ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2014/183
Karar Sayısı : 2015/122
Karar Tarihi : 30.12.2015
R.G. Tarih-Sayı : 13.1.2016 –29592
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 1. VergiMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 31.12.1960 tarihli ve 193sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesine, 12.6.2002 tarihli ve 4761 sayılıKanun'un 2. maddesiyle eklenen sekizinci fıkranın, Anayasa'nın 2., 35. ve 73.maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: İhtirazî kayıtla verilen gelir vergisi (stopaj)beyannamesine dayanılarak yapılan tahakkukun iptali ve ödenen tutarın iadesitalebiyle açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğukanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
l- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ
193 sayılı Kanun'un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 94.maddesi şöyledir:
"Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sairkurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek vevakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçekgelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, ziraikazançlarını bilanço veya zırai işletme hesabı esasına göre tespit edençiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil)nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerinemahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.
1. Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olupücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncümaddelere göre,
2. Yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icraedenlere yapılan ödemelerden (Noterlere serbest meslek faaliyetlerinden dolayıyapılan ödemeler hariç);
a) 18 inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıylayapılan ödemelerden,
b) Diğerlerinden,
3. 42 nci madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleriyapanlara (kurumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden,
4. Dar mükellefiyete tabi olanlara, telif ve patent haklarınınsatışı dolayısıyla yapılan ödemelerden,
5. a) 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığıyapılan ödemelerden,
b) Vakıflar (mazbut vakıflar hariç) ve derneklere aitgayrimenkullerin kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden,
c) Kooperatiflere ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığındabunlara yapılan kira ödemelerinden,
d) Yabancı devletlere, yabancı kamu idare ve kuruluşları ileuluslararası kuruluşlara ait diplomatik statüsü bulunmayan gayrimenkullerinkiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden,
6. a) Dağıtılsın veya dağıtılmasın Kurumlar Vergisi Kanununun 8inci maddesinin 4 numaralı bendinin;
i) (a), (c) ve (d) bentlerinde yazılı kazançlardan,
ii) (b) alt bendinde yazılı kazançlardan,
b) i) Tam mükellef kurumlar tarafından; tam mükellef gerçekkişilere, gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayanlara ve bu vergilerdenmuaf olanlara dağıtılan, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3)numaralı bentlerinde yazılı kâr paylarından (kârın sermayeye eklenmesi kârdağıtımı sayılmaz.),
ii) Tam mükellef kurumlar tarafından; dar mükellef gerçekkişilere, dar mükellef kurumlara (Türkiye'de bir işyeri veya daimi temsilciaracılığıyla kâr payı elde edenler hariç) ve gelir ve kurumlar vergisinden muafolan dar mükelleflere dağıtılan, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (1), (2) ve(3) numaralı bentlerinde yazılı kâr paylarından (Kârın sermayeye eklenmesi kârdağıtımı sayılmaz.),
iii) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (4) numaralı bendindeyazılı menkul sermaye iradının ana merkeze aktarılan tutarı üzerinden,
c) (Ek: 22/7/1998 - 4369/48 md.; Mülga: 25/12/2003-5035/49 md.)
7. 75 inci maddenin ikinci fıkrasının 5 numaralı bendinde yazılımenkul sermaye iratlarından (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar, BakanlarKurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu menfaatine yararlı derneklerile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri vebunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibivergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek vevakıflar ile tam mükellef kurumlara ödenenler dahil),
a) Devlet tahvili faizlerinden,
b) Hazine bonosu faizlerinden,
c) Toplu Konut İdaresi, 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı KamuFinansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanuna göre kurulan varlıkkiralama şirketleri ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetleresağlanan gelirlerden,
d) Nama yazılı tahvil faizlerinden,
e) Hamiline yazılı tahvil faizlerinden,
f) İpotek finansmanı kuruluşları ve konut finansmanı kuruluşlarıtarafından ihraç edilen ipotekli sermaye piyasası araçlarından elde edilen kârpayı ve faiz gelirlerinden,
g) Diğerlerinden,
8. Mevduat faizlerinden (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar,Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu menfaatine yararlıdernekler ile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslekörgütleri ve bunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardımsandıkları gibi vergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenlerhariç, dernek ve vakıflar ile tam mükellef kurumlara ödenenler dahil)
a) Döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizler ile özel finanskurumlarınca döviz katılma hesaplarına ödenen kar paylarından,
b) Nama yazılı mevduat hesaplarına yürütülen faizlerden,
c) Hamiline yazılı mevduat hesaplarına yürütülen faizlerden,
d) Diğerlerinden,
9) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının 12 numaralı bendinde yeralan menkul sermaye iratlarından (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar, BakanlarKurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu menfaatine yararlı derneklerile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri vebunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibivergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek vevakıflar ile tam mükellef kurumlara ödenenler dahil).
a) Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kâr paylarından,
b) Kâr ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kârpaylarından,
c) Özel finans kurumlarınca kâr ve zarara katılma hesabıkarşılığında ödenen kâr paylarından,
10. a) Başbayiler hariç olmak üzere, 14/3/2007 tarihli ve 5602sayılı Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların DüzenlenmesiHakkında Kanunda tanımlanan şans oyunlarına ilişkin olarak; bilet, kupon vebenzerlerini satanlara, düzenlenen her türlü bahis ve şans oyunlarınınoynatılmasına aracılık edenlere, diğer kişilerce çıkartılan bu niteliktekibiletleri satanlara yapılan komisyon, prim ve benzeri ödemelerden,
b) 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna göre gerçekve tüzel kişilerin mallarını iş akdi ile bağlı olmaksızın bunlar adına kapıkapı dolaşmak suretiyle tüketiciye satanlara bu faaliyetleriyle ilgili olarakyapılan komisyon, prim ve benzeri ödemelerden,
11. Çiftçilerden satın alınan zirai mahsüller ve hizmetler içinyapılan ödemelerden;
a) Hayvanlar ve bunların mahsulleri ile kara ve su avcılığımahsülleri için,
b) Diğer zirai mahsuller için,
c) Ziraai faaliyet kapsamında ifa edilen hizmetler için,
d) Çiftçilere yapılan doğrudan gelir destekli ve alternatif ürünödemeleri için,
12. PTT acenteliği yapanlara,bu faaliyetleri nedeniyle ödenenkomisyon bedeli üzerinden,
13. Esnaf muaflığından yararlananlara mal ve hizmet alımlarıkarşılığında yapılan ödemelerden,
14. 75 inci maddenin ikinci fıkrasının 14 numaralı bendinde yeralan menkul sermaye iratlarından (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar, BakanlarKurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu menfaatine yararlı derneklerile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri vebunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibivergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek vevakıflar ile tam mükellef kurumlara ödenenler dahil)
15. a) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (15) numaralı bendinin(a) alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından
b) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (15) numaralı bendinin (b)alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından
c) (Mülga: 13/6/2012-6327/9 md.)
16. a) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (16) numaralı bendinin(a) alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından,
b) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (16) numaralı bendinin (b)alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından,
c) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (16) numaralı bendinin (c)alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından,
17. 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (17) numaralı bendikapsamındaki menkul sermaye iratlarından,
% 25 vergi tevkifatı yapılır.
Vergilendirme rejiminin, Türk vergi sisteminin sahip olduğuvergilendirme kapasitesi ile en az aynı düzeyde bir vergilendirme imkânısağlayıp sağlamadığı ve bilgi değişiminde bulunup bulunmadığı hususu da gözönünde bulundurulmak suretiyle, Bakanlar Kurulunca ilan edilecek ülkelerde yerleşikveya faaliyette bulunanlara (Türkiye'de yerleşik olanların bu ülkelerde bulunanişyerleri dahil) nakden veya hesaben yapılan veya tahakkuk ettirilen her türlüödemeler üzerinden, bu ödemelerin verginin konusuna girip girmediğine veyaödeme yapılanın mükellef olup olmadığına bakılmaksızın % 30 oranında vergikesintisi yapılır. Emsaline uygun fiyatlarla satın alınan mal ve iştirakhisseleri için yapılan ödemeler, emsaline uygun fiyatlarla, deniz ve havaulaştırma araçlarının kiralanması için yapılan ödemeler ile yapılan işintamamlanabilmesi bakımından zorunluluk arz eden geçiş ücreti, liman ücreti gibiödemeler üzerinden yapılacak kesinti oranını; her bir ödeme türü, faaliyetkonusu ya da sektör itibarıyla ayrı ayrı belirlemeye, sıfıra kadar indirmeyeveya kanunî seviyesine kadar getirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Yurtdışındaki finans kuruluşlarından temin edilen borçlanmalara ilişkin anapara,faiz ve kâr payı ödemeleri ile sigorta ve reasürans ödemeleri üzerinden bufıkra uyarınca vergi kesintisi yapılmaz.
Tüccar, serbest meslek erbabı ve çiftçilerin yukarıdaki hükümleregöre yapacakları tevkifat; ticari, mesleki ve zirai işleriyle ilgiliödemelerine münhasırdır.
Yukarıdaki bentlerde yazılı vergi tevkifatının yapılmasında 96 ncımadde hükmü göz önünde tutulur.
Bu maddenin (6) numaralı bendinin (a) alt bendine göre üzerindenvergi tevfikatı yapılan kurum kazancından kar payı alanlara, tevkif suretiylealınan vergi red ve iade olunmaz. Bakanlar Kurulu, bu maddede yer alan tevkifatnispetini, her bir ödeme ve gelir için ayrı ayrı sıfıra kadar indirmeye veyabir katına kadar artırmak suretiyle yeniden tespit etmeye yetkilidir. Bu yetki;
- Tam ve dar mükellefler ile gerçek ve tüzel kişiler itibariyle,
- 6, 7, 8, 9 ve 17 numaralı bentlerde yer alan kazanç veiratlardan; mevduat veya menkul kıymetin vadesi, menkul kıymetlerin türleri ilebankalar ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan aracı kurumlararasındaki borsa para piyasasında değerlendirilen paralara ödenen faizler için,
- 6 numaralı bendin (b) alt bendinde yer alan menkul sermayeiratları kapsamına giren Devlet tahvili, Hazine bonosu faizleri ve Toplu Konutİdaresi ile Kamu Ortaklığı idaresince çıkartılan menkul kıymetlerin gelirlerineisabet eden kısım için (bu kısım, bu faiz ve gelirlerin toplam kurum hasılatıiçindeki payına göre hesaplanır),
-11 numaralı bent gereğince zirai mahsul bedelleri üzerindenyapılacak vergi tevkifatında, zirai mahsulün ticaret borsalarında tescilettirilerek satılıp satılmadığına veya destekleme kapsamında alım yapankurumlar ile diğerlerine, zirai faaliyet kapsamında ifa edilen hizmetler içinde faaliyetin türü ve niteliğine, münhasıran zirai alet ve makinalarla verilenhizmetlere veya zirai işletmenin başka kişilerin işlerinde kullandırılmaksuretiyle yapılmasına göre,
- 13 numaralı bentte yer alan ödemelerde ödeme yapılan kişilerinmükellef olup olmadıklarına, ödemenin konusunun emtia veya hizmet alımı, emtiave hizmet alımının birlikte olmasına, iş grupları, iş nevileri, sektörler veemtia gruplarına göre,
-Birinci fıkranın (15) ve (16) numaralı bentlerinde yer alanmenkul sermaye iratlarından; prim ve katkı paylarının, ücretin safi tutarı ileticari kazancın tespitinde veya diğer gelir unsurlarına ilişkin gelir vergisimatrahının tespitinde indirim konusu yapılıp yapılmadığına, indirim konusuyapılması halinde indirime esas süreye, Devlet katkısı elde edilip edilmediğineveya Devlet katkısı elde edilen süreye, sigortalı ve katılımcıların kalışsürelerine ve ayrılma biçimlerine göre,
Farklı oranlar tespit edilmek suretiyle de kullanılabilir.
Bakanlar Kurulu, bu maddede yer alan tevkifat nispetini, kara,deniz ve hava ulaştırması işiyle iştigal eden dar mükellefler için, ülkeleritibariyle ve karşılıklı olmak şartıyla, ayrı ayrı veya topluca sıfıra kadarindirmeye veya bir katına kadar artırmak suretiyle yeniden tespit etmeyeyetkilidir.
Maliye Bakanlığı, vergiye tâbi işlemlere taraf veya aracı olanlarıverginin ödenmesinden sorumlu tutabilir."
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca SerruhKALELİ, Alparslan ALTAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, RecepKÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, CelalMümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN, M. Emin KUZ ve HasanTahsin GÖKCAN'ın katılımlarıyla 17.12.2014 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesineOYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
2. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Evren ALTAY tarafındanhazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmü, dayanılanAnayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A- İtirazın Gerekçesi
3. Başvuru kararında özetle, Anayasa'da vergi yükümlülüğüneilişkin düzenlemelerin kanunla yapılmasının öngörüldüğü, vergi sorumlusunun dayeri geldiği zaman asıl borçlunun yerine geçip vergiyi ödemek zorunda olmasınedeniyle söz konusu kanunilik ilkesinin vergi yükümlülüğünün yanı sıravergi sorumluluğunu da kapsadığı, Gelir Vergisi Kanununda tevkifat yapmayamecbur olanlar sayma yoluyla belirtilmiş iken itiraz konusu kuralla vergisorumluluğunun kapsamının idarece genişletilebilmesine olanak tanınmasınınhukuk devletinin en önemli ilkelerinden biri olan hukuki güvenlik ilkesineaykırı olduğu belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 2., 35. ve 73. maddelerineaykırı olduğu ileri sürülmüştür.
B- Anayasa'ya Aykırılık Sorunu
4. İtiraz konusu kuralla, Maliye Bakanlığının, vergiye tâbiişlemlere taraf veya aracı olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceğibelirtilmiştir.
5. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devletinin temel ilkeleri arasında "hukukigüvenlik" ve "belirlilik" ilkeleri yeralmaktadır. Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukukigüvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylemve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yasal düzenlemelerindebu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Belirlilik ilkesi ise yalnızca yasal belirliliği değil, daha geniş anlamdahukuki belirliliği ifade etmektedir. Yasal düzenlemeye dayanarak erişilebilir,bilinebilir ve öngörülebilir olma gibi niteliksel gereklilikleri karşılamasıkoşuluyla, mahkeme içtihatları ve yürütmenin düzenleyici işlemleri ile dehukuki belirlilik sağlanabilir. Hukuki belirlilik ilkesinde asıl olan, birhukuk normunun uygulanmasıyla ortaya çıkacak sonuçların o hukuk düzenindeöngörülebilir olmasıdır.
6. Anayasa'nın 73. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Vergi,resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veyakaldırılır." denilerek verginin kanuniliği ilkesi belirtilmiştir. Builke takdire dayalı keyfi uygulamaları önleyecek sınırlamaların kanunda yeralmasını gerektirmekte ve vergi yükümlülüğüne ilişkin düzenlemelerin konulması,değiştirilmesi veya kaldırılmasının kanun ile yapılmasını zorunlu kılmaktadır.
7. Vergi ve malî yükümlülüklerin kanunla konulmasını öngören73. madde, malî yükümlülüğün yalnızca yasa ile konulabileceği ve yasanın hiçbirşekilde bu konuda yürütme organını ve idareyi yetkili kılamayacağıanlamındadır. Bireylerin sosyal ve ekonomikdurumlarını etkileyecek keyfi uygulamalara neden olmaması için,vergilendirmede, vergiyi doğuran olayın ve vergilerin matrah ve oranlarının,yukarı ve aşağı sınırlarının, tarh ve tahakkuklarının, tahsil usullerinin,yaptırımlarının ve zamanaşımı gibi belli başlı temel ögelerinin kanunlarla belirlenmesigerekir. Ancak, kanun ile her konuyu bütün kapsam ve ayrıntılarıyladüzenlemenin olanaklı bulunmadığı durumlarda çerçevesi çizilerek bu sınırlariçinde kalmak koşuluyla uygulamaya ilişkin konularda yürütme organınaaçıklayıcı ve tamamlayıcı nitelikte düzenleyici idari işlem yapma yetkisiverilebilir.
8. Vergi hukukunda, Devletinvergi alacağının doğması için, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesigerekmektedir. Vergiyi doğuran olay Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinde, "Vergialacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukukidurumun tekemmülü ile doğar. Vergi alacağı mükellef bakımından vergi borcunuteşkil eder." biçiminde tanımlanmıştır.
9. Vergiyi doğuran olay, vergi yükümlüsünü (mükellefini) belirler.Vergiyi doğuran olay kendi kişiliğinde gerçekleşen ve malvarlığından vergiborcunu ödemek zorunda olan kişi, verginin yükümlüsüdür. Vergi Usul Kanunu'nun8. maddesinde "Mükellef", "vergi kanunlarına görekendisine vergi borcu terettüb eden gerçek veya tüzel kişi", "vergisorumlusu" ise "verginin ödenmesi bakımından, alacaklıvergi dairesine karşı muhatap olan kişi" olarak tanımlanmıştır.Vergi yükümlüleri, vergilendirme ile ilgili ödevlerini kendi vergi borcu içinyerine getirmekte iken vergi sorumluları, başkasının vergi borcu için bugörevleri kanunlar gereği yerine getirmektedirler.
10. Vergilerin zamanında ödenmesini ve kamu alacağının güvencealtına alınmasını sağlamaya yönelik bir kurum olan "vergisorumluluğu", vergi türünün özelliği de gözetilerek değişik kanunlardafarklı şekillerde öngörülmüştür. İtiraz konusu kuralın yer aldığı Gelir VergisiKanunu'nda kaynaktan kesinti yapılması suretiyle verginin ödenmesi esası kabuledilmiş, kesinti yapmakla yükümlü kılınanlar "vergisorumlusu" sayılmışlardır.
11. Kanun'un 94. maddesininbirinci fıkrasında, kamu idare ve müesseselerinin, iktisadi kamumüesseselerinin, sair kurumların, ticaret şirketlerinin, iş ortaklıklarının,derneklerin, vakıfların, dernek ve vakıfların iktisadi işletmelerinin,kooperatiflerin, yatırım fonu yönetenlerin, gerçek gelirlerini beyan etmeyemecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabının, zirai kazançlarını bilançoveya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçilerin fıkrada bentlerhalinde sayılan ödemeleri nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkaksahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur olduklarıbelirtilmek suretiyle bu kişi ve kuruluşlar gelir vergisi yönünden "vergisorumlusu" olarak kabul edilmişlerdir. Vergi sorumlularının,istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburoldukları ödemeler de fıkra içinde yer alan onyedi bentte ayrıntılı bir şekildebelirtilmiştir.
12. İtiraz konusu kuralla Maliye Bakanlığına verilen, vergiye tâbiişlemlere taraf veya aracı olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabilmeyetkisi, sınırsız bir yetki olmayıp Kanun'un 94. maddesi kapsamında elealınması gereken ve maddede belirtilen vergiye tabi işlemler yönünden geçerliolan bir yetkidir. Söz konusu yetkinin, maddede vergi sorumlusu olaraköngörülen kişi ve kuruluşlarda değişiklik yapılabilmesini mümkün kılmadığı, buyetkinin Maliye Bakanlığına verilmesiyle mevcut vergi sorumlusu kişi vekuruluşların kapsamı bakımından ortaya çıkabilecek belirsizlikleringiderilmesinin ve bu kapsamda bunlara ek olarak yeni vergi sorumlularınınbelirlenebilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.
13. Gelir vergisinde vergi sorumluluğuna ilişkin temeldüzenlemelere Kanun'un 94. maddesinde yer verildikten sonra, Maliye Bakanlığınabu çerçevede ve yukarıda belirtildiği üzere sınırlı ve istisnai nitelikte biryetki verilmesi, verginin kanuniliği ilkesine aykırılık oluşturmamaktadır.
14. Maliye Bakanlığının, itiraz konusu kuralla verilen yetkiyidüzenleyici işlemlerle kullanacağı kuşkusuzdur. Söz konusu düzenleyiciişlemlerin Resmî Gazetede yayımlanacak olmaları nedeniyle de gelir vergisinetâbi işlemlere taraf veya aracı olanların vergi sorumluluğuna ilişkindüzenlemelerden önceden haberdar olmaları sağlanacağından, ilgililerin uymaklayükümlü oldukları kuralların öngörülemezliğinden ya da belirsizliğinden sözedilebilmesi de olanaklı değildir.
15. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2. ve 73. maddelerineaykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.
16. Kuralın, Anayasa'nın 35. maddesi ile ilgisi görülmemiştir.
IV- HÜKÜM
31.12.1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 94.maddesine, 12.6.2002 tarihli ve 4761 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle eklenen sekizinci fıkranınAnayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 30.12.2015 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Alparslan ALTAN
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ