ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı : 2015/1
KararSayısı : 2015/91
KararTarihi : 22.10.2015
R.G.Tarih-Sayı : 07.11.2015-29525
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul 4. İdare Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 27.6.1989tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye, 11.10.2011 tarihli ve 666sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle eklenen ek 11. maddeninbirinci fıkrasının (b) bendinin, Anayasa'nın 10., 49. ve 55. maddelerineaykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: BankacılıkDüzenleme ve Denetleme Kurumunda 15.1.2012 tarihinden sonra bankalar yeminlimurakıp yardımcısı olarak göreve başlayan davacının, bu tarihten önce işebaşlayan aynı unvan ve görevdeki kişilerle mali haklarının eşitlenmesitalebiyle yaptığı başvurunun reddi işleminin iptali istemiyle açılan davada,davacının Anayasa'ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkeme, itiraz konusukuralın iptali için başvurmuştur.
I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEKURALI
375 sayılı KHK'nin ek 11. maddesinin itiraz konusu bendin de yeraldığı ilgili bölümleri şöyledir:
"Ek Madde 11- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra;
...
b) 5018 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı Cetvelde sayılandüzenleyici ve denetleyici kurumlar ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kadrove pozisyonlarına ilk defa veya yeniden atanan kurul başkanı, kurul üyesi vebaşkan yardımcısı ile murakıp ve uzman unvanlı meslek personeline, ilgilimevzuatı uyarınca ödenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam,tazminat, ikramiye, fazla çalışma ücreti, kâr payı ve her ne ad altında olursaolsun yapılan diğer ödemeler ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılanbütün ayni ve nakdi ödemelerin bir aylık toplam net tutarı; kurul başkanı içinbakanlık müsteşarı, kurul üyesi için bakanlık müsteşar yardımcısı, başkanyardımcısı için bakanlık genel müdürü, murakıp ve uzman unvanlı meslekpersoneli için Başbakanlık uzmanlarına mevzuatında kadrosuna bağlı olarak malihaklar ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılması öngörülen ödemelerinbir aylık toplam net tutarını geçemez ve bunlar, emeklilik hakları bakımındanda emsali olarak belirlenen personel ile denk kabul edilir.
...
Diğer mevzuatın bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz."
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarıncaHaşim KILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman AlifeyyazPAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, HicabiDURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN, M. EminKUZ ve Hasan Tahsin GÖKCAN'ın katılımlarıyla 14.1.2015 tarihinde yapılan ilkinceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
2. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör MuratARSLAN tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanunhükmünde kararname kuralı, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları vebunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:
A- UygulanacakKural ve Sınırlama Sorunu
3. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddelerine göre, bir davayabakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanunhükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısınavarması durumunda, bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmayayetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesinebaşvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren birdavanın bulunması, iptali istenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak kanun kuralları,davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde ve davayısonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunankurallardır.
4. 375 sayılı KHK'nin itiraz konusu (b) bendinde, 5018sayılı Kanuna ekli (III) sayılı Cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyicikurumlar ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kadro ve pozisyonlarına ilk defaveya yeniden atanan kurul başkanı, kurul üyesi ve başkan yardımcısı ile murakıpve uzman unvanlı meslek personeline, ilgili mevzuatı uyarınca ödenen her türlümaaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla çalışmaücreti, kâr payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer ödemeler ilesosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin biraylık toplam net tutarının; kurul başkanı için bakanlık müsteşarı, kurul üyesiiçin bakanlık müsteşar yardımcısı, başkan yardımcısı için bakanlık genelmüdürü, murakıp ve uzman unvanlı meslek personeli için Başbakanlık uzmanlarınamevzuatında kadrosuna bağlı olarak mali haklar ile sosyal hak ve yardımlarkapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarınıgeçemeyeceği ve bunların, emeklilik hakları bakımından da emsali olarakbelirlenen personel ile denk kabul edileceği hükme bağlanmıştır.
5. İtiraz konusu kural, 5018 sayılı Kanuna ekli (III) sayılıCetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile Tasarruf MevduatıSigorta Fonunun kadro ve pozisyonlarına ilk defa veya yeniden atanan kurulbaşkanı, kurul üyesi ve başkan yardımcısı ile murakıp ve uzman unvanlı meslekpersonelini kapsamaktadır.
6. İtiraz yoluna başvuran Mahkemede görülmekte olan davaise Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunda 15.1.2012 tarihinden sonrabankalar yeminli murakıp yardımcısı olarak göreve başlayan davacının, butarihten önce işe başlayan aynı unvan ve görevdeki kişilerle mali haklarınıneşitlenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddi işleminin iptali talebineilişkin olup kuralda yer alan ".kurul başkanı, kurul üyesi vebaşkan yardımcısı ile ... uzman . kurul başkanı için bakanlık müsteşarı, kurulüyesi için bakanlık müsteşar yardımcısı, başkan yardımcısı için bakanlık genelmüdürü, . uzman." ibarelerinin uyuşmazlıkta uygulanmaolanağı bulunmamaktadır. Bu nedenle, söz konusu ibareler yönündenbaşvurunun mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
7. İtiraz konusu kuralın kalan bölümünün ise bentte yer alanunvanlı kadrolarda bulunanların tamamı yönünden geçerli ortak kural niteliğitaşıması nedeniyle bu bölüme ilişkin esas incelemenin, bakılmakta olan davanınkonusu gözetilerek ".murakıp ve." ibareleri ile sınırlıolarak yapılması gerekmektedir.
8. Açıklanan nedenlerle, 27.6.1989 tarihli ve 375 sayılıKHK'ye, 11.10.2011 tarihli ve 666 sayılı KHK'nin 1. maddesiyle eklenen ek 11.maddenin birinci fıkrasının;
1- (b) bendinde yer alan ".kurul başkanı,kurul üyesi ve başkan yardımcısı ile ... uzman . kurul başkanı için bakanlıkmüsteşarı, kurul üyesi için bakanlık müsteşar yardımcısı, başkan yardımcısıiçin bakanlık genel müdürü, . uzman." ibareleri, mahkemeninbakmakta olduğu davada uygulanacak kural olmadığından bu ibarelere ilişkinbaşvurunun mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,
2- (b) bendinin kalan bölümüne ilişkin esas incelemenin,bentte yer alan ".murakıp ve." ibareleri ile sınırlıolarak yapılmasına,
Alparslan ALTAN, Burhan ÜSTÜN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ,Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOĞLU ile Celal Mümtaz AKINCI'nın karşıoyları veOYÇOKLUĞUYLA karar verilmiştir.
B- İtirazın Gerekçesi
9. Başvuru kararında özetle, BankacılıkDüzenleme ve Denetleme Kurumunda 15.1.2012 tarihinden önce ve sonra bankalaryeminli murakıp yardımcısı olarak göreve başlayanların aldıkları ücretler arasında farklılık getiren düzenlemenin,eşitliği ve çalışma barışını bozduğu belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 10., 49.ve 55. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
C- Anayasa'ya Aykırılık Sorunu
10. İtiraz konusu kural, 375 sayılı KHK'nin ek11. maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten sonra, 5018 sayılı Kanuna ekli (III)sayılı Cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile TasarrufMevduatı Sigorta Fonunun kadro ve pozisyonlarına ilk defa veya yeniden atanankurul başkanı, kurul üyesi ve başkan yardımcısı ile murakıp ve uzman unvanlımeslek personeline, ilgili mevzuatı uyarınca ödenen her türlü maaş, aylık,ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla çalışma ücreti, kâr payıve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer ödemeler ile sosyal hak veyardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin bir aylık toplamnet tutarının; kurul başkanı için bakanlık müsteşarı, kurul üyesi için bakanlıkmüsteşar yardımcısı, başkan yardımcısı için bakanlık genel müdürü, murakıp veuzman unvanlı meslek personeli için Başbakanlık uzmanlarına mevzuatındakadrosuna bağlı olarak mali haklar ile sosyal hak ve yardımlar kapsamındayapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçemeyeceğinidüzenlemektedir.
11. İtiraz konusu kural, 375 sayılı KHK'ye 666sayılı KHK ile eklenmiştir. 666 sayılı KHK, 6.4.2011 tarihli ve 6223sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkin ve Verimli Bir Şekilde YürütülmesiniSağlamak Üzere Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ileKamu Görevlilerine İlişkin Konularda Yetki Kanunu kapsamında çıkarılan kanunhükmünde kararnamelerdendir.
12. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 43. maddesine göre itiraz konusu kural,ilgisi nedeniyle Anayasa'nın 91. maddesi yönünden incelenmiştir.
1- Kanun HükmündeKararnamelerin Yargısal Denetimi Hakkında Genel Açıklama
13. Anayasa'nın 91. maddesinde düzenlenen kanunhükmünde kararnameler, işlevsel yönden yasama işlemi niteliğinde olduğundanyargısal denetimlerinin yapılması görev ve yetkisi Anayasa'nın 148. maddesi ileAnayasa Mahkemesine verilmiştir. Yargısal denetimde kanun hükmündekararnamenin, öncelikle yetki kanununa sonra da Anayasa'ya uygunluğusorunlarının çözümlenmesi gerekir. Her ne kadar, Anayasa'nın 148. maddesindekanun hükmünde kararnamelerin yetki kanunlarına uygunluğunun denetlenmesindendeğil, yalnızca Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarından uygunluğunundenetlenmesinden söz edilmekte ise de Anayasa'ya uygunluk denetiminin içerisineöncelikle kanun hükmünde kararnamenin yetki kanununa uygunluğunun denetimigirer. Çünkü Anayasa'da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki kanununda belirtilensınırlar içerisinde kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verilmesiöngörülmüştür. Yetkinin dışına çıkılması, kanun hükmünde kararnameyi Anayasa'yaaykırı duruma getirir.
14. Dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'danalan olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamelerinden farklı olarak, olağandönemlerdeki kanun hükmünde kararnamelerin bir yetki kanununa dayanmasızorunludur. Bu nedenle, kanun hükmünde kararnameler ile dayandıkları yetkikanunu arasında çok sıkı bir bağ vardır. Kanun hükmünde kararnamenin yetkikanunu ile olan bağı, kanun hükmünde kararnameyi aynen ya da değiştirerek kabuleden kanun ile kesilir. Kanun hükmünde kararnamenin Anayasa'ya uygun bir yetkikanununa dayanması, geçerliliğinin ön koşuludur. Bir yetki kanununa dayanmadançıkarılan veya dayandığı yetki kanunu iptal edilen kanun hükmündekararnamelerin içeriği Anayasa'ya aykırılık oluşturmasa bile bunlarınAnayasa'ya uygunluğundan söz edilemez.
15. Kanun hükmünde kararnamelerin Anayasa'yauygunluk denetimi, kanunların denetiminden farklıdır. Anayasa'nın 11.maddesinde, "Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz." denilmektedir.Bu nedenle kanunların denetiminde, onların yalnızca Anayasa kurallarına uygunolup olmadıkları saptanır. Kanun hükmünde kararnameler ise konu, amaç, kapsamve ilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki kanununa hem de Anayasa'ya uygunolmak zorundadırlar.
16. Anayasa'da kimi konuların kanun hükmündekararnamelerle düzenlenmesi yasaklanmaktadır. Anayasa'nın 91. maddesininbirinci fıkrasında "...sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklıkalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alantemel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümde yer alan siyasîhaklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemez." denilmiştir.Bu kural gereğince, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuruluna ancak kanunhükmünde kararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alana girmeyen konularda kanunhükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir.
17. Anayasa'nın herhangi bir maddesinde kanunladüzenleneceği öngörülen bir konunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birincifıkrasının açıkça yasakladığı hükümler ile ilgili olmadıkça ya da Anayasa'nın163. maddesinde olduğu gibi kanun hükmünde kararname çıkarılamayacağı açıkçabelirtilmedikçe, kanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırılıkoluşturmaz.
2- İtiraz Konusu Kuralın 6223 Sayılı Yetki KanunuKapsamında Olup Olmadığının İncelenmesi
18. Anayasa'nın 91. maddesinin ikinci fıkrasıuyarınca, yetki kanununda, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin,amacının, kapsamının, ilkelerinin, kullanma süresinin ve süresi içinde birdenfazla kanun hükmünde kararnamenin çıkarılıp çıkarılamayacağının gösterilmesigerekir. Buna göre bir kanun hükmünde kararnamenin Anayasa'ya uygun olduğununkabulü öncelikle konu, amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden dayandığı yetkikanununa uygun olmasına bağlıdır. Bu bağlamda, Anayasa'nın ikincikısmının "Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler" başlıklıüçüncü bölümünde düzenlenen haklar içinde kalan ve Anayasa'nın 91. maddesindebelirtilen kanun hükmünde kararnameyle düzenlenemeyecek yasak alan içindebulunmayan kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarının 6223 sayılı YetkiKanunu'nun kapsamında kalması durumunda, kanun hükmünde kararnameyledüzenlenmesinde Anayasa'ya aykırı bir durumun olmayacağı açıktır.
19. 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amacınıdüzenleyen 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde, kapsamınailişkin düzenlemelerin yer aldığı aynı maddenin (2) numaralı fıkrasının (b)bendi ile bu bendin (7) numaralı alt bendinde ve son olarak ilkeler ve yetkisüresine ilişkin hükümlerin yer aldığı 2. maddenin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde, kamu personelinin "atanma, nakil, görevlendirilme,seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul veesasları"ndan söz edilmiş, ancak mali haklara ilişkin bir ibareye yerverilmemiştir. Bununla birlikte, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nda öngörüldüğüüzere;
- Mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veyakaldırılmasına, yeni bakanlıklar kurulmasına,
- Mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarınmevcut, birleştirilen veya yeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimiolarak yeniden düzenlenmesine,
- Mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veya yenikurulan bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine,taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarına,
ilişkin düzenlemeler söz konusu olduğunda, malihaklara dair düzenlemelerin de yapılması mümkündür. Mevcut veya yeni ihdasedilen ya da bir başka bakanlıkla birleştirilen bakanlıkların görev, yetki,teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesiyle ilgili olmayan hususlar 6223 sayılıYetki Kanunu'nun kapsamında bulunmadığından, kanun hükmünde kararnameyledoğrudan mali haklarda bir düzenleme yapılamaz. Bir başka ifadeyle, 6223 sayılıYetki Kanunu'nun amaç, kapsam ve ilkeleri bakımından kamu personelinin mali vesosyal haklarına ilişkin olarak Bakanlar Kuruluna doğrudan bir düzenleme yapmayetkisini vermediği, ancak mali ve sosyal haklarla ilgili hükümlerin 6223sayılı Yetki Kanunu'nun amacı ve kapsamına giren konularda yapılandüzenlemelerin doğal sonucu olması durumunda mümkün olabileceği, 6223 sayılıYetki Kanunu'nda öngörülen amaç, kapsam ve ilkeleriyle bağlantılı olmaksızınsırf mali konularda bir düzenleme yapılamayacağı açıktır.
20. İtiraz konusu kural, 375 sayılı KHK'nin ek11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yeralan ".murakıp ve." ibareleridir.
21. 666 sayılı KHK'nin 1. maddesiyle 375 sayılıKHK'ye eklenen ek 11. maddenin birinci fıkrasının (b) bendiyle, bu maddeninyürürlüğe girdiği tarihten sonra, 5018sayılı Kanuna ekli (III) sayılı Cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyicikurumlar ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kadro ve pozisyonlarına ilk defaveya yeniden atanan murakıp unvanlı meslek personeline, ilgili mevzuatıuyarınca ödenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat,ikramiye, fazla çalışma ücreti, kâr payı ve her ne ad altında olursa olsunyapılan diğer ödemeler ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütünayni ve nakdi ödemelerin bir aylık toplam net tutarının, Başbakanlık uzmanlarınamevzuatında kadrosuna bağlı olarak mali haklar ile sosyal hak ve yardımlarkapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarınıgeçemeyeceği belirtilerek, "murakıp"ların mali haklarınailişkin bir düzenleme yapılmaktadır. Oysa ki 6223 sayılı Yetki Kanunu'nda kamugörevlilerinin "atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi,yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esasları"ndansöz edilmiş, ancak mali haklara ilişkin bir ibareye yer verilmemiştir. Diğeryandan, kuralda öngörülen mali haklara ilişkin hüküm, mevcut veya yeni ihdasedilen ya da bir başka bakanlıkla birleştirilen bakanlıkların görev, yetki,teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesiyle bağlantılı ve bunların zorunlu sonucuolmayıp doğrudan mali haklara ilişkin bir düzenleme niteliğindedir.
22. Açıklanan nedenlerle kural, 6223 sayılı YetkiKanunu kapsamında bulunmadığından Anayasa'nın 91. maddesine aykırıdır. İptaligerekir.
23. Kural, Anayasa'nın 91. maddesine aykırıgörülerek iptal edildiğinden, Anayasa'nın 10., 49. ve 55. maddeleri yönündenayrıcaincelenmesine gerek görülmemiştir.
IV- HÜKÜM
27.6.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye,11.10.2011 tarihli ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyleeklenen ek 11. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ".murakıp ve." ibarelerinin Anayasa'ya aykırı olduklarınave İPTALLERİNE, 22.10.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
KARŞIOY GEREKÇESİ
İtiraz Mahkemesince iptali istenen kural, 27.6.1989 tarih ve 375sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye (KHK), 11.10.2011 tarih ve 666 sayılıKHK'nin 1. maddesiyle eklenen Ek 11. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinintamamı olup; çoğunlukça bu bentteki sadece ".murakıpve." ibaresi davada uygulanacak kural olarak kabul edilmiş vesadece anılan ibarenin iptali yoluna gidilmiştir. Oysa verilen iptal kararı,6.4.2011 tarih ve 6223 sayılı "Yetki Kanunu"nda mali haklara ilişkinbir düzenleme yetkisi verilmediği, dolayısıyla kuralın salt Anayasa'nın 91.maddesine aykırı düştüğü gerekçesine dayalı bulunmaktadır.
İtiraz Mahkemesi (İstanbul 4. İdare Mahkemesi) kuralın tamamınıgetirdiğinden ve kuralın tamamı da "mali hakları" düzenlediğinden vebu aşamada Anayasa'nın diğer maddelerine (10., 49. ve 55. maddeler) aykırılıkdeğerlendirmesi yapılmadığından, davacının statüsünün (Bankacılık Düzenleme veDenetleme Kurumunda bankalar yeminli murakıp yardımcısı) bu aşamada bir önemibulunmamaktadır. Dolayısıyla, onun statüsüne bakılarak nihai değerlendirmeninkuralın içindeki sadece ". murakıp ve ." ibaresiyle sınırlı olarakyapılması yerinde değildir. Nitekim Anayasa Mahkemesinin 17.1.2013 tarih ve E.2012/80, K. 2013/81 sayılı iptal kararına konu 34 ayrı itiraz başvurusu, AskeriCeza Kanunu'nun farklı suç tiplerine ilişkin olarak yapılmış olmasına veAnayasa Mahkemesince bunların tamamı birleştirilmiş olmasına ve iptaline kararverilen kurallarda Anayasa Mahkemesi önüne getirilmemiş suç tipleribulunmasına karşın, ".Birleştirme kararları her ne kadar farklısuç tipleri yönünden verilmişse de, değerlendirme iptal konusu maddelerinkapsadığı tüm suçlar bakımından yapılmıştır." denilmek suretiyle,itiraza gelinen suç tipleri yönünden değil, kuralların bütünü yönünden iptalkararı verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; iptal kararının kuralın (Ek 11.Maddenin birinci fıkrasının (b) bendi) bütününe şâmil olmasıgerektiği kanaatine vardığımızdan; aksi yöndeki çoğunluk kararınakatılmıyoruz.
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
KARŞIOY GEREKÇESİ
İtiraz Mahkemesince iptali istenen kural, 27.6.1989 tarih ve 375sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye (KHK), 11.10.2011 tarih ve 666 sayılı KHK'nin1. maddesiyle eklenen Ek 11. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin tamamıolup; çoğunlukça bu bentteki sadece ".murakıp ve." ibaresidavada uygulanacak kural olarak kabul edilmiş ve sadece anılan ibarenin iptaliyoluna gidilmiştir. Oysa verilen iptal kararı, 6.4.2011 tarih ve 6223 sayılı"Yetki Kanunu"nda mali haklara ilişkin bir düzenleme yetkisiverilmediği, dolayısıyla kuralın salt Anayasa'nın 91. maddesine aykırı düştüğügerekçesine dayalı bulunmaktadır.
İtiraz Mahkemesi (İstanbul 4. İdare Mahkemesi) kuralın tamamınıgetirdiğinden ve kuralın tamamı da "mali hakları" düzenlediğinden vebu aşamada Anayasa'nın diğer maddelerine (10., 49. ve 55. maddeler) aykırılıkdeğerlendirmesi yapılmadığından, davacının statüsünün (Bankacılık Düzenleme veDenetleme Kurumunda bankalar yeminli murakıp yardımcısı) bu aşamada bir önemibulunmamaktadır. Dolayısıyla, onun statüsüne bakılarak nihai değerlendirmeninkuralın içindeki sadece ". murakıp ve ." ibaresiyle sınırlı olarakyapılması yerinde değildir. Nitekim Anayasa Mahkemesinin 17.1.2013 tarih ve E.2012/80, K. 2013/81 sayılı iptal kararına konu 34 ayrı itiraz başvurusu, AskeriCeza Kanunu'nun farklı suç tiplerine ilişkin olarak yapılmış olmasına veAnayasa Mahkemesince bunların tamamı birleştirilmiş olmasına ve iptaline kararverilen kurallarda Anayasa Mahkemesi önüne getirilmemiş suç tipleribulunmasına karşın, ".Birleştirme kararları her ne kadar farklısuç tipleri yönünden verilmişse de, değerlendirme iptal konusu maddelerinkapsadığı tüm suçlar bakımından yapılmıştır." denilmek suretiyle,itiraza gelinen suç tipleri yönünden değil, kuralların bütünü yönünden iptalkararı verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; iptal kararının kuralın (Ek 11.Maddenin birinci fıkrasının (b) bendi) bütününe şâmil olmasıgerektiği kanaatine vardığımdan; aksi yöndeki çoğunluk kararınakatılmıyorum.
Üye
Serruh KALELİ