ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2014/182
Karar Sayısı : 2014/185
Karar Günü : 17.12.2014
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Kemalpaşa 2. Asliye HukukMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :4.11.1983 günlü, 2942 sayılıKamulaştırma Kanunu'nun, 24.4.2001 günlü, 4650 sayılı Kanun'un 6. maddesiyledeğiştirilen 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ile üçüncü fıkrasınınAnayasa'nın 35. ve 46. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine kararverilmesi istemidir.
I- OLAY
Kamulaştırmaya (Bedel Tespiti ve Tescil) ilişkin davada, itirazkonusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleriiçin başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI
Kanun'un itiraz konusu kuralları da içeren 11. maddesi şöyledir:
"Madde 11-15 inci madde uyarınca oluşturulacakbilirkişi kurulu, kamulaştırılacak taşınmaz mal veya kaynağın bulunduğu yeremahkeme heyeti ile birlikte giderek, hazır bulunan ilgilileri de dinlediktensonra taşınmaz mal veya kaynağın;
a) Cins ve nevini,
b) Yüzölçümünü.
c) Kıymetini etkileyebilecek bütün nitelik ve unsurlarını ve herunsurun ayrı ayrı değerini,
d) Varsa vergi beyanını,
e) Kamulaştırma tarihindeki resmi makamlarca yapılmış kıymettakdirlerini,
f) Arazilerde, taşınmaz mal veya kaynağın kamulaştırma tarihindekimevkii ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği netgelirini.
g) Arsalarda, kamulaştırılma gününden önceki özel amacı olmayanemsal satışlara göre satış değerini,
h) Yapılarda, resmi birim fiyatları ve yapı maliyet hesaplarını veyıpranma payını,
ı) Bedelin tespitinde etkili olacak diğer objektif ölçüleri,
Esas tutarak düzenleyecekleri raporda bütün bu unsurlarıncevaplarını ayrı ayrı belirtmek suretiyle ve ilgililerin beyanını da dikkatealarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malındeğerini tespit ederler.
Taşınmaz malın değerinin tespitinde, kamulaştırmayı gerektirenimar ve hizmet teşebbüsünün sebep olacağı değer artışları ile ilerisi içindüşünülen kullanma şekillerine göre getireceği kâr dikkate alınmaz.
Kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı tesisinde, bu kamulaştırmasebebiyle taşınmaz mal veya kaynakta meydana gelecek kıymet düşüklüğügerekçeleriyle belirtilir. Bu kıymet düşüklüğü kamulaştırma bedelidir."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Murat ARSLAN tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları ve dayanılanAnayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un "Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi"başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacakbaşvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralıfıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak birkanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesihâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddiolduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesinebağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın(a) bendinde de Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında "iptaliistenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayangerekçeli başvuru kararının aslı" sayılmıştır. Anılan maddenin (4)numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygunolmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeyegeçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının(a) bendinde de, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli kararında,Anayasa'ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin Anayasa'nın hangimaddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriylebirlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yine İçtüzük'ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerinbulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeyegeçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında iseanılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenineksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
Başvuru kararında, Kanun'un 11. maddesinin birinci fıkrasının (f)bendi ile üçüncü fıkrasının iptali istenilmiştir. Yapılan incelemede, itirazyoluna başvuran Mahkemenin, itiraz konusu kurallardan 11. maddenin birincifıkrasının (f) bendinin Anayasa'nın 35. ve 46. maddelerine aykırı olduğunailişkin gerekçeleri ortaya koyduğu hâlde üçüncü fıkranın bu maddelere hanginedenlerle aykırı olduğunu ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkçagöstermediği anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itirazbaşvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.
IV- SONUÇ
4.11.1983 günlü, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun, 24.4.2001günlü, 4650 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle değiştirilen 11. maddesinin birincifıkrasının (f) bendi ile üçüncü fıkrasınıniptallerine karar verilmesi istemiyleyapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE,17.12.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN