ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı: 2013/90
Karar Sayısı : 2013/96
Karar Günü : 12.9.2013
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Ankara 15. İdare Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :15.5.1957 günlü, 6964 sayılıZiraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu'nun 11. maddesinin, 17.9.2004günlü, 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun'un 28. maddesiyle değiştirilen 'Üst üste iki dönem yönetimkurulu başkanlığı yapmış olanlar, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynıgöreve yeniden seçilemezler.' biçimindeki üçüncü fıkrasının Anayasa'nın 2.,6., 13. ve 135. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesiistemidir.
I- OLAY
Üst üste iki dönem Ziraat Odası Yönetim Kurulu Başkanlığı yapandavacının, 2015 yılında yapılacak seçimlerde tekrar aday olmasının mümkün olupolmadığı hususunda tereddütlerin giderilmesi amacıyla yaptığı başvurununTürkiye Ziraat Odaları Birliği tarafından reddedilmesi üzerine, ret işlemininiptali istemiyle açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğukanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
15.5.1957 günlü, 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat OdalarıBirliği Kanunu'nun itiraz konusu kuralı da içeren 11. maddesi şöyledir:
'Madde 11-Oda yönetim kurulu, oda meclisinin dört yıl içinkendi üyeleri arasından seçtiği en az beş en çok yedi üyeden oluşur. Ayrıcaaynı sayıda yedek üye seçilir.
Oda yönetim kurulu, iki yılda bir seçilmiş üyeleri arasından birbaşkan, bir başkan vekili ve bir muhasip üye seçer.
Üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapmış olanlar,aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemezler.'
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Murat ARSLAN tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ve dayanılan Anayasakuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un 'Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi' başlıklı40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurulardaizlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında,bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanunhükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısınavarması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarakAnayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendindede Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında 'iptali istenen kurallarınAnayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvurukararının aslı' sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında iseaçık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itirazbaşvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizingerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde de, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçelikararında, Anayasa'ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa'nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yine İçtüzük'ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerinbulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeyegeçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında iseanılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenineksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
Başvuru kararında, itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 2., 6., 13.ve 135. maddelerine aykırı olduğu belirtilmiş ise de kuralın bu maddelere hangigerekçelerle aykırı olduğunun açıklanmadığı görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itirazbaşvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.
IV- SONUÇ
15.5.1957 günlü, 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat OdalarıBirliği Kanunu'nun 11. maddesinin, 17.9.2004 günlü, 5234 sayılı Bazı Kanun veKanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 28.maddesiyle değiştirilen'Üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapmışolanlar, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemezler.'biçimindekiüçüncü fıkrasının iptaline karar verilmesi istemiyle yapılan itirazbaşvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 12.9.2013 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
Üye
M. Emin KUZ