ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2015/16
Karar Sayısı : 2015/19
Karar Günü : 5.3.2015
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Danıştay 15. Dairesi
İTİRAZIN KONUSU :29.5.1979 günlü, 2238 sayılıOrgan ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun'un 14.maddesinin, 2.1.2014 günlü, 6514 sayılı Kanun'un 42. maddesiyle değiştirilenikinci fıkrasının Anayasa'nın 2., 12. ve 17.maddelerine aykırılığı ilerisürülerek iptaline karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Davacılar tarafından, geçirdiği trafik kazası neticesinde vefateden yakınlarının kornealarının izinsiz ve usulsüz olarak alınması nedeniyleoluşan manevi zararın davalı idareden tazmini talebiyle açılan davanınreddedilmesi üzerine temyiz incelemesinde, itiraz konusu kuralın Anayasa'yaaykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
Kanun'un 14. maddesinin itiraz konusu kural olan ikinci fıkrasışöyledir:
"Aksine bir vasiyet ibraz edilmedikçe yoksa, kornea gibiceset üzerinde bir değişiklik yapmayan dokular alınabilir."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZ tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasakuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre,bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu davada uygulanacak birkanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümleriniAnayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılıkiddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, o hükmün iptali için AnayasaMahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemeninAnayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemeningörevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın da o davadauygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişikevrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmadaolumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
Başvuru kararında, Kanun'un 14. maddesinin 6514 sayılı Kanun'un42. maddesiyle değiştirilen ikinci fıkrasının iptali istenilmiştir.
İtiraz yoluna başvuran Mahkemedeki bakılmakta olan dava,davacılar tarafından geçirdiği trafik kazası neticesinde vefat edenyakınlarının kornealarının izinsiz ve usulsüz olarak alınması nedeniyle oluşanmanevi zararın davalı idareden tazmini talebiyle açılan davanın reddedilmesiüzerine yapılan temyiz incelemesine ilişkindir. Söz konusu davada başvuranMahkeme tarafından ele alınması gereken husus, dosya içeriğine göre tazminattalebinin dayanağı olan korneanın alındığı tarihte yürürlükte olan mevzuatagöre bu işlemin izinsiz ve usulsüz yapılıp yapılmadığının belirlenmesidir.Korneaların alındığı tarihte yürürlükte olan kural, Kanun'un 14. maddesinin"Aksinebir vasiyet veya beyan yoksa kornea gibi ceset üzerinde bir değişiklik yapmayandokular alınabilir."biçimindeki ikinci fıkrasıdır. Oysa itiraz yolunabaşvuran Mahkeme, korneaların alındığı tarihte yürürlükte olan kuralın değil,6514 sayılı Kanun'un 42. maddesiyle değiştirilen kuralın iptalini talep etmiştir.Dolayısıyla, korneaların alındığı tarihte yürürlükte bulunmayan itiraz konusukuralın, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davadauygulanma olanağı bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala ilişkin başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
IV- SONUÇ
29.5.1979 günlü, 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması,Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun'un 14. maddesinin, 2.1.2014 günlü, 6514sayılı Kanun'un 42. maddesiyle değiştirilen ikinci fıkrasının, itirazbaşvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağıbulunmadığından, bu fıkraya ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliğinedeniyle REDDİNE, 5.3.2015 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA