ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2013/29
Karar Sayısı : 2013/42
Karar Günü : 20.3.2013
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Zonguldak İdare Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :14.7.1965 günlü,657 sayılıDevlet Memurları Kanunu'nun 12.5.1982 günlü, 2670 sayılı Kanun'un 19.maddesiyle değiştirilen 54. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ''ve busüre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.' ibaresininAnayasa'nın 2., 5. ve 11. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline kararverilmesi istemidir.
I- OLAY
Matematik öğretmenliği lisans mezunu olup Karabük Üniversitesindeaday memur olarak görev yapan davacının, Milli Eğitim Bakanlığınca yapılacaköğretmen atamalarına başvuruda bulunabilmek için muvafakat verilmesi talebiyleyaptığı başvurunun, Karabük Üniversitesi tarafından hizmetine ihtiyaç bulunduğugerekçesiyle reddi üzerine açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'yaaykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
14.7.1965 günlü,657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun itirazkonusu kuralı da içeren 54. maddesi şöyledir:
'Adaylığa kabul edilme:
Madde 54-(Değişik: 12/5/1982 - 2670/19 md.)
Sınavlarda başarılı olanlardan Devlet memurluğuna girmekisteyenler başarı listesindeki sıraya ve 47 nci maddeye göre ilan edilen kadrosayısı kadar, kurumlarınca memur adayı olarak atanırlar.
Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan aziki yıldançok olamazve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakliyapılamaz.'
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Haşim KILIÇ, MehmetERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ,Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, ErdalTERCAN, Muammer TOPAL ile Zühtü ARSLAN'ın katılımlarıyla 20.3.2013 günündeyapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle davada uygulanacak kural sorunugörüşülmüştür.
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler, bakmaktaoldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali içinAnayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış vemahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların dao davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanındeğişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunankurallardır.
Başvuru kararında, 657 sayılı Kanun'un 54. maddesinin ikincifıkrasında yer alan ''ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakliyapılamaz.'biçimindeki ibarenin, Anayasa'nın 2., 5. ve 11. maddelerineaykırı olduğu ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
657 sayılı Kanun'un'Adaylığa kabul edilme'başlıklı 54.maddesinde, Devlet memuru olmak isteyenlerin yapılacak sınavlarda başarılıolmaları hâlinde kadro sayısı kadar memur adayı olarak atanacağı, adaylıksüresinin bir yıldan az iki yıldan çok olamayacağı ve adaylık süresi içindeaday memurun başka kurumlara naklinin yapılamayacağı belirtilmiştir.
İtiraz yoluna başvuran Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada, KarabükÜniversitesinde aday memur olarak görev yapan davacı, Milli Eğitim Bakanlığıncayapılacak öğretmen atamalarına başvuruda bulunabilmek için kurumundan muvafakattalebinde bulunmuş, Karabük Üniversitesi ise talebi davacının hizmetine ihtiyaçbulunduğu gerekçesiyle reddetmiştir. Muvafakat talebinin reddi üzerine davacıtarafından ret işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır. Başvuru kararındaise itiraz konusu kuralın, kişilerin maddi ve manevi varlığınıgeliştirebilmeleri adına öğrenim durumlarına uygun pozisyonlarda görevalmalarına engel olduğu belirtilerek iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, öğretmen atamalarına başvurudabulunmak isteyen davacının Kurumundan istediği muvafakat talebinin reddineilişkin işlemin hukuka uygunluğunu denetleyecektir. Başka bir ifadeyle,Mahkeme'nin önünde görülmekte olan dava, herhangi bir atama veya başka birkuruma nakil işlemine ilişkin değildir. Zira, muvafakat verilse dahi davacınınöğretmen olarak atamasının yapılıp yapılmayacağı belli değildir. Dolayısıyla,somut olayda ortada atama ile ilgili herhangi bir işlem bulunmadığından itirazkonusu kural olan ''ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakliyapılamaz.'biçimindeki ibarenin, Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanmaolanağı bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu ibareye ilişkin başvurununMahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
IV- SONUÇ
14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun, 12.5.1982günlü, 2670 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değiştirilen 54. maddesinin ikincifıkrasında yer alan''ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakliyapılamaz.'ibaresinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmaktaolduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu ibareye ilişkin başvurununMahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 20.3.2013 gününde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN