Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.2014/163, K.2014/157 Sayılı Karar - 22/10/2014

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2014/163

Karar Sayısı : 2014/157

Karar Günü  : 22.10.2014

R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Ankara 3. İdare Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU :27.1.1967 günlü, 926 sayılıTürk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun ek 17. maddesine, 21.1.2010 günlü,5947 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle eklenen (Ç) fıkrasının Anayasa’nın 10.maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir.

I- OLAY

Gülhane Askeri Tıp Akademisi Komutanlığında sivil memur (hemşire)olarak görev yapan davacının, 5947 sayılı Kanun’un 12. maddesi ile 926 sayılıTürk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’na eklenen ek 17. madde uyarınca sağlıkhizmetleri tazminatı ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkinişlemin iptali istemiyle açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırıolduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI

Kanun’un ek 17. maddesine, 5947 sayılı Kanun’un 12. maddesiyleeklenen (Ç) fıkrası şöyledir:

“Ç) (Ek: 21/1/2010-5947/12 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerikadrolarında bulunan ve aşağıda rütbeleri belirtilen personelden öğretim üyesitabip, öğretim üyesi diş tabibi, uzman tabip, uzman diş tabibi, tabip, diştabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerinegöre uzman olanlara hizalarında gösterilen oranları geçmemek üzere orgeneralaylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarı ile çarpımı sonucu bulunan miktardasağlık hizmetleri tazminatı ayrıca ödenir.

(Ek paragraf:2/1/2014-6514/16 md.) Öğretim üyesi tabip ve öğretimüyesi diş tabipleri için rütbe ve dereceleri itibarıyla belirlenmiş olan sağlıkhizmetleri tazminatı oranları, 100 puan artırılmak suretiyle uygulanır.

Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarında görevli sivil öğretim üyesitabiplere ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan uzmantabip, uzman diş tabibi, tabip ve diş tabiplerine aşağıda belirtilen oranlarıgeçmemek üzere en yüksek devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüttutarı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda sağlık hizmetleri tazminatı ayrıcaödenir.

Sağlık hizmetleri tazminatının oranları ile usul ve esasları,personelin rütbesi, unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, görev yeri veözellikleri, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalarıve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esasalınarak Maliye Bakanlığının görüşü, Genelkurmay Başkanlığının uygun görüşüüzerine Milli Savunma Bakanlığınca belirlenir.

Sağlık hizmetleri tazminatından yararlanan personele,(…)17/11/1983 tarihli ve 2957 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi, 10/6/1985 tarihlive 3225 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ve 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi hükümlerine göre ödeme yapılmaz.”

III- İLK İNCELEME

Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Yunus Emre YILMAZOĞLUtarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları,dayanılan Anayasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonraöncelikle uygulanacakkural, on yıllık süre veyöntemine uygun bir başvuru yapılıp yapılmadığısorunları üzerinde görüşülüp düşünüldü:

A-Kanun’un Ek 17. Maddesine,5947 Sayılı Kanun’un 12. Maddesiyle Eklenen (Ç) Fıkrasının Birinci ve İkinciParagraflarının İncelenmesi

Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinegöre, birdavaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacakbir kanun veya kanun hükmünde kararnameninhükümlerini Anayasa’ya aykırıgörürseveyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısınavarırsa o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak,bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi içinelinde yöntemince açılmış ve görevine giren bir dava bulunması ve iptaliistenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasakuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde vedavayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktebulunan kurallardır.

Başvuru kararında, Kanun’un ek 17. maddesine, 5947 sayılı Kanun’un12. maddesiyle eklenen (Ç) fıkrasının tamamının iptali istenilmektedir.

Fıkranın birinci paragrafında,TürkSilahlı Kuvvetleri kadrolarında bulunan ve rütbeleri belirtilen personeldenöğretim üyesi tabip, öğretim üyesi diş tabibi, uzman tabip, uzman diş tabibi,tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuathükümlerine göre uzman olanlara tabloda gösterilen sağlık hizmetleritazminatının ödeneceği hükme bağlanmıştır. Fıkraya, 6514 sayılı Kanun’un 16.maddesiyleeklenenikinci paragrafta isebirinci paragrafta sayılan kişilerden öğretim üyesi tabip ve öğretim üyesi diştabiplerine ödenecek tazminatın artırımlı olarak uygulanacağı hükmüne yerverilmiştir.

Başvuran mahkemede bakılmakta olan davada davacı,657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre hizmet veren sivil memurstatüsündeki bir hemşire olup kuralın birinci ve ikinci paragrafında sayılanpersonel kapsamında değerlendirilmesi olanaklı değildir.Dolayısıyla,Kanun’un ek 17. maddesine, 5947 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle eklenen (Ç)fıkrasının birinci ve ikinci paragraflarının, bakılmakta olan davada uygulanmaolanağı bulunmadığından, bu paragraflara ilişkin başvurunun Mahkemeninyetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

B- Kanun’un Ek 17. Maddesine, 5947 Sayılı Kanun’un 12. MaddesiyleEklenen (Ç) Fıkrasının Üçüncü ve Dördüncü Paragraflarının İncelenmesi

Anayasa’nın “Anayasaya Aykırılığın Diğer Mahkemelerde İleriSürülmesi” başlığını taşıyan 152. maddesinin son fıkrasında, “AnayasaMahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetedeyayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasayaaykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.” ve 6216 sayılıKanun’un “Başvuruya Engel Durumlar” başlığını taşıyan 41. maddesinin (1)numaralı fıkrasında da “Mahkemenin işin esasına girerek verdiği retkararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanunhükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz.”hükümlerine yer verilmiştir.

Kanun’un ek 17. maddesine, 5947 sayılı Kanun’un 12. maddesiyleeklenen (Ç) fıkrasının,“Türk Silahlı Kuvvetleri”ve“Sağlık hizmetleritazminatının”ibareleri ile başlayan üçüncü ve dördüncü paragraflarınayönelik daha önce yapılan iptal başvurusu, Anayasa Mahkemesinin, 16.7.2010günlü, E.2010/29, K.2010/90 sayılı kararıyla esastan reddedilmiş ve bu karar4.12.2010 günlü, 27775 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Fıkranın üçüncü paragrafında belirtilen personeleödenecek tazminat oranlarına ilişkin tablonun“uzman diş tabibi”başlıklıüçüncü sütunu ve“diş tabibi”başlıklı dördüncü sütununa yönelik itirazbaşvurusu iseAnayasa Mahkemesinin, 17.5.2012 günlü, E.2011/90, K.2012/71 sayılıkararıyla esastan reddedilmiş ve bu karar, 1.1.2013 günlü, 28515 sayılı ResmîGazete’de yayımlanmıştır.

Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerekreddedilen,Kanun’un itiraz konusu ek 17. maddesinin (Ç) fıkrasının üçüncü vedördüncü paragraflarıhakkındayeni bir başvurununyapılabilmesi için ilgili kararların yukarıda anılan Resmî Gazete’deyayımlandıkları tarihlerden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre henüzdolmamıştır.

Fıkranın üçüncü paragrafını izleyen tablonun birinci ve ikincisütunu yönünden daha önce Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek verilmişbir ret kararı bulunmamaktadır. Ancak, “Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarındagörevli sivil öğretim üyesi tabiplere ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununatabi olarak görev yapan uzman tabip, uzman diş tabibi, tabip ve diştabiplerinin”sağlık hizmetleri tazminatından yararlandırılacağını öngörenüçüncü paragraf ile bu kişilere ödenecek tazminat oranlarını gösteren tablo arasındabir bütünlük bulunmaktadır. Dolayısıyla, tabloda sadece üçüncü paragraftadeğinilen personele yer verildiğinden, bir başka ifadeyle üçüncü paragraftasayılmayan kişilere tabloda yer verilmediğinden, sivil memurlara kuralda yerverilmemesinin Anayasa’nın 10. maddesine aykırılık oluşturduğu yönündekiiddianın incelemesinde tablonun birinci ve ikinci sütununun paragraftanbağımsız olarak ele alınmasına olanak bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, Kanun’un ek 17. maddesine,5947 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle eklenen (Ç) fıkrasının üçüncü ve dördüncüparagraflarının iptallerine karar verilmesi istemiyle yapılan itirazbaşvurusunun, Anayasa’nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince reddi gerekir.

C- Kanun’un Ek 17. Maddesine, 5947 Sayılı Kanun’un 12. MaddesiyleEklenen (Ç) Fıkrasının Beşinci Paragrafının İncelenmesi

6216 sayılı Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ilerisürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluylayapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.

Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya bakmaktaolan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varmasıdurumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak AnayasaMahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde deMahkemeye gönderilecek belgeler arasında “iptali istenen kurallarınAnayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvurukararının aslı” sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında iseaçık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itirazbaşvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizingerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde de, itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçelikararında,Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesigerektiği ifade edilmiştir.

Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerinbulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeyegeçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği belirtilmiştir.

Kanun’un ek 17. maddesine, 5947 sayılı Kanun’un12. maddesiyle eklenen (Ç) fıkrasınınbeşinci paragrafında sözkonusu tazminattan yararlanan personele maddede belirtilen kanun hükümlerinegöre ödeme yapılamayacağına ilişkin düzenleme yer almaktadır.

Başvuru kararında,fıkranınbeşinciparagrafının tamamının iptali istenildiği hâlde,Anayasa’nınhangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğuna ilişkin herhangi birgerekçeye yer verilmediği saptanmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendineaykırı olduğu anlaşılanitiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.

IV- SONUÇ

27.7.1967 günlü, 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri PersonelKanunu’nun ek 17. maddesine, 21.1.2010 günlü, 5947 sayılı Kanun’un 12.maddesiyle eklenen (Ç) fıkrasının;

A- 1- Birinci paragrafının,

2- 2.1.2014 günlü, 6514 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle eklenen ikinciparagrafının,

itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davadauygulanma olanağı bulunmadığından, bu paragraflara ilişkin başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,

B- Üçüncü ve dördüncü paragraflarının iptallerine karar verilmesiistemiyle yapılan itiraz başvurusunun, Anayasa’nın 152. maddesinin son fıkrasıve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE,

C- Beşinci paragrafının iptaline karar verilmesi istemiyle yapılanitiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE,

22.10.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 Başkan

Haşim KILIÇ

Başkanvekili

Serruh KALELİ

Başkanvekili

Alparslan ALTAN

Üye

Serdar ÖZGÜLDÜR

Üye

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Zehra Ayla PERKTAŞ

Üye

Recep KÖMÜRCÜ

Üye

Burhan ÜSTÜN

Üye

Engin YILDIRIM

Üye

Nuri NECİPOĞLU

Üye

Hicabi DURSUN

Üye

Celal Mümtaz AKINCI

Üye

Erdal TERCAN

Üye

Muammer TOPAL

Üye

Zühtü ARSLAN

Üye

M. Emin KUZ

Üye

Hasan Tahsin GÖKCAN