ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı: 2012/50
Karar Sayısı: 2012/73
Karar Günü: 24.5.2012
R.G. Tarih-Sayı: Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN:Ankara 17. İdare Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :18.3.1924 günlü, 442 sayılıKöy Kanunu'na 27.5.2007 günlü, 5673 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle eklenen Ek17. maddenin 'Geçici köy korucularından sakatlananların kendilerine,ölenlerin ise dul ve yetimlerine 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık BağlanmasıHakkında Kanun hükümleri uygulanmak suretiyle malûllük ya da dul ve yetimaylığı bağlanmış olması durumunda; bu madde hükümlerine göre ayrıca tazminatödenmez, önceden bu madde hükümlerine göre tazminat ödenmiş olanların almışoldukları tazminat tutarı 2330 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenmesi gerekeceknakdî tazminat tutarından düşülür.'biçimindeki beşinci fıkrasının,Anayasa'nın 2., 13., 60. ve 61. maddelerine aykırılığı savıyla iptaliistemidir.
I- OLAY
Geçici köy korucusu olarak görev yapmakta iken emekliye ayrılaraktarafına nakdi tazminat ödenmesi isteminde bulunan davacının talebinin, itirazkonusu kurala dayanılarak daha önce kendisine tazminat ödendiğinden bahislereddi üzerine açılan davada, itiraz konusu kuralınAnayasa'ya aykırı olduğukanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
18.3.1924 günlü, 442 sayılı Köy Kanunu'na 27.5.2007 günlü, 5673sayılı Kanun'un 2. maddesiyle eklenen ve itiraz konusu fıkrayı da içeren Ek 17.maddesi şöyledir:
'Ek Madde 17 ' (Ek: 27/5/2007-5673/2 md.)
55 yaşını doldurup onbeş yıldan az hizmeti olan veya 55 yaşınıdoldurmamış olan geçici köy korucularından; sağlık ve idarî nedenlerle görevineson verilenler ile ölenlere (55 yaşını doldurmamış olmakla birlikte onbeş yılveya daha fazla hizmeti bulunanlardan görevleri ile ilişikleri devam etmekteiken vefat edenler hariç), 20.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulananaylık katsayısı ve hizmet yılı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktardatazminat ödenir.
55 yaşını doldurmadan kendi istekleri ile görevlerinden ayrılangeçici köy korucularına, hizmet sürelerine bakılmaksızın 20.000 göstergerakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ve hizmet yılı ileçarpımı sonucunda bulunacak miktarda tazminat ödenir.
Tazminat hesabında bir yıldan az olan hizmet süresi bir yıl kabuledilir. Bir tam yılı aşan süreler için; ay kesirleri tam ay sayılmak suretiylebu süre ile orantılı ödeme yapılır. Vefat eden geçici köy korucularının hakettiği tazminat kanunî mirasçılarına ödenir. Verilecek tazminat tutarındanherhangi bir vergi ve kesinti yapılmaz. Ek 16 ncı madde uyarınca aylık bağlananveya disiplin hükümlerinin uygulanması sonucu görevlerine son verilen geçiciköy korucularına bu madde hükümlerine göre tazminat ödenmez.
Geçici köy korucularından görev süresi içinde vefat edenlerineşine ve çocuklarına, bunlar yoksa anne ve babasına, bunlar da yoksakardeşlerine, 15.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylıkkatsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda herhangi bir vergi ve kesintiyetâbi tutulmaksızın ölüm yardımı ödenir.
Geçici köy korucularından sakatlananların kendilerine, ölenlerinise dul ve yetimlerine 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması HakkındaKanun hükümleri uygulanmak suretiyle malûllük ya da dul ve yetim aylığıbağlanmış olması durumunda; bu madde hükümlerine göre ayrıca tazminat ödenmez,önceden bu madde hükümlerine göre tazminat ödenmiş olanların almış olduklarıtazminat tutarı 2330 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenmesi gerekecek nakdîtazminat tutarından düşülür.
Ek 16 ncı madde ile bu madde kapsamındaki ödemeler, SosyalGüvenlik Kurumu tarafından yapılır ve ödemenin yapılmasını takip eden iki ayiçinde Hazineden tahsil edilir.'
III- İLK İNCELEME
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un 'Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi' başlıklı40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurulardaizlenecek yöntem belirtilmiştir.
Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında; bir davaya bakmaktaolan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi halinde veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varmasıdurumunda; bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak AnayasaMahkemesi'ne göndereceği kurala bağlanmış, anılan fıkranın (a) bendinde deMahkeme'ye gönderilecek belgeler arasında 'iptali istenen kurallarınAnayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvurukararının aslı' da sayılmıştır.
Aynı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasında ise, açık birşekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının,Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriylereddedileceği kurala bağlanmıştır.
İtiraz yoluna başvuran mahkemece 6216 sayılı Kanun'un 40.maddesinin (1) numaralı fıkrası hükmü uyarınca Anayasa Mahkemesi'ne gönderilengerekçeli başvuru kararının incelenmesinden; mahkemece söz konusu karardasadece itiraz konusu kurala ve Anayasa'nın 2., 13., 60. ve 61. maddehükümlerine yer verilerek dava dosyasının özetlendiği, itiraza konu kuralınniçin anılan maddelere aykırı olduğu yönünde bir irdeleme ve değerlendirmeyapılmadığı, ayrıntılı bir gerekçeye de yer verilmediği, kararın gerekçekısmında da itiraz konusu kuralın Anayasa'nın yukarıda yer verilen maddelerindekisosyal ve hukuk devleti ile ölçülülük ilkelerine aykırı olduğu kanaatineulaşıldığı, hususlarına yer verilmek suretiyle iş bu başvurunun yapıldığıanlaşılmaktadır.
Olayda, itiraz yöntemine başvuran mahkemece gönderilen başvurukararının6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a)bendindeki nitelikleri taşımadığı,iptali istenilen kuralınAnayasa'nın hangimaddelerine niçin aykırı olduğunu açıklayan gerekçeleri içermediği, dolayısıylakararın bu haliyle itiraz konusu kuralınAnayasa'ya aykırılık nedenlerineilişkin gerekçesinin yeterli olmadığıaçıktır.
Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendindeki niteliklere haiz olmayan başvuru kararıylayapıldığı anlaşılan itiraz başvurusunun, Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralıfıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizinreddi gerekir.
IV- SONUÇ
18.3.1924 günlü, 442 sayılı Köy Kanunu'na, 27.5.2007 günlü, 5673sayılı Kanun'un 2. maddesiyle eklenen Ek Madde 17'nin 'Geçici köykorucularından sakatlananların kendilerine, ölenlerin ise dul ve yetimlerine2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleriuygulanmak suretiyle malûllük ya da dul ve yetim aylığı bağlanmış olmasıdurumunda; bu madde hükümlerine göre ayrıca tazminat ödenmez, önceden bu maddehükümlerine göre tazminat ödenmiş olanların almış oldukları tazminat tutarı2330 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenmesi gerekecek nakdî tazminat tutarındandüşürülür.' biçimindeki beşinci fıkrasının, Anayasa'nın 2., 13., 60. ve 61.maddelerine aykırılığı savı ile iptali istemine ilişkin İtiraz başvurusunun,aykırılık nedenlerine ilişkin yeterli gerekçelerin belirtilmemiş olması nedeniyle6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereği yöntemine uygunolmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 24.5.2012 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN