ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2013/81
Karar Sayısı : 2013/94
Karar Günü : 5.9.2013
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Ankara 11. İdare Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :4.7.1972 günlü, 1602 sayılıAskeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun 25.12.1981 günlü, 2568 sayılı Kanun'un1. maddesiyle değiştirilen 20. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan".sivilmemurlardır."ibaresinin Anayasa'nın 157. maddesine aykırılığı ilerisürülerek iptaline karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde sivil memur olarak görevyapmakta olan davacı tarafından görevde yükselme ve unvan değişikliği hakkınınelinden alındığı gerekçesiyle açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'yaaykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
II- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
1602 sayılı Kanun'un itiraz konusu ibareyi de içeren 20. maddesişöyledir:
"Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Türk Milleti adına; askeriolmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren veaskeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilk veson derece mahkemesi olarak yargı denetimini ve diğer kanunlarda gösterilen,görevleri yapar. Ancak, askerlik yükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklarda;ilgilinin asker kişi olması şartı aranmaz.
Bu Kanunun uygulanmasında asker kişiden maksat; Türk SilahlıKuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmetten ayrılmış olan subay, askeri memur,astsubay, askeri öğrenci, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er,erbaş ve erler ilesivil memurlardır."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, dava dosyası ve ekleri, Raportör Fatma BABAYİĞİT tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasakuralı ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre,bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu davada uygulanacak birkanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümleriniAnayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılıkiddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, o hükmün iptali için AnayasaMahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemeninAnayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemeningörevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın da o davadauygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişikevrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmadaolumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
Anayasa'nın 157. maddesinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin,askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile asker kişileri ilgilendirenve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklarınyargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesi olduğu öngörülmektedir. 1602sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun 20. maddesinin birincifıkrasında da Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin görevi;Türk Milleti adına,askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendirenve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilkve son derece mahkemesi olarak yargı denetimini ve diğer kanunlarda gösterilengörevler olarak ifade edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise Kanun'unuygulanmasında asker kişiden maksadın; Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunanveya hizmetten ayrılmış olan subay, askeri memur, astsubay, askeri öğrenci,uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er, erbaş ve erler ile sivilmemurlar olduğu belirtilmiştir.
İtiraz yoluna başvuran mahkemede bakılmakta olan dava, Kara KuvvetleriKomutanlığı bünyesinde sivil memur olarak görev yapmakta olan davacının teknikhizmetler sınıfında uygun bir kadroya atanma talebinin reddedilmesi üzerine,görevde yükselme ve unvan değişikliği hakkının elinden alındığı iddiasınailişkindir.
İtiraz konusu kural, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunanveya hizmetten ayrılmış olan sivil memurların 1602 sayılı Askeri Yüksek İdareMahkemesi Kanunu'nun uygulanması açısından asker kişi sayılacağınıdüzenlemektedir. İtiraz yoluna başvuran Mahkemedeki bakılmakta olan dava,itiraz konusu kural nedeniyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülebilecekbir davadır. Dolayısıyla bakılmakta olan dava, itiraz başvurusunda bulunanMahkemenin görev alanına girmemektedir. Buna göre, itiraz yoluna başvuranMahkemede, yöntemine göre açılmış bir dava bulunmadığı gibi kuralın uygulanmasısonucu görevsizlik kararı verilecek olması da bu durumu değiştirmemektedir.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu ibare itiraz başvurusundabulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanacak kural değildir.
İtiraz başvurusunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddigerekir.
IV- SONUÇ
4.7.1972 günlü, 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare MahkemesiKanunu'nun, 25.12.1981 günlü, 2568 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değiştirilen20. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan"...sivil memurlardır."ibaresinin,itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağıbulunmadığından, bu ibareye ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliğinedeniyle REDDİNE, 5.9.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN