ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2015/12
Karar Sayısı : 2015/15
Karar Tarihi : 18.2.2015
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Şarkışla Asliye CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 21.6.1927 tarihli ve1111 sayılı Askerlik Kanunu'na, 10.12.2014 tarihli ve 6582 sayılı Kanun'un 1.maddesiyle eklenen geçici 52. maddenin beşinci fıkrasında yer alan "Bumadde hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında..." ibaresininAnayasa'nın 10. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesiistemidir.
I- OLAY
Celp döneminde sevke tabi olduğu hâlde katılmayarak bakaya kalansanık hakkında 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 63. maddesinin birincifıkrası uyarınca cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasında, itirazkonusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına Mahkeme, iptali içinbaşvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
Kanun'un itiraz konusu ibareyi de içeren geçici 52. maddesişöyledir:
"Geçici Madde 52- (Ek: 10/12/2014-6582/1 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte her ne sebeple olursa olsunhenüz fiilî askerlik hizmetine başlamamış ve 1 Ocak 1988 tarihinden (bu tarihdâhil) önce doğan 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunuile 1111 sayılı Askerlik Kanununa tabi yükümlüler; istekleri hâlinde, buKanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde askerlik şubelerineveya yurt dışı temsilciliklerine başvurmaları ve 18.000 Türk lirası veyaTürkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuruna göre ödeme tarihindekikarşılığı kadar konvertibl yabancı ülke parasını defaten ödemeleri şartıylatemel askerlik eğitimine tabi tutulmaksızın askerlik hizmetini yerine getirmişsayılırlar.
Her ne sebeple olursa olsun daha önce bedelli veya dövizliaskerlik hizmeti kapsamından çıkarılanlardan yaş şartını taşıyanlar, isteklerihalinde birinci fıkra hükümlerinden yararlanırlar.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sağlık sebebiylehaklarında verilen askerliğe elverişli olmadıklarına dair kararlardan dolayıaskerlik hizmetinden muaf tutulanlar da istekleri hâlinde yaş şartıaranmaksızın birinci fıkra hükümlerinden yararlanırlar.
Bu uygulama kapsamında ödenecek paralar, Savunma SanayiiDestekleme Fonu adına T.C. Ziraat Bankası, T. Halk Bankası ve T. VakıflarBankasında açılacak hesaba yatırılır.
Bu madde hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında saklı,yoklama kaçağı ve bakayadan dolayı idari ve adli soruşturma ve kovuşturmayapılmaz, başlatılmış olanlar sona erdirilir ve bu suçlara ilişkin kesinleşmişidari para cezaları tahsil edilmez.
Bedelin ödenmesine ilişkin usul ve esaslar Millî SavunmaBakanlığınca belirlenir."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, dava dosyası ve ekleri, Raportör Ümit DENİZ tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasakuralı ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu davadauygulanacak bir kanun veya kanunhükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa,o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bukurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elindeyöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptaliistenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasakuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veyadavayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktebulunan kurallardır.
Kanun'un geçici 52. maddesinde, bedeli askerlik uygulamasındanyararlanmaya ilişkin hususlar düzenlenmektedir. Anılan maddenin birinci fıkrasıuyarınca bedelli askerlikten faydalanmak için öncelikle her ne sebeple olursaolsun askerlik hizmetine fiilen başlamamış olmak gerekmektedir. Maddenin itirazkonusu ibarenin de yer aldığı beşinci fıkrası uyarınca bedelli askerlikuygulamasından faydalanan yükümlüler hakkında; saklı, yoklama kaçağı vebakayadan dolayı açılan idari ve adli soruşturma ile kovuşturma yapılamayacak,başlatılmış olanlar sona erdirilecek, kesilmiş olan kesinleşmiş idari paracezaları ise tahsil edilmeyecektir.
İtiraz yoluna başvuran Mahkemede bakaya kalma suçundan yargılanansanık, belirtilen kamu davası açılmadan önce askerlik görevini yapmak üzerebirliğine sevk edilmiş ve fiili olarak askerlik hizmetine başlamıştır. Geçici52. maddenin birinci fıkrası uyarınca Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihte fiiliaskerlik hizmetine başlamamış olma şartı bulunduğundan, bakılmakta olan davadasanık olarak yargılanan kişinin anılan birinci fıkra uyarınca bedelli askerlikuygulamasından yararlanabilmesi söz konusu değildir. Dolayısıyla, geçici 52.maddede düzenlenen bedelli askerlik hizmetinden yararlanamayacak olan sanık hakkındabakılmakta olan davada itiraz konusu ibare de uygulanmayacaktır. Bu nedenle,itiraz konusu ibare bakılmakta olan davada uygulanacak kural niteliğindedeğildir.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu ibareye ilişkin başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
IV- SONUÇ
21.6.1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu'na, 10.12.2014tarihli ve 6582 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle eklenen geçici 52. maddeninbeşinci fıkrasında yer alan "Bu madde hükümlerinden yararlananyükümlüler hakkında." ibaresinin, itiraz başvurusunda bulunanMahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu ibareyeilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 18.2.2015tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA