ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2013/26
Karar Sayısı : 2013/38
Karar Günü : 7.3.2013
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Kocaeli Çocuk Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanunu'nun 231. maddesine, 6.12.2006 günlü 5560 sayılı Çeşitli KanunlardaDeğişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 23. maddesiyle eklenen (7) ve (11)numaralı fıkraların, Anayasa'nın 36., 138., 140. ve 141. maddelerine aykırılığıileri sürülerek iptallerine karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Sanık hakkında trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçundan hükmünaçıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen ve sanığın deneme süresi içindesuç işlemesi nedeniyle yeniden ele alınan dosyanın görülmesi sırasında itirazkonusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleriiçin başvurmuştur.
II- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları
4.12.2004 günlü, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun itirazkonusu kuralları da içeren 'Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geribırakılması'başlıklı231. maddesi şöyledir:
'Madde 231-(1) Duruşma sonunda, 232 nci maddede belirtilen esaslaragöre duruşma tutanağına geçirilen hüküm fıkrası okunarak gerekçesi anaçizgileriyle anlatılır.
(2) Hazır bulunan sanığa ayrıca başvurabileceği kanun yolları,mercii ve süresi bildirilir.
(3) Beraat eden sanığa, tazminat isteyebileceği bir hâl varsa bu dabildirilir.
(4) Hüküm fıkrası herkes tarafından ayakta dinlenir.
(5) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)Sanığa yüklenen suçtan dolayıyapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yılveya daha az süreli hapisveya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasınakarar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasınıngeri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasınıifade eder.
(6) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)Hükmün açıklanmasının geribırakılmasına karar verilebilmesi için;
a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,
b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum vedavranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususundakanaate varılması,
c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın,aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamengiderilmesi,
gerekir. (Ek cümle: 22/7/2010 - 6008/7 md.)Sanığın kabul etmemesihâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez.
(7) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Açıklanmasının geri bırakılmasınakarar verilen hükümde, mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreliolması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemez.
(8)(Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Hükmün açıklanmasının geribırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresinetâbi tutulur. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemeninbelirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak;
a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veyasanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,
b) Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumundaveya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimialtında ücret karşılığında çalıştırılmasına,
c) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devametmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğüyerine getirmesine,
karar verilebilir. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.
(9) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)Altıncı fıkranın (c) bendindebelirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağduraveya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemeksuretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıkararı verilebilir.
(10) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)Denetim süresi içinde kasten yenibir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklereuygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadankaldırılarak, davanın düşmesi kararı verilir.
(11) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Denetim süresi içinde kasten yeni bir suçişlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırıdavranması halinde, mahkeme hükmü açıklar. Ancak mahkeme, kendisine yüklenenyükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanınyarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarınınvarlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenekyaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir.
(12) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararınaitiraz edilebilir.
(13) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı,bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veyakovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkemetarafından istenmesi halinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.
(14) (Değişik: 23/1/2008 ' 5728/562 md.)Bu maddenin hükmün açıklanmasının geribırakılmasına ilişkin hükümleri, Anayasanın 174 üncü maddesinde koruma altınaalınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlarla ilgili olarak uygulanmaz.'
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Başvuru kararında, Anayasa'nın 36., 138., 140. ve 141. maddelerinedayanılmıştır.
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü hükümleri uyarıncayapılan ilk inceleme toplantısında,başvuru kararı ve ekleri,Raportör Mustafa ÇALtarafından hazırlananilk inceleme raporu, itiraz konusu Yasa kuralları,dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
İtiraz yoluna başvuran Mahkeme,5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231.maddesine 5560 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle eklenen (7) ve (11) numaralıfıkralarıniptalini istemiştir.
Anayasa'nın'Anayasaya Aykırılığın Diğer Mahkemelerde İleri Sürülmesi'başlığınıtaşıyan 152. maddesinin son fıkrasında,'Anayasa Mahkemesinin işin esasınagirerek verdiği red kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yılgeçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvurudabulunulamaz.'ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun'un'Başvuruya Engel Durumlar'başlığını taşıyan41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında da'Mahkemenin işin esasına girerekverdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yılgeçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusuyapılamaz.'hükümlerine yer verilmiştir.
5271 sayılı Kanun'un 231. maddesinin (7) ve (11) numaralıfıkralarına yönelik olarak daha önce yapılan itiraz başvurusu, AnayasaMahkemesi'nin 12.3.2009 günlü, E.2007/14, K.2009/48 sayılı kararıyla esastanreddedilmiş ve bu karar 25.6.2009 günlü, 27269 sayılı Resmî Gazete'deyayımlanmıştır.
Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek, 5271 sayılı Kanun'un231. maddesinin (7) ve (11) numaralı fıkralarının Anayasa'ya aykırı olmadığınakarar verildiğinden, bu konuda yeni bir başvurunun yapılabilmesi için kararınResmî Gazete'de yayımlandığı 25.6.2009 tarihinden başlayarak geçmesi gereken onyıllık süre henüz dolmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ve6216 sayılı Kanun'un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince itirazbaşvurusunun reddi gerekir.
IV- SONUÇ
4.12.2004 günlü, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesine,6.12.2006 günlü, 5560 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkinKanun'un 23. maddesiyle eklenen (7) ve (11) numaralı fıkraların iptallerinekarar verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun, Anayasa'nın 152.maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasıgereğinceREDDİNE, 7.3.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN