ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2014/188
Karar Sayısı : 2014/190
Karar Günü : 17.12.2014
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Ankara 2. İş Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :18.10.2012 günlü, 6356sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun;
1- 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasının,
2- 10.9.2014 günlü, 6552 sayılı Kanun'un 21. maddesiyle eklenen ek1. maddesinin,
Anayasa'nın 2., 10., 51. ve 53. maddeleri aykırılığı ilerisürülerek iptallerine karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
25.7.2014 günlü, 29071 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "6356sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Gereğince İşkollarındaki İşçiSayıları ve Sendikaların Üye Sayılarına İlişkin 2014 Temmuz Ayı İstatistikleriHakkında Tebliğ"inde yer alan konaklama ve eğlence işleri işkolunailişkin istatistiğe yapılan itirazın incelenmesi sırasında, itiraz konusukuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri içinbaşvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
Kanun'un iptali istenen kuralları da içeren 41. ve ek 1. maddelerişöyledir:
"Yetki
MADDE 41-(1) Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en azyüzde birinin üyesi bulunması şartıyla işçi sendikası, toplu iş sözleşmesininkapsamına girecek işyerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdanfazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması hâlinde buişyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.
(2) İşletme toplu iş sözleşmeleri için işyerleri bir bütün olarakdikkate alınır ve yüzde kırk çoğunluk buna göre hesaplanır.
(3) İşletmede birden çok sendikanın yüzde kırk veya fazla üyesininolması durumunda başvuru tarihinde en çok üyeye sahip sendika toplu işsözleşmesi yapmaya yetkilidir.
(4) Bir işveren sendikası, üyesi işverenlere ait işyeri veyaişyerleri, sendika üyesi olmayan bir işveren ise kendi işyeri veya işyerleriiçin toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.
(5) Bir işkolunda çalışan işçilerin yüzde birinin tespitindeBakanlıkça her yıl ocak ve temmuz aylarında yayımlanan istatistikler esasalınır. Bu istatistiklerde her bir işkolundaki toplam işçi sayısı ileişkollarındaki sendikaların üye sayıları yer alır. Yayımlanan istatistik, topluiş sözleşmesi ve diğer işlemler için yeni istatistik yayımlanıncaya kadargeçerlidir. Yetki belgesi almak üzere başvuran veya yetki belgesi alan işçisendikasının yetkisini daha sonra yayımlanacak istatistikler etkilemez.
(6) Yayımından itibaren on beş gün içinde itiraz edilmeyenistatistik kesinleşir. İstatistiğin gerçeğe uymadığı gerekçesiyle bu süreiçinde Ankara İş Mahkemesine başvurulabilir. Mahkeme bu itirazı on beş güniçinde sonuçlandırır. Mahkemece verilen karar, ilgililerce veya Bakanlıkçatemyiz edilebilir. Yargıtay temyiz talebini on beş gün içinde kesin olarakkarara bağlar.
(7) Bakanlık, yetkili sendikanın belirlenmesinde veistatistiklerin düzenlenmesinde kendisine gönderilen üyelik ve üyeliktençekilme bildirimleri ile Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan işçi bildirimleriniesas alır.
EK MADDE 1- (Ek: 10/9/2014-6552/21 md.)
41 inci maddenin birinci ve beşinci fıkraları ile 43 üncü maddeninikinci ve dördüncü fıkralarında yer alan kurulu bulunduğu işkolunda en az yüzdebir üye şartı, Ekonomik ve Sosyal Konseye üye konfederasyonlara üye olmayanişçi sendikaları için yüzde üç olarak uygulanır."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ayhan KILIÇ tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları ve dayanılanAnayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un "Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi"başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacakbaşvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.
Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya bakmaktaolan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varmasıdurumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesinegöndereceği belirtilmiş; anılan fıkranın (a) bendinde Anayasa Mahkemesinegönderilecek belgeler arasında,"İptali istenen kuralların Anayasanınhangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararınınaslı"da sayılırken, aynı zamanda başvuru kararının Anayasa'yaaykırılık gerekçelerini içermesi gerektiği de vurgulanmıştır.
Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekildedayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, AnayasaMahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceğihükme bağlanmıştır.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasında da itiraz yoluna başvuran mahkemenin itiraz konusu kuralınAnayasa'nın hangi maddelerine aykırı olduğuna ilişkin gerekçelerini başvurukararında açıklaması gerektiği ifade edilmiştir.
Yine İçtüzük'ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerinbulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeyegeçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında iseanılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran Mahkemenineksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
Başvuru kararında, itiraz konusu kuralların Anayasa'nın 2., 10.,51. ve 53. maddelerine aykırı olduğu belirtilmiş, ancak hangi gerekçelerleAnayasa'nın anılan maddelerine aykırı olduğu hususu açıklanmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ileAnayasaMahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasınaaykırıolduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4)numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmaması nedeniyle esas incelemeyegeçilmeksizin reddi gerekir.
IV- SONUÇ
18.10.2012günlü, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş SözleşmesiKanunu'nun;
A- 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasının,
B- 10.9.2014 günlü, 6552 sayılı Kanun'un 21. maddesiyle eklenen ek1. maddesinin,
iptallerine karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun,6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 17.12.2014 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN