ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2014/175
Karar Sayısı : 2014/172
Karar Günü : 13.11.2014
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Eskişehir 1. Sulh CezaHâkimliği
İTİRAZIN KONUSU :4.12.2004 günlü, 5271 sayılıCeza Muhakemesi Kanunu’nun 268. maddesinin (3) numaralı fıkrasının, 18.6.2014günlü, 6545 sayılı Kanun’un 74. maddesiyle değiştirilen (a) ve (b) bentlerininAnayasa’nın 2., 19., 36. ve 37. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptalinekarar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Şüpheli hakkında verilen tutuklama kararına yapılan itirazınincelenmesi sırasında, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısınavaran Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren“İtiraz usulü veinceleme mercileri”başlıklı 268. maddesi şöyledir:
“Madde 268- (1) Hâkim veya mahkemekararına karşı itiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde 35 inci maddeyegöre ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren yedi gün içinde kararı verenmercie verilecek bir dilekçe veya tutanağa geçirilmek koşulu ile zabıt kâtibinebeyanda bulunmak suretiyle yapılır. Tutanakla tespit edilen beyanı ve imzayımahkeme başkanı veya hâkim onaylar. 263 üncü madde hükmü saklıdır.
(2) Kararına itiraz edilen hâkim veya mahkeme, itirazı yerindegörürse kararını düzeltir; yerinde görmezse en çok üç gün içinde, itirazıincelemeye yetkili olan mercie gönderir.
(3) İtirazı incelemeye yetkili merciler aşağıda gösterilmiştir:
a) (Değişik: 18/6/2014-6545/74 md.) Sulh ceza hâkimliğikararlarına yapılan itirazların incelenmesi, o yerde birden fazla sulh cezahâkimliğinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen hâkimliğe; sonnumaralı hâkimlik için bir numaralı hâkimliğe; ağır ceza mahkemesininbulunmadığı yerlerde tek sulh ceza hâkimliği varsa, yargı çevresinde görevyaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine; ağırceza mahkemesinin bulunduğu yerlerde tek sulh ceza hâkimliği varsa, en yakınağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine aittir.
b) (Değişik: 18/6/2014-6545/74 md.) İtiraz üzerine ilk defa sulhceza hâkimliği tarafından verilen tutuklama kararlarına itiraz edilmesidurumunda da (a) bendindeki usul uygulanır. Ancak, ilk tutuklama talebinireddeden sulh ceza hâkimliği, tutuklama kararını itiraz mercii olarakinceleyemez.
c) Asliye ceza mahkemesi hâkimi tarafından verilen kararlarayapılacak itirazların incelenmesi, yargı çevresinde bulundukları ağır cezamahkemesine ve bu mahkeme ile başkanı tarafından verilen kararlar hakkındakiitirazların incelenmesi, o yerde ağır ceza mahkemesinin birden çok dairesininbulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye; son numaralı daireiçin birinci daireye; o yerde ağır ceza mahkemesinin tek dairesi varsa, enyakın ağır ceza mahkemesine aittir.
d) Naip hâkim kararlarına yapılacak itirazların incelenmesi,mensup oldukları ağır ceza mahkemesi başkanına, istinabe olunan mahkemekararlarına karşı yukarıdaki bentlerde belirtilen esaslara göre bulunduklarıyerdeki mahkeme başkanı veya mahkemeye aittir.
e) Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararları ile Yargıtayceza dairelerinin esas mahkeme olarak baktıkları davalarda verdikleri kararlarayapılan itirazlarda; üyenin kararını görevli olduğu dairenin başkanı, dairebaşkanı ile ceza dairesinin kararını numara itibarıyla izleyen ceza dairesi;son numaralı daire söz konusu ise birinci ceza dairesi inceler.”
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Mustafa ÇAL tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ve dayanılan Anayasakuralı ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü:
İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, Kanun’un 268. maddesinin (3) numaralıfıkrasının (a) ve (b) bentlerinin iptalini istemiştir.
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un“Başvuruya engeldurumlar”başlığını taşıyan 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, “İtiraz yoluna başvuran mahkemede itiraz konusukuralın uygulanacağı başka dava dosyalarının bulunması hâlinde, yapılmış olanitiraz başvurusu bu dosyalar için de bekletici mesele sayılır.”denilmiş;40. maddesinin (4) numaralıfıkrasında iseyöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının AnayasaMahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle birliktereddedileceğihüküm altına alınmıştır.
İtiraz yoluna başvuran aynı Mahkeme tarafından,itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka davadosyası kapsamında yapılmış olanitiraz başvurusunun(E.2014/174 sayılı), bakılmakta olan davadosyası için de bekletici mesele sayılması gerekirken, tekrar başvurudabulunulduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (2)numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, Kanun’un 40.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esasincelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
IV- SONUÇ
4.12.2004 günlü, 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanunu’nun 268. maddesinin (3) numaralı fıkrasının, 18.6.2014 günlü, 6545sayılı Kanun’un74. maddesiyle değiştirilen (a) ve (b) bentlerininiptallerinekarar verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin(4) ve 41. maddesinin (2) numaralı fıkraları gereğince yöntemine uygunolmadığından REDDİNE, 13.11.2014 gününde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN