ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2015/14
Karar Sayısı : 2015/16
Karar Tarihi : 18.2.2015
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN:İstanbul 61. Asliye CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU :31.3.2011 tarihli ve 6222sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun'un 18. maddesinin(1), (3) ve (8) numaralı fıkralarının Anayasa'nın 5., 12., 13., 15., 17., 20.,23., 38., 50. ve 59. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine kararverilmesi istemidir.
I- OLAY
Spor müsabakasında meşale yaktığı iddiasıyla sanık hakkındaKanun'un 12. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi yollamasıyla 13.maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca cezalandırılması istemiyle açılan kamudavasında, itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varanMahkeme, iptalleri için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI
Kanun'un itiraz konusu kuralları da içeren 18. maddesi şöyledir:
"Seyirden yasaklanma
MADDE 18- (1) Kişinin, bu Kanunda tanımlanan veya yollamadabulunulan ilgili kanunlardaki suçlardan dolayı mahkemece kurulan hükümde,hakkında güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanmasınakarar verilir. Seyirden yasaklanma ibaresinden kişinin müsabakaları veantrenmanları izlemek amacıyla spor alanlarına girişinin yasaklanmasıanlaşılır. Hükmün kesinleşmesiyle infazına başlanan seyirden yasaklanmayaptırımının süresi cezanın infazı tamamlandıktan itibaren bir yıl geçmesiylesona erer. Bu güvenlik tedbirine ceza verilmesine yer olmadığı kararı ilebirlikte hükmedilmesi halinde, hükmün kesinleştiği tarihten itibaren bir yılgeçmesiyle bu güvenlik tedbirinin uygulanmasına son verilir. Güvenlik tedbiriolarak spor müsabakalarını seyirden yasaklama kararı 25/5/2005 tarihli ve 5352sayılı Adli Sicil Kanunu hükümlerine göre kaydedilir.
(2) Bu madde hükümleri, taraftar gruplarınca spor alanlarınındışında işlenen kasten yaralama, hakaret içeren tezahürat ve mala zarar vermesuçları bakımından da uygulanır.
(3) Bu madde kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturmabaşlatılması halinde şüpheli hakkında spor müsabakalarını seyirden yasaklamatedbiri derhal uygulamaya konulur. Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı,kovuşturma evresinde mahkeme tarafından bu tedbirin kaldırılmasına kararverilmediği takdirde bu yasağın uygulanmasına koruma tedbiri olarak devamedilir.
(4) Koruma tedbiri olarak uygulanan ve güvenlik tedbiri olarakhükmedilen spor müsabakalarını seyirden yasaklama tedbirine ilişkin bilgilerEmniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde tutulan bu amaca özgü elektronik bilgibankasına derhal kaydedilir. Bu bilgi bankasına spor kulüplerinin vefederasyonların erişimi sağlanır. Yasaklanan kişilere ilişkin bilgiler, ilgilispor kulüplerine ve yurt dışında yapılacak müsabaka öncesinde müsabakanınyapılacağı ülkenin yetkili mercilerine bildirilir.
(5) Koruma tedbiri olarak uygulanan spor müsabakalarını seyirdenyasaklanma tedbiri;
a) Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından kaldırılmasına kararverilmesi,
b) Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi,
c) Sanık hakkında beraat veya düşme kararı verilmesi,
halinde derhal kaldırılır.
(6) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine, hükmünaçıklanmasının geri bırakılmasına, hapis cezası yerine seçenek yaptırım olaraktedbire veya hapis cezasının ertelenmesine karar verilmesi halinde, kararınkesinleştiği tarihten itibaren; önödeme halinde ise, önödemede bulunulduğutarihten itibaren, bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklama tedbirininuygulanmasına devam edilir.
(7) Alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde olduğu açıkçaanlaşılan kişi, spor alanına alınmaz. Bu şekilde spor alanlarına giren vedışarı çıkmamakta ısrar eden kişi zor kullanılarak dışarı çıkarılır ve bu maddehükümlerine göre bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanır.
(8) Bu madde hükümlerine göre spor müsabakalarını seyirdenyasaklanan kişi, yasaklama kararının sebebini oluşturan fiilin işlendiğimüsabakanın tarafı olan ve taraftarı olduğu takımın katıldığı spormüsabakalarının yapılacağı gün, yurt içinde bulunduğu takdirde, müsabakanın başlangıçsaatinde ve bundan bir saat sonra bulunduğu yere en yakın genel kolluk biriminebaşvurmakla yükümlüdür.
(9) Sekizinci fıkradaki yükümlülüğe aykırı hareket eden kişi,yirmibeş günden az olmamak üzere adli para cezası ile cezalandırılır.
(10) Bu Kanun hükümlerine göre hakkında güvenlik tedbiri olarakspor müsabakalarını seyirden yasaklanma kararı verilen kişi, yasak süresincespor kulüplerinde ve federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz;spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak görev yapamaz."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ümit DENİZ tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları ve dayanılanAnayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un "Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi"başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacakbaşvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.Söz konusu maddenin (1) numaralıfıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak birkanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesihâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddiolduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesinebağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın(a)bendinde de Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında "iptali istenenkuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçelibaşvuru kararının aslı" sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasındaise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itirazbaşvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizingerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçelikararında, Anayasa'ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birininAnayasa'nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yine İçtüzük'ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerinbulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeyegeçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında iseanılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran Mahkemenineksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
Başvurunun incelemesinde, başvuru kararında itiraz konusu kurallarınAnayasa'nın 5., 12., 17., 38., 50. ve 59. maddelerine aykırı olduğu belirtilmişise de kuralların bu maddelere hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı vegerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmediği anlaşılmıştır.
Ayrıca itiraz yoluna başvuran Mahkemenin 17.12.2014 tarihli arakararında Kanun'un 18. maddesinin (8) numaralı fıkrasının iptali istemindebulunulmasına karar verdiği hâlde gerekçeli başvuru kararında 18. maddenin (1),(3) ve (8) numaralı fıkralarının iptali isteminde bulunduğu görülmüştür.Böylece gerekçeli karar ile ara karar arasında çelişki bulunması nedeniyleitiraz yoluna başvuran Mahkemenin başvurusundan, Kanun'un 18. maddesinin (1) ve(3) numaralı fıkraları yönünden de iptal isteminde bulunulup bulunulmadığıkonusunda tereddüt oluşmuş, hangi maddelerin iptalinin istendiği açık olarakanlaşılamamıştır.
Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itirazbaşvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasıgereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddigerekir.
IV- SONUÇ
31.3.2011 tarihli ve 6222 sayılı Sporda Şiddet ve DüzensizliğinÖnlenmesine Dair Kanun'un 18. maddesinin (1), (3) ve (8) numaralı fıkralarınıniptallerine karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40.maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esasincelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 18.2.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA