ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2014/104
Karar Sayısı : 2014/104
Karar Günü : 11.6.2014
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kayseri 5. AileMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 22.11.2001 günlü, 4721sayılı Türk Medenî Kanunu'nun 300. maddesinin üçüncü fıkrasının Anayasa'nın 2.,5., 10., 13., 17., 36., 40. ve 41. maddelerine aykırılığı ileri sürülerekiptaline karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Davacılar vekili tarafından açılan babalık davasında, itirazkonusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
Kanun'un itiraz konusu kuralı da içeren 300. maddesi şöyledir:
"Hak düşürücü süreler
Madde 300- Tanıyanın dava hakkı,iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihtenbaşlayarak bir yıl ve her hâlde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.
İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl veher hâlde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.
Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekledüşer.
Yukarıdaki süreler geçtiği hâlde gecikmeyi haklı kılan sebepvarsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde davaaçılabilir."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, dava dosyası ve ekleri, Raportör Fatma BABAYİĞİT tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasakuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler bakmaktaoldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararnamekurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali içinAnayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca birmahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış vemahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların dao davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları isedavanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunankurallardır.
Bakılmakta olan dava, ergin çocuklar tarafından açılan babalıkdavasıdır. Kanun'un 300. maddesinde "tanımanın iptali" davasıiçin hak düşürücü süreler öngörülmüştür. Maddenin iptali istenilen üçüncüfıkrasında ise çocuk tarafından açılacak tanımanın iptali davasının çocuğunergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşeceği düzenlenmektedir.Bakılmakta olan dava, ergin çocuklar tarafından açılan babalık davası oluptanıma işlemi ya da bu işlemin iptali söz konusu değildir. Bu nedenle,tanımanın iptali davasında çocuğun dava açma süresini düzenleyen söz konusukural bakılmakta olan davada uygulanacak kural değildir.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu fıkranın itiraz başvurusundabulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından,kurala ilişkin itiraz başvurusunun, Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddigerekir.
IV- SONUÇ
22.11.2001 günlü, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun 300.maddesinin üçüncü fıkrasının, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmaktaolduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu fıkraya ilişkinbaşvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 11.6.2014 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN