ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2014/160
Karar Sayısı : 2014/156
Karar Günü : 22.10.2014
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :İstanbul Anadolu 4. İcraHukuk Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :6.1.1982 günlü, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28. maddesinin, 2.7.2012 günlü 6352 sayılıKanun’un 58. maddesiyle değiştirilen (2) ve (6) numaralı fıkralarınınAnayasa’nın 2., 5., 10., 11., 12., 13., 35., 90. ve 138. maddelerine aykırılığıileri sürülerek iptallerine karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Şikâyetçi taraf aleyhine başlatılan icra takibinin iptaliistemiyle açılan davada, itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğuiddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI
Kanun’un itiraz konusukuralları da içeren“Kararların sonuçları”başlıklı28. maddesi şöyledir:
“1. (Değişik:10/6/1994-4001/13 md.) Danıştay, bölge idaremahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasınailişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeyeveya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareyetebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesi’nin10/7/2013 tarihli ve E.: 2012/107 K.: 2013/90 sayılı Kararı ile.)(…) (Ekcümleler: 21/2/2014-6526/18 md.; Değişik üçüncü ve dördüncü cümleler:10/9/2014-6552/97 md.) Ancak, 23/4/1981 tarihli ve 2451 sayılı Bakanlıklar veBağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanuna ekli (1) ve (2) sayılıcetvellerde gösterilen unvanları taşıyan görevler ile farklı atama usullerinetabi olsalar dâhi daire başkanı ve üstü görevlere, sivil memurlar hariç kollukteşkilatlarının kadrolarına; açıktan, naklen veya vekâleten yapılan atama ve bugörevlerden alınma, bu görevlerle ilgili yer değiştirme, görev ve unvandeğişikliği işlemleri hakkında verilen mahkeme kararlarının gereği, ilgilininkazanılmış hak aylık derecesine uygun başka bir kadroya atanması suretiyle ikiyıl içinde yerine getirilir. Bu görevliler hakkındaki mezkur işlemlerinuygulanması, telafisi güç veya imkânsız zararları doğuran hâllerden sayılmaz.(Ek cümle: 10/9/2014-6552/97 md.) Bu fıkranın üçüncü cümlesinde belirtilenişlemlerle ilgili mahkeme kararlarının yerine getirilmemesi ceza soruşturmasıve kovuşturmasına konu edilemez; ancak disiplin hükümleri saklıdır.
2. (Değişik: 2/7/2012 - 6352/58 md.)Konusu belli bir miktarparanın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlüdavalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veyavekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bubildirim tarihinden itibaren, birinci fıkrada belirtilen usul ve esaslarçerçevesinde yatırılır. Birinci fıkrada belirtilen süreler içinde ödemeyapılmaması halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur.
3. Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerikararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idarealeyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davasıaçılabilir.
4. (Değişik: 21/2/2014-6526/18 md.) Mahkeme kararlarının süresiiçinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi hâlinde tazminat davası ancakilgili idare aleyhine açılabilir.
5. Vergi uyuşmazlıklarına ilişkin mahkeme kararlarının idareyetebliğinden sonra bu kararlara göre tespit edilecek vergi, resim, harçlar vebenzeri mali yükümler ile zam ve cezaların miktarı ilgili idarece mükellefebildirilir.
6. (Değişik: 2/7/2012 - 6352/58 md.)Tazminat ve vergi davalarındaidarece, mahkeme kararının tebliğ tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süreye21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun 48 inci maddesine göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacakfaiz ödenir. Ancak mahkeme kararının davacıya tebliği ile banka hesapnumarasının idareye bildirildiği tarih arasında geçecek süre için faiz işlemez.”
III- İLK İNCELEME
Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hamit YELKEN tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları, dayanılan Anayasakuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A- Kanun’un 28. Maddesinin 6352 Sayılı Kanun’un 58. MaddesiyleDeğiştirilen (2) Numaralı Fıkrası İle (6) Numaralı Fıkrasının İkinci Cümlesi
Anayasa’nın “Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde ilerisürülmesi” başlıklı 152. maddesinin son fıkrasında, “AnayasaMahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetedeyayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasayaaykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.”; 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Başvuruyaengel durumlar” başlıklı 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise “Mahkemeninişin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasındanitibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıylaitiraz başvurusu yapılamaz.” hükümlerine yer verilmiştir.
Kanun’un 28. maddesinin, 6352 sayılı Kanun’un 58. maddesiyledeğiştirilen (2)numaralı fıkrası ile (6) numaralı fıkrasının ikinci cümlesineyönelik daha önce yapılan iptal başvurusu, Anayasa Mahkemesinin 4.7.2013 günlü,E.2012/100, K. 2013/84 sayılı kararıyla Anayasa’ya aykırı olmadığı gerekçesiyleesastan reddedilmiş ve bu karar 2.8.2013 günlü, 28726 sayılı Resmî Gazete’deyayımlanmıştır.
Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek,Kanun’un 28.maddesinin, 6352 sayılı Kanun’un 58. maddesiyle değiştirilen (2)numaralıfıkrası ile (6) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin Anayasa’ya aykırıolmadığına karar verildiğinden, bu konuda yeni bir başvurunun yapılabilmesiiçin kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 2.8.2013 tarihinden başlayarakgeçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır.
Bu nedenle, anılan kurallara yönelik itiraz başvurusunun,Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasıgereğince reddine karar verilmesi gerekir.
B- Kanun’un 28. Maddesinin 6352 Sayılı Kanun’un 58. MaddesiyleDeğiştirilen (6) Numaralı Fıkrasının Birinci Cümlesi
6216 sayılı Kanun’un“Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ilerisürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluylayapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1)numaralı fıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacakbir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırıgörmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasınınciddi olduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizilistesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılanfıkranın (a) bendinde de Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında “iptaliistenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayangerekçeli başvuru kararının aslı” sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralıfıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayanitiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde de, itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçelikararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerinbulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeyegeçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında iseanılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenineksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
Başvuru kararında, Kanun’un 28 maddesinin, 6352 sayılı Kanun’un58. maddesiyle değiştirilen itiraz konusu (6) numaralı fıkrasının Anayasa’nın2., 5., 10., 11., 12., 13. 35., 90. ve 138. maddelerine aykırı olduğubelirtilmiş ise de anılan fıkranın sadece ikinci cümlesine ilişkin olarakAnayasa’ya aykırılık gerekçelerine değinilmiş, birinci cümlesine ilişkin olarakherhangi bir Anayasa’ya aykırılık gerekçesine yer verilmemiştir. Dolayısıylaitiraz konusu kurala yönelik yapılan başvuru, yöntemine uygun bir başvuruolarak kabul edilemez.
Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz konusukurala yönelik başvurunun,6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralıfıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.
IV- SONUÇ
6.1.1982 günlü, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28.maddesinin, 2.7.2012 günlü, 6352 sayılı Kanun’un 58. maddesiyle değiştirilen;
A- 1- (2) numaralı fıkrasının,
2- (6) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin,
iptallerine karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun,Anayasa’nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralıfıkrası gereğince REDDİNE,
B- (6) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin iptaline kararverilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esasincelemeye geçilmeksizin REDDİNE,
22.10.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN