibaresi eklenmiş,''

'

ç) '

'1-(a) bendine 'Diyanet İşleri Başkanı' ibaresinden sonra gelmeküzere ', Bakan Yardımcısı' ibaresi eklenmiştir.'

 ',

denilmektedir.

Anayasa'nın 91. maddesinde, olağan dönemde çıkarılacak kanun hükmündekararnameler ile Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yeralan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümde yer alansiyasi haklar ve ödevlerin düzenlenemeyeceği öngörülmüştür.

Anayasa'nın 'Hizmete girme' başlıklı 70. maddesinde 'HerTürk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevingerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez.' denilmekte vesöz konusu kural, Anayasa'nın dördüncü bölümündeki siyasi haklar ve ödevlerile ilgi düzenlemeler içinde yer almaktadır.

643 sayılı KHK'nin 3. maddesiyle 3046 sayılı Kanuna eklenen 21/Amaddesinde, Bakana bağlı olarak Bakana ve Bakanlığa verilen görevlerin yerine getirilmesindeBakana yardımcı olmak üzere Bakan Yardımcısı atanabileceği öngörülmektedir.Bakan yardımcılığı görevinin bir kamu hizmeti olduğu ve bu göreve atanacaklarınniteliklerinin belirtilmemesi nedeniyle daha önce kamu hizmetindebulunmayanların da ilk defa olmak üzere bu göreve atanabileceklerianlaşılmaktadır.

İptali istenilen kuralın, kamu hizmetine girme hakkına ilişkinbir düzenleme olduğu ve bu hakkın da Anayasa'nın dördüncü bölümündeki siyasihaklar ve ödevler ile ilgi yasaklanan alan içinde yer aldığı konusundaduraksama bulunmamaktadır.

Buna göre, 643 sayılı KHK'nin 3. maddesi ile bu maddenintamamlayıcısı niteliğindeki 5. maddesi ve 8. maddesinin b) ve ç) 1- bentleri,Anayasa'nın 91. maddesi ile olağan dönemde çıkarılacak kanun hükmündekararnameler için yasaklanan alanı düzenlemekte ve bu haliyle Anayasa'yaaykırılık oluşturmaktadır-

Ayrıca, 643 sayılı KHK'nindayanağı olan 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı 'Yetki Yasası', kamu hizmetlerininbakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenerek, bu hizmetlerindüzenli, süratli, etkin, verimli ve ekonomik bir şekilde yürütülmesinin;atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma veemekliye sevk edilme konularında düzenlemeler yapılmak suretiyle de kamu kurumve kuruluşlarında istihdam edilen memur, işçi, sözleşmeli personel ile diğerkamu görevlilerinin çalışmalarında etkinliklerinin artırılmasının sağlanmasıiçin, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname (KHK) çıkarma yetkisivermektedir.

643 sayılı KHK'nin 3. maddesinde, Bakan Yardımcılarına en yüksekDevlet memuruna mali haklar kapsamında yapılan ödemelerin yüzde yüz ellisioranında aynı usul ve esaslar çerçevesinde aylık ücret ödeneceğidüzenlenmektedir.

6223 sayılı 'Yetki Yasası' ile kamu hizmetlerinin düzenli,süratli, etkin, verimli ve ekonomik bir şekilde yürütülmesi için sadece atanma,nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliyesevk edilme konularında düzenlemeler yapılmak suretiyle ve yine sadece istihdamedilen memur, işçi, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerininçalışmalarında etkinliklerinin artırılmasını sağlamak için Bakanlar KurulunaKHK çıkarma yetkisi verildiği, ilk defa istihdam edilen ve kamu hizmetineatanan Bakan Yardımcılarına aylık ücret ödeneceği konusunda Bakanlar Kurulunaverilmiş bir KHK çıkartma yetkisi bulunmadığı gibi, istihdam edilenlerle ilgiliolarak dahi ücret belirlemesi yapma konusunda verilmiş bir yetkininbulunmadığı, dolayısıyla 643 sayılı KHK'nin 3. maddesinin 6223 sayılı 'YetkiYasası'nın kapsamı dışındaki alanı düzenlediği, böylece kaynağını Anayasa'danalmayan bir Devlet yetkisinin kullanılarak düzenlemenin gerçekleştirildiği deanlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle kuralın iptali gerektiğinden, redde ilişkinçoğunluk görüşüne katılmadım.

DEĞİŞİK GEREKÇE

6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendi 'Kamu Kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar,işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin çalışmalarındaetkinliği arttırmak üzere, bunların atanma, nakil, görevlendirme, seçilme,terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına'ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere, Bakanlar Kuruluna KanunHükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermektedir. 643 sayılı KHK'nin 9., 10. ve12. maddeleri memuriyet statüsüne atanmaya ilişkin bir düzenlemeniteliğindedir.

Oysa yukarıda ifade edildiği üzere 6223 sayılı Yetki Kanunu'nunbelirtilen hükmü salt 'istihdam edilen' kamu görevlileri bakımından birdüzenleme yapılabilmesi konusunda yetki vermektedir. Diğer bir değişle sözkonusu kurallar Yetki Kanunu kapsamı dışında kalmakta ve bu mahiyeti itibariylede Anayasa'nın 91. maddesine aykırı düşmektedir.

Açıklanan nedenle, anılan kuralın iptaline bu gerekçeylekatılmıyoruz.

KARŞIOY YAZISI

643 sayılı, 3046 sayılı Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin,

1- 3. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen 21/A maddesi, 5.maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen EK Madde 1, 8. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi ile eklenen 'bakan yardımcılıkları' ibaresi, (ç) bendi ile657 sayılı Kanun'un (I) sayılı Ek gösterge cetveline eklenen 'bakan yardımcısı'ibaresi, (e) bendi ile 657 sayılı Kanun'un (IV) sayılı cetveline eklenen 'bakanyardımcısı' ibaresi yeni bir siyasi ve hukuki statü olan bakanyardımcılıklarına ilişkin olup, 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamındadeğildirler. Yetki kanunu kapsamında olmayan bir konuda KHK ile düzenlemeyapılması Anayasa'nın 91. maddesine aykırı olduğundan kuralların iptaligerekir.

2- Bakan yardımcılıklarına ilişkin kuralların Anayasa'nınBakanlar Kurulunu düzenleyen 109. maddesine uygun olmadığı, bakanyardımcılarının milletvekili seçilme yeterliğine sahip olup olmayacaklarına vestatülerinin bakanlar gibi olmasının öngörülüp öngörülmediği açıklanmaksızın,müsteşar üstünde bir statü belirlenmiş olduğu; her ne kadar bir çeşit 'istisnaimemuriyet' statüsünde oldukları kabul edilmiş ise de Anayasanın kamugörevlilerinin statüsünü düzenleyen 128. maddesindeki ilkelere uygun olaraknitelikleri, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri ve diğer özlükişlerinin kanunla düzenlenmesi gereği gözetilerek açık bir düzenleme deyapılmadığı anlaşılmaktadır. Anayasa'da öngörülmeyen yeni ve belirsiz bir arastatünün oluşturulmasına ilişkin kurallar Anayasa'nın 2. ve 128. maddelerineaykırıdır.

KARŞIOY GEREKÇESİ

Anayasa'nın 7. maddesinde, 'Yasama Yetkisi Türk Milleti adınaTürkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.' hükmü yer almıştır.Anayasa'nın 87. maddesinde ise, 'Bakanlar Kuruluna belli konularda kanunhükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek' Türkiye Büyük Millet Meclisiningörev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

Anayasa'nın 91. maddesinde 'Türkiye Büyük Millet Meclisi,Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancaksıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasa'nın ikincikısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları veödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler kanunhükmünde kararnamelerle düzenlenemez.' denilmektedir.

Yukarıya aynen alınan madde hükümlerinden yasama yetkisiningenel ve asli bir yetki olup devredilemeyeceği, kanun hükmünde kararnameçıkarma yetkisinin ise kendine özgü istisnai bir yetki olduğu ve Anayasa'nın91. maddesinde belirtilen sınırlar içinde kullanılabileceği anlaşılmaktadır.

Anayasa'nın 'siyasi haklar ve ödevler' başlıklı Dördüncü bölümündeyer alan 70. madde de ise 'Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir.Hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka bir ayırımgözetilemez.' hükmü yer almıştır. Madde hükmü ile kamu hizmetlerine girme hakkıdüzenlenirken, hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka birayırım gözetilemeyeceği de belirtilmek suretiyle bu hakkın güvence altınaalındığı açıktır.

Bu durumda 3.6.2011 günlü, 643 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin3. maddesiyle 3046 sayılı Kanun'a eklenen 21/A maddesinde, 5. maddesiyle 3046sayılı Kanun'a eklenen ek 1. maddesinde ve 8. maddesinin birinci fıkrasında yeralan 'Bakan Yardımcıları' ile ilgili düzenleme, Anayasa'nın Dördüncü bölümünde70. maddede hüküm altına alınan 'kamu hizmetine girme hakkına' ilişkin olup,Anayasa'nın 91. maddesine göre kanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi mümkünolmayan, yasak alan içindedir.

Açıklanan nedenlerle 3.6.2011 günlü, 643 sayılı Kanun HükmündeKararname'nin yukarıda belirtilen maddeleri, Anayasa'nın 7., 87. ve 91.maddelerine aykırı olduğu ve iptali gerektiği düşüncesi ile çoğunluk görüşünekatılmıyorum.