ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2015/30
Karar Sayısı : 2015/33
Karar Tarihi : 1.4.2015
R.G. Tarih-Sayı : Tebliğedildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN :Palu Sulh Ceza Hâkimliği
İTİRAZIN KONUSU :21.6.1927 tarihli ve 1111sayılı Askerlik Kanunu'nun, 31.3.2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanun'un 3.maddesiyle değiştirilen 89. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan"...gelenlerikiyüzelli,...","...gelenler beşyüz,...","gelenleryediyüzelli,..."ve"...kendiliğinden gelenler ayrıcabin,..."ibarelerinin Anayasa'nın 2., 10. ve 90. maddelerine aykırılığıileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Yoklama kaçağı olması nedeniyle Askerlik Kanunu'nun 86. ve 89.maddeleri uyarınca idarî para cezası ile cezalandırılan davacı tarafından sözkonusu cezanın kaldırılması istemiyle açılan davada, itiraz konusu kuralınAnayasaya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
Kanun'un itiraz konusu ibarelerin de yer aldığı 89. maddesinindördüncü fıkrası şöyledir:
"Barışta,kabul edilebilir bir özrü olmaksızın;
a) Yoklama kaçaklarından birlikte yoklamaya tabi olduklarıdoğumluların yurt genelinde normal sevk yılı içindeki son kafilesi gönderilmişbulunanlar için, son kafilenin gönderilmesi tarihinden,
b) Saklılardan yaşıtlarının yurt genelinde normal sevk yılıiçindeki son kafilesi gönderilmiş bulunanlar için, son kafilenin gönderilmesitarihinden,
c) Bakaya kalanlar için, bakaya kaldıkları tarihten,
d) İhtiyat erattan çağrılıp da birlikte işleme tabi olduğu kişilergönderilmiş bulunanlar için, en son gönderilme tarihinden,
e) Yoklama kaçağı, saklı veya bakaya olup olmamasına bakılmaksızınaskerlik şubesince sevk edildiği kıtasına katılmayan veya geç katılanlar için,kendilerine tanınan kanuni yol süresinin bitiminden,
itibaren dört ay içindegelenler ikiyüzelli,yakalananlarbin; dört aydan sonra bir yıl içindegelenler beşyüz,yakalananlar ikibin;bir yıldan sonragelenler yediyüzelli,yakalananlar üçbin Türk Lirasıidarî para cezasıyla cezalandırılır. Bir yıldan sonra tamamlanan her takvimyılı içinkendiliğinden gelenler ayrıca bin,yakalananlar ayrıca ikibinTürk Lirası idarî para cezası ile cezalandırılır. Ancak, bu eylemlerinden sonraaskerlik şubesince ilk sevk edildikleri kıtalara gecikmeksizin katılmalarıhalinde haklarında verilecek idarî para cezalarının yarısı verilir."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk incelemetoplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Evren ALTAY tarafındanhazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasakuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddelerine göre,bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu davadauygulanacak birkanun veya kanunhükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardanbirinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa,o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bukurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elindeyöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptaliistenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasakuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veyadavayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak niteliktebulunan kurallardır.
İtiraz başvurusunda bulunan Mahkemede bakılmakta olan dava,Askerlik Şubesine kendiliğinden gelen davacıya yoklama kaçağı olması nedeniyleAskerlik Kanunu'nun 86. ve 89. maddeleri uyarınca verilen idarî para cezasınınkaldırılması istemiyle açılan bir davadır.
Kanun'un 89. maddesinde yoklama kaçakları için öngörülen paracezaları, ilgilinin Askerlik Şubesine kendiliğinden gelmesi ya da yakalanmasınabağlı olarak değişmektedir. Başvuru dosyasının incelenmesinden, davacınınAskerlik Şubesine kendiliğinden geldiği, ancak kendisine yakalanan yoklamakaçakları için öngörülen idarî para cezasının verildiği anlaşılmaktadır.Davacıya, Askerlik Şubesine kendiliğinden gelen yoklama kaçakları içinöngörülen bir idarî yaptırım uygulanmadığından, Kanun'un 89. maddesinde bukişilere verilecek idarî para cezalarını düzenleyen kurallar,"bakılmaktaolan davada uygulanacak kural"niteliğini taşımamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu ibarelere ilişkin başvurununMahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
IV- SONUÇ
21.6.1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu'nun, 31.3.2011tarihli ve 6217 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle değiştirilen 89. maddesinindördüncü fıkrasında yer alan".gelenler ikiyüzelli,.",".gelenler beşyüz,.", ".gelenler yediyüzelli,."ve".kendiliğindengelenler ayrıca bin,."ibarelerinin, itiraz yoluna başvuran Mahkemedebakılmakta olan davada uygulanacak kural niteliğini taşımadığından, buibarelere ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,1.4.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA