ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2014/66
Karar Sayısı : 2014/70
Karar Günü : 9.4.2014
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Elazığ 2. Ağır CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :13.12.2004 günlü, 5275sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 14. maddesinin(4) numaralı fıkrasında yer alan“…hükümlü oldukları suçtan başka bir fiildendolayı haklarında tutuklama kararı veya soruşturma konusu olan suçun kanundaöngörülen cezasının üst sınırı yedi yıldan az olmayan bir başka suçtansoruşturması veya böyle bir suçtan tutuksuz yargılaması devam etmekte olanlar…”ibaresininAnayasa'nın 38. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesiistemidir.
I- OLAY
Hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanmak için yaptığıbaşvurunun İnfaz Hâkimliğince reddi kararına karşı yapmış olduğu itiraz üzerineaçılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varanMahkeme, iptali için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
5275 sayılı Kanun'un 14. maddesinin itiraz konusu kuralı da içeren(4) numaralı fıkrası şöyledir:
“Açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerden kınamadanbaşka bir disiplin cezası alanlar vehükümlü oldukları suçtan başka birfiilden dolayı haklarında tutuklama kararı veya soruşturma konusu olan suçunkanunda öngörülen cezasının üst sınırı yedi yıldan az olmayan bir başka suçtansoruşturması veya böyle bir suçtan tutuksuz yargılaması devam etmekte olanlarileyaş, sağlık durumu, bedensel veya zihinsel yetenekleri bakımından çalışmakoşullarına uyum sağlayamayacakları saptananlar, kurum yönetim kurulunun kararıile kapalı ceza infaz kurumlarına geri gönderilirler. Bu karar, infaz hâkimininonayına sunulur.”
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ayşegül ATALAY tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasakuralı ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre,bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu davada uygulanacak birkanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümleriniAnayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılıkiddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, o hükmün iptali için AnayasaMahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemeninAnayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemeningörevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın da o davada uygulanacakolması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişik evrelerindeortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya daolumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
Başvuru kararında, 5275 sayılı Kanun'un 14. maddesinin (4)numaralı fıkrasında yer alan “…hükümlü oldukları suçtan başka bir fiildendolayı haklarında tutuklama kararı veya soruşturma konusu olan suçun kanundaöngörülen cezasının üst sınırı yedi yıldan az olmayan bir başka suçtan soruşturmasıveya böyle bir suçtan tutuksuz yargılaması devam etmekte olanlar…”ibaresininiptali istenilmiştir. Bakılmakta olan dava, hükümlünün denetimli serbestliktenyararlanma talebinin reddine dair karara yapılan itiraza ilişkindir. Söz konusudavada başvuran Mahkeme tarafından ele alınması gereken husus, infaz dosyasıiçeriğine göre hükümlünün 6291 sayılı Kanunla 5275 sayılı Kanun'a eklenen 105/Amaddesinde belirtilen, denetimli serbestlikten yararlanabilmek için arananşartları taşıyıp taşımadığının belirlenmesidir. Yapılacak inceleme vedeğerlendirme sonucuna göre kuralda aranan şartların mevcut olduğu tespitedilirse, itirazın kabulü ile ilgilinin hükümlülük süresinin koşullusalıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmaksuretiyle infazına; aksi hâlde itirazın reddine karar verilecektir. Bu nedenle,itiraz konusu kural bakılmakta olan davada uygulanacak kural niteliğindedeğildir.
Öte yandan, itiraz konusu kuralı içeren Kanun'un 14. maddesinin(4) numaralı fıkrasında, açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler hakkında,kuralda belirtilen koşulların gerçekleşmesi hâlinde“kapalı ceza infazkurumuna geri gönderilmelerine”ilişkin hüküm düzenlenmektedir. Bu hükmegöre, söz konusu kuralın uygulanabilmesi için öncelikle hükümlünün açık cezainfaz kurumunda bulunması gerekmektedir. Oysa, başvuran Mahkemenin bakmaktaolduğu davada hükümlü, kapalı ceza infaz kurumunda olup açık ceza infazkurumuna ayrılmamıştır. Dolayısıyla, itiraz konusu kural bu yönüyle debakılmakta olan davada uygulanacak kural niteliğini taşımamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala ilişkin başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
IV- SONUÇ
13.12.2004 günlü, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerininİnfazı Hakkında Kanun'un 14. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan“…hükümlüoldukları suçtan başka bir fiilden dolayı haklarında tutuklama kararı veyasoruşturma konusu olan suçun kanunda öngörülen cezasının üst sınırı yedi yıldanaz olmayan bir başka suçtan soruşturması veya böyle bir suçtan tutuksuzyargılaması devam etmekte olanlar...”ibaresinin, itiraz başvurusundabulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, buibareye ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 9.4.2014gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
Üye
M. Emin KUZ