ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2014/139
Karar Sayısı : 2015/36
Karar Tarihi : 1.4.2015
R.G. Tarih-Sayı :15.4.2015-29327
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : DanıştayOnuncu Dairesi
İTİRAZIN KONUSU : 3.6.2007tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin (8) numaralıfıkrasına, 13.6.2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanun'un 58. maddesiyle eklenen"Müsteşarlık bu fıkra uyarınca aranacak deneyim ve bu deneyime esasteşkil eden bilginin tespitine ilişkin ölçütleri belirlemeye yetkilidir."cümlesinin Anayasa'nın 2., 36. ve 123. maddelerine aykırılığı ileri sürülerekiptaline karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Davacı tarafından 24.7.2013 tarihli ve 28717 sayılı ResmîGazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte DeğişiklikYapılmasına Dair Yönetmelik'in 5. maddesinde yer alan " Hukukalanında doçent ve üzeri akademik unvana sahip olanlar ile adli yargı hâkimemeklileri sınavdan muaftır." ibaresinin iptali istemiyle açılandavada, anılan Yönetmelik hükmüne dayanak olan itiraz konusu kuralın Anayasa'yaaykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
Kanun'un 30. maddesinin itiraz konusu kuralı da içeren (8)numaralı fıkrası şöyledir:
"Sigorta hakemlerinin;
a) Malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans şirketikurucularında aranan nitelikleri taşıması,
b) En az dört yıllık yüksek okul mezunu olması,
c) Sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıkta en az onyıl deneyimi olması,
gerekir. (Ek cümle: 13/6/2012-6327/58 md.) Müsteşarlık bufıkra uyarınca aranacak deneyim ve bu deneyime esas teşkil eden bilginintespitine ilişkin ölçütleri belirlemeye yetkilidir."
B- Dayanılan ve İlgili Görülen Anayasa Kuralları
Başvuru kararında, Anayasa'nın 2., 36. ve 123. maddelerinedayanılmış, Anayasa'nın 7. maddesi ise ilgili görülmüştür.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Serruh KALELİ,Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ,Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Erdal TERCAN,Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN, M. Emin KUZ ve Hasan Tahsin GÖKCAN'ınkatılımlarıyla 11.9.2014 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyadaeksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE kararverilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Erhan TUTAL tarafındanhazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan veilgili görülen Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Başvuru kararında, yasama yetkisinin Türk Milleti adına TürkiyeBüyük Millet Meclisine ait olduğu, bu yetkinin devredilemeyeceği, yürütmeorganına düzenleme yetkisi veren bir yasa kuralının temel ilkeleri koyması,çerçeveyi çizmesi, sınırsız, belirsiz, geniş bir alanı yürütmenin düzenlemesinebırakmaması gerektiği, oysa itiraz konusu kuralın sigorta hakemlerinde aranacakdeneyim ve bu deneyime esas teşkil edecek bilginin tespitine ilişkin ölçütleribelirleme yetkisini, çerçevesini çizip temel ilkelerini koymaksızın HazineMüsteşarlığına bıraktığı belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 2., 36. ve 123.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un 43. maddesi uyarınca, itiraz konusu kural ilgisi nedeniyleAnayasa'nın 7. maddesi yönünden de incelenmiştir.
Kanun'un 30. maddesinin (8) numaralı fıkrasında, sigortahakemlerinin; malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans şirketikurucularında aranan nitelikleri taşıması, en az dört yıllık yüksek okul mezunuolması ve sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıkta en az on yıldeneyimi olması gerektiği ifade edilmiş; itiraz konusu kural ile de sigortahakemi olabilmek için sigorta hukukunda veya sigortacılıkta sahip olunmasıgereken deneyimin ve bu deneyime esas teşkil eden bilginin tespitine ilişkinölçütlerin belirlenmesi yetkisi Hazine Müsteşarlığına verilmiştir.
Anayasa'nın 7. maddesinde, yasama yetkisininTürkiye Büyük Millet Meclisine ait olduğu ve bu yetkinin devredilemeyeceğiöngörülmüştür. Buna göre, kanun ile düzenlenmesi öngörülen konularda, yürütmeorganına, genel, sınırsız, esasları ve çerçevesi belirsiz bir düzenleme yetkisiverilmesi, yasama yetkisinin devri anlamına geleceğinden Anayasa'nın 7.maddesine aykırı düşer. Ancak, kanunda temel esasların ve çerçeveninbelirlenmesi koşuluyla, uzmanlık ve teknik konulara ilişkin ayrıntılarındüzenlenmesinin yürütmeye bırakılması Anayasa'ya aykırılık oluşturmaz. EsasenAnayasa'nın 8. maddesinde yer alan, "Yürütme yetkisi vegörevi,.Anayasa'ya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir."hükmünün anlamı da budur.
Sigorta, çok çeşitli rizikoları teminat altına alması nedeniyle,hemen hemen toplumun tüm kesimlerini ilgilendiren, teknik ve yaygın birekonomik faaliyetin konusunu teşkil etmektedir. Sigortacılık, ekonomikgelişmeye uzun vadeli fon yaratması ve ülke tasarruf kapasitesini artırmasınedeniyle, aynı zamanda önemli bir finansal hizmet görevini de üstlenmişdurumdadır. Kanun'un gerekçesinde konuyla ilgili olarak, sigorta ettirenlerveya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen tarafarasındaki uyuşmazlıkların adli yargı mekanizmalarıyla çözümlendiği ancak,sigortacılık alanında ihtisas mahkemelerinin olmaması, yargı sürecinin uzunzaman alması ve masraflı olması nedeniyle, sigortalıların bazı uyuşmazlıklardariski üstlenen tarafların haksız da olsa önerdikleri tazminatı kabul etmekdurumunda kaldıkları, bu durumun da sigortalıları mağdur ettiği ve sigortacılıksektörüne duyulan güveni sarstığı belirtilerek, getirilen tahkim sistemi ilesigorta sözleşmesinden doğan tüm uyuşmazlıkların çözümünün amaçlandığı, tahkimsisteminin işleyişe kavuşması ve uygulama alanı bulabilmesi için desigortalıların sistemin tarafsızlığına olan güveninin sağlanması gerektiği, buamaçla sigorta hakemliği müessesesinin tasarlandığı ifade edilmiştir.
Öte yandan, 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığının Teşkilat veGörevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, Hazine Müsteşarlığının, maddedebelirtilen diğer görevler yanında, sigorta sektörüne ilişkin faaliyetleridüzenlemek, uygulamak, uygulamanın izlenmesi ve geliştirilmesine ilişkin esaslarıtespit etmek amacıyla kurulduğu hüküm altına alınmıştır.
Bu bağlamda itiraz konusu kuralla, Hazine Müsteşarlığına sigortasözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların sigorta hukukunda veya sigortacılıktabelirli bir bilgi birikimi ve deneyime sahip kişiler tarafından çözülmesinisağlamak amacıyla verilen yetki, işin özelliğinden kaynaklanan, uzmanlıkgerektiren, teknik konuları içeren, objektif bir düzenleme yetkisidir. Kanunkoyucu, sigorta hakemlerinin; malî güç dışında sigorta şirketi ve reasüransşirketi kurucularında aranan nitelikleri taşıması, en az dört yıllık yüksekokul mezunu olması ve sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıkta en azon yıllık deneyimi olması gerektiğini belirterek, bu kişilerde bulunmasıgereken niteliklerle ilgili asli düzenlemeyi yapmış ve bu şekilde HazineMüsteşarlığına verilen yetkinin çerçevesini belirlemiştir. Buna göre, itirazkonusu kuralla sigorta hakemi olabilmek için sigorta hukukunda veyasigortacılıkta sahip olunması gereken deneyimin ve bu deneyime esas teşkil edenbilginin tespitine ilişkin ölçütlerin belirlenmesi yetkisinin sigorta sektörünüdüzenlemekle görevli kılınan Hazine Müsteşarlığına verilmesi, yasama yetkisinindevri olarak nitelendirilemez.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa'nın 7. maddesineaykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
Kuralın Anayasa'nın 2., 36. ve 123. maddeleriyle ilgisigörülmemiştir.
VI-SONUÇ
3.6.2007 tarihli ve 5684 sayılı SigortacılıkKanunu'nun 30. maddesinin (8) numaralı fıkrasına, 13.6.2012 tarihli ve 6327sayılı Kanun'un 58. maddesiyle eklenen "Müsteşarlık bu fıkrauyarınca aranacak deneyim ve bu deneyime esas teşkil eden bilginin tespitineilişkin ölçütleri belirlemeye yetkilidir." cümlesinin Anayasa'yaaykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 1.4.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA