ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2014/24
Karar Sayısı : 2014/122
Karar Günü : 3.7.2014
R.G. Tarih-Sayı :12.12.2014-29203
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : AskeriYüksek İdare Mahkemesi Birinci Dairesi
İTİRAZIN KONUSU : 31.1.2013günlü, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu’nun geçici 1.maddesinin (4) numaralı fıkrasının son cümlesinin Anayasa’nın 2. ve 7.maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Kara Kuvvetleri Komutanlığında görev yapmakta iken ayırma işleminetabi tutulan ilgilinin, anılan işlemin iptali için açtığı davada, itiraz konusukuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ
A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı
Kanun’un itiraz konusu cümleyi de içeren geçici 1. maddesişöyledir:
“Geçiş dönemi
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihte yerine getirilmekte olan oda ve göz hapsi cezalarınıninfazına derhâl son verilir.
(2) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; disiplin mahkemelerindebulunan ve kararı kesinleşmemiş dosyalar otuz gün içinde disiplin amirine iadeedilir. Disiplin amiri, bu Kanun hükümleri çerçevesinde yeniden değerlendirmeyapar. Bu kapsamda yapılacak değerlendirmeler açısından zamanaşımı, fiilin 477sayılı Kanun uyarınca tabi olduğu zamanaşımı süresini aşamaz.
(3) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte devam etmekte olandisiplin soruşturmaları hakkında bu Kanun hükümleri uygulanır.
(4) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte kurulu bulunan disiplinmahkemeleri, 49 uncu maddede öngörülen yönetmelik yürürlüğe girinceye kadardisiplin kurulu olarak bu Kanun hükümlerine göre faaliyetlerine devameder. Söz konusu yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar 926 sayılıKanunun, bu Kanunun 45 inci maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi ileyürürlükten kaldırılan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.”
B- Dayanılan Anayasa Kuralları
Başvuru kararında, Anayasa’nın 2. ve 7. maddelerine dayanılmıştır.
IV- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Haşim KILIÇ, SerruhKALELİ, Alparslan ALTAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra AylaPERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, HicabiDURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN veM. Emin KUZ’un katılımlarıyla 18.2.2014 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesineOYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ömer DURAN tarafındanhazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılanAnayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Başvuru kararında, hukuki belirlilik ilkesine göre toplum yaşamınıbelirleyen hukuk kurallarının açık, belli ve uygulanabilir olmasının gerektiği,yasama yetkisinin devredilemeyeceği, itiraz konusu kural ile Kanun’un birmaddesinin yürürlüğe girmesinin yürütme organına verilen yönetmelik çıkarmayetkisi ile mümkün hâle getirildiği, bu durumun ise yasama yetkisinin devrianlamına geleceği belirtilerek kuralın, Anayasa’nın 2. ve 7. maddelerine aykırıolduğu ileri sürülmüştür.
İtiraz konusu kural, Kanun’un 49. maddesi gereğince Millî SavunmaBakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken çıkarılacak olan yönetmelikyürürlüğe girinceye kadar, Kanun’un 45. maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendiile yürürlükten kaldırılan 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri PersonelKanunu’nun 50. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve 94. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendinde yer alan, disiplinsizlik ve ahlaki durumnedeniyle silahlı kuvvetlerden ayırma cezasını düzenleyen hükümlerin uygulanmasınadevam olunacağını düzenlemektedir.
Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem veişlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyupgüçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirereksürdüren, hukuk güvenliğini sağlayan, bütün etkinliklerinde hukuka veAnayasa'ya uyan, işlem ve eylemleri bağımsız yargı denetimine bağlı olandevlettir.
Hukuk devletinin olmazsa olmaz ilkelerinden biri belirliliktir.Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup bireyin, kanundan,belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksalyaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisiniverdiğini bilmesini zorunlu kılmaktadır. Birey ancak bu durumda kendisine düşenyükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını ayarlar.
Kanun koyucunun bir kanunun yürürlüğe girmesini belli bir tariheveya belli bir işlem yapılmasına bağladığı durumlarda belirsiz bir durumdan sözedilemez. Zira anılan tarih geldiğinde ya da bağlanılan işlem gerçekleştiğindeyeni düzenleme yürürlüğe girecek olup söz konusu hâllerin gerçekleşmediğidurumlarda ise eski düzenleme yürürlüğünü devam ettirecektir. Bu bakımdanilgililer açısından herhangi bir uyuşmazlık durumunda hangi kuralınuygulanacağı yönünden bir tereddüt bulunmamaktadır. Dolayısıyla itiraz konusukuralın belirlilik ilkesiyle çelişen bir yönü bulunmamaktadır.
Anayasa’nın 7. maddesinde ise “Yasama yetkisi Türk Milletiadına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.”denilmektedir. Buna göre, Anayasa’da kanun ile düzenlenmesi öngörülen konulardayürütme organına genel ve sınırları belirsiz bir düzenleme yetkisinin verilmesiolanaklı değildir.
Diğer yandan bir düzenleyici işlem; mevcut kanun hükümlerinideğiştirmek ve ortadan kaldırmamakla birlikte, hakkında kanuni düzenlemebulunmayan bir konuyu asli, yani ilk elden ya da doğrudan doğruya düzenliyorsa,yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine aykırılık oluşturuyor demektir.Bununla birlikte, yasama organının asli kuralları koymakla yetinerek, tali veuygulayıcı kuralları düzenleyici işlemlere bırakması mümkündür.
İtiraz konusu kural ile getirilen düzenleme, esasları belirlenmiş,çerçevesi çizilmiş, sınırları kanun koyucu tarafından düzenlenmiş olan Kanunhükmünün yürürlüğe gireceği zamanın belirlenmesine ilişkindir. Kaldı ki budurum, yeni kanunun uygulanma şekli için çıkarılması mecburi olan yönetmeliğinhazırlanmasının belli bir süre almasından kaynaklanmaktadır. Burada her nekadar yönetmeliğin yayımlanmasının belirli bir süreye bağlanmadığı ve budurumun belirsizlik oluşturacağı ileri sürülebilecek ise de yönetmelikyürürlüğe girinceye kadar olan dönemde bir boşluk söz konusu olmayıp hem öncekidönemde hem de sonraki dönemde kişiler için uygulanacak olan düzenlemeler kanunile yapılmış düzenlemelerdir. Kanun koyucunun, geçiş döneminde diğer hükümlerihenüz yürürlükten kaldırmadığı dolayısıyla iradesini bu şekilde koruduğugerçeği göz önüne alındığında yasama yetkisinin devrinden ve belirsizlikten sözedilemez.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2. ve 7.maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.
VI- SONUÇ
31.1.2013 günlü, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri DisiplinKanunu’nun geçici 1. maddesinin (4) numaralı fıkrasının soncümlesinin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 3.7.2014gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN