ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2012/14
Karar Sayısı : 2012/26
Karar Günü : 22.2.2012
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Danıştay Dördüncü Dairesi
İTİRAZIN KONUSU:23.7.2010 günlü, 6009 sayılıGelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun'un 5. maddesiyle, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nunGeçici 69. maddesinin birinci fıkrasına eklenen'Şu kadar ki, vergi matrahlarınıntespitinde yatırım indirimi istisnası olarak indirim konusu yapılacak tutar,ilgili kazancın %25'ini aşamaz. Kalan kazanç üzerinden yürürlükteki vergioranına göre vergi hesaplanır.'biçimindeki bölümün, Anayasa'nın 2. ve 73.maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Davacı şirket tarafından, ihtirazi kayıtla verilen 2010 yılı 4.dönem geçici vergi beyannamesi üzerinden tahakkuk ettirilen verginin iptalinekarar verilmesi ve itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu ilerisürülerek iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması talebiyle açılan davanınreddedilmesi üzerine davanın temyiz incelemesini yapan ve itiraz konusu kuralınAnayasa'ya aykırı olduğu yönündeki istemi ciddi bulan Danıştay DördüncüDairesi, iptali için başvurmuştur.
II- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
31.12.1960 günlü, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun itirazkonusu kuralı da içeren Geçici 69. maddesi şöyledir:
'Geçici Madde 69-(Ek: 30/3/2006 ' 5479/3 md.)
Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri; 31/12/2005 tarihiitibarıyla mevcut olup, 2005 yılı kazançlarından indiremedikleri yatırımindirimi istisnası tutarları ile;
a) 24/4/2003 tarihinden önce yapılan müracaatlara istinadendüzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 193 sayılı Gelir VergisiKanununun 9/4/2003 tarihli ve 4842 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadanönceki ek 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 ncı maddeleri çerçevesinde başlanılmış yatırımlarıiçin belge kapsamında 1/1/2006 tarihinden sonra yapacakları yatırımları,
b) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mülga 19 uncu maddesikapsamında 1/1/2006 tarihinden önce başlanan yatırımlarla ilgili olarak,yatırımla iktisadi ve teknik bakımdan bütünlük arz edip bu tarihten sonrayapılan yatırımları,
nedeniyle, 31/12/2005 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuathükümlerine göre hesaplayacakları yatırım indirimi istisnası tutarlarını,yinebu tarihteki mevzuat hükümleri (bu Kanunun geçici 61 inci maddesinin ikincifıkrasında yer alan vergi oranına ilişkin hüküm dâhil) çerçevesindekazançlarından indirebilirler.(Ek cümleler: 23/7/2010-6009/5 md.)Şu kadarki, vergi matrahlarının tespitinde yatırım indirimi istisnası olarak indirimkonusu yapılacak tutar, ilgili kazancın % 25'ini aşamaz. Kalan kazanç üzerindenyürürlükteki vergi oranına göre vergi hesaplanır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeyeMaliye Bakanlığı yetkilidir.'
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Başvuru kararında, Anayasa'nın 2. ve 73. maddelerinedayanılmıştır.
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Selim ERDEM tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasakuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra öncelikle davada uygulanacak kural sorunu görüşülmüştür:
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler, bakmaktaoldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararnamehükümlerini Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali içinAnayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış vemahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların dao davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanındeğişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunankurallardır.
İtiraz konusu Geçici 69. maddenin birinci fıkrasına eklenen ikincicümle,'Kalan kazanç üzerinden yürürlükteki vergi oranına göre vergihesaplanır.'şeklindedir.
Başvuru kararının gerekçe bölümünde bu cümle ile ilgili birgerekçeye yer verilmediği gibi itiraz başvurusuna dayanak olan temyizdilekçesinde de bu cümle ile ilgili bir talepte bulunulmamıştır. Davacı,indirim konusu yapılacak yatırım indirimi istisnası tutarının %25 ilesınırlandırılmasına itirazda bulunmuş ve fazladan tahakkuk ettirilen vergininkaldırılmasını talep etmiştir. Davacının indirim yapıldıktan sonra kalankazanca uygulanacak vergi oranıyla ilgili herhangi bir itirazı ve talebibulunmamaktadır. Bu durumda, söz konusu ikinci cümlenin, başvuruda bulunanMahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanacak kural niteliğinde bulunmadığıaçıktır.
Bu nedenle;
1-193 sayılı Kanun'un Geçici 69. maddesinin birincifıkrasının'Kalankazanç üzerinden yürürlükteki vergi oranına göre vergi hesaplanır.'biçimindekiikinci cümlesinin itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davadauygulanma olanağı bulunmadığından, bu cümleye ilişkin başvurunun Mahkemeninyetkisizliği nedeniyle reddine,
2-Davada uygulanacak kural niteliğinde olan 193 sayılı Kanun'unGeçici 69. maddesinin birinci fıkrasının'Şu kadar ki, vergi matrahlarınıntespitinde yatırım indirimi istisnası olarak indirim konusu yapılacak tutar,ilgili kazancın %25'ini aşamaz.'biçimindeki birinci cümlesi ise AnayasaMahkemesinin 9.2.2012 günlü, E.2010/93, K.2012/20 sayılı kararı ile iptaledildiğinden, bu cümlehakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
Oybirliğiylekarar verilmiştir.
IV- SONUÇ
23.7.2010 günlü, 6009 sayılı Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı KanunVe Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 5.maddesiyle 31.12.1960 günlü, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun Geçici 69.maddesinin birinci fıkrasına eklenen;
1-'Kalan kazanç üzerinden yürürlükteki vergi oranına göre vergihesaplanır.' biçimindeki cümlenin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'ninbakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu cümleye ilişkinbaşvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,
2-'Şu kadar ki, vergi matrahlarının tespitinde yatırım indirimiistisnası olarak indirim konusu yapılacak tutar, ilgili kazancın % 25'iniaşamaz.' biçimindeki cümle, 9.2.2012 günlü, E.2010/93, K.2012/20 sayılı kararlaiptal edildiğinden, itiraz konusu cümle hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNE YEROLMADIĞINA,
22.2.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN