ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2014/130
Karar Sayısı : 2014/127
Karar Günü : 16.7.2014
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Yahyalı Sulh Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :24.4.1969 günlü, 1163 sayılıKooperatifler Kanunu'nun, 23.1.2008 günlü, 5728 sayılı Kanun'un 340. maddesiyledeğiştirilen ek 2. maddesinin (2) numaralı fıkrasının Anayasa'nın 2. maddesineaykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Kasten yaralama ve yasak olan bıçağı taşımak suçlarından açılankamu davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varanMahkeme, iptali için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
Kanun'un itiraz konusu kuralın da yer aldığı ek 2. maddesişöyledir:
"Ek Madde 2- (Ek: 6/10/1988 - 3476/26 md.; Değişik:23/1/2008-5728/340 md.)
1. 8 inci maddenin üçüncü fıkrasına, 16 ncı maddenin beşincifıkrasına, 56 ncı maddenin altıncı fıkrasına, 59 uncu maddenin dördüncü,altıncı, yedinci ve sekizinci fıkralarına ve 90 ıncı maddenin beşinci fıkrasınaaykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri vememurları üç aydan iki yıla kadar hapis ve elli günden beşyüz güne kadar adlîpara cezası ile cezalandırılırlar.
2. Genel kurulu olağan toplantıya çağırmayan yönetim kuruluüyeleri ile 2 nci maddenin dördüncü fıkrasına, 8 inci maddenin ikincifıkrasına, 16 ncı maddenin birinci fıkrasına, 66 ncı maddenin ikinci fıkrasınave 90 ıncı maddenin üçüncü fıkrasına aykırı hareket eden kooperatif ve üstkuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri altı aya kadar hapis ve otuz günden üçyüzgüne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar.
3. 56 ncı maddenin ikinci ve dördüncü fıkralarına, 66 ve 67 ncimaddeye aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının denetim kuruluüyeleri bir aydan altı aya kadar hapis ve otuz günden üçyüz güne kadar adlîpara cezası ile cezalandırılırlar.
İlgili bakanlık, kooperatifler ve üst kuruluşlarının yönetim vedenetim kurulu üyeleri ile memurları hakkında görevlerine ilişkin olarakişledikleri suçlardan dolayı açılan kamu davalarına katılma talebindebulunabilir."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hasan Mutlu ALTUN tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ile bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un "Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi"başlığını taşıyan 40. maddesinde, Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacakbaşvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında,bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanunhükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısınavarması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarakAnayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; fıkranın (a) bendinde, "iptaliistenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayangerekçeli başvuru kararının aslı" Mahkemeye gönderilecek belgelerarasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekildedayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, AnayasaMahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceğihükme bağlanmıştır.
Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü'nün46. maddesinin (1) numaralıfıkrasında, itiraz başvurusunun mahkemelerce gerekçeli karar ile yapılacağı,fıkranın (a) bendinde itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçeli kararında,Anayasa'yaaykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin Anayasa'nın hangimaddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriylebirlikte açıkça gösterilmesi, (b) bendinde ise yürürlüğü durdurma talebi varsa,yürürlüğün durdurulmaması durumunda doğacak olan telafisi imkânsız zararlarınaçıklanması gerektiği ifade edildikten sonra, 49. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (b) bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvurudaeksikliklerin bulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esasincelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralıfıkrasında da önceki fıkranın (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yolunabaşvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engelolmadığı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçelibaşvuru kararı yazmadan, Anayasa'ya aykırılığın değerlendirilmesi istemiyleitiraz başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ileAnayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin(1) numaralı fıkrasınaaykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılıKanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
IV- SONUÇ
24.4.1969 günlü, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun, 23.1.2008günlü, 5728 sayılı Kanun'un 340. maddesiyle değiştirilen ek 2. maddesinin (2)numaralı fıkrasının iptaline karar verilmesi istemiyle yapılan itirazbaşvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından, esas incelemeye geçilmeksizinREDDİNE, 16.7.2014 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN