ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2014/77
Karar Sayısı : 2014/202
Karar Günü : 25.12.2014
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Kayseri 2. Sulh CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU:2.7.2012 günlü, 6352 sayılıYargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda DeğişiklikYapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve CezalarınErtelenmesi Hakkında Kanun'un geçici 1. ve 2. maddelerinin (1) numaralıfıkralarının Anayasa'nın 2. ve 38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerekiptallerine karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Sanığın cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasında, itirazkonusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleriiçin başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI
Kanun'un itiraz konusu kuralları da içeren;
1-"Dava ve cezaların ertelenmesi" başlıklı geçici1. maddesi şöyledir:
"(1) 31/12/2011 tarihine kadar, basın ve yayın yoluylaya da sair düşünce ve kanaat açıklama yöntemleriyle işlenmiş olup; temel şekliitibarıyla adlî para cezasını ya da üst sınırı beş yıldan fazla olmayan hapiscezasını gerektiren bir suçtan dolayı;
a) Soruşturma evresinde, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı CezaMuhakemesi Kanununun 171 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın kamu davasınınaçılmasının ertelenmesine,
b) Kovuşturma evresinde, kovuşturmanın ertelenmesine,
c) Kesinleşmiş olan mahkûmiyet hükmünün infazının ertelenmesine,
karar verilir.
(2) Hakkında kamu davasının açılmasının veya kovuşturmanınertelenmesi kararı verilen kişinin, erteleme kararının verildiği tarihtenitibaren üç yıl içinde birinci fıkra kapsamına giren yeni bir suç işlememesihâlinde, kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı verilir. Bu süre zarfındabirinci fıkra kapsamına giren yeni bir suç işlenmesi hâlinde, bu suçtan dolayıkesinleşmiş hükümle cezaya mahkûm olunduğu takdirde, ertelenen soruşturma veyakovuşturmaya devam olunur.
(3) Mahkûmiyet hükmünün infazı ertelenen kişi hakkında bumahkûmiyete bağlı olarak herhangi bir hak yoksunluğu doğmaz. Ancak bu kişinin,erteleme kararının verildiği tarihten itibaren üç yıl içinde birinci fıkrakapsamına giren yeni bir suç işlemesi hâlinde, bu suçtan dolayı kesinleşmişhükümle cezaya mahkûm olunduğu takdirde, ertelenen mahkûmiyet hükmüne bağlıhukuki sonuçlar kişi üzerinde doğar ve ceza infaz olunur.
(4) Bu madde hükümlerine göre cezanın infazının ertelenmesihâlinde erteleme süresince ceza zamanaşımı durur; kamu davasının açılmasınınveya kovuşturmanın ertelenmesi hâlinde, erteleme süresince dava zamanaşımı vedava süreleri durur.
(5) Birinci fıkra kapsamına giren suçlardan dolayı hükmünaçıklanmasının geri bırakılması kararının verilmiş olması hâlinde dahi, bumadde hükümleri uygulanır.
(6) Birinci fıkra kapsamına giren suçlardan dolayı verilmişmahkûmiyet hükmünün infazının tamamlanmış olması hâlinde bu mahkûmiyet hükmünebağlı yasaklanmış hakların 25/5/2005 tarihli ve 5352 sayılı Adlî SicilKanununun 13/A maddesindeki şartlar aranmaksızın geri verilmesine kararverilir.
(7) Bu madde hükümlerine göre verilen kamu davasının açılmasının,kovuşturmanın veya cezanın infazının ertelenmesi kararları adlî sicilde bunlaramahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veyakovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkemetarafından istenmesi hâlinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.
(8) Bu madde hükümlerine göre kamu davasının açılmasının,kovuşturmanın veya cezanın infazının ertelenmesi kararlarının verildiğihâllerde, bu suçlar 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunununerteleme ve tekerrüre ilişkin hükümlerinin uygulanmasında göz önündebulundurulmaz."
1-Geçici 2. maddesi şöyledir:
"(1) Bu Kanunda yapılan değişiklikler karşısında;ilgili suçlardan dolayı açılan ve temyiz aşamasında bulunan dava dosyalarındanYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunanlar, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığınca; Yargıtay ilgili dairesinde bulunan dosyalar ise bu dairece,hükmü veren mahkemeye gönderilir.
(2) Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinin,suyun ve doğal gazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarınınbelirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi dolayısıyla bu Kanununyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla hakkında hırsızlık suçundan dolayıkovuşturma yapılan veya kesinleşmiş olup olmadığına bakılmaksızın hakkındahüküm verilen kişinin, bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ayiçinde, zararı tamamen tazmin etmesi hâlinde, hakkında cezaya hükmolunmaz,verilen ceza tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar.
(3) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla koşullusalıverilmelerine bir yıldan az süre kalan ve açık ceza infaz kurumunda bulunaniyi hallî hükümlülerin talepleri hâlinde, cezalarının koşullu salıverilmetarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak surediyleinfazına karar verilebilir.
(4) (Mülga:21/2/2014-6526/19 md.)
(5) Ceza Muhakemesi Kanununun 251 inci maddesinin birincifıkrasına göre görevlendirilen Cumhuriyet savcıları yürütmekte olduklarısoruşturmalara, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca Terörle MücadeleKanununun l0 uncu maddesi uyarınca görevlendirilen Cumhuriyet savcıları görevebaşlayıncaya kadar devam ederler.
(6) Terörle Mücadele Kanununun l0 uncu maddesi kapsamına girensuçlarla ilgili olarak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla açılmışolan davalarda, sanığın taşıdığı kamu görevlisi sıfatı dolayısıyla hakkındasoruşturma yapılabilmesi için izin veya karar alınması gerektiğinden bahisledurma veya düşme kararı verilemez.
(7) Mevzuatta Ceza Muhakemesi Kanununun 250 nci maddesinin birincifıkrasına göre kurulan ağır ceza mahkemelerine yapılmış olan atıflar, TerörleMücadele Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen ağır cezamahkemelerine yapılmış sayılır."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca, Serruh KALELİ,Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, EnginYILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN,Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN, M. Emin KUZ ve Hasan Tahsin GÖKCAN'ınkatılmalarıyla 14.5.2014 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, öncelikle"on yıllık süre sorunu" görüşülmüştür.
Anayasa'nın "Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerdeileri sürülmesi" başlıklı 152. maddesinin son fıkrasında, "AnayasaMahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetedeyayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığıiddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz."; 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Başvuruyaengel durumlar" başlıklı 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise"Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetedeyayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasayaaykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz." hükümlerine yerverilmiştir.
Kanun'un geçici 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının Anayasa'yaaykırılığı ileri sürülerek daha önce iptal isteminde bulunulmuş, bu istemAnayasa Mahkemesince işin esasına girilerek 4.7.2013 günlü, E.2012/100,K.2013/84 sayılı kararla esastan reddedilmiş ve bu karar 2.8.2013 günlü, 28726sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek, Kanun'un geçici 1.maddesinin (1) numaralı fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına kararverildiğinden, bu konuda yeni bir başvurunun yapılabilmesi için kararın ResmîGazete'de yayımlandığı 2.8.2013 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on yıllıksüre henüz dolmamıştır.
Açıklanan nedenlerle;
2.7.2012 günlü, 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin EtkinleştirilmesiAmacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenenSuçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un;
1- Geçici 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının iptaline ilişkinitiraz başvurusunun, Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 41.maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE,
2- Geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasının esasınınincelenmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
IV- ESASIN İNCELENMESİ
Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hamit YELKEN tarafındanhazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu yasa kuralları, dayanılanAnayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. maddesi ile 6216 sayılı Kanun'un 41. maddesininyukarıda yer verilen hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesinin işin esasınagirerek verdiği red kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yılgeçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvurudabulunulamaz. Anayasa'nın ve anılan Kanun hükmünün amacı, hem gereksizbaşvuruları önleyerek Mahkemenin çalışma düzenini korumak, hem de uygulamada sürekliliğisağlamaktır.
İtiraz yoluna başvuran Mahkemenin iptalini istediği Kanun'ungeçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrası, bir başka itiraz davasına konuolarak esastan incelenmiş ve buna ilişkin 16.1.2014 günlü, E.2013/92, K.2014/6sayılı Anayasa Mahkemesi kararı 25.7.2014 günlü, 29071 sayılı Resmî Gazete'deyayımlanmıştır. Böylece gerek Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrasında, gerek6216 sayılı Kanun'un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında öngörülen koşul gerçekleşmiştir.İtiraz yoluna başvuran Mahkemenin başvurusu 7.4.2014 tarihini taşımakta ise deesas inceleme aşamasında Anayasa Mahkemesinin aynı konu hakkında işin esasınagirerek verdiği yukarda belirtilen ret kararı yürürlüğe girdiğine göreAnayasa'nın 152. maddesi uyarınca itirazın incelenmesine olanak yoktur.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala yönelik itirazbaşvurusunun reddine karar vermek gerekir.
V- SONUÇ
2.7.2012 günlü, 6352 sayılıYargı Hizmetlerinin EtkinleştirilmesiAmacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenenSuçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un geçici 2.maddesinin (1) numaralı fıkrasınıniptaline karar verilmesi istemiyle yapılanitiraz başvurusunun, Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 41.maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE, 25.12.2014 günündeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN