ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2014/93
Karar Sayısı : 2014/88
Karar Günü : 14.5.2014
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Çankırı 1. Asliye CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :11.12.2010 günlü, 6087sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu’nun 9. maddesinin (3) numaralıfıkrasının (f) bendinin Anayasa’nın 2., 36., 37., 138., 142. ve 159.maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Kişisel verilerin kaydedilmesi ve ele geçirilmesi suçlarındanyapılan soruşturma sonucu verilen takipsizlik kararının kaldırılması istemiyleyapılan başvurunun kabul edilmesi üzerine sanık hakkında açılan kamu davasında,itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptaliiçin başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI
Kanun’un itiraz konusukuralı da içeren“Dairelerin görevleri”başlıklı 9. maddesi şöyledir:
“(1) Birinci Dairenin görevleri şunlardır:
a)Hâkim ve savcılarla ilgili olarak;
1)Atama ve nakletme,
2)Geçici yetki verme,
3)Kadro dağıtma,
4)Müstemir yetkileri düzenleme,
5)Yıllık ve mazeret izinleri dışında her türlü izin verme,
6) Türkiye Adalet Akademisi tarafından yapılan plânlamaya vealınan taleplere uygun olarak eğitim programlarına katılmaya ilişkin izinverme,
işlemlerini yapmak.
b)Meslek öncesi eğitimde staj mahkemelerini belirlemek.
c)Genel Kurul tarafından verilen diğer işleri yapmak.
(2) İkinci Dairenin görevleri şunlardır:
a)Hâkim ve savcıların;
1)Her türlü yükselme ve birinci sınıfa ayırma işlemlerini yapmak,
2) Görevlerinden dolayı veya görevleri sırasındaki suçsoruşturması ile disiplin soruşturma ve kovuşturması sonucu hakkında kararvermek,
3) Disiplin veya suç soruşturma ve kovuşturması nedeniyle geçiciyetkiyle yer değiştirmesine veya görevden uzaklaştırılmasına karar vermek,
4) Meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar vermek,
5) Diğer kurumların geçici görevlendirme ve nakil taleplerineilişkin izin işlemlerini yürütmek.
b) Genel Kurul tarafından verilen diğer işleri yapmak.
(3) Üçüncü Dairenin görevleri şunlardır:
a) Hâkim ve savcı adaylarını mesleğe kabul etmek.
b) Hâkim ve savcıların görevlerini; kanun, tüzük, yönetmelik vegenelgelere (hâkimler için idarî nitelikteki genelgelere) uygun olarak yapıpyapmadıklarına ilişkin denetleme işlemlerini Teftiş Kuruluna yaptırmak.
c) Hâkim ve savcılar hakkındaki ihbar ve şikâyetleri inceleyipgereğini yapmak.
ç) Hâkim ve savcıların görevlerinden dolayı veya görevlerisırasında suç işleyip işlemediklerini, hâl ve eylemlerinin sıfat ve görevleriicaplarına uyup uymadığını Kurul müfettişleri veya müfettiş yetkilerini haizkıdemli hâkim veya savcı eliyle araştırma ve gerektiğinde haklarında incelemeve soruşturma işlemleri ile inceleme ve soruşturma yapılmasına yer olmadığınailişkin işlemler için teklifte bulunmak.
d) Hâkimlik ve savcılık görevine tekrar atanma ile diğerhizmetlerden mesleğe atanma talepleri hakkında karar vermek.
e) Meslekten çekilme, çekilmiş sayılma ve görevin sona ermesihakkında karar vermek.
f) İlgili kanunlarda verilen görevlerin yerine getirilmesibakımından en yakın ağır ceza, bölge adliye ve bölge idare mahkemesinibelirlemek.
g) Genel Kurul tarafından verilen diğer işleri yapmak.”
III- İLK İNCELEME
Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hamit YELKEN tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasakuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa’nın 152. maddesi ile 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesine göre, bir davayabakmakta olan mahkeme, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmündekararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görürse veya taraflardan birininileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, ilgili kuralya da kuralların iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Buhükümler uyarınca, bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için,yöntemince açılmış, mahkemenin görevine giren bakmakta olduğu bir davanınbulunması ve iptali istenen kuralın da bu davada uygulanacak olması gerekir.Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkansorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yöndeetki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, Kanun’un 9. maddesinin (3)numaralı fıkrasının (f) bendinin iptalini istemiştir.
Kanun’un 9. maddesinde, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK)dairelerinin görevleri düzenlenmiş, itiraz konusu kuralda ise HSYK ÜçüncüDairesinin görevleri arasında ilgili kanunlarda verilen görevlerin yerinegetirilmesi bakımından en yakın ağır ceza, bölge adliye ve bölge idaremahkemesini belirlemenin de bulunduğu belirtilmiştir.
Başvuru kararında, sanık hakkında kişisel verilerin kaydedilmesive ele geçirilmesi suçlarından yapılan soruşturma sonucunda kovuşturmaya yerolmadığı kararı verildiği, HSYK Üçüncü Dairesinin itiraz konusu kuraladayanarak en yakın ağır ceza mahkemesi olarak belirlediği Kırıkkale Ağır CezaMahkemesine bu kararın kaldırılması istemiyle itiraz edildiği, Kırıkkale AğırCeza Mahkemesinin söz konusu kararı kaldırdığı, bu karar üzerine sanık hakkındaanılan suçlardan mahkemeye kamu davası açıldığı, itiraz konusu kuralınbulunmaması halinde en yakın ağır ceza mahkemesinin hangisi olacağı konusundafarklı bir karar verilebileceği, dolayısıyla mahkemenin değişebileceği budurumda farklı mahkemenin takipsizlik kararını kaldırmayabileceği ve itirazyoluna başvuran Mahkemeye dava açılamayabileceği belirtilerek itiraz konusukuralın Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülmüştür.
İtiraz yoluna başvuran Mahkemenin önündeki uyuşmazlık, sanığınüzerine atılı suçu işleyip işlemediğine ilişkin olup ilgili kanunlarda verilengörevlerin yerine getirilmesi bakımından HSYK Üçüncü Dairesinin en yakın ağırceza mahkemesini belirleme görevinin uyuşmazlığın esastan veya usuldensonuçlandırılmasına herhangi bir etkisi bulunmamaktadır. Zira 5271 sayılı CezaMuhakemesi Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca soruşturma konusu olaya ilişkinolarak dava açılıp açılmayacağına karar verme yetkisi ilgili Cumhuriyetsavcılığına, soruşturma açılmasına yer olmadığına karar verilmesi hâlinde bukararı değerlendirme yetkisi ise Cumhuriyet savcılığının yargı çevresindeki enyakın ağır ceza mahkemesine ait olup itiraz yoluna başvuran Mahkemenin buhususlarla ilgili herhangi bir görev ve yetkisi bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kuralın itiraz başvurusundabulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından,itiraz konusu kurala ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniylereddine karar vermek gerekir.
IV- SONUÇ
11.12.2010 günlü, 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Yüksek KuruluKanunu’nun 9. maddesinin (3) numaralı fıkrasının (f) bendinin, itirazbaşvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağıbulunmadığından, bu bende ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyleREDDİNE, 14.5.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN