ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2014/44
Karar Sayısı : 2014/47
Karar Günü : 13.3.2014
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Kaman Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 1-13.12.2004 günlü, 5275sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 14. maddesinin(4) numaralı fıkrasının,
2-Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği'nin 8. maddesinin (2)numaralı fıkrasının (b) bendinin,
Anayasa'nın 38. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptallerinekarar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Hükümlünün, açık ceza infaz kurumuna ayrılma talebi üzerine açılandavada, itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varanMahkeme, iptalleri için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
5275 sayılı Kanun'un 14. maddesinin itiraz konusu (4) numaralıfıkrası şöyledir:
"Açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerdenkınamadan başka bir disiplin cezası alanlar ve hükümlü oldukları suçtan başkabir fiilden dolayı haklarında tutuklama kararı veya soruşturma konusu olansuçun kanunda öngörülen cezasının üst sınırı yedi yıldan az olmayan bir başkasuçtan soruşturması veya böyle bir suçtan tutuksuz yargılaması devam etmekteolanlar ile yaş, sağlık durumu, bedensel veya zihinsel yetenekleri bakımındançalışma koşullarına uyum sağlayamayacakları saptananlar, kurum yönetimkurulunun kararı ile kapalı ceza infaz kurumlarına geri gönderilirler. Bukarar, infaz hâkiminin onayına sunulur."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ayşegül ATALAY tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasakuralı ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü:
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un "Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi"başlıklı 40. maddesinde, Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacakbaşvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında,bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanunhükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısınavarması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarakAnayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; fıkranın (a) bendinde "iptaliistenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayangerekçeli başvuru kararının aslı" Mahkemeye gönderilecek belgelerarasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekildedayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, AnayasaMahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceğihükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede, başvuran Mahkemenin gerekçeli başvurukararında hâkim imzasının bulunmadığı görülmüştür. Dolayısıyla, başvuranMahkemenin gerekçeli başvuru kararının bulunduğundan söz edilemez.
Diğer taraftan,başvuru kararında, 5275 sayılı Kanun'un 14.maddesinin (4) numaralı fıkrasının iptali istenilmiştir. Kanun'un 14.maddesinin (4) numaralı fıkrasında, açık ceza infaz kurumunda bulunanhükümlüler hakkında, kuralda belirtilen koşulların gerçekleşmesi hâlinde"kapalıceza infaz kurumuna geri gönderilmelerine"ilişkin hükümdüzenlenmektedir. Bu hükme göre, söz konusu kuralın uygulanabilmesi içinöncelikle hükümlünün açık ceza infaz kurumunda bulunması gerekmektedir. Oysa,başvuran Mahkemenin bakmakta olduğu davada, hükümlü, kapalı ceza infazkurumunda olup açık ceza infaz kurumuna ayrılmamıştır. Dolayısıyla, 5275 sayılıKanun'un itiraz konusu 14. maddesinin (4) numaralı fıkrası davada uygulanacakkural niteliğinde değildir.
Öte yandan, başvuru kararında, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına AyrılmaYönetmeliği'nin 8. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendinin de iptaliistenilmiştir. Anayasa'nın 148. maddesinin birinci fıkrasında,"AnayasaMahkemesi, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük MilletMeclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetlerve bireysel başvuruları karara bağlar..."denilmekte; 152. maddesininbirinci fıkrasında ise"Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacakbir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasaya aykırı görürseveya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddî olduğukanısına varırsa, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayıgeri bırakır."hükmü yer almaktadır. 6216 sayılı Kanun'un 40.maddesinin (1) numaralı fıkrasında daaynı hüküm tekrarlanmaktadır.Bu kurallaruyarınca Anayasa Mahkemesi, itiraz başvurularında ancak kanunların, kanunhükmünde kararnamelerin Anayasaya uygunluğunu denetler. Buna göre,yönetmeliklerin Anayasa'ya uygunluğunun incelenmesi görevi Anayasa Mahkemesiningörev alanında değildir. Dolayısıyla, itiraz konusu olan Açık Ceza İnfazKurumlarına Ayrılma Yönetmeliği'nin 8. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b)bendinin incelenmesi hususu Anayasa Mahkemesinin görev alanındabulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, itiraz başvurusunun öncelikle 6216 sayılıKanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
IV- SONUÇ
A- 13.12.2004 günlü, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerininİnfazı Hakkında Kanun'un 14. maddesinin (4) numaralı fıkrasının,
B- Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği'nin 8.maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendinin,
iptallerine karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun,6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygunolmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 13.3.2014 günündeOYBİRLİĞİYLEkarar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
Üye
M. Emin KUZ