ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı: 2012/155
Karar Sayısı : 2013/4
Karar Günü : 3.1.2013
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Bursa2. Çocuk Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :26.9.2004 günlü, 5237 sayılıTürk Ceza Kanunu'nun 168. maddesinin Anayasa'nın 2. ve 5. maddelerineaykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
Yağma suçu sonucunda elde edilen suç eşyasının kabul edilmesisuçundan dolayı 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 165. maddesinin (1) numaralıfıkrası gereğince cezalandırılması istemiyle sanık hakkında açılan kamudavasında, 5237 sayılı Kanun'un 168. maddesinde öngörülen etkin pişmanlıkhükümlerinin anılan Kanun'un 165. maddesi yönünden uygulanmaması nedeniyleitiraz konusu kuralın, Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptaliiçin başvurmuştur.
II- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun itiraz konusu 168. maddesişöyledir:
'(1) Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma,dolandırıcılık, hileli iflâs, taksirli iflâs (') suçları tamamlandıktan sonrave fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce, failin, azmettireninveya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynengeri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi halinde, verilecek cezanınüçte ikisine kadarı indirilir.
(2) Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hükümverilmezden önce gösterilmesi halinde, verilecek cezanın yarısına kadarıindirilir.
(3) Yağma suçundan dolayı etkin pişmanlık gösteren kişiyeverilecek cezanın, birinci fıkraya giren hallerde yarısına, ikinci fıkrayagiren hallerde üçte birine kadarı indirilir.
(4) Kısmen geri verme veya tazmin halinde etkin pişmanlıkhükümlerinin uygulanabilmesi için, ayrıca mağdurun rızası aranır.
(5) (Ek: 2/7/2012-6352/84 md.) Karşılıksız yararlanma suçunda,fail, azmettiren veya yardım edenin pişmanlık göstererek mağdurun, kamunun veyaözel hukuk tüzel kişisinin uğradığı zararı, soruşturma tamamlanmadan öncetamamen tazmin etmesi halinde kamu davası açılmaz; zararın hüküm verilinceyekadar tamamen tazmin edilmesi halinde ise, verilecek ceza üçte birine kadarindirilir. Ancak kişi, bu fıkra hükmünden iki defadan fazla yararlanamaz.'
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Başvuru kararında, Anayasa'nın 2. ve 5.maddelerinedayanılmıştır.
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Anayasa Mahkemesi Raportörü MustafaÇAĞATAY tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı vedayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A- Uygulanacak Kural Sorunu
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesinegöre, bir davaya bakmaktaolan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacakbirkanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırıgörürseveya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılıkiddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için AnayasaMahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemeninAnayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve görevinegiren bir dava bulunması ve iptali istenen kuralın da o davada uygulanacakolması gerekmektedir. Uygulanacak kanun kuralları, davanın değişik evrelerindeortaya çıkan sorunların çözümünde ve davayı sonuçlandırmada olumlu ya daolumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
Başvuru kararında, 5237 sayılı Kanun'un 168. maddesinin tamamınıniptali istenmektedir. 5237 sayılı Kanun'un iptali istenen 168.maddesinin (1)numaralı fıkrasında,5237 sayılı Kanun'un 'İkinci Kitap'ının 'İkinciKısım'ının 'Onuncu Bölüm'ünde yer alan 'Malvarlığına Karşı Suçlar'içerisindeki bazı suçlarda etkin pişmanlık halinin kapsadığı suçlar ile etkinpişmanlığın kovuşturma başlamadan önce gerçekleşmesi durumunda uygulanacak cezaindirim oranı düzenlenirken, maddenin diğer fıkralarında ise (1) numaralıfıkraya bağlı olarak uygulanacak kurallara yer verilmiştir.Bakılmakta olandavanın konusunu, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma kapsamını belirleyen168. maddenin (1) numaralı fıkrasındaki düzenlemenin iptali istemioluşturmaktadır. Dolayısıyla, 168. maddenin (2), (3), (4) ve (5) numaralıfıkraları, davada uygulanacak kural niteliğinde değildir.
Açıklanan nedenlerle, 5237 sayılı Kanun'un168. maddesinin(2), (3), (4) ve (5) numaralı fıkralarına ilişkin başvurunun, Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
B- On Yıllık Süre Sorunu
Anayasa'nın'Anayasaya Aykırılığın Diğer Mahkemelerde İleriSürülmesi'başlığını taşıyan 152. maddesinin son fıkrasında,'AnayasaMahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetedeyayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasayaaykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.'ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un'BaşvuruyaEngel Durumlar'başlığını taşıyan 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında da'Mahkemeninişin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasındanitibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıylaitiraz başvurusu yapılamaz.'hükümlerine yer verilmiştir.
5237 sayılı Kanun'un 168. maddesinin (1) numaralı fıkrasınayönelik olarak daha önce yapılan itiraz başvurusu, Anayasa Mahkemesinin26.2.2009 günlü, E.2007/46, K.2009/36 sayılı kararıyla esastan reddedilmiş vebu karar 5.6.2009 günlü, 27249 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek, 5237 sayılı Kanun'un168. maddesinin (1) numaralı fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına kararverildiğinden, bu konuda yeni bir başvurunun yapılabilmesi için kararın ResmîGazete'de yayımlandığı 5.6.2009 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on yıllıksüre henüz dolmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ve6216 sayılı Kanun'un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince itiraz başvurusununreddi gerekir.
IV- SONUÇ
26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 168. maddesinin;
1- (2), (3), (4) ve (5) numaralı fıkralarının, itiraz başvurusundabulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından,bu fıkralara ilişkin başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,
2- (1) numaralı fıkrasının iptali istemine ilişkin itirazbaşvurusunun, Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 41. maddesinin(1) numaralı fıkrası gereğince yetkisizlik nedeniyle REDDİNE,
3.1.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN