ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı: 2012/59
Karar Sayısı : 2012/97
Karar Günü : 21.6.2012
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :İstanbul 15. İcra HukukMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :16.5.2006 günlü, 5502 sayılıSosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 35. maddesinin Anayasa'nın 2., 10., 13., 35.ve 36. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
I- OLAY
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerinin taraflarınauygulanamayacağı dolayısıyla icra takibi de yapılamayacağı iddiasıyla davacıSosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından şikâyet yoluyla açılan icratakibinin iptali davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğukanısına varan Mahkeme iptali için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
16.5.2006 günlü, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 35.maddesi şöyledir:
'MADDE 35- Kurum, görevlendirildiğihizmetlerin gereği ve bağışlar dışında taşınmaz edinemez.
Kurumun malları, alacakları, banka hesapları 2004 sayılı İcra veİflâs Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunbakımından Devlet malı hükmünde olup, alacakları imtiyazlı alacaklardır.
Kurumun taşınır ve taşınmazları, bankalardaki mevduatları dahilher türlü hak ve alacakları haczedilemez, hakkında 2004 sayılı İcra ve İflâsKanununun haciz ve iflas hükümleri uygulanmaz.
Kurum her türlü dava ve icra işlemlerinde teminat yatırmakmükellefiyetinden muaftır.
Kurum, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tâbi değildir.2886 sayılı Kanun kapsamına giren işlerde uygulanacak usûl ve esaslar Kurumcaçıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Kurumun sahibi bulunduğu taşınmazların kira artış oranları, 213sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca her yıl belirlenen yeniden değerlemeoranından az olmamak üzere rayiç değerle belirlenir. (Ek cümle:17/1/2012-6270/4 md.) Ancak ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak kirabedellerini belirlemeye Yönetim Kurulu yetkilidir.'
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi'nin İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, HaşimKILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan Altan, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, SerdarÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Erdal TERCAN, MuammerTOPAL, Zühtü ARSLAN'ın katılımlarıyla 21.6.2012 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında dava dosyası ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz konusu Yasakuralı, dayanılan Anayasa kurallarıyla, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler, bakmaktaoldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali içinAnayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmışve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kurallarında o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları,davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunankurallardır.
Mahkeme,16.5.2006 günlü, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik KurumuKanunu'nun 35. maddesinin Anayasa'nın 2., 10., 13., 35. ve 36. maddelerineaykırıolduğunu ileri sürerek iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştur.
5502 sayılı Kanun'un35.maddesinde Sosyal GüvenlikKurumununtaşınmaz edinimi ve mal varlıklarının hukukî durumudüzenlenmiştir. İtiraza konukuralın üçüncü fıkrasındakurumun taşınır ve taşınmazları, bankalardaki mevduatlarıdâhil her türlü hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği, kurum hakkında 2004sayılı İcra ve İflâs Kanunu'nun haciz ve iflas hükümlerinin uygulanmayacağıöngörülmüştür. İtiraza konu kural, kuruma karşı icra takibi yapılamayacağınıilişkin bir düzenleme içermemektedir.
Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada ise kuruma karşı icra takibitalebinde bulunulması üzerine davacı kurum, şikâyet yoluyla açtığı davadaitiraza konu kuralın 3. fıkrasına dayanarak icra takibinin iptalini talepetmiştir. Belirtildiği üzere itiraza konu kural, kurumun taşınır vetaşınmazları,bankalardaki mevduatları dahil her türlü hak ve alacaklarınınhaczedilemeyeceğini düzenlemektedir. Haczedilmezliğe ilişkin olan itiraza konukuralın 3. fıkrası kuruma karşı icra takibi yapılamayacağını öngörmemektedir.Kişi ve kurumlara icra takibi yapılması ile takip sonucunda haciz yapılamamasıayrı kavramlardır. Bir malın haczedilemez olması o mal hakkında icra takipyapılamayacağı anlamını taşımamaktadır.
Cebri icra hukukunda birbirine takip eden iki ayrı aşamayı ifadeeden icra takibi ve haciz işlemlerinin dava açılması durumunda Mahkemetarafından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Somut olayda dava icratakibinin iptaline yöneliktir. Taleple bağlı olan Mahkeme, henüz haciz aşamasınageçilmemiş olduğundan sadece icra takibinin şartları yönünden değerlendirmeyapabilecektir. İptali istenilen kural ise bir sonraki aşamada talep edilirseyapılabilecek haciz işlemine yönelik dava açılması durumundauygulanabilecektir. İtiraza konu kural, icra takibine yönelik olmadığından buaşamada Mahkeme'nin davada uygulayacağı yasa kuralı niteliğini taşımamaktadır.
Açıklanan nedenlerle,16.5.2006 günlü, 5502 sayılı Sosyal GüvenlikKurumu Kanunu'nun 35. maddesi,itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmaktaolduğu davada uygulayacağı kural değildir.
İtiraz başvurusunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddigerekir.
IV- SONUÇ
16.5.2006 günlü, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 35.maddesinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davadauygulanma olanağı bulunmadığından, bu maddeye ilişkin başvurunun Mahkeme'ninyetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 21.6.2012 gününde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN