ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2015/11
Karar Sayısı : 2015/14
Karar Gün : 18.2.2015
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Ankara 10. İdare Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :12.11.2012 günlü, 6360sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile BazıKanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un;
1- Geçici 2. maddesinin;
a- (1) numaralı fıkrasının,
b- (5) numaralı fıkrasının son cümlesinde yer alan ".5393sayılı Kanunun 8 inci maddesine uygun olarak birleşme veya katılma yoluyla."ibaresinin,
2- Eki (27) Sayılı Liste'nin (345) numaralı sırasında yer alan"Kütahya", "Simav" ve "Kuşu"ibarelerinin,
Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığını ileri sürerekiptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından tespit edilen 2011 yılıAdrese Dayalı Nüfus Sayım sonuçlarına göre nüfusu 2.000'in altına düşen Kütahyaili, Simav ilçesi, Kuşu beldesinin 6360 sayılı Kanun ile kapatılarak köyedönüştürülmesi üzerine, belediye tüzel kişiliğinin yeniden kurulması istemiyleİçişleri Bakanlığına yapılan başvurusunun reddedilmesi üzerine açılan davada,itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme,iptalleriiçin başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI
Kanun'un geçici 2. maddesinin itiraz konusu kuralların da yeraldığı (1) ve (5) numaralı fıkraları ile eki 27 Sayılı Liste'nin (345) numaralısırası şöyledir:
"GEÇİCİ MADDE 2-(1) Türkiye İstatistik Kurumu tarafındantespit edilen 2011 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sayım sonuçlarına göre nüfusu2.000'in altında olan ekli (27) sayılı listedeki adları yazılı belediyelerintüzel kişilikleri ilk mahalli idareler genel seçiminden geçerli olmak üzerekaldırılarak bu belediyeler köye dönüştürülmüştür.
.
(5) Birinci fıkra hükmü uyarınca köye dönüştürülen belediyeler,30/6/2013 tarihine kadar 5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesindeki usule bağlıolmaksızın, belediye meclisinin kararı ile ortak sınırı olan ve ekli (27)sayılı listeyle tüzel kişiliği sona ermeyen belediyeye mahalle olarak katılmatalebinde bulunabilir. Katılma işleminin gerçekleşebilmesi için katılacakbelediye ile katılınacak olan belediyenin sınırları arasında başka bir belediyeveya köy bulunamaz. Bu belediyelerin meskûn sahaları arasındaki uzaklık onkilometreden fazla olamaz. Katılım işlemi katılınacak belediye meclisininolumlu kararı ile sonuçlanır. Başka il ya da ilçe mülki sınırındaki birbelediyeye katılım olması durumunda belediye sınırı ile birlikte mülki sınırdeğişmiş sayılır. Ekli (27) sayılı listede yer almakla birlikte, bu Kanununyayımlandığı tarihe kadar5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesine uygun olarakbirleşme veya katılma yoluylanüfusunu 2.000'in üzerine çıkaranbelediyelerin tüzel kişilikleri korunur."
(27) SAYILI LİSTE
S.NO.
İL
İLÇE
BELEDİYE
345
Kütahya
Simav
Kuşu
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ömer DURAN tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları ve dayanılanAnayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A- Kanun'un Geçici 2. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrası ve Eki (27)Sayılı Liste'nin (345) Numaralı Sırasında Yer Alan "Kütahya","Simav" ve "Kuşu" İbarelerinin İncelenmesi
Anayasa'nın "Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerdeileri sürülmesi" başlıklı 152. maddesinin son fıkrasında, "AnayasaMahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetedeyayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasayaaykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz."; 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Başvuruyaengel durumlar" başlıklı 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise"Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetedeyayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasayaaykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz." hükümlerine yerverilmiştir.
Kanun'un geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrası ve buna bağlıolarak da eki (27) Sayılı Liste'nin (345) numaralı sırasında yer alan "Kütahya","Simav" ve "Kuşu" ibarelerine yönelik iptalbaşvurusu, Anayasa Mahkemesi'nin 12.9.2013 günlü, E. 2013/19, K. 2013/100sayılı kararıyla Anayasa'ya aykırı olmadığı gerekçesi ile esastan reddedilmişve bu karar 18.9.2014 günlü, 29123 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek reddedilen fıkra veibareler hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için, önceki kararın ResmîGazete'de yayımlandığı 18.9.2014 gününden başlayarak geçmesi gereken on yıllıksüre henüz dolmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurallara ilişkin başvurunun,Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı Kanun'un 41. maddesinin(1) numaralı fıkrası gereğince esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
B- Kanun'un Geçici 2. Maddesinin (5) Numaralı Fıkrasının SonCümlesinde Yer Alan ".5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesine uygun olarakbirleşme veya katılma yoluyla." İbaresinin İncelenmesi
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesine göre,mahkemeler, bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanunhükmünde kararname kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, ohükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bukurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elindeyöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptaliistenen kuralların da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacakyasa kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümündeveya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktebulunan kurallardır.
İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, Kanun'un geçici 2. maddesinin (5)numaralı fıkrasının son cümlesinde yer alan ".5393 sayılı Kanunun 8inci maddesine uygun olarak birleşme veya katılma yoluyla." ibaresininde iptalini istemiştir.
İtiraza konu kural, fıkranın tümü dikkate alındığında, 5393 sayılıBelediye Kanunu'nun; belde, köy veya bunların bazı kısımlarının bir başkabeldeye katılması ya da birleşmesi için gerekli şartları düzenleyen 8.maddesine uygun olarak birleşme veya katılma yoluyla nüfusu 2.000'in üzerineçıkan belediyelerin tüzel kişiliklerinin korunacağını düzenlemektedir.
İtiraz yoluna başvuran Mahkemede bakılmakta olan davada iseKütahya ili, Simav ilçesi, Kuşu beldesinin 6360 sayılı Kanun ile kapatılarakköye dönüştürülmesi üzerine, belediye tüzel kişiliğinin yeniden kurulmasıistemiyle İçişleri Bakanlığına başvuru yapılmış ve anılan başvurunun reddiüzerine dava açılmıştır. Bakılmakta olan davada, dava konusu olan "Kuşu"beldesi ile ilgili olarak bir başka belde, köy ya da bunların bazı kısımlarıile ilgili herhangi bir birleşme veya katılma hâli mevcut olmadığı gibi buyönde bir talep ve idari makamlarca tesis edilmiş bir işlem de bulunmamaktadır.Dolayısıyla, itiraz konusu kuralın itiraz başvurusunda bulunan Mahkemeninbakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, başvurunun Mahkemeninyetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
IV- SONUÇ
12.11.2012 günlü, 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesive Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde KararnamelerdeDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un;
A- 1- Geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasına,
2- Eki (27) Sayılı Liste'nin (345) numaralı sırasında yer alan"Kütahya","Simav"ve"Kuşu"ibarelerine,
ilişkin itiraz başvurusunun, Anayasa'nın 152. maddesinin sonfıkrası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE,
B- Geçici 2. maddesinin (5) numaralı fıkrasının son cümlesindeyer alan".5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesine uygun olarak birleşmeveya katılma yoluyla."ibaresinin, itiraz başvurusunda bulunanMahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu ibareyeilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,
18.2.2015 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA